„Wzięłam pożyczkę na wigilię u bogatej teściowej. Nie mogłam jej pokazać, że mnie nie stać na luksusowe święta”
„U niej święta to wystawna kolacja, obrusy jak z katalogu, dzieci dostają konsole, a dorośli perfumy, markowe szale i zegarki. Już wtedy wiedziałam, że nas na to nie stać, ale nie potrafiłam odmówić”.
Zimą w naszym mieszkaniu zawsze jest trochę za zimno, a w portfelu trochę za pusto. Pracuję w sklepie z ubraniami i razem z Michałem, moim mężem, wychowujemy sześcioletniego Kubę. Żyjemy skromnie. Michał zarabia lepiej, bo pracuje w firmie swojego ojca, ale nie zarabia kokosów a pieniądze rozchodzą się błyskawicznie. I chociaż wiem, że nie jesteśmy biedni jak kiedyś moi rodzice, to do bogactwa nam daleko. W grudniu dostaliśmy zaproszenie na Wigilię do Barbary – mojej teściowej. U niej święta to wystawna kolacja, obrusy jak z katalogu, dzieci dostają konsole, a dorośli perfumy, markowe szale i zegarki. Już wtedy wiedziałam, że nas na to nie stać, ale nie potrafiłam odmówić. Wstydziłam się. Przed sobą, przed Michałem, przed teściową. Wzięłam chwilówkę – trzy tysiące złotych. Nowa kurtka dla Kuby, prezenty, fryzjer, kosmetyczka, sukienka. Michał nic nie wiedział. To miały być idealne święta. Raz w życiu chciałam, żeby nikt nie zauważył, że nas nie stać. Mąż nie widział problemu – Michał, możesz mi powiedzieć, co zrobiłeś w sprawie świąt? – rzuciłam, zakładając kolczyki i zerkając w lustro. – Bo ja właśnie pakuję ostatni prezent. Sama. Tak jak wszystko. – Przesadzasz. To tylko kolacja, nie teatr – mruknął, nie odrywając wzroku od telefonu. Zagotowało się we mnie. – Kolacja? Ty to serio powiedziałeś? Wiesz, że twoja matka ocenia mnie wzrokiem, którym się ogląda plamy na firance? – Magda, proszę cię... Nie rób scen. – W końcu spojrzał. – Przecież nikt cię nie zmuszał, żebyś kupowała te wszystkie rzeczy. – Nie zmuszał? A może sam miałeś zapytać, czy mamy z czego?! – Głos mi zadrżał. – Jakbyś chciał, to byś zauważył, że mnie i nas na to nie stać! Zapadła cisza. Michał zmrużył oczy. – O co ci chodzi? Myślałem, że to ogarniasz, że zaoszczędziłaś. Jak zwykle. – Bo zawsze wszystko ogarniam! – wrzasnęłam. – A ty siedzisz i udajesz, że jesteśmy normalni. Że mnie nie przytłacza to całe udawanie. Twoja matka, te luksusowe prezenty… – Nie gadaj takich bzdur przy Kubie – uciął. Zacisnęłam zęby. Kuba siedział w pokoju obok. Cicho. Jakby wiedział, że lepiej się nie odzywać. Nie powiedziałam już nic. Wyszłam do łazienki i zamknęłam drzwi. W lustrze zobaczyłam kogoś obcego. Zmęczone oczy, zbyt mocny makijaż, wymuszony uśmiech. Czy naprawdę zrobiłam to wszystko tylko po to, żeby przez jeden wieczór nikt się nie domyślił, że ledwo zipię? A może po prostu nie chciałam, żeby ktoś zobaczył, jak bardzo mi zależy. To był świąteczny teatrzyk Już na klatce czuć było zapachy – cynamon, pieczone mięso, pomarańcze. U Barbary wszystko musiało pachnieć jak w restauracji. Michał nacisnął dzwonek, a mi serce zaczęło bić jak szalone. – Magda, jak pięknie wyglądasz – powiedziała teściowa, z tym swoim chłodnym uśmiechem. – W końcu się postarałaś. Uśmiechnęłam się sztucznie. Kuba wbiegł do salonu, gdzie już czekała choinka większa niż nasze mieszkanie. Prezenty w złotych opakowaniach piętrzyły się jak w galerii handlowej. Barbara zaprosiła do stołu. Dwunastu dań nie liczyłam, ale były i homary, i pierogi z szyjkami rakowymi, i barszcz z czymś, czego nie umiałam wymówić. – Magdo, widzisz, Michałku? A mówiłeś, że twoja żona nie lubi świąt – powiedziała Barbara, popijając czerwone wino. – A tu proszę, jak ładnie się przygotowała. Zamrugałam szybko, żeby nie zetrzeć tuszu. Przecież to miał być komplement. Prawda? Prezenty rozdano po kolacji. Kuba dostał drona z kamerą. A ja… Czułam, jak palą mnie policzki, kiedy Barbara wręczyła mi krem do twarzy ze śluzem ślimaka. – Dla zmęczonej mamy – powiedziała z uśmiechem. – Żeby znowu promieniała. Otworzyłam prezent, dziękując przez zaciśnięte zęby. Wróciliśmy do domu późno. Kuba spał. Mąż oglądał telewizję. Ja siedziałam w kuchni z kubkiem herbaty, gapiąc się na paragon z perfumerii. 289 złotych. Za prezent dla Barbary. A ona nawet nie zauważyła. Muszę to spłacić – No i jak święta u królowej lodu? – zapytała Renata, koleżanka z pracy, gdy wchodziłam na zaplecze. – Wspaniale – wymamrotałam. – Wszystko pachniało, błyszczało i kosztowało fortunę. – Wyglądasz, jakby cię ktoś przeżuł i wypluł. Westchnęłam. Patrzyła na mnie z troską, a ja nagle poczułam, że dłużej nie mogę udawać. – Wzięłam pożyczkę – powiedziałam cicho. – Na święta. Trzy tysiące. Michał nic nie wie. Renata zamarła z kubkiem przy ustach. – Magda... po co? – Bo nie mogłam pozwolić, żeby mnie ocenili. To by mnie... to by mnie zniszczyło. Usiadła obok mnie. – Serio? Za trzy godziny teatralnej kolacji u teściowej będziesz to spłacać pół roku? – Już dostałam pierwsze wezwanie do zapłaty. Od razu z odsetkami. A ja nie mam z czego oddać. Michał myśli, że wszystko gra. Renata objęła mnie jednym ramieniem. – Powiedz mu. – Nie mogę. On mnie nie zrozumie. Powie, że jestem głupia, że przesadziłam. A może... ma rację? Wróciłam do domu i pierwsze, co zrobiłam, to schowałam list z firmy pożyczkowej. Kiedy Michał zasnął, siedziałam przy oknie i patrzyłam na ciemność za szybą. Bałam się, że nie dam rady. Mąż się dowiedział Znalazł list. Wróciłam z pracy, a on stał w kuchni, oparty o blat, z otwartą kopertą w dłoni. – Co to jest, Magda? Zamarłam. Przez chwilę myślałam, że zemdleję. Potem uniosłam ramiona, jakby to mogło zatrzymać lawinę. – Michał... to tylko... chwilówka. Już miałam to spłacać. – Chwilówka? Trzy tysiące złotych? – wycedził. – Na co?! – Na święta. Na prezenty. Na fryzjera, na sukienkę, na Kubę. Na to, żeby nie wyglądać jak biedota przy twojej matce! Michał przełknął ślinę. Zbladł. – Czy ty jesteś nienormalna? – A ty co zrobiłeś? Nic! Jak zawsze. Nawet nie zauważyłeś, że nas nie stać! – Bo nie mówiłaś! – krzyknął. – Udawałaś, że wszystko gra! – Bo nie chciałam się wstydzić! – wrzasnęłam. – Przed tobą, przed nią, przed sobą! Przecież jakbym powiedziała, że nas nie stać, to byś tylko wzruszył ramionami! Patrzył na mnie długo, cicho. Potem westchnął, jakby wszystko się w nim zawaliło. – Chyba się nie znamy – powiedział i wyszedł. Po prostu wyszedł. Wziął kurtkę i zamknął za sobą drzwi. Zostałam w przedpokoju, z listem w dłoni, drżąca. Weszłam do łazienki i spojrzałam w lustro. Widziałam kobietę, która wszystko robiła, żeby być kimś innym. Chociaż przez jeden wieczór. Ale prawda była taka, że to nie teściowa mnie oceniła. Sama siebie oceniłam najgorzej. Żałuję, że to zrobiłam Minął miesiąc. Michał praktycznie się nie odzywał. Spał na kanapie, wychodził rano, wracał późno. Żadnych pytań, żadnych odpowiedzi. Jakbyśmy byli współlokatorami. Dostałam kolejne pismo. Zrobiło mi się słabo. Chciałam schować list, jak poprzednie. Ale nie zdążyłam. – Znowu coś przyszło? – Michał stał w drzwiach, patrząc na mnie tym samym pustym wzrokiem, jakim patrzy się na kogoś obcego. Nie odpowiedziałam. Po prostu podałam mu kopertę. Otworzył, przeczytał i odłożył na stół. Bez słowa. W tym momencie zadzwonił telefon. Barbara. Nie chciałam odbierać, ale Michał skinął głową, więc wcisnęłam zielony przycisk. – Magda, może powinnaś trochę bardziej uważać. Michał nie zasługuje na takie problemy. – Jej głos był miękki, ale zimny jak lód. – Dziękuję za troskę – wyszeptałam i się rozłączyłam. Renata chciała mi pożyczyć pieniądze. Odmówiłam. – Muszę to załatwić. Sama. – powiedziałam, czując jak drży mi broda. – A przecież to miały być tylko ładne święta – powiedziałam na głos, jakby ktoś mnie słuchał. – Chciałam tylko, żeby raz nikt nie zobaczył, jaka naprawdę jestem. I żałuję. Magdalena, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Babcia dała mi susz do kompotu, ale między śliwkami kryła się niespodzianka. W słoiku znalazłam coś bardzo cennego” „Oddałam obrączki do lombardu, żeby zrobić zakupy na święta. Było mi wstyd nawet przed mężem” „Szykowałam święta w pocie czoła, a moja synowa nawet nie kiwnęła paluszkiem, żeby mi pomóc. Potem poznałam powód”
„Zaprosiłam samotną sąsiadkę na Wigilię. Wzruszyłam, się, gdy powiedziała, że nie jadła barszczu od 10 lat”
„Z sąsiadów znałam tylko kilka twarzy. Jedną z nich była pani Stefania – starsza pani z mieszkania nade mną. Zawsze w czerni, zawsze z cienką siatką i twarzą jak z marmuru. Mijałyśmy się często na schodach”.
Nigdy nie przepadałam za świętami. A przynajmniej nie za tym, jak wyglądają, gdy jest się samotną matką. Święta to niby czas rodzinny, ciepły, magiczny – tak mówią w reklamach. Ale w rzeczywistości to garść nerwów, długie godziny przy garach i puste miejsce przy stole, które przypomina ci wszystko, co się nie udało. Marek wyjechał, zanim Lena skończyła trzy latka. Pisał, że potrzebuje czasu, że się pogubił. No i przestał pisać. Nigdy nie wytłumaczyłam córce, dlaczego ojciec się nie odzywa – powiedziałam tylko, że mieszka daleko. A ona przestała pytać. To był pomysł córki Mieszkamy z Leną w czteropiętrowym bloku z wielkiej płyty – taki z lat 80., w którym wszyscy wiedzą o sobie wszystko, a jednocześnie nikt się do nikogo nie odzywa. Z sąsiadów znałam tylko kilka twarzy. Jedną z nich była pani Stefania – starsza pani z mieszkania nade mną. Zawsze w czerni, zawsze z cienką siatką i twarzą jak z marmuru. Mijałyśmy się często na schodach. Kiwała głową, ale nigdy nie powiedziała pierwsza „dzień dobry”. W tym roku Lena zapytała: – Mamo, a dlaczego zawsze jesteśmy same na święta? Zamarłam z łyżką w dłoni. Tylko na chwilę. Ale Lena to zauważyła. – Może zaprosimy kogoś? – zaproponowała. – Kogoś smutnego. Na przykład panią Stefanię? – Tę z góry? – zdziwiłam się. – A skąd wiesz, że ona jest smutna? – Bo zawsze ma taki wzrok. Popatrzyłam na córkę i pomyślałam, że dzieci czasem widzą więcej niż dorośli. I wtedy, zupełnie spontanicznie, powiedziałam: – No to zaprosimy. Zaprosiłam sąsiadkę Wzięłam głęboki oddech i wspięłam się na czwarte piętro. Moje serce waliło jak po biegu. W jednej ręce trzymałam tackę z pierniczkami, w drugiej całą swoją odwagę. Stanęłam pod drzwiami z numerem 42, zastukałam, raz, potem drugi. Cisza. Już miałam się odwrócić, kiedy usłyszałam szuranie. Drzwi uchyliły się, a zza nich wyjrzała pani Stefania. – Dzień dobry – odezwałam się niepewnie. – Przepraszam, że tak bez zapowiedzi… Mam prośbę. A właściwie… zaproszenie. Spojrzała na mnie chłodno, choć bez niechęci. Po prostu… była ostrożna. Jak ktoś, kto przez lata nauczył się nie ufać niczemu, co przychodzi niespodziewanie. – Mhm? – Z moją córką organizujemy Wigilię. Skromnie, ale… pomyślałam, że może do nas pani dołączyć. Byłoby miło. Zapanowała cisza. Pani Stefania zmrużyła oczy, jakby próbowała zrozumieć, czy to żart. – Wigilię? – Tak. Barszcz, pierogi, kolędy... Nie będzie dużo ludzi. Tylko ja, Lena… i może pani? Wtedy powiedziała: – Nie jadłam barszczu od dziesięciu lat. Ugryzłam się w język. Chciałam zapytać: „Dlaczego?”, ale coś w jej twarzy – ten cień, co przemykł przez oczy – sprawił, że się nie odważyłam. Zamiast tego uśmiechnęłam się lekko. – To najwyższy czas. Pani Stefania przez chwilę milczała, a potem powiedziała coś, co zapadło mi w pamięć głębiej niż wszystko inne: – Może to nie barszcz był problemem. I zanim zdążyłam zareagować, dodała tylko: – Dobrze. Przyjdę. Byłyśmy ciekawe W kuchni pachniało kapustą, grzybami i ciastem. Miałam wrażenie, że barszcz za bardzo kwaśny, że uszka za twarde, że świece za krzywo stoją. Lena kręciła się po mieszkaniu jak tornado, ciągnąc za sobą papierowe gwiazdki i brokat. – Mamo, a co jeśli pani Stefania nie lubi dzieci? – To się przekona, że dzieci są najlepsze na świecie – rzuciłam, próbując się uśmiechnąć. – A co jeśli się rozpłacze? Albo będzie dziwna? – Lena… – Bo ona zawsze patrzy, jakby była gdzieś indziej. Jakby tęskniła. Stanęłam na moment, trzymając w dłoniach talerz z karpiem. Lena miała rację. W pani Stefanii było coś dziwnego. Jakby nie była tu, tylko gdzieś tam – zamknięta w swojej przeszłości. I ja, jak głupia, wpakowałam się w to wszystko z uśmiechem i tacką pierniczków. – Mamo, ty się stresujesz – Lena spojrzała na mnie badawczo. – Dlaczego? Nie odpowiedziałam od razu. Bo jak miałam powiedzieć siedmiolatce, że boję się własnego pomysłu? Że zaprosiłam do domu kobietę, o której nic nie wiem, poza tym, że ma oczy pełne żalu? – To tylko Wigilia – powiedziałam w końcu, bardziej do siebie niż do niej. Ale wcale nie chodziło o kolację. Chodziło o coś więcej. O to, że przez lata trzymałam się z dala od ludzi, jakby mnie miało to ochronić. A teraz – pierwszy raz od dawna – zrobiłam krok w czyjąś stronę. I już nie mogłam się cofnąć. To było smutne Zegar wybił siedemnastą. Na stole czekały uszka w rządku jak żołnierze, obrus był wyprasowany, a w tle grały kolędy z radia. Lena siedziała przy oknie, wyglądając przez firankę. – Przyjdzie? – zapytała cicho. Już miałam powiedzieć: „Nie wiem”, gdy usłyszałam pukanie. Ciche, jakby ktoś nie chciał robić hałasu. Otworzyłam drzwi. Stała tam pani Stefania – w granatowym płaszczu, z ciemnoczerwonym szalem zapiętym pod szyję. W rękach trzymała małą paczuszkę owiniętą w papier z reniferami. – Dla Leny – powiedziała. – Sama pakowałam, więc pewnie krzywo. – Jest idealna – odparłam, czując jak miękną mi kolana. Lena rzuciła się do drzwi, a pani Stefania... uśmiechnęła się. Naprawdę. Delikatnie, ale z ciepłem, którego nie znałam z jej twarzy. – Proszę, zapraszam – powiedziałam. – Barszcz już czeka. Usiadłyśmy przy stole. Pani Stefania zdjęła płaszcz. Miała na sobie elegancką sukienkę w kolorze butelkowej zieleni i broszkę w kształcie róży. Patrzyła na stół długo, aż w końcu sięgnęła po łyżkę. – Mój syn uwielbiał barszcz. Z uszkami. Zawsze… – urwała, odkładając sztućce. Lena spojrzała na mnie z niepokojem. – Co się z nim stało? – zapytałam ostrożnie. Pani Stefania milczała chwilę. Potem powiedziała szeptem: – Zginął. W Wigilię. Dziesięć lat temu. Zapadła cisza. Lena wcisnęła się w moje ramię. Barszcz wystygł. – Od tamtej pory… nie mogłam patrzeć na barszcz. Ale dzisiaj… dzisiaj chciałam – dodała. Patrzyłam na nią w ciszy. Coś w niej pękło. I wiedziałam, że dzisiejszego wieczoru będzie inaczej. Sąsiadka mi się zwierzyła Po kolacji siedziałyśmy jeszcze przy stole, popijając kompot z suszu. Lena zasnęła z głową na moim ramieniu. Światło choinki odbijało się w oczach pani Stefanii, ale tym razem to nie był tylko smutek. Było w niej coś kruchego, coś, co wreszcie się odsłoniło. – Miał na imię Michał – zaczęła cicho. – Mój jedyny syn. Taki spokojny, trochę zbyt mądry jak na swoje lata. Miał dwadzieścia pięć, gdy odszedł. Wtedy też miała być Wigilia. Milczałam. Nie chciałam przerywać. Nie teraz. – Wracał do domu. Z narzeczoną. Samochód wpadł w poślizg, dachował. Ona przeżyła. On nie. A ja... już nigdy nie zjadłam barszczu. Kojarzył mi się z tą tragedią. Patrzyłam, jak jej dłonie zaciskają się na filiżance. W jednej chwili była znów tam – w tamtej Wigilii, przy tamtym stole. – Mąż nie wytrzymał. Odszedł pół roku później. Nie winię go. Każde z nas rozpaczało po swojemu. Ja uciekłam w ciszę. W zamknięte drzwi. I tak zostałam. – Pani Stefanio… – zaczęłam, ale ona uniosła rękę. – Nie mów nic. Nie chcę współczucia. Po prostu… pozwólcie mi tu posiedzieć. Wśród światełek. Z tą waszą choinką. I z barszczem. Tylko tyle. Lena, przebudzona szeptem, przytuliła się do niej. Pani Stefania przez chwilę trwała w bezruchu, potem powoli objęła moją córkę. Nieśmiało, ale prawdziwie. I wtedy zrozumiałam – dla niej ten barszcz był grobem. A teraz, pierwszy raz od dziesięciu lat, odważyła się przy nim usiąść. Została dłużej, niż myślałam Zegar wskazywał już prawie północ, gdy spojrzała na mnie z lekkim uśmiechem i powiedziała: – Czas na mnie. Nie chcę zawracać wam głowy. – Nie zawraca pani – odpowiedziałam bez namysłu. Podeszła do Leny, przykryła ją kocem, który zsunął się jej z ramion. Przez chwilę patrzyła na śpiącą dziewczynkę tak, jakby widziała w niej kogoś, kogo znała. – Ma pani dobre dziecko – szepnęła. – Dobre i mądre. Uważaj na nią. Skinęłam głową. Nie ufałam sobie, że nie rozkleję się przy niej, a nie chciałam burzyć tej chwili. Otworzyłam drzwi i odprowadziłam ją spojrzeniem, aż zniknęła za rogiem. Zostałam sama. Półmrok, światełka, cisza. I ten dziwny ucisk w klatce piersiowej, którego nie potrafiłam nazwać. Usiadłam w kuchni, nalałam sobie herbaty. I wtedy łzy napłynęły same. Myślałam o Stefanii. O jej bólu, który wzięłam do siebie. I o Marku. O tym, jak też uciekł. Tylko nie z powodu tragedii. A może właśnie tak? Może dla niego rodzina była jak barszcz dla niej – zbyt bolesna, by do niej wracać? Otarłam twarz i spojrzałam w ciemne okno. Może nie trzeba mieć całej rodziny, żeby mieć święta. Może wystarczy jedna osoba, która nie pozwoli ci zjeść barszczu samotnie. Natalia, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż pojechał po choinkę do lasu i już nie wrócił. Od 5 lat czekam na niego w każde Boże Narodzenie” „Co roku siostra przyjeżdża z rodziną na święta. Nic nie robią i traktują nasz dom jak darmowy hotel” „Pierwsza Wigilia u rodziców mojego chłopaka miała być nowym etapem w naszym związku. Okazało się, że to początek końca”
„Córka nie chce zabrać mnie na święta do siebie, bo będę jej przeszkadzać. Dlaczego stałem się problemem?”
„Zamknąłem oczy. I wtedy coś we mnie pękło. Wstałem. Zapakowałem lalkę dla Zuzi – taką samą miała Kasia, gdy była mała. Włożyłem ciepłą kurtkę, szalik, czapkę. Włożyłem prezent do torby. Postanowiłem, że nie będę się narzucał. Zaniosę tylko prezent. Może Zuzia mnie zobaczy. Może się ucieszy”.
Od śmierci żony jestem sam. Wnuczka mówi na mnie "dziadek Andrzej", a córka – no cóż, córka chyba woli o mnie nie mówić wcale. Jeszcze dwa tygodnie temu łudziłem się, że zaprosi mnie na Wigilię. Czekałem na ten jeden telefon. Albo chociaż SMS-a z pytaniem, co przynieść do jedzenia. Przyszedł, owszem. Ale nie taki, jakiego się spodziewałem. „Tato, w tym roku spędzamy święta we trójkę. Marek jest zmęczony, Zuzia się denerwuje przy dużej liczbie gości. Będzie lepiej, jak zostaniesz u siebie. Mam nadzieję, że to zrozumiesz.” Zrozumiem. Jak zawsze. Chociaż boli. Nie umiem pojąć, kiedy to się stało – kiedy z ojca stałem się problemem. Tego dnia spotkałem sąsiada z drugiego piętra. Emeryt, wdowiec, jak ja. – Sam będziesz w Wigilię? – spytał. – A jak – odpowiedziałem. – Córka mówi, że nie pasuję. Skinął głową. – Teraz tacy jak my tylko przeszkadzają. Ale byle do Sylwestra. A potem to już z górki. Nie rozumiałem tego Telefon do Kasi odwlekałem przez kilka dni. W głowie układałem sobie, co powiem. Że może tylko na chwilę, na barszcz. Że nie muszę siadać do stołu. Że przyjdę po kolędzie, nie wcześniej. Żeby tylko Zuzia zobaczyła dziadka, a ja ich. W końcu zadzwoniłem. Odebrała po kilku sygnałach. – Cześć, tato. – Cześć, Kasiu. Nie chcę ci przeszkadzać, ale… pomyślałem, że może jednak mógłbym wpaść na Wigilię? Choćby na chwilkę. Po drugiej stronie zapadła cisza. Czułem, jak mój żołądek się ściska. – Tato, ale przecież pisałam... W tym roku naprawdę jest ciężko. Marek pracuje do ostatniej chwili, Zuzia się stresuje… Jest bałagan, wszystko na głowie. Nie dam rady wszystkiego ogarnąć, jak jeszcze ktoś ma być. – Ja nie chcę przeszkadzać. Naprawdę. Usiądę w kącie. Albo tylko pod drzwi przyjdę, zostawię prezent… – Tato, nie rób mi wyrzutów, dobrze? – przerwała. – Ty nie rozumiesz, jak to teraz wygląda. Nie jesteśmy już dziećmi. Każdy ma swoje życie. – A ja? Ja nie mam już żadnego życia – powiedziałem cicho. – Przestań, proszę cię. Zawsze wszystko bierzesz do siebie. Chciałem jej odpowiedzieć, zapytać, od kiedy ojciec „przeszkadza”. Ale milczałem. I tylko skinąłem głową, jakby mogła to zobaczyć. – No to... wesołych świąt, Kasiu. – Wesołych, tato. Rozłączyłem się. I zostałem sam. W pustym mieszkaniu, gdzie cisza brzmiała głośniej niż kiedykolwiek. Spotkałem zięcia Z Markiem zawsze miałem poprawne relacje. Nie bliskie, ale też bez zgrzytów. Ot, taki zięć z podręcznika – grzeczny, uprzejmy, nieprzekraczający granic. Może właśnie dlatego postanowiłem z nim porozmawiać. Bo nie bałem się, że wybuchnie. Bałem się tylko, że nie odpowie wcale. Spotkałem go przypadkiem, w kolejce do kasy w markecie. Stał z koszykiem pełnym świątecznych zakupów – mak, karp, rodzynki, czekolada dla Zuzi. – Cześć, Marku – zacząłem niepewnie. – Dużo tego… – No, wiesz jak to przed świętami – uśmiechnął się lekko. – Tak… Wiem. Tylko w tym roku u mnie chyba trochę inaczej będą wyglądały. Mark zamarł. Przez chwilę udawał, że nie rozumie, o co mi chodzi. Ale widziałem po jego oczach, że zrozumiał aż za dobrze. – Kasia mówiła… Że w tym roku trochę inaczej – powiedział, patrząc w bok. – Marku… Ty też uważasz, że moja obecność to problem? Zawahał się. Westchnął. – To nie tak. Chodzi o atmosferę. O to, że… Kasi trudno się przy tobie rozluźnić. Mówi, że się spina, że wszystko musi być idealne, że ty potem komentujesz. Nawet jak nie chcesz. – Komentuję? – powtórzyłem. – Może czasem. Ale przecież to nie złośliwość. – Wiem. Ale dla niej to ciężar. Poczułem, jakbym dostał w brzuch. Stałem przez chwilę bez słowa, potem tylko kiwnąłem głową. – Dobra, Marku. Rób zakupy. Wesołych świąt. – Wesołych, Andrzeju… Odszedłem szybciej, niż wypadało. Chciałem tylko wyjść. Zrozumiałem, ale nie potrafiłem tego przyjąć. To był impuls Wigilia. 17:36 na zegarze. Ciemno za oknem, w telewizji „Kevin”. Klasyk samotnych świąt. Barszcz zrobiłem rano, ale nie ruszyłem. Stoi w garnku, stygnie. Co roku Anka smażyła karpia i marudziła, że znowu za dużo. Teraz nawet nie włączyłem piekarnika. Siadłem w fotelu z kubkiem herbaty, ale i tak zaraz wstałem. Chodziłem po mieszkaniu jak zwierzę w klatce. Zajrzałem do starego pudełka ze zdjęciami. Nasza pierwsza choinka, Kasia w białej sukience z jasełek, Anka z opłatkiem w ręku. Zatrzymałem się dłużej przy zdjęciu, na którym jestem z Kasią – mała siedzi mi na kolanach, otwiera prezent. Zamknąłem oczy. I wtedy coś we mnie pękło. Wstałem. Zapakowałem lalkę dla Zuzi – taką samą miała Kasia, gdy była mała. Włożyłem ciepłą kurtkę, szalik, czapkę. Włożyłem prezent do torby. Postanowiłem, że nie będę się narzucał. Zaniosę tylko prezent. Może Zuzia mnie zobaczy. Może się ucieszy. Wyszedłem, zamknąłem drzwi i stanąłem przed domem, otulony śniegiem i ciszą. Niebo było bezchmurne, powietrze ostre. Przez chwilę zawahałem się, czy nie wrócić. Ale już szedłem. Nie wiedziałem, co powiem, ani co zrobię. Miałem tylko jedno postanowienie – że nie usiądę tego wieczoru sam, nie bez próby. Nawet jeśli miałaby to być ostatnia. Poszedłem bez zaproszenia Zadzwoniłem do drzwi z sercem w gardle. W głowie kołatała myśl: „Może to błąd. Może powinienem zawrócić”. Ale było już za późno – usłyszałem tupot małych stóp. – Dziadek! – krzyknęła Zuzia, otwierając drzwi z szerokim uśmiechem. Zaniemówiłem. Nie miałem siły nic powiedzieć. Po prostu się uśmiechnąłem. – Zuzia, kto to? – dobiegł głos Kasi z korytarza. Po chwili stanęła obok córki. Gdy mnie zobaczyła, zamarła. – Tato… Co ty tu robisz? – Przyniosłem tylko prezent dla Zuzi – powiedziałem cicho, trzymając torbę w dłoniach. – I… chciałem życzyć wam wesołych świąt. Zuzia wyjęła lalkę i aż pisnęła z radości. Kasia patrzyła na mnie, napięta. – Tato, mówiłam, że... – Wiem – przerwałem jej. – Że nie ma miejsca. Że przeszkadzam. Ale to silniejsze ode mnie. Nie mogłem usiedzieć w domu. Zobaczyłem twoje zdjęcie z dzieciństwa, z choinką… I pomyślałem: przecież to moja córka. Moja mała Kasia. Dlaczego teraz nie mogę być częścią tego wszystkiego? – Bo… bo to trudne, tato – powiedziała, opuszczając wzrok. – Bo przy tobie czuję, że muszę być idealna. Że wszystko oceniasz. Czuję się, jakbym znowu miała dziesięć lat i bała się, że dostanę dwóję. – Nigdy nie chciałem cię oceniać… – zacząłem, ale przerwała mi. – Może nie chciałeś, ale tak to czułam. I Marek też to czuje. To nie chodzi o złość. Chodzi o emocje, których nie umiemy przy tobie unieść. Patrzyłem na nią długo. Serce mi pękało. – To przez całe życie starałem się być obecny. A teraz… nie ma dla mnie miejsca nawet przy wigilijnym stole? Kasia nic nie powiedziała. A ja zrozumiałem, że to nie jest wieczór na przebaczenie. Było mi przykro – Zuzia, idź do pokoju – powiedziała Kasia cicho, ale stanowczo. Dziewczynka nie chciała puścić lalki. Spojrzała na mnie niepewnie. – Dziadku, a ty nie wejdziesz? Nie chcesz zobaczyć mojej choinki? Zacisnąłem usta i uśmiechnąłem się smutno. – Może innym razem, kochanie. Teraz muszę już iść. Zamknęła drzwi powoli, niechętnie. A ja poczułem, że serce mi pęka. Spojrzałem na Kasię. Chciałem jeszcze coś powiedzieć, coś wyjaśnić, ale każde słowo brzmiałoby jak prośba. A ja już nie chciałem prosić. Stałem tam przez chwilę, w ciszy, w drzwiach do świata, który kiedyś był moim. W końcu skinąłem głową, odwróciłem się i zszedłem po schodach. Nie wróciłem od razu do domu. Poszedłem do parku. Tego samego, do którego chodziłem z Anką i małą Kasią na spacery w śniegu. Usiadłem na ławce, z której widać było zamrożony staw. – Widzisz to, Anka? – szepnąłem. – Nasza córka uważa, że jestem ciężarem. Może tak jest… Może naprawdę nie potrafię się odnaleźć w tym nowym świecie. Widziałem nas tam jak kiedyś – ja z Kasią na sankach, Anka z termosikiem herbaty i uśmiechem. Nie wiem, kiedy zrobiło mi się ciepło na twarzy. Może to wiatr, a może łzy. Siedziałem tam długo. Aż zaczęło sypać drobnym śniegiem. Wstałem i ruszyłem powoli w stronę domu. Sam. Po raz kolejny. Andrzej, 63 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż pojechał po choinkę do lasu i już nie wrócił. Od 5 lat czekam na niego w każde Boże Narodzenie” „Co roku siostra przyjeżdża z rodziną na święta. Nic nie robią i traktują nasz dom jak darmowy hotel” „Pierwsza Wigilia u rodziców mojego chłopaka miała być nowym etapem w naszym związku. Okazało się, że to początek końca”
„Przy ubieraniu choinki odkryłam sekret męża. Nie chciałam takiego prezentu ani w święta, ani w żaden inny dzień”
„Wieczorem, gdy Bartek zasnął, długo wpatrywałam się w jego plecy. Oddychał spokojnie. Jak człowiek, który nie ma nic do ukrycia. Ale ten ślad... nie chciał zniknąć z mojej głowy. I coś mi mówiło, że to dopiero początek”.
Mam męża, pracę i całkiem zwyczajne życie, które co roku w grudniu trochę się zmienia. Święta... zawsze były dla mnie czymś więcej niż tylko choinką i barszczem. To był nasz czas – mój i Bartka. Od ośmiu lat razem ubieramy tę samą sztuczną choinkę, co roku w tych samych swetrach, z tym samym śmiechem. A przynajmniej tak było kiedyś. Bartek często wyjeżdża – pracuje jako przedstawiciel handlowy. Czasem wraca późno, zmęczony, jakby myślami był gdzieś indziej. Ostatnio częściej. Wmawiałam sobie, że to tylko praca, stres, może zima. Że nic się nie dzieje. Choinka czekała na niego. Rozłożyłam bombki, lampki i wspomnienia. On usiadł obok, z telefonem, i uśmiechnął się zmęczony. – Pamiętasz, jak kiedyś kopnął cię prąd przy lampkach? – rzuciłam. – Pamiętam. To był atak elektrycznego renifera – zażartował. Śmiałam się, bo to był nasz rytuał. Ale coś było inaczej. Coś w jego oczach. Nie wiedziałam jeszcze, że to będą nasze ostatnie wspólne święta. Odkryłam ślad na szyi męża – A co to masz na szyi? – zapytałam, podchodząc bliżej, gdy Bartek schylał się nad lampkami. Zamarł na sekundę. Odgarnęłam mu kołnierz – delikatnie, ale wystarczająco, żeby zobaczyć sinawy ślad. Podłużny. Wyglądał jak od ugryzienia. Albo pocałunku. – Gdzie? – zapytał z udawanym zdziwieniem. – Tutaj – wskazałam palcem. – No zobacz. Spojrzał w lustro w przedpokoju, potem wzruszył ramionami. – A, to pewnie od torby. Rano się z szafki ściągałem, zaczepiłem o klamrę. – Wygląda jakby cię ktoś... ugryzł – rzuciłam, niby żartem. – Serio? – zaśmiał się nerwowo. – Ty to masz wyobraźnię. Zamilkłam. Wróciłam do bombek, ale już nie czułam tej radości. Niby nic. Jeden ślad. Ale czułam, jakby coś lodowatego wsunęło mi się pod skórę. On kontynuował, jakby nigdy nic. Mówił o jakiejś nowej trasie, o korkach, o kolacji z klientem. Kiwałam głową, ale nie słuchałam. Myślałam o torbie. Jakim cudem klamra zostawia taki ślad? A może to ja wariuję? Może za dużo seriali? Marta by powiedziała: "Zaufaj intuicji, nie jesteś głupia". A ja... ja się po prostu bałam. Wieczorem, gdy Bartek zasnął, długo wpatrywałam się w jego plecy. Oddychał spokojnie. Jak człowiek, który nie ma nic do ukrycia. Ale ten ślad... nie chciał zniknąć z mojej głowy. I coś mi mówiło, że to dopiero początek. Może byłam naiwna – Ty naprawdę wierzysz, że to od torby? – Marta spojrzała na mnie znad filiżanki. Siedziałyśmy w naszej ulubionej kawiarni. Było gwarno, pachniało piernikiem i cynamonem, a ja po raz pierwszy nie czułam tej świątecznej atmosfery. Wciąż miałam przed oczami ten ślad na szyi Bartka. – Nie wiem – powiedziałam cicho. – Może. A może po prostu nie chcę wiedzieć. – No właśnie – prychnęła. – Bo jakbyś chciała, to byś już wiedziała. Znasz go. Jak reaguje, jak kłamie. – On zawsze był spokojny. Nawet jak coś przeskrobał, potrafił się śmiać. Ale ostatnio... – No właśnie. Zmienione hasło do telefonu, późne powroty, te delegacje jakby częstsze. Serio, Jowita, obudź się. Zabolało. Ale miała rację. – Myślisz, że mnie zdradza? – Nie wiem – odparła Marta bez emocji. – Ale wiem, że to wygląda jak ślad po pocałunku, nie po torbie. I wiem, że zasługujesz na prawdę. Spojrzałam na pary przy stolikach obok. Śmiali się, trzymali za ręce. A ja siedziałam tu, roztrzęsiona, wmawiając sobie, że wszystko jest dobrze. Wieczorem, w domu, patrzyłam na Bartka inaczej. Analizowałam każdy gest. Czy naprawdę musi zabierać ze sobą telefon nawet do łazienki? Nie miałam dowodów. Ale miałam przeczucie. I zaczęłam go słuchać. A jednak miał kogoś Zasnęłam, a przynajmniej tak mu się wydawało. Leżałam odwrócona do ściany, kiedy usłyszałam, jak wstaje z łóżka. Zegar pokazywał 00:43. Słyszałam stłumione kroki, potem szmer telefonu. Głos miał cichy, ale spięty. I znajomo zdenerwowany. – Wiem, że to było ryzykowne... – szeptał. Zamarłam. – Nie, nie powiedziała nic. Chyba nie zauważyła... – chwila ciszy. – Dobra, ale nie dzwoń teraz, proszę. Może się obudzić... Serce waliło mi jak szalone. Próbowałam zebrać myśli, ale nie potrafiłam. Wszystko we mnie krzyczało. To się dzieje naprawdę. Gdy rozmowa się skończyła, słyszałam, jak odkłada telefon. Wrócił do łóżka. Położył się jak gdyby nigdy nic, dotknął mojej ręki, a ja udawałam, że śpię. Czułam, jak drży mi ciało. Kiedy oddech Bartka się wyrównał, wyszłam na balkon. Potrzebowałam powietrza. Zimny, grudniowy chłód owiał mnie do kości, ale wolałam to niż duszącą ciszę w sypialni. Rano wstałam pierwsza. Zrobiłam kawę. Patrzyłam na niego, jak siorbie łyk za łykiem, jakby nic się nie stało. – Bartek – powiedziałam spokojnie. – Słyszałam cię w nocy. Widziałeś, że zauważyłam ten ślad. Chcę wiedzieć, kim jest „ona”. Zamarł. Nie odpowiedział od razu. Wiedziałam, że przekroczyliśmy punkt bez powrotu. Chciałam znać prawdę Bartek patrzył na mnie przez długą chwilę, jakby próbował ocenić, ile wiem. Jak daleko może się cofnąć. Czy da się jeszcze zatuszować, odwrócić, zażartować. Ale ja już nie byłam tą samą Jowitą, która go przytulała wieczorami i przymykała oczy na niedopowiedzenia. – To nie tak, jak myślisz – zaczął. – To śmieszne, że wszyscy zaczynają od tego zdania – przerwałam. – Po prostu powiedz, kim ona jest. Zamilkł. Oparł się o framugę drzwi, jakby nagle zabrakło mu siły. Wiedziałam, że właśnie podjął decyzję – czy dalej kłamać, czy mnie w końcu potraktować poważnie. – Paulina – wyszeptał. – Koleżanka z pracy. Zaczęło się… jakiś czas temu. Nie planowałem tego. Po prostu… wydarzyło się. Parsknęłam. Ironicznie. – Wydarzyło się? Ślad na szyi to był przypadek? Prezent gwiazdkowy? – Jowita… – Nie mów do mnie teraz! Byłam zaskakująco spokojna. Nie krzyczałam. Nie rzucałam talerzami. Stałam i składałam jego rzeczy do walizki. Ubranie po ubraniu, jakbym sprzątała po kimś, kto właśnie umarł. Może tak się właśnie kończy miłość – nie hukiem, tylko ciszą. Bartek stał bez ruchu. Patrzył, jak zamykam walizkę. – Gdzie mam iść? – Nie wiem. Może do niej? Nie wiem, czy wybaczę Minęły święta. Zbliżał się sylwester, a my siedzieliśmy naprzeciwko siebie przy kuchennym stole, jak kiedyś – tylko że teraz pomiędzy nami nie było kubków z herbatą, tylko pusta przestrzeń i milczenie, które zdawało się nie mieć końca. – Chcę to naprawić – powiedział w końcu. – Kocham cię, Jowita. Spojrzałam na niego. Był blady, zmęczony, jakby ostatnia doba przeorała go od środka. Ale ja też byłam zmęczona. Bardziej niż kiedykolwiek. – Za późno. Kochający ludzie nie wracają do domu ze śladami kochanki na szyi. Odwrócił wzrok. Wiedział, że nie mam w sobie już miejsca na jego tłumaczenia. – Wiesz, co jest najgorsze? – zapytałam cicho. – Że teraz nie mogę patrzeć na choinkę. Że odebrałeś mi coś, co zawsze było tylko nasze. Nawet to. Bartek przełknął ślinę. Chciał coś powiedzieć, ale ja już nie chciałam słuchać. – Potrzebuję przestrzeni – powiedziałam. – Czasu. Ale nie łudź się. Bo nie wiem, czy jeszcze kiedyś będę umiała na ciebie spojrzeć tak samo. Wstał powoli. Zawahał się. – Przepraszam, Jowita. Nie odpowiedziałam. Zamknęłam za nim drzwi i po raz pierwszy od dawna poczułam, że to nie ja zawiodłam. Tylko on. Jowita, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż pojechał po choinkę do lasu i już nie wrócił. Od 5 lat czekam na niego w każde Boże Narodzenie” „Co roku siostra przyjeżdża z rodziną na święta. Nic nie robią i traktują nasz dom jak darmowy hotel” „Pierwsza Wigilia u rodziców mojego chłopaka miała być nowym etapem w naszym związku. Okazało się, że to początek końca”
„Dostałam zestaw do sprzątania pod choinkę. Mąż udowodnił, że traktuje mnie już tylko jak służącą”
„Usiadłam na kanapie. Dopiero wtedy poczułam, jak bardzo jestem zmęczona. Tym, że przez tyle czasu grałam rolę, która wcale nie była moja. – Wiesz, że przez chwilę pomyślałam, że przesadzam? Że może powinnam była się cieszyć… – powiedziałam cicho. – Czym? Mopem?”.
Siedziałam przy kuchennym stole, opierając się o łokcie. Cisza w mieszkaniu była lepka i martwa. Z radia sączyły się świąteczne piosenki, ale brzmiały jak z innej planety. Paweł był w sypialni – z laptopem na kolanach, jak zawsze. Od dawna mówił, że święta go męczą, że to „przerost formy nad treścią”. Ale przecież to miał być nasz czas. Nasz wspólny grudzień. Miałam wrażenie, że tylko ja go jeszcze chcę. Miałam wątpliwości Zadzwoniłam do Natalii. Wiedziałam, że nie powinnam jej zawracać głowy – ona nienawidziła babrania się w cudzych problemach, ale była moją siostrą. I wiedziała, jak Paweł wyglądał kiedyś. I jak wygląda teraz. – Natalia, myślisz, że Paweł mnie jeszcze kocha? – spytałam bez żadnych wstępów. – Karola, jak facet cię kocha, to nie siedzi obok ciebie jak mebel – odpowiedziała bezlitośnie. – Może ja po prostu przesadzam… – Albo po prostu nie chcesz zobaczyć, że on już cię nie widzi. Zamilkłam. Na chwilę przestałam oddychać. Bo wiedziałam, że Natalia ma rację. Nie widział mnie od miesięcy. Nie pytał, jak minął mi dzień. Nie przytulał się do mnie wieczorem. Ale mimo wszystko – głupio wierzyłam, że może w święta coś się zmieni. Że może... Jeszcze wtedy nie wiedziałam, że pod choinką dostanę prezent, który otworzy mi oczy. Zestaw do sprzątania. Mop parowy. Rękawiczki. Ściereczki. W jednym pięknie zapakowanym pudełku – cała prawda o naszym małżeństwie. Prezent mnie zaskoczył Wszystko dopięłam na ostatni guzik. Barszcz ugotowany, uszka ulepiłam dwa dni wcześniej. Sałatka jarzynowa, kapusta z grzybami, sernik z przepisu mamy. Paweł tylko spakował prezenty do bagażnika. Przez cały dzień nie zapytał, czy mi pomóc. Nie zdziwiło mnie to już nawet. U teściów – jak zawsze. Zegar wskazywał siedemnastą, kiedy Teresa ucałowała nas w policzki i od razu rzuciła: – Karolinko, jak zwykle wszystko idealnie! Uśmiechnęłam się krzywo. Ugotowałam barszcz, ubrałam choinkę, przyniosłam ciasta. Ale przecież to nie moja Wigilia. To ich teatrzyk. Ja miałam zająć swoją rolę – żony, synowej, kucharki. Nie za głośno mówić, nie wzdychać, nie narzekać. Gdy przyszedł czas na prezenty, Paweł podał mi duże pudło z kokardą. Zrobiłam dobrą minę i rozerwałam papier. Mop parowy. Płyn do szyb. Ściereczki z mikrofibry. Rękawiczki. – Wiedziałam, że ci się spodoba! – pisnęła teściowa. Spojrzałam na Pawła. Zerkał w telefon. – Serio? – zapytałam cicho. – No przecież mówiłaś, że marzy ci się ten mop – rzucił beztrosko. – I ten zestaw był w promocji! – Mówiłam, że jest praktyczny, nie że chcę go pod choinkę... Zaśmiał się pod nosem. Nikt się nie zorientował, że coś jest nie tak. A ja patrzyłam na ten cholerny mop i czułam, jak coś się we mnie łamie. Wiedział, że mam dosyć tego, że wszystko jest na mojej głowie. I właśnie mi to zapakował jako prezent. Jakby mówił: „Tak, jesteś moją służącą i dobrze ci w tej roli. Byłam rozczarowana W samochodzie panowała martwa cisza. Paweł prowadził, jakby mnie tam nie było. Ręka oparta o kierownicę, wzrok wbity w drogę. Z radia cicho leciało „Last Christmas”, a mnie było coraz bardziej duszno. Miałam ochotę otworzyć drzwi w trakcie jazdy i po prostu wyjść. Uciec. W domu zdjęłam buty, kurtkę rzuciłam niedbale na fotel i poszłam do łazienki. Zamknęłam drzwi. Siadłam na pokrywie sedesu i w końcu pozwoliłam sobie na łzy. Spływały po cichu. Nie były z żalu. Raczej z rozczarowania. Takiego, które zostaje w środku i nie chce wyjść. Wyciągnęłam telefon i zadzwoniłam do Oli. Odebrała po chwili, zaspanym głosem. – Karola? Co się dzieje? Wszystko w porządku? – Dostałam prezent od Pawła – powiedziałam, próbując się nie rozkleić. – No dobrze... i? – Zestaw do sprzątania. Mop. Rękawiczki. Ściereczki. – Ojej... – zawahała się. – Może pomyślał, że ci się przyda? – On powiedział, że wie, jak lubię, kiedy jest czysto. I że to „praktyczny prezent”. Ola zamilkła na moment. – I co mu odpowiedziałaś? – Nic. Przy rodzicach nie chciałam robić sceny. Ale... Ola, ja się poczułam jak sprzątaczka. Jak pomoc domowa, a nie żona. – Rozumiem… – powiedziała cicho. – Ale Karola, ty wiesz, że to nie o prezent chodzi, prawda? – Tak. Chodzi o to, że on mnie nie widzi. Nie słyszy. Nie rozumie. A może po prostu już mu nie zależy. Słyszałam tylko jej oddech po drugiej stronie. Czasem obecność nie potrzebuje słów. Wróciłam na kanapę. Paweł oglądał serial. Nawet nie spojrzał. – Paweł… czy ty mnie jeszcze widzisz jako kobietę? – zapytałam cicho. – Przestań. To tylko prezent, nie rób z tego dramatu. I wtedy coś we mnie zgasło. Tak po prostu. Pokłóciliśmy się Następnego dnia wstałam wcześniej niż zwykle. Nie dlatego, że miałam coś do zrobienia. Po prostu nie mogłam już spać. W głowie kręciły się w kółko te same zdania, które powtarzałam sobie przez całą noc. Nie dramatyzuj. To tylko prezent. Przecież lubisz czystość. Przecież nic się nie stało. Ale stało się. Paweł wszedł do kuchni z zaspanym wyrazem twarzy i zaczął przygotowywać sobie kawę. Usiadł przy stole, otworzył laptopa. Nie powiedział ani słowa. – Może chcesz dodać ogłoszenie do tego? – zapytałam, wskazując na pudełko z zestawem do sprzątania, które celowo zostawiłam na blacie. – Co? – No, że sprzątaczka do wynajęcia. W pakiecie z mężem, który potrafi jedynie przynieść mop w świątecznym papierze. – Karolina… – westchnął. – Znowu zaczynasz? – Nie, Paweł. Teraz dopiero zaczynam. Zatrzymał się. Powoli zamknął laptopa. – Ty nawet nie wiesz, co lubię. Nie pamiętasz, jaką piję kawę. Nie pytasz, jak się czuję. Ale wiedziałeś, że mop parowy mnie ucieszy. – Przecież to był tylko prezent… – rzucił znów, jakby to miało wszystko wyjaśnić. – Nie. To był komunikat. Bardzo wyraźny. I ja go zrozumiałam. – Karola… przecież ty przesadzasz. Wszystko jest dobrze. Dom, praca, święta… – Ale mnie w tym „dobrze” nie ma. Jestem dodatkiem. Pomocą domową. Zamilkł. – Nie wiem, czego ode mnie oczekujesz – powiedział w końcu. – Żebyś mnie zobaczył. Jako kobietę. Partnerkę. Człowieka. A nie jako ręce do sprzątania. Patrzył na mnie długo, ale jego spojrzenie już nic nie znaczyło. Odwróciłam się i poszłam do sypialni spakować torbę. Pojechałam do siostry Natalia otworzyła drzwi w piżamie i bez słowa wciągnęła mnie do środka. – Wiedziałam – powiedziała tylko. – Czekałam na ten moment. Stałam z walizką w korytarzu, trochę jak dziecko uciekające z domu, ale tym razem to nie była ucieczka. To była decyzja. Pierwsza od dawna. – Możesz zostać, ile chcesz. Pokój gościnny jest twój – dodała, widząc, że nie potrafię się odezwać. Usiadłam na kanapie. Dopiero wtedy poczułam, jak bardzo jestem zmęczona. Tym, że przez tyle czasu grałam rolę, która wcale nie była moja. – Wiesz, że przez chwilę pomyślałam, że przesadzam? Że może powinnam była się cieszyć… – powiedziałam cicho. – Czym? Mopem? – Tym, że on chociaż „pomyślał”. Że coś kupił. Natalia pokręciła głową z niedowierzaniem. – To typowe. Kobiety uczone są, żeby być wdzięczne nawet za okruchy. Za „przypadkiem odgrzaną zupę” albo „że chociaż nie uderzył”. Przecież to nie jest normalne. – Już nie chcę więcej okruchów – powiedziałam stanowczo. – Więc przestań się tłumaczyć, że wyolbrzymiasz. Masz prawo nie być szczęśliwa. I masz prawo czegoś więcej. Przytuliła mnie. Mocno. Bez słów. I to było więcej niż cokolwiek, co usłyszałam od Pawła przez ostatni rok. Postawiłam sprawę jasno Spotkaliśmy się w kawiarni niedaleko naszego mieszkania. Paweł wybrał stolik przy oknie. Miał na sobie ten sam szary sweter, co zwykle. Pachniał znajomo. Trochę kawą, trochę proszkiem do prania. Przez sekundę zabolało mnie serce. – Cieszę się, że przyszłaś – powiedział, wstając. Skinęłam głową, ale nie odwzajemniłam uśmiechu. – Chcę zrozumieć – zaczął, gdy usiedliśmy. – Ale nie wiem, od czego. – Zacznij od tego, że jestem człowiekiem. Nie pomocą domową. Nie dodatkiem do twojego życia. – Wiem, że zawaliłem, ale przecież zawsze tak było, Karolina. Ty lubiłaś ogarniać dom, ja przynosiłem pieniądze. Myślałem, że to działa. – Nie działało. Ja po prostu przestałam o siebie dbać. Dostosowałam się, bo wierzyłam, że kiedyś znów mnie zobaczysz. Spojrzał na mnie długo. Poważnie. – Myślisz, że jest jeszcze dla nas szansa? Zawahałam się. Przez chwilę myślałam o wszystkich naszych wspólnych wieczorach, podróżach, o tym, jak głaskał mnie po głowie, kiedy miałam gorączkę. Ale to było dawno. A teraz? – Może. Ale tylko jeśli przestaniesz mnie traktować jak służącą. Jeśli nauczysz się być ze mną, a nie obok mnie. – Mogę się starać. – Nie chcę, żebyś się starał dla mnie. Chcę, żebyś to robił, bo rozumiesz, że ja też mam granice. I że zostały przekroczone. Zamówiliśmy herbatę. Rozmawialiśmy jeszcze długo. O tym, co poszło nie tak. O tym, co może jeszcze da się uratować. A potem wróciliśmy razem do domu. Karolina, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W Wigilię odkryłam rodzinną tajemnicę i nagle zrozumiałam, dlaczego mama zawsze płakała przy choince” „Siostra na święta nie przywozi nic oprócz pojemników na wynos. Nawet jej nie wstyd, że traktuje mnie jak służącą” „Chciałam zrobić coś dobrego na święta, więc zaprosiłam do stołu samotną sąsiadkę. Dało mi to więcej szczęścia, niż jej”
„Mąż zawsze całował mnie w święta pod jemiołą. W tym roku tylko gapił się w telefon, ja byłam nieważna”
„– Tęsknię za tobą, Marek. Za tobą sprzed lat. Tym, który całował mnie pod jemiołą i śmiał się z moich przypalonych pierników. Milczał. I to bolało bardziej niż cokolwiek, co mógłby powiedzieć. – Nie wszystko musi trwać wiecznie – odparł w końcu cicho”.
Zawsze lubiłam grudzień. Ten zapach pomarańczy z goździkami, cynamonowe świeczki, dźwięki „Last Christmas” z radia, nawet jeśli wszyscy już mieli go dość. Ale dla mnie ten czas miał coś z magii dzieciństwa. Najbardziej lubiłam wieczory, gdy razem z Markiem – moim mężem – ubieraliśmy choinkę. On rozweselony, zawsze próbował mnie całować pod jemiołą, śmiejąc się, że „takie są zasady”. W tym roku choinka już stoi. Pachnie pięknie. Cynamon wciąż unosi się w kuchni, pierniczki ułożone na talerzykach. A Marek… Marek nie odrywa wzroku od telefonu. Jakby to on miał przynieść mu radość tych świąt. – Usiądziesz z nami w końcu? – zapytałam cicho przy wigilijnym stole, próbując nie zwracać uwagi dzieci. – Zaraz. Skończę tylko jedną rzecz do pracy – mruknął, nie podnosząc głowy. – Tato… – zaczął nasz syn, ale urwał. Chyba wyczuł napięcie. Córka spojrzała na mnie niepewnie. Uśmiechnęłam się do niej pokrzepiająco, chociaż serce miałam ściśnięte. Nie potrafiłam już dłużej udawać, że wszystko jest dobrze. Ale przecież to tylko święta, prawda? W styczniu znów wróci codzienność, a ja zapomnę. Jak zawsze. Byłam zła na męża Sprzątałam talerze z wigilijnego stołu, dzieci już poszły do swoich pokoi. Marek, jak zawsze w ostatnich miesiącach, zniknął gdzieś ze swoim telefonem. Weszłam do kuchni i zaczęłam bezmyślnie zmywać naczynia. Woda była gorąca, parzyła dłonie, ale nawet tego nie poczułam. Po prostu... musiałam coś robić. Cokolwiek. – Wszystko w porządku? – usłyszałam za sobą jego głos. Odwróciłam się. Stał w drzwiach, oparty o framugę. Nareszcie bez telefonu. – Z tobą? – zapytałam cicho, wycierając ręce w ręcznik. – To chyba ty powinieneś mi to powiedzieć. – Co masz na myśli? – Marek… przez całe święta nie spojrzałeś na mnie ani razu. Siedziałeś z nami przy stole, ale jakby cię nie było. Nawet jemioła nie pomogła. Uśmiechnęłam się krzywo, wskazując głową na zieloną gałązkę nad drzwiami. Nie poruszył się. Stał tam, obojętny. – Przepraszam, jestem po prostu zmęczony – rzucił. Ton miał chłodny. – Zmęczony? Od miesięcy jesteś zmęczony. Zmęczony, zajęty, nieobecny. Jestem w tym domu sama, mimo że ty ciągle tu jesteś. Zrobiłam krok w jego stronę, głos zaczął mi drżeć: – Tęsknię za tobą, Marek. Za tobą sprzed lat. Tym, który całował mnie pod jemiołą i śmiał się z moich przypalonych pierników. Milczał. I to bolało bardziej niż cokolwiek, co mógłby powiedzieć. – Nie wszystko musi trwać wiecznie – odparł w końcu cicho. Nie chciałam znać prawdy Ostatnio nie wracał do domu przed północą. Tłumaczył się pracą, nadgodzinami, nowym projektem, który „muszą skończyć przed końcem roku”. Ale kiedy przypadkiem wzięłam do ręki jego koszulę – nie pachniała jak biuro. Pachniała perfumami, które nie były moje. – Ty się nie boisz, że on kogoś ma? – zapytała Magda, moja przyjaciółka od liceum. – Przestań… – ucięłam. – Serio, Anka. Przecież ty nie jesteś głupia. Sama widzisz, co się dzieje. Marek to nie ten sam facet. Zmienił się. – Może to ja się zmieniłam – szepnęłam. Magda spojrzała na mnie ostro: – Albo cię zdradza, albo już dawno odszedł emocjonalnie. Tylko ty jeszcze czekasz, aż wróci. Zobacz w ten telefon. Lepiej znać prawdę niż udawać, że wszystko jest okej. Wiedziałam, że ma rację. Ale sama myśl, że miałabym go podejrzewać, grzebać w jego prywatnych wiadomościach… To było jak zdrada. Zdrada samej siebie. A jednak… tej nocy długo leżałam w łóżku, wpatrzona w telefon, który zostawił w przedpokoju. Czekałam, aż zaśnie. Przeczytałam kilka wiadomości To była 2:17 w nocy, kiedy wstałam z łóżka. Jego spokojny, równy oddech dobijał mnie bardziej niż wszystkie moje myśli razem wzięte. Wzięłam telefon z komody w przedpokoju – dłoń mi drżała. Znałam hasło. Miał to samo od lat. Takie, które kiedyś ustawiliśmy razem. „A&M1223”. Nasze inicjały i data ślubu. Ironia losu. Wystarczyło kilka ruchów palcem. Przeglądarka – czysta. Ale potem... SMS-y. wystarczył jeden klik, by zalały mnie wiadomości, które nie zostawiały złudzeń: „Zasnęłam myśląc o twoim głosie…” „Znowu udajesz męża idealnego? ” „W weekend ten sam pokój?” Zrobiło mi się słabo. Osunęłam się na kanapę, telefon wypadł mi z ręki. Niby nie było zdjęć, żadnych „kocham cię” – ale przecież nie trzeba było. Wiedziałam. Czułam to całym ciałem. Rano w kuchni zaparzyłam mu kawę. Postawiłam filiżankę przed nim, usiadłam naprzeciw i spojrzałam mu w oczy. – Kim ona jest? Zamarł. Z dłoni wypadła mu łyżeczka. Odsunął filiżankę. Nie próbował zaprzeczać. – Nie wiem, kiedy to wszystko się popsuło – powiedział tylko. – Ja wiem – odpowiedziałam cicho. – Kiedy przestaliśmy rozmawiać. Kiedy przestałeś mnie dotykać tak, jakbyś wciąż mnie chciał. Kiedy ja przestałam czekać, że wrócisz. I wtedy zobaczyłam w jego oczach coś, czego nie widziałam od dawna. Smutek. W końcu byliśmy szczerzy Siedzieliśmy przy kuchennym stole. Cisza była ciężka, pełna tych wszystkich miesięcy milczenia, nagromadzonych pretensji, niedopowiedzeń. Patrzyłam na Marka i nagle poczułam, że już nic nie muszę ukrywać. Żadnej nadziei, żadnej gry. Tylko prawda – ta bolesna i nieubłagana. – Chciałam tylko, żebyś mnie znów zauważył – wyszeptałam w końcu. Marek spuścił wzrok, jego dłonie zacisnęły się na kubku z kawą. – Może zauważyłem za późno – odparł cicho, z wyraźnym żalem. – Może za wcześnie przestaliśmy się starać. Serce mi zadrżało, a jednocześnie poczułam dziwny spokój. Bo w końcu padły słowa, których od miesięcy brakowało. Nie było krzyków, nie było oskarżeń. Tylko świadomość, że coś się skończyło. – Po prostu… chciałbym, żebyś wiedziała, że przez długi czas czułem się ignorowany – powiedział Marek, nie patrząc mi w oczy. – Wiem – odpowiedziałam cicho. – Tyle razy miałam coś powiedzieć, ale zamiast tego milczałam. Bo nie wiedziałam, czy jeszcze warto. Pokręcił głową, jakby nie do końca wierzył, że to słyszy. – Siedzieliśmy obok siebie przy jednym stole, a ja miałem wrażenie, że jestem dla ciebie nikim – dodał po chwili. Zrobiło mi się gorąco. Nie dlatego, że miał rację. Tylko dlatego, że ja czułam to samo. – Myślisz, że ja się czułam inaczej? – zapytałam. – Ile razy mówiłam coś, a ty nawet nie oderwałeś wzroku od telefonu? Od pracy? Od czegokolwiek, co było ważniejsze ode mnie? Wzruszył ramionami. Jakby chciał coś powiedzieć, ale słowa mu utknęły w gardle. W końcu westchnął. – Nie wiem, czy to się da jeszcze posklejać – powiedział. Spokojnie. Bez emocji. – Ja też nie wiem – przyznałam. – Ale wiem, że nie chcę już udawać, że wszystko gra. Bo nie gra. Od dawna. Czy to koniec? Wyszłam na zewnątrz. Przypomniałam sobie nas kiedyś – pierwszy wspólny śnieg, pierwszy pocałunek pod jemiołą. Marek się wtedy śmiał, a ja naprawdę myślałam, że to początek czegoś trwałego. Potem to wszystko rozlało się jak herbata, która stygnie powoli i niepostrzeżenie. Nikt nie zauważył, kiedy zrobiło się zimno. – Kiedy się tak pogubiliśmy? – powiedziałam cicho. Nie płakałam. Nie było potrzeby. Wszystko, co miało boleć, bolało już dawno. Teraz został tylko spokój. Taki, który przychodzi wtedy, gdy już naprawdę nie ma złudzeń. Wróciłam do domu wolno. Wiedziałam, że dzieci śpią. Marek był pewnie przy komputerze albo wpatrzony w telefon, jak zwykle. Nie musieliśmy się już kłócić, bo nie było o co. Przechodząc przez przedpokój, zdjęłam jemiołę i położyłam ją na stole. Czułam, że to były nasze ostatnie wspólne święta. Anna, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Mąż zniknął w święta bez słowa. Dopiero po Nowym Roku dowiedziałam się, z kim był przez ten czas”
„Patrzyłam na niego i nie poznawałam człowieka, z którym dzieliłam życie od piętnastu lat. Obojętność w jego głosie bolała. W nocy obudziłam się i usłyszałam jego głos. Rozmawiał przez telefon, szeptem. I wtedy... ten kobiecy śmiech”.
Gdybym miała opisać nasze małżeństwo jednym słowem, to pewnie wybrałabym: „normalne”. Nie idealne, nie tragiczne – takie po prostu… codzienne. Mamy dwójkę dzieci, psa, kredyt i tę samą kanapę od dziesięciu lat. Ja ogarniam dom, Robert pracuje. W ostatnich miesiącach był trochę bardziej nieobecny niż zwykle, zamyślony, zmęczony. Myślałam: stres, może wypalenie. Nie chciałam drążyć. Sama też nie jestem już tą roześmianą dwudziestolatką, którą kiedyś poznał. Życie robi swoje. Święta zawsze były dla mnie czymś ważnym. Przygotowywałam wszystko z wyprzedzeniem: makowiec z przepisu mamy, sianko pod obrus, paczki schowane po szafach. I w tym roku chciałam, żeby było inaczej – spokojniej, cieplej. Żebyśmy wreszcie usiedli razem i nie musieli się spieszyć. Tylko że już w Wigilię wszystko zaczęło się sypać. Robert powiedział, że musi wyskoczyć na chwilę – i wyszedł. Czekaliśmy na niego – Mamo, a kiedy przyjdzie tata? – zapytała Basia, siadając przy stole i poprawiając opaskę z reniferem, którą wcześniej sama wybrała w sklepie. Miała wtedy takie podekscytowane oczy, że aż ścisnęło mnie w gardle. – Już niedługo, kochanie. Miał tylko coś załatwić w pracy – powiedziałam z uśmiechem, który bardziej przypominał grymas. Zerknęłam na telefon. Brak nowych wiadomości. Żadnej. Nawet głupiego „będę później”. Z kuchni pachniało barszczem i grzybami. Kuba podjadał pierogi, a ja co chwilę spoglądałam na drzwi. Minęła siedemnasta, potem osiemnasta. Zastanawiałam się, ile jeszcze mogę udawać, że wszystko jest w porządku. Około dziewiętnastej zadzwoniła Sylwia. – Iga, jest Robert? – zapytała od razu. – Wyszedł. Coś do pracy… – próbowałam brzmieć swobodnie. – Serio? W Wigilię? Przestań być naiwna. Co on, Święty Mikołaj z nadgodzinami? – Sylwia, nie teraz, dobrze? Mam dzieci przy stole. Może naprawdę coś się stało. Może auto… albo... – Iga, otwórz oczy. Ale nie chciałam. Jeszcze nie. Jeszcze łudziłam się, że zaraz wejdzie z uśmiechem i powie, że coś się przedłużyło. Przecież nie mógł nas tak po prostu zostawić. Nie w Wigilię. Nie nas. Gdy dzieci śpiewały kolędę, a ja trzymałam w dłoni pusty talerz dla niespodziewanego gościa, czułam, że to ja jestem tą, która została sama. Własny mąż stał się kimś, na kogo trzeba czekać jak na obcego. Nie odbierał telefonu Pierwszy dzień świąt przeszedł jak przez mgłę. Dzieci bawiły się prezentami, które Robert zapakował jeszcze kilka dni wcześniej. Jakby przewidział, że jego przy tym nie będzie. Kuba złożył Lego, Basia tuliła nową lalkę, a ja parzyłam trzecią kawę, której nawet nie piłam. Telefon wciąż milczał. Napisałam mu siedem wiadomości. Zadzwoniłam trzynaście razy. Głos Roberta z poczty głosowej brzmiał tak absurdalnie obco, jakby już dawno należał do kogoś innego. Popołudniu przyjechała Sylwia. Z tą swoją miną, jakby wiedziała wszystko. Przyniosła sałatkę jarzynową i termos z barszczem, bo uznała, że „pewnie nic nie jadłam”. Miała rację. – Iga, on cię zostawił na święta z dziećmi. I nie raczył zadzwonić. To ci nie daje do myślenia? – Nie wiem. Może… nie chcę jeszcze wierzyć w najgorsze – odpowiedziałam, wpatrzona w pusty fotel Roberta. – Iga, obudź się. Chyba nie myślisz, że wpadł w jakiś międzygalaktyczny korek? Basia przyszła wtedy do nas. Szeptem, jakby nie chciała tego powiedzieć za głośno: – Mamo... tata nas już nie kocha? Poczułam, jak coś we mnie pęka. Nie odpowiedziałam. Po prostu przytuliłam ją mocno, jakbym mogła ją ochronić przed światem, którego sama już nie rozumiem. Sylwia też zamilkła. Zrobiło się tak cicho, że słychać było tylko zegar w kuchni. Mąż wrócił, ale się nie tłumaczył Robert wrócił. Tak po prostu. Otworzył drzwi, jakby wyszedł tylko po bułki. W dłoni trzymał torbę sportową i nie spojrzał mi w oczy. Basia rzuciła się do niego z krzykiem „Tata!”, a on ją przytulił z opóźnioną reakcją. Jakby musiał sobie przypomnieć, kim ona właściwie jest. – Gdzie byłeś? – zapytałam spokojnie, kiedy dzieci poszły do swoich pokoi. Ręce mi drżały, ale głos miałam lodowaty. – Musiałem wyjechać. Służbowo. Nie miałem jak dać znać – odpowiedział, jakby mówił o dostawie towaru, nie o zniknięciu w Wigilię. – Służbowo? W święta? Bez jednego SMS-a? – Iga, proszę cię. Nie zaczynaj teraz. Jestem zmęczony – rzucił i usiadł na kanapie. Jakby to jego należało teraz żałować. Patrzyłam na niego i nie poznawałam człowieka, z którym dzieliłam życie od piętnastu lat. Obojętność w jego głosie bolała. W nocy obudziłam się i usłyszałam jego głos. Rozmawiał przez telefon, szeptem. I wtedy... ten kobiecy śmiech. Delikatny, krótki, wystarczający. Weszłam do salonu bez zapowiedzi. Robert spojrzał na mnie, zaskoczony. Od razu się rozłączył. – Masz romans? – zapytałam. – Daj spokój, Iga. To nie tak. Ale już wiedziałam. Może jeszcze nie miałam dowodu, ale serce znało prawdę wcześniej niż rozum. I tamtej nocy nie mogłam już zasnąć. Siedziałam przy oknie i patrzyłam w ciemność. Prawda wyszła na jaw Dwa dni później dostałam wiadomość od Sylwii. „Sprawdź to” – napisała i wkleiła link do posta w mediach społecznościowych. Kliknęłam. Na ekranie załadowały się zdjęcia z wyjazdu w góry – śnieg, termosy, uśmiechy. I wśród nich… Robert. W puchowej kurtce, z kubkiem w dłoni, śmiejący się do kobiety, którą znałam aż za dobrze. Zuzanna. Moja dawna koleżanka. Na jednym ze zdjęć całował ją w policzek. Naturalnie, czule. Tak jak kiedyś mnie. Telefon prawie wypadł mi z ręki. Palce drżały, serce waliło. Czułam, jak powietrze ze mnie uchodzi, jakby ktoś nagle odkręcił zawór. Wparowałam do salonu. – To z nią byłeś? Z Zuzą?! – krzyknęłam, rzucając telefon na stół tak, by zdjęcie mówiło za mnie. Robert spojrzał, westchnął. Nawet nie próbował zaprzeczyć. – Tak. Ale to nie było zaplanowane… Wyszło samo. – Samo?! – głos mi się załamał. – Zostawiłeś dzieci w Wigilię, mnie, bo samo tak wyszło? – Byłem zmęczony… z nią… poczułem, że znowu żyję – dodał cicho, jakby sam siebie przekonywał. Stałam tam, w piżamie i szlafroku, czując, jak wewnątrz mnie coś się łamie. Widziałam, jak Basia i Kuba stoją za framugą, jak podsłuchują, jak łzy lecą im po policzkach. Moje dzieci. Nasze dzieci. A on? On siedział na kanapie jak widz w teatrze, który nie może się zdecydować, czy spektakl go jeszcze obchodzi. Wyszłam wtedy z pokoju, nie mówiąc ani słowa. Zamknęłam się w łazience, usiadłam na podłodze i płakałam. Chciałam spojrzeć jej w oczy Napisałam do niej bez ceregieli: „Musimy porozmawiać. Twarzą w twarz.” Odpisała po godzinie. „Kawiarnia na rynku. Jutro, 15:00.” Weszłam tam pierwsza. Usiadłam w rogu, zamówiłam herbatę, choć nie czułam smaku od kilku dni. Kiedy weszła, serce zabiło mi mocniej. Nadal ta sama Zuza – zrobione włosy, miękki płaszcz, nonszalancka torba przewieszona przez ramię. Ale wzrok miała niepewny. Usiadła naprzeciwko mnie bez słowa. Przez kilka sekund tylko się mierzyłyśmy spojrzeniami. – Wiesz, że złamałaś mi nie tylko serce, ale całe życie? – powiedziałam cicho, patrząc jej prosto w oczy. – Nie chciałam tego, Iga. Naprawdę. Ale... chyba obie wiemy, że to wasze małżeństwo od dawna nie działało – odpowiedziała, zaskakująco spokojnie. Jakby już miała tę rozmowę za sobą. Sama ze sobą. – I to ci dało prawo się do niego zbliżyć? – syknęłam. – Uznałaś, że skoro mamy problemy, to możesz mi go zabrać? – Nie zabrałam – poprawiła mnie, jak nauczycielka z dawnych czasów. – On przyszedł sam. Poczułam, jak mnie zabolały te słowa. Zuza nie przepraszała. Nie tłumaczyła się. Nie udawała ofiary. W jej słowach nie było wyrzutów sumienia. Była chłodna. Obojętna. Wstałam, zanim zdążyła dopić kawę. – Wiesz, co najbardziej boli? Nie to, że mi go zabrałaś. Tylko to, że zrobiłaś to wiedząc, kim jestem. Wiedząc, co miałam. I co teraz straciłam. Nie odpowiedziała. Patrzyła tylko, jak wychodzę. A ja czułam, że moje życie teraz się całkowicie zmieni. Zostanę samotną matką. Iga, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„W Wigilię szwagier patrzył na mnie ze współczuciem. Przy choince wyśpiewał mi powód, a ja zdębiałam”
„Paweł pocałował mnie w policzek, jakby od niechcenia, po czym niemal natychmiast sięgnął po telefon. I wtedy to poczułam – wzrok Marcina. Nie wiedziałam dlaczego, ale coś w tym spojrzeniu mnie zatrzymało”.
Od dziewięciu lat jestem żoną Pawła. Mamy wspólne konto, lodówkę i sypialnię. I coraz mniej tematów do rozmów. Paweł jest spokojny, zamknięty w sobie. Często siedzi godzinami wpatrzony w ekran, nie mówiąc ani słowa. Czasem mam wrażenie, że gdybym zniknęła, zauważyłby to dopiero wtedy, gdyby skończyło się mleko do kawy. Jak co roku, Wigilię spędzaliśmy u mamy, która przygotowywała ją jak małą uroczystość państwową – z planem działania, harmonogramem i listą obowiązków. Ja kroiłam śledzie, Agnieszka doglądała pierogów. – A Pawcio pomoże chociaż choinkę ubrać? – rzuciła mama z kuchni. – Paweł? – zaśmiałam się bezgłośnie. – On to chyba nawet nie wie, gdzie są bombki. – Oj, nie narzekaj, przynajmniej nie przeszkadza – dodała Agnieszka z uśmiechem. Zazdrościłam jej. Marcin, jej mąż, był inny. Ciepły, uważny, zawsze zainteresowany tym, co się działo dookoła. Ich relacja wyglądała jak coś z innego świata. Takiego, do którego ja chyba nie miałam dostępu. Tego dnia jeszcze nie wiedziałam, że właśnie on – Marcin – powie mi coś, co zmieni moje życie na zawsze. Szwagier dziwnie na mnie patrzył Wigilia. Stół był już nakryty, dwanaście potraw czekało w kuchni, a my składaliśmy sobie życzenia. Mama się wzruszyła, Agnieszka przytuliła mnie mocno. Paweł pocałował mnie w policzek, jakby od niechcenia, po czym niemal natychmiast sięgnął po telefon. I wtedy to poczułam – wzrok Marcina. Nie wiedziałam dlaczego, ale coś w tym spojrzeniu mnie zatrzymało. To nie był ani uśmiech, ani serdeczność. To było coś bardziej gorzkiego. Jakby patrzył na mnie z litością. Jakby wiedział coś, czego ja nie wiedziałam. – Wszystko w porządku? – zapytałam go później, gdy staliśmy obok siebie przy stole z ciastami. – Tak, tak, jasne – odpowiedział szybko, zbyt szybko. – Po prostu... święta mnie zawsze jakoś przytłaczają. – Ciebie? – uniosłam brwi. – Ty zawsze byłeś duszą towarzystwa. Uśmiechnął się, ale jakoś wymuszenie. I znów unikał spojrzenia na Pawła, który w tym czasie siedział na kanapie, skrolując coś w telefonie. – Asiu, mogłabyś podać sernik? – zawołała mama z kuchni. – Jasne – odpowiedziałam, ale zanim odeszłam, jeszcze raz spojrzałam na Marcina. Tym razem on już na mnie nie patrzył. Spuścił wzrok. Przez resztę wieczoru coś mnie gryzło. Każde słowo Marcina wydawało się przemyślane, każde spojrzenie – ostrożne. A Paweł? Paweł był obok, ale jakby go nie było. Zerknęłam na Marcina jeszcze raz. I nagle miałam pewność – on coś ukrywał. To nie było normalne zachowanie Zmywałam naczynia, kiedy usłyszałam kroki za sobą. Marcin stanął w drzwiach kuchni, opierając się o framugę. Przez chwilę żadne z nas się nie odzywało – tylko cisza, przecięta szumem wody. – Długo będziesz mnie jeszcze tak traktował? – powiedziałam w końcu, nie odwracając się. – O co ci chodzi? – mruknął. Ale jego głos zadrżał. – Patrzysz na mnie, jakbyś… nie wiem, jakbyś wiedział, że coś się zaraz wydarzy. Albo że coś się już stało. Zakręciłam wodę. Odwróciłam się i spojrzałam mu prosto w oczy. – Co się dzieje, Marcin? Pokręcił głową. Nerwowo sięgnął po ściereczkę i zaczął ją gnieść w dłoniach. – To nie moja sprawa, Aśka… – Ale robisz z niej moją! – przerwałam mu ostrzej, niż zamierzałam. – Twoje spojrzenia, twoje uniki. Jeśli coś wiesz… musisz mi to powiedzieć. – To nie takie proste – powiedział cicho. – To... to nie jest mój sekret. – Ale widzę, że cię gryzie. Zamilkł. Uciekł wzrokiem w bok. Przez chwilę miałam nadzieję, że powie mi prawdę. Ale tylko westchnął, po czym wycofał się z kuchni, zostawiając mnie z bijącym sercem i mokrymi rękami. Rozmawiali o mnie Zeszłam po herbatę, ale w kuchni nikogo nie było. Usłyszałam stłumione głosy z pokoju gościnnego. Wstrzymałam oddech. Po chwili rozpoznałam – Marcin i Agnieszka. – To nie fair, Agnieszka. Aśka powinna wiedzieć – mówił szorstko. – I co? Masz zamiar jej to wszystko wyśpiewać pod choinkę? – odpowiedziała z wyrzutem. – Ona żyje w kłamstwie. A ja nie umiem już na to patrzeć. – To Paweł powinien jej to powiedzieć, nie ty! – głos Agnieszki zadrżał. – Ale milczy, jak tchórz. Aśka zasługuje na prawdę. Cisza. A potem: – Nie teraz, Marcin. Proszę. Nie dzisiaj. Pchnęłam drzwi. – Za późno – powiedziałam, stając w progu. – Wiem, że coś przede mną ukrywacie. I mam już dosyć szeptów za plecami. Paweł coś zrobił? Marcin zamarł. Agnieszka złapała się za głowę. – Joasia, to… to nie tak miało wyglądać… – Mówcie! – wrzasnęłam. Głos mi zadrżał. – Co zrobił mój mąż?! – To nie ja powinienem ci to mówić – Marcin spojrzał mi prosto w oczy. – Ale jeśli on milczy... to zrobię to ja. Zrobiło mi się duszno. Poznałam sekret męża – To było w zeszłym roku – zaczął Marcin, jakby każde słowo ważyło tonę. – Wtedy, gdy twoja przyjaciółka – Kasia – przechodziła przez rozwód. Pamiętasz? Skinęłam głową. Doskonale pamiętałam. Kasia mieszkała wtedy u nas przez dwa tygodnie. Płakała nocami w mojej kuchni. – Paweł... oni wtedy... zaczęli romans – wypowiedział to w końcu. – Trwało to kilka miesięcy. Spotykali się za twoimi plecami. Zrobiło mi się zimno. – Kasia? – wyszeptałam. – Moja Kasia? – Wiesz, jak ona wtedy była rozbita. A Paweł… po prostu to wykorzystał – Marcin mówił dalej. – Chciał odejść. Miał plan. Ale coś go zatrzymało. – A wy? – spojrzałam na Agnieszkę. – Wy wiedzieliście? Ona nie potrafiła na mnie spojrzeć. Oparła się o ścianę, cicho. – Myśleliśmy, że skoro to przeszłość… że nie warto niszczyć wszystkiego – wymamrotała. – Chcieliśmy cię chronić. – Chronić?! – głos mi się załamał. – Kłamaliście. Wszyscy. Nagle przeszłość stała się nieznośnie obca. Każda wspólna kolacja – wszystko było farsą. Nie wiedziałam, co bardziej boli – zdrada męża, czy milczenie tych, których kochałam. Nie usłyszałam przeprosin Drzwi za mną trzasnęły z takim hukiem, że aż podskoczył. Siedział w sypialni, jakby nic się nie stało. Telewizor mrugał kolorami, a on nawet nie podniósł wzroku. – Miałeś romans? Zamarł. Odłożył pilot. Spojrzał na mnie spokojnie. – Kto ci powiedział? – Nie zaprzeczasz? – głos mi się załamał. – Naprawdę? Po tych wszystkich latach… po wszystkim? – To było dawno – powiedział cicho. – Przeszłość. Nie ma sensu do niej wracać. – Przeszłość? – zaśmiałam się gorzko. – To była moja przyjaciółka. Spała w naszym domu. Wzruszył ramionami. – Miałem moment słabości. Byłem w złym miejscu, ona też. Potem się skończyło. Wszystko się unormowało. – Unormowało?! – krzyknęłam. – Ale przecież nic takiego się nie stało. To skończone – odparł beznamiętnie. – Ty jesteś... obcy – wyszeptałam. – Nie wiem, kto przede mną siedzi. Podniosłam płaszcz z wieszaka i wyszłam. Musiałam przemyśleć, co teraz zrobić ze swoim małżeństwem. Czy kolejne święta spędzimy jeszcze razem? Joanna, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Kupiłam choinkę, ozdoby, prezenty i catering na święta. W styczniu zabrakło mi na rachunek za prąd”
„Z każdą minutą czułam narastający ciężar. Kiedy włączyłam światło w kuchni, coś we mnie drgnęło. Już nie widziałam ozdób, tylko rachunek. Każda świecąca lampka była teraz cyferką na fakturze”.
Nigdy nie sądziłam, że będę tą matką, która liczy każdą złotówkę przed świętami. Że stanę przed wyborem: rachunek za prąd czy prezenty dla dziecka. Ale życie lubi weryfikować nasze wyobrażenia. Mam syna, dziewięcioletniego Antka, i dla niego chciałam zrobić święta, które zapamięta na całe życie. Takie, które zmyją z pamięci zeszłoroczne, smutne, z parówkami zamiast barszczu i plastikową choinką. – Mamo, a może w tym roku będą prawdziwe święta? Z choinką, prezentami i kolędami? – zapytał któregoś wieczoru, z nadzieją w oczach, która ścisnęła mnie za gardło. – Oczywiście, że będą – uśmiechnęłam się, jakbym miała w banku milion, nie kilkanaście złotych. Wtedy postanowiłam, że zrobię wszystko. Nawet jeśli miałabym to wszystko potem spłacać przez kolejne miesiące – mój syn choć raz poczuje magię świąt. Święta miały być idealne Zaczęłam od choinki. Prawdziwej, pachnącej, takiej, jaką pamiętałam z dzieciństwa. Kupiłam ją na targu od starszego pana z brodą – wyglądał jak święty Mikołaj na emeryturze. – Piękny wybór, proszę pani – powiedział z ciepłym uśmiechem, jakby widział we mnie coś więcej niż zmęczoną kobietę z oczami podkrążonymi od pracy i nieprzespanych nocy. Potem zamówiłam catering. Barszcz, pierogi, karp, makowiec. Drogo, ale pomyślałam: raz w roku. Kiedy przyniosłam do domu katalog z potrawami, Antek aż zapiszczał z radości. – Mamo, to wygląda jak w reklamie! W centrum handlowym przepchnęłam się przez tłum ludzi z siatkami jak worki Świętego Mikołaja. Kupiłam synowi wymarzone klocki Lego, grę na konsolę, nowe kapcie ze Spider-Manem. I jeszcze dla siebie: czerwoną sukienkę, której nie powinnam była nawet przymierzać. – Karola, zwariowałaś? – Marta spojrzała na mnie z niedowierzaniem, gdy opowiedziałam jej o wydatkach przy kawie. – Przestań. To dla Antka. Należy mu się. – Ale tobie też się coś należy. Na przykład stabilność. – Marta, nie psuj mi nastroju. Święta mają być piękne. Chciałam, żeby choć przez chwilę tak wyglądało moje życie – jak z Instagrama. Kolorowe, ciepłe, idealne. I wtedy jeszcze nie wiedziałam, że każda dekoracja ma swój rachunek. I to dosłownie. Przestraszyłam się Święta minęły tak jak chciałam. Drugiego stycznia zrobiłam sobie kawę i usiadłam do komputera. Po świętach zostały puste pudełka, lampki zwisające smętnie z parapetu i uśmiechy Antka na zdjęciach. Kliknęłam ikonę banku. Saldo: 200 zł. Zerknęłam na historię. Limit wykorzystany. I wtedy przyszła wiadomość e-mail – „Faktura za energię elektryczną – termin płatności: 20 stycznia. Kwota do zapłaty: 219,63 zł”. Przestałam oddychać. Nie było z czego zapłacić. – Mamo, dzieci się śmiały w szkole, że mam kurtkę po kimś – powiedział tego dnia Antek, wkładając z trudem za mały rękaw. Zamiast zapytać, czy bardzo mu dokuczali, zaczęłam: – Kupię ci nową. Taką, jaką tylko będziesz chciał. – Ale przecież mówiłaś, że nie mamy pieniędzy… – Mówiłam tak? – zaśmiałam się nerwowo. – Oj, coś mi się musiało pomylić. Z każdą minutą czułam narastający ciężar. Kiedy włączyłam światło w kuchni, coś we mnie drgnęło. Już nie widziałam ozdób, tylko rachunek. Każda świecąca lampka była teraz cyferką na fakturze. Usiadłam na podłodze i po raz pierwszy naprawdę się przestraszyłam. Sama jestem sobie winna Siedziałam przy kuchennym stole w grubym swetrze, bo kaloryfery grzały na pół gwizdka. Rachunki rosły, a żałosna kwota na koncie wciąż była taka sama. Do wypłaty jeszcze daleko. Patrzyłam w ekran telefonu jak na wyrok. Co ja sobie myślałam w grudniu? Teraz te wspomnienia kosztowały mnie spokój. Lodówka była prawie pusta. Zostało mleko, margaryna i dwa jajka. Na kartce przyczepionej magnesem widniała lista: chleb, makaron, proszek do prania, papier toaletowy. Wszystko, czego potrzebowałam. I nic, na co mogłam sobie pozwolić. Antek siedział na dywanie i składał puzzle. Jeszcze nie pytał, co dziś na obiad. Nie wiedziałam, co mu odpowiem, jak zapyta. Spojrzałam na regał z dekoracjami – renifer ze świecącym nosem, świąteczny wianek, który kupiłam „na promocji”, i ta idiotyczna bombka z napisem „Magia zaczyna się od Ciebie”. Prychnęłam pod nosem. Magia się skończyła. Zostały tylko rachunki i wstyd. Wzięłam głęboki oddech. Musiałam wymyślić coś, zanim zaczną się pytania. Musiałam pożyczyć kasę Marta nie zdążyła nawet zamknąć drzwi, kiedy wpadłam do jej mieszkania z rozmazanym tuszem i oczami jak u sowy. – Wyłączą mi prąd – wypaliłam. – A ja nie mam z czego zapłacić. Kupiłam Antkowi wszystko, co chciał. I teraz… – Siadaj – przerwała spokojnie. – Mów po kolei. Wyrzuciłam z siebie wszystko. Marta słuchała uważnie. Potem wstała, nalała nam herbaty i powiedziała spokojnie: – Karola, ty nie robiłaś świąt dla Antka. Ty je robiłaś dla siebie. Bo myślałaś, że jak będzie błysk i ciepło, to nie będziesz czuć, że jesteś samotna. – Co ty wygadujesz? – żachnęłam się. – Prawda boli? – uśmiechnęła się krzywo. – Od dwóch lat próbujesz zakleić dziurę w sercu. A twoje dziecko… ono potrzebuje matki. Nie cudów. Zamilkłam. – Ty w ogóle siebie słyszysz? – ciągnęła. – Próbujesz udowodnić światu, że jesteś silna. Że dasz radę. Że po rozwodzie wszystko gra. Ale przecież wiesz, że nie gra, Karola. I nie musi. Masz prawo być zmęczona. Masz prawo nie ogarniać. Patrzyłam na nią i po raz pierwszy nie miałam siły się bronić. – Daj mi numer konta – powiedziała w końcu. – Pożyczę ci. Ale obiecaj jedno: przestaniesz robić z życia reklamę. A ja, z tą herbatą w dłoniach, nagle naprawdę poczułam się jak ktoś, kto może jeszcze coś zmienić. Mam nauczkę Na drugi dzień przelała mi pieniądze. Opłaciłam rachunek. Wieczorem żarówka w kuchni rozbłysła, a ja poczułam ulgę. Po prostu usiadłam przy stole i popłakałam się po cichu. Potem zrobiłam coś, czego nie robiłam od dawna – otworzyłam szafkę z gratami. Wyciągnęłam kilka dekoracji, które kupiłam pod wpływem impulsu, część prezentów. Wrzuciłam wszystko na popularny portal sprzedażowy. Chwilę się wahałam. Czy to nie wstyd? Ale wstyd to obiecywać dziecku świat, na który cię nie stać. Sprzedałam to, co było zbędne. Antkowi zostawiłam najważniejsze – klocki i grę. – Mamo, a czemu choinka taka pusta? – zapytał Antek, patrząc na drzewko. – Bo mniej znaczy więcej – odpowiedziałam, głaszcząc go po włosach. – Ale wiesz, co tu jest najcenniejsze? – Co? – Ty. Uśmiechnął się i przytulił. – Wolę cię taką niż tę ze świątecznych reklam. One są sztuczne. Ty jesteś prawdziwa. I wtedy, po raz pierwszy od dawna, poczułam, że może jeszcze coś mi się uda. Że nie muszę być idealna. Wystarczy, że jestem. Karolina, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Synowa mądrzy się przed świętami, a nawet nie wie, jak ulepić pierogi. Brzydzi się tego, co ja gotuję”
„– Może w tym roku pierogi z tofu? – rzuciła wczoraj bez cienia żartu. – Z tofu to sobie możesz robić w Warszawie, jak będziesz u siebie – odpowiedziałam, nie przerywając wałkowania ciasta”.
Mam męża Wiesława i syna Kamila. Od trzech lat również synową – Martę. I choć święta powinny być czasem spokoju, to odkąd Marta pojawia się przy naszym stole, czuję, że wszystko się sypie. W kuchni pachnie już barszczem, lepię pierogi i próbuję się nie denerwować. Bo ona zaraz wejdzie i zacznie: że za tłusto, że nieekologicznie, że może zamiast mięsa – tofu. I znowu będzie mi tłumaczyć, jakby gadała z dzieckiem, że „tradycja to nie powód, żeby szkodzić planecie”. – Może w tym roku pierogi z tofu? – rzuciła wczoraj bez cienia żartu. – Z tofu to sobie możesz robić w Warszawie, jak będziesz u siebie – odpowiedziałam, nie przerywając wałkowania ciasta. W tym momencie wiedziałam, że święta znowu będą jak pole bitwy. Nie o jedzenie, tylko o wpływy. O to, kto ma ostatnie słowo. A ja – nie zamierzam oddać mojego domu, mojego stołu i mojego syna bez walki. Synowa się wtrącała Zaczęło się przy pierogach. Jak zwykle. Siedzieliśmy przy kuchennym stole – ja, Marta i mój syn, Kamil. Zlepiałam równo, po swojemu. Marta za to działała z miną eksperta, jakby prowadziła warsztaty kulinarne w telewizji śniadaniowej. – A może spróbujemy złożyć je trochę inaczej? Tak bardziej… estetycznie – powiedziała, biorąc mojego pieroga do ręki jak eksponat w muzeum. – Estetycznie to się może prezentować sushi, a tu robimy jedzenie na święta, nie pokaz mody – rzuciłam, nie patrząc jej w oczy. – No dobrze, ale… może chociaż rękawiczki założysz? – mruknęła, zerkając na moją dłoń umazaną mąką. – To przecież niehigieniczne. Zamarłam. Kamil spuścił wzrok, a we mnie w jednej sekundzie zagotowało się wszystko w środku. – Mamo, mogłabyś chociaż raz posłuchać, co Marta ma do powiedzenia… – odezwał się cicho, jakby przepraszał nas obie. Spojrzałam na niego, jakbym widziała go po raz pierwszy. – Czyli teraz wszystko jej wolno, bo ma dyplom i perfumy z Paryża?! – syknęłam, odkładając pieroga na deskę. – Kamil, powiedz coś! Twoja matka mnie obraża! – wybuchła Marta. Nastała cisza. Taka ciężka, że nawet Wiesław w drugim pokoju wyłączył telewizor. Marta zacisnęła usta, Kamil wbił wzrok w podłogę. A ja poczułam coś gorszego niż złość – żal. Bo mój syn przestał być po mojej stronie. Może już dawno. Atmosfera była coraz gorsza Zmywaliśmy w milczeniu. Talerze stukały o siebie cicho. Kamil stał obok mnie, wycierał naczynia i udawał, że wszystko jest w porządku. Ale ja już nie udawałam. – Synu, ty się mnie wstydzisz czy co? – zapytałam, nawet na niego nie patrząc. – Nie, mamo… – westchnął – Ale nie wszystko musi być po twojemu. Marta też ma prawo mieć zdanie. Zamarłam z gąbką w ręce. Oparłam się o blat, żeby nie powiedzieć za dużo. Ale było już za późno. – Ona? Ona nawet pieroga nie potrafi ulepić! A teraz mi mówi, że ręce mam brudne?! – To nie chodzi o… – zaczął, ale przerwałam mu. – Od trzech lat przychodzi tu i wszystko chce zmieniać. Nawet święta! Jakby wiedziała lepiej, co to znaczy rodzina! Kamil milczał. A ja poczułam, jak wszystko ze mnie schodzi. Ten cały gniew, ale też strach. Bo co będzie, jak kiedyś Marta powie: „Nie jedźmy do twojej mamy. U niej i tak zawsze jest wojna”? I on… posłucha? Nie zauważyliśmy, że drzwi do kuchni są lekko uchylone. A w nich – Marta. Stała bez słowa, ale po jej twarzy widziałam, że słyszała wszystko. Chciałam coś powiedzieć, ale ona się odwróciła i wyszła. Trzasnęły drzwi do pokoju. Kamil rzucił ścierkę na blat. – Świetnie, mamo – rzucił zimno. – Naprawdę świetnie. A ja… zostałam przy zlewie z mokrą gąbką i tym samym pytaniem w głowie: czy właśnie straciłam syna? Pokłóciłyśmy się Następnego dnia miały przyjść dzieci sąsiadów – te od Basi – żeby razem dekorować pierniki. Ja myślałam, że to będzie okazja, by trochę rozładować napięcie. Ale nie doceniłam Marty. Rozłożyłam lukier, kolorowe posypki i foremki. Dzieci były zachwycone, śmiały się, ubrudziły wszystko dookoła. Właśnie o to chodziło – miało być radośnie, domowo, po naszemu. Marta stanęła nad stolikiem z miną nadzorczyni sanepidu. – Może niech dzieci najpierw umyją ręce jeszcze raz? I lepiej niech nie dają tego lukru, to sama chemia. Odłożyłam piernik i spojrzałam na nią spokojnie, choć w środku zrobiło mi się gorąco. – Ty się nie znasz na życiu, dziewczyno – syknęłam. – Święta to nie Instagram! Dzieci zamarły. Marta odsunęła tackę z piernikami i podeszła bliżej. – Ale pierogi to już można ulepić normalnie, a nie brudnymi rękami! – rzuciła, podnosząc głos. W tej samej chwili wszedł Wiesław. Zatrzymał się w progu. – Co tu się, do cholery, dzieje? – burknął. Ale my już nie słyszałyśmy go. Bo ja właśnie wybuchłam. – Żałuję, że cię wpuściłam do tego domu. Marta patrzyła na mnie, jakby właśnie pękło coś w środku. A potem – cisza. Taka, po której nic już nie będzie jak dawniej. Miałam mętlik w głowie Gdy dzieci sąsiadów wyszły, zamknęłam się w sypialni. Nie chciałam już nikogo widzieć. Ani Marty, ani Kamila, ani nawet Wiesława, który po tamtym wybuchu nie powiedział nic, tylko poszedł do siebie i włączył radio tak głośno, że aż szyby drżały. Siedziałam na łóżku, wpatrzona w stare zdjęcie Kamila. Ma pięć lat, ubrany w czerwony sweterek, z uśmiechem do ucha. Tuli się do mnie przy choince. Na odwrocie napisał kiedyś koślawym pismem: „Mamusiu, kocham Cię za pierogi i za to, że jesteś”. Zasnęłam z tym zdjęciem w ręce. Obudziło mnie pukanie do drzwi. Basia. Moja sąsiadka i jedyna przyjaciółka. – Otwieraj, Jolka – powiedziała przez drzwi. Uchyliłam je i weszła do środka. – No to co się znowu wydarzyło? – zapytała. – Chciała mi zabrać święta. I syna. I kuchnię i moje zasady – wycedziłam, czując, że znowu mi rośnie gula w gardle. – Jolka, ty musisz sobie dać spokój. On już ma swoje życie. – Ale ja całe życie mu wszystko dawałam! A teraz co? Jakaś panna z miasta mówi mi, że pierogi źle robię? – Bo się boisz. Że zostaniesz sama. Nie pierogi są problemem, tylko to, że nie potrafisz odpuścić. Siedziałyśmy tak długo. A ja… pierwszy raz od dawna się rozpłakałam. Próbowałyśmy się pogodzić Nadszedł dzień Wigilii. W kuchni było cicho od rana. Kamil podszedł do mnie. – Mamo, siądźcie z Martą do stołu. Tylko we dwie. Ulepcie pierogi. Ty – swoje. Ona – swoje. Spojrzałam na niego, chciałam zaprotestować. Ale pokiwał głową. Prosząco. Usiadłyśmy. Marta milczała. Ja też. Przecięłam ciasto i zaczęłam lepić swoje – z kapustą i grzybami. Ona coś tam nakładała z tofu, z pietruszką, chyba nawet z ciecierzycą. Nie pytałam. Wszystko działo się wolno. Każda przy swoim. Dwa talerze. Dwie wizje świata. Dwie kobiety przy jednym stole, których łączył tylko ten sam mężczyzna. W końcu Marta powiedziała cicho: – To ciasto… jednak lepsze niż myślałam. Podniosłam wzrok. Kiwnęłam głową. – No. Na stole leżały dwa talerze pierogów. Różne. Ale żadne z nich nie były wyrzucone do śmieci. – Nie trzeba lubić pierogów, żeby je szanować – powiedziałam, nie patrząc na nią. Marta uśmiechnęła się. – Obiecajmy sobie, że spróbujemy je i nie powiemy nic złego. – Zgadzam się – odpowiedziałam i poczułam, że może jednak warto czasem odpuścić. Jolanta, 56 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W święta wolałam być sama niż z rodziną. Nie miałam ochoty na kolejny teatrzyk i litanię wyrzutów” „W Wigilię teściowa wytykała mi zupę grzybową z proszku. Już przy karpiu wiedziałam, że to ostatnie święta z tą jędzą” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”