„Po ślubie żona zmieniła zdanie o pracy. Nagle zapragnęła być gosposią, a ja mam ją utrzymywać”
„– Nie muszę rozmawiać z tobą o wszystkim, Wojtek – rzuciła z irytacją, upijając łyk. – Po prostu... poczułam, że muszę coś zmienić. Ciągle tylko praca, praca, praca. A gdzie ja w tym wszystkim? Gdzie przestrzeń na oddech?”.
Zanim się pobraliśmy, byłem przekonany, że trafiłem szóstkę w totka. Karolina była ambitna, wygadana, lubiła planować i działać. Poznaliśmy się w pracy – oboje w dziale marketingu, oboje z błyskiem w oku, kiedy opowiadaliśmy o naszych pomysłach na kampanie. Po godzinach chodziliśmy na piwo i marzyliśmy, że kiedyś założymy agencję reklamową, podróżując między Bali a Berlinem. Nie byłem romantykiem, ale z nią naprawdę chciałem czegoś więcej. Ślub był skromny, ale nasz. Mieszkanie kupiliśmy na kredyt, ale cieszyliśmy się jak dzieci, że mamy swoje cztery kąty. Myślałem, że oboje chcemy iść tą samą drogą – ramię w ramię. A potem, dosłownie kilka miesięcy po ślubie, coś zaczęło się rozjeżdżać. Najpierw delikatnie – Karolina częściej zostawała w domu dla relaksu. Potem nagle oznajmiła, że rzuca pracę. Nie, nie szuka nowej. Chce „żyć wolniej” i „zadbać o przestrzeń domową”. Przestrzeń, która wyglądała jak po tornadzie, kiedy wracałem z pracy z siatami pełnymi zakupów. – I jak tam twoje idealne małżeństwo? – zapytał Tomasz przy lunchu, z ironicznym uśmiechem. Nie odpowiedziałem. Bo sam już nie wiedziałem, w co wierzyć. Żona mnie zaskoczyła – Co znaczy, że złożyłaś wypowiedzenie? – zapytałem, nie dowierzając. Stała przy kuchennym blacie z kubkiem herbaty w ręce, jakby mówiła o nowej diecie, a nie o rezygnacji z pracy, która jeszcze miesiąc temu „dawała jej tyle satysfakcji”. – Dokładnie to, co powiedziałam. Już nie pracuję. Uznałam, że czas na zmiany – odpowiedziała spokojnie, jakby to była najbardziej naturalna rzecz na świecie. – Ale... Kiedy o tym zdecydowałaś? Przecież nawet nie rozmawialiśmy... – Nie muszę rozmawiać z tobą o wszystkim, Wojtek – rzuciła z irytacją, upijając łyk. – Po prostu... poczułam, że muszę coś zmienić. Ciągle tylko praca, praca, praca. A gdzie ja w tym wszystkim? Gdzie przestrzeń na oddech? W tamtym momencie czułem, jak grunt usuwa mi się spod nóg. Przez dwa lata byliśmy duetem, drużyną. A teraz? Ona podjęła kluczową decyzję bez słowa. – Karolina, przecież mamy kredyt, opłaty... Nie mamy dzieci. O jakim „skupieniu na domu” ty mówisz? Wzruszyła ramionami. – Może w końcu będę miała czas zastanowić się nad sobą. Odpocząć. Pomyśleć o rodzinie. Milczałem. Bo co miałem powiedzieć? Że czuję się jak statysta w życiu, które planowaliśmy razem? Że nie rozumiem, kiedy to się zmieniło? Że czuję się... oszukany? Jeszcze tego wieczoru długo patrzyłem w sufit, a jej oddech obok mnie był spokojny, głęboki. Jakby nic się nie stało. A ja myślałem tylko jedno: – Czy ja ją w ogóle znam? Myślałem, że to przejściowe Na początku łudziłem się, że to tylko faza. Że Karolina rzuciła pracę na chwilę, dla resetu. Że się znudzi tym domowym trybem i zatęskni za zawodowym życiem. Ale mijały tygodnie, a ona wcale nie wyglądała na znudzoną. Przeciwnie – zachowywała się, jakby w końcu odnalazła swoje prawdziwe „ja”. Tyle że to „ja” nie miało nic wspólnego z byciem gospodynią domową. Zamiast obiadów – jedzenie z dowozem. Zamiast sprzątania – wieczne „zaraz to ogarnę, daj mi chwilkę”. A kiedy wracałem z pracy zmęczony, znajdowałem ją zawiniętą w koc, z laptopem na kolanach, pogrążoną w kolejnym sezonie jakiegoś serialu. – I jak długo to ma trwać? – zapytała Marta, moja siostra, kiedy zajechałem do niej z siatką zakupów, bo Karolina „akurat dziś nie dała rady”. – Nie wiem, daję jej czas – próbowałem się bronić. – Czas? Wojtek, ona ci wchodzi na głowę! Ty tyrasz jak wół, a ona sobie robi detoks od życia. Super układ. Dla niej. Zabolało. Bo miała rację. Ale nie umiałem jeszcze tego przyznać na głos. – Może ma gorszy moment, może potrzebuje... wsparcia? – próbowałem sam siebie przekonać. – Wsparcia? – prychnęła Marta. – To niech znajdzie sobie terapeutkę, a nie męża-sponsora. Tamtego dnia wracałem do domu z dziwnym ciężarem. Coś zaczynało pękać. Mój obraz Karoliny, nasze wspólne plany... I ja sam. Bo coraz częściej łapałem się na tym, że boję się zajrzeć na konto. Było mi ciężko – Może... mogłabyś pomyśleć o jakiejś pracy zdalnej? Choćby na pół etatu? – zagaiłem delikatnie podczas śniadania. – Wiesz, coś co pozwoli ci być w domu, ale jednak... wiesz, trochę odciążyć mnie. Karolina spojrzała na mnie, jakbym właśnie zasugerował, żeby zaczęła pracować w kopalni. – Czyli jednak ci przeszkadza, że jestem w domu? – powiedziała z chłodnym spokojem, odkładając kromkę chleba. – Nie o to chodzi. Po prostu... sam nie wyrabiam. Rachunki, kredyt, zakupy, wszystko. A ty... – A ja co? – przerwała mi ostro. – Mam ci gotować, sprzątać i jeszcze pracować? Bo co? Bo twoje ego nie znosi, że kobieta nie musi dziś zasuwać jak koń pociągowy? – Karolina, ja nie mówię, że masz się zajechać! Ale chyba partnerstwo działa w obie strony, nie? – Mam prawo do szczęścia – powiedziała stanowczo. – I do życia w swoim tempie. Przez całe życie goniłam. Wreszcie chcę odpocząć. I nie będę się z tego tłumaczyć. Patrzyłem na nią i nie poznawałem. Gdzie się podziała ta dziewczyna, z którą planowałem agencję reklamową? Która ekscytowała się briefami, nowymi kampaniami i mówiła, że nie wyobraża sobie siedzenia w miejscu? – To naprawdę wszystko, co dla ciebie znaczy nasze życie? – spytałem cicho. – Żeby odpocząć? Nie odpowiedziała. Wstała od stołu i zamknęła się w sypialni. Tamtego dnia zrozumiałem jedno: już nie byłem częścią jej planu na szczęście. Żona żyła jak królowa Media społecznościowe nigdy mnie nie obchodziły. Nie miałem czasu na wrzucanie zdjęć kawy czy patrzenie, kto gdzie był na wakacjach. Ale kiedy koleżanka z pracy pokazała mi story Karoliny, przez moment nie mogłem oddychać. Na ekranie – moja żona. W białej, markowej sukience, z kieliszkiem szampana w ręce, uśmiechnięta od ucha do ucha. Podpis: Kobieta spełniona. Wdzięczność za każdy dzień. Obok kolejne zdjęcie: zakupy w ekskluzywnym butiku, selfie z modnej kawiarni, sushi na marmurowym stole. Wszystko wyglądało jak życie influenserki. Problem w tym, że to ja płaciłem za tę bajkę. – Stary... ty widziałeś to? – Tomasz pokazał mi kolejne zdjęcie, scrollując ekran. – Ty ją utrzymujesz, a ona się bawi w jakąś instagramową boginię? Przecież to jest jawna kpina. Milczałem. Bo co miałem powiedzieć? Że czuję się jak bankomat? Że ona nie tylko nie pracuje, ale jeszcze żyje lepiej ode mnie? To tak wygląda nowoczesna kura domowa? – Weź się w garść, Wojtek – ciągnął Tomasz. – Ona się tobą wysługuje. I nawet się z tym nie kryje. Pytanie tylko, ile jeszcze dasz się rolować. Wieczorem długo siedziałem przy komputerze. Próbowałem coś czytać, pracować, zająć głowę. Ale w środku miałem jeden, uporczywy głos: Czy ja jestem frajerem? I nie umiałem sobie odpowiedzieć. Pokłóciliśmy się – Albo coś się zmienia, albo ja się wyprowadzam – powiedziałem to bez emocji, bez krzyku. Po prostu... spokojnie. Może zbyt spokojnie. Karolina spojrzała na mnie znad telefonu, jakby właśnie przerwałem jej coś znacznie ważniejszego niż nasza rozmowa. – Serio? Teraz mi dajesz ultimatum? – uniosła brwi. – Bo nie spełniam twoich oczekiwań? – Nie, Karolina. Bo nie spełniamy już żadnych wspólnych – odpowiedziałem, czując, jak gardło mi się zaciska. – Ty żyjesz swoim życiem. A ja? Jestem tylko tłem. Twoim sponsorem, kucharzem, sprzątaczem i... nie wiem nawet kim. – To ty chcesz odejść. Ja się nie zmieniłam – rzuciła z lodowatym spokojem. – Właśnie. Nie zmieniłaś się po ślubie. Ty zmieniłaś się *w ślubie*. I nawet nie próbujesz tego ukryć. Wybuchła. – Mam już dość tych twoich pretensji! Ty ciągle tylko liczysz – ile wydałam, co kupiłam, co zrobiłam. Jakbym miała prowadzić firmę z budżetem domowym! Może po prostu zazdrościsz mi, że umiem się sobą zająć? – Nie zazdroszczę. Ja ci współczuję – powiedziałem twardo. – Bo jak się to wszystko zawali, to nawet nie będziesz miała świadomości, kiedy to się zaczęło. Zostawiłem ją w kuchni. Wyszedłem z domu, trzaskając drzwiami. Nawet nie spojrzała. Szedłem bez celu. W kieszeni miałem tylko klucze i telefon. Czułem się pusty. Jakby coś się właśnie skończyło. I nie wiedziałem: to był koniec nas? Wojtek, 37 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące” „Mąż zniknął z kochanką, a teściowa od razu załatwiła mi prawnika. Pomogła mi przejść przez rozwód z klasą”
„Ferie w pensjonacie w górach zapowiadały się cudownie. Do momentu, aż odkryliśmy coś w łazience”
„Zajrzałam do łazienki – kafelki pęknięte, przy wannie czarny grzyb. W kącie jakaś stara suszarka z urwanym przewodem. Gdy podniosłam wzrok do lustra, zobaczyłam własną minę – zdziwienie wymieszane z rozczarowaniem”.
Nie jestem typem, który co sezon pakuje walizki i ucieka w Bieszczady, ale tym razem... potrzebowałam tego. Bardziej niż kiedykolwiek. Siedziałam przy komputerze, z kubkiem zimnej kawy, kiedy wyświetliło mi się ogłoszenie o idealnym pensjonacie. Drewniany domek na zboczu, panoramiczne okna, widok na Tatry. Sauna. Ogrzewanie podłogowe. Cisza i tylko biel śniegu za oknem. Zdjęcia wyglądały jak z folderu reklamowego. Byłam podekscytowana – Marek, to jest to! – zawołałam do mojego chłopaka. – Patrz tylko na ten taras! – Okej, jeśli to cię uszczęśliwi – mruknął, jak to on, zawsze nieco zachowawczo. Ale widziałam ten cień uśmiechu. Chyba też już miał dość miasta. Do wyjazdu dołączyła Kasia, moja przyjaciółka jeszcze z liceum. Taka, co to mówi, co myśli, i nie boi się wjechać z buta w każdy temat. Trochę inna od nas, ale… może właśnie dlatego dobrze się razem bawimy. Miało być pięknie. Ferie, śnieg, wino wieczorami, sanki w dzień. Chciałam tylko jednej rzeczy: oddechu. – Nie mogę się doczekać. Chcę tylko spać i patrzeć na śnieg – powiedziałam w aucie, gdy mijaliśmy pierwszy zaśnieżony znak do Zakopanego. – A ja chcę siedzieć w saunie z winem w ręku i nie czuć nóg – odpowiedziała Kasia. A potem skręciliśmy z głównej drogi i zamilkliśmy. Bo to, co zobaczyliśmy... nie wyglądało jak na zdjęciach. – To... to chyba nie to miejsce? – wymamrotałam. – To wygląda jak scena z horroru klasy B – dodała Kasia, parkując z niedowierzaniem. Przeżyliśmy szok – Zobacz, elewacja się łuszczy – powiedział Marek, jakby mówił o pogodzie, nie o miejscu, w którym mieliśmy spędzić ferie. Stałam obok samochodu, wpatrując się w budynek, który miał być naszym „rajskim domkiem z widokiem”. Drewniana fasada, która na zdjęciach wyglądała jak nowa, w rzeczywistości przypominała stare baraki. Tynk odpadał płatami, śnieg zalegał na schodach, a obok drzwi leżała łopata, której nikt nie użył od miesięcy. – Może mają drugą część? Może to jakiś magazyn? – próbowałam się łudzić. – Może w internecie wszystko było po obróbce w programie graficznym – rzuciła Kasia, wysiadając i trzaskając drzwiami. – Albo wersja „przed” remontem. Tylko że po „po” nie ma śladu. Weszliśmy do środka. Zimno. Prawdziwie, przenikliwie zimno. Wnętrze pachniało jak piwnica mojej babci. Stęchła wilgoć. W saloniku stała wersalka z lat 90., przykryta kocem w tygrysy. Żaluzje były przekrzywione, a okno ledwo domykało się do końca. Klucze di pokoju czekały na nas w umówionym miejscu. – To żart? Gdzie są te pokoje ze zdjęć? – szepnęłam bardziej do siebie niż do nich. Zajrzałam do łazienki – kafelki pęknięte, przy wannie czarny grzyb. W kącie jakaś stara suszarka z urwanym przewodem. Gdy podniosłam wzrok do lustra, zobaczyłam własną minę – zdziwienie wymieszane z rozczarowaniem. – Nie dramatyzujmy, może po prostu… trzeba się przyzwyczaić – próbował Marek. Ale nikt nie odpowiedział. Bo co tu mówić, kiedy właśnie dotarło do nas, że daliśmy się oszukać. Chciałam wyjaśnień Zamknęłam drzwi łazienki mocniej, niż powinnam. Głucho odbiły się o framugę. – Ja tego tak nie zostawię – powiedziałam cicho, ściskając telefon w dłoni. Zeszłam na dół. Marek siedział już na wersalce z kurtką na sobie, jakby nie chciał się rozpakować, dopóki nie upewni się, że naprawdę tu zostajemy. Kasia rozglądała się po kuchni, trzymając w dwóch palcach ściereczkę, jakby to była brudna skarpeta. Zapukałam do drzwi z napisem „PRYWATNE”. Po chwili otworzyła mi drobna kobieta w wełnianym swetrze i z upiętymi siwymi włosami. – Pani Regina? – zapytałam. – Tak, słucham? – Chciałam porozmawiać o zakwaterowaniu. Bo... to się kompletnie nie zgadza z tym, co było na zdjęciach w internecie. – Ależ wszystko jest zgodnie z opisem – odpowiedziała spokojnie. – Jest łóżko? Jest. Jest łazienka? Jest. Zatkało mnie. – Łazienka z grzybem i zimną wodą – parsknęła Kasia, która nagle stanęła obok mnie. – Pani chyba żartuje. – To zdjęcia sprzed remontu... znaczy, przed planowanym remontem – próbowała się tłumaczyć właścicielka. – Ale nie było czasu. A ludzie i tak przyjeżdżają. Widoki są, prawda? Zacisnęłam dłonie w pięści. – Czuję się oszukana. – Proszę pani, nikt nie każe pani tu zostać – powiedziała w końcu chłodno. – Ale zaliczka przepada. Takie są zasady. – Czyli mam płacić za pleśń i brak ogrzewania? – warknęłam. – Chodź, Natka – przerwał mi Marek, próbując mnie odciągnąć. – Pogadamy później. Ale nie chciałam później. Chciałam już. I czułam, jak frustracja we mnie buzuje, bo ferie miały być odpoczynkiem. A zaczęły się jak koszmar. Ten wyjazd był koszmarny Pierwszej nocy nie spałam prawie wcale. Kaloryfer w pokoju wydawał dźwięki jak stary traktor, po czym milkł na godzinę i zostawiał nas w lodowatym chłodzie. Leżałam pod dwoma kocami, w czapce i bluzie z kapturem, ale i tak miałam zimne dłonie. O trzeciej nad ranem obudziła mnie Kasia – weszła do naszego pokoju, trzęsąc się z zimna. – U mnie rura piszczy i woda kapie. Serio, mam wrażenie, że zaraz zacznie z sufitu kapać. A łazienka? Masakra. Woda najpierw lodowata, potem wrzątek. Prysznic jak rosyjska ruletka. – To nie są ferie, to eksperyment socjologiczny – dodała po chwili z przekąsem, zawijając się w mój dodatkowy koc. Rano Marek był jeszcze bardziej zamknięty w sobie. Siedział przy stole, jadł płatki z mlekiem w milczeniu, a potem poszedł na spacer sam, nie pytając nikogo, czy idziemy z nim. Kasia, już ubrana w trzy warstwy ubrań, parzyła herbatę w tej prowizorycznej kuchni, a ja próbowałam się połączyć z pracą. Pracuję zdalnie, miałam nadzieję załatwić kilka rzeczy. Ale internet się rwał co trzy minuty. – Po cholerę tu przyjechaliśmy? Trzeba było zostać w domu – syknęłam, waląc dłonią w klawiaturę. – Chciałaś ciszy, masz ciszę – rzucił Marek, kiedy wrócił. I poszedł do łazienki bez słowa więcej. Zrobiło się cicho. Nawet Kasia przestała żartować. Siedzieliśmy w trójkę w jednym pokoju. Każdy zły na każdego, każdy zły na siebie. Ja, bo dałam się nabrać. Marek, bo miał dość tej atmosfery. Kasia, bo jak mówiła – "jak się nie można z czegoś śmiać, to znaczy, że jest naprawdę źle". Tyle planów. Tyle oczekiwań. Wszystko się sypało – ferie, relacje, spokój. Dobrze, że mieliśmy siebie Wyszłam z domu bez słowa. Buty miałam przemoczone już po kilku krokach, bo śnieg był rozdeptany i zlodowaciały. Szłam wzdłuż nieodśnieżonej drogi, między drzewami, z telefonem głęboko schowanym w kieszeni. Nie chciałam, żeby ktoś dzwonił. Zimno szczypało w policzki. Oddychałam głęboko, próbując wyrzucić z siebie to wszystko: złość, rozczarowanie, napięcie. Ale ono tylko rosło. Miałam dość. Nie tylko tego pensjonatu. Dość oczekiwań, że wszystko będzie dobrze. Że jak zaplanuję „idealny” wyjazd, to odpocznę, zbliżę się z Markiem, pogadam z Kasią jak kiedyś. A tymczasem... każdy dzień tylko nas od siebie oddalał. Zatrzymałam się na zakręcie, gdzie ścieżka urywała się między drzewami. Przede mną rozciągała się dolina. Śnieg. Cisza. Góry w oddali. I mimo wszystko – było w tym coś pięknego. – Może po prostu nie da się zaplanować szczęścia – wyszeptałam. Wróciłam do pensjonatu. Bałam się, że znów będzie cicho, nieprzyjemnie, że znowu Marek będzie milczał, a Kasia kpiła. Ale kiedy otworzyłam drzwi, poczułam zapach korzennych przypraw. – Zrobiliśmy grzane wino. Chcesz się pokłócić czy napić? – zapytał Marek z tym swoim półuśmiechem. Kasia podała mi kubek. – Na zdrowie, za nasz luksusowy wyjazd – mruknęła. Usiadłam z nimi przy stole. Pierwszy raz od trzech dni było ciepło – nie tylko w pokoju, ale między nami. Nie śmialiśmy się głośno. Ale uśmiech wrócił. I na chwilę przestałam żałować, że tu przyjechałam. Szybko wracaliśmy do domu Wytrzymaliśmy 3 dni. Ostatniego dnia wstałam wcześniej niż zwykle. W kuchni panowała cisza, a przez okno wpadało jasne, poranne światło. Nalałam sobie herbaty do kubka i wyszłam na ganek. Śnieg skrzypiał pod kapciami, a powietrze było ostre jak brzytwa. Usiadłam na drewnianej ławce, okryłam się kocem i patrzyłam na góry. Nie było sauny, jacuzzi, win degustowanych przy kominku. Była cisza. I ten rodzaj zmęczenia, który nie pozwala już się złościć, ale jeszcze nie daje spokoju. Kasia doszła chwilę później i usiadła obok. Nic nie mówiłyśmy. Nie musiałyśmy. W środku Marek pakował nasze rzeczy. Nie było już sprzeczek ani gorzkich uwag. Wróciliśmy do stanu zawieszenia – jakbyśmy wszyscy wiedzieli, że ten wyjazd coś w nas poruszył, ale jeszcze nie wiemy, co z tym zrobić. Po śniadaniu dopakowaliśmy torby, Marek zamknął bagażnik, a Kasia oddała klucz właścicielce bez słowa. Nawet nie chciała spojrzeć pani Reginie w oczy. W samochodzie jechaliśmy w milczeniu. Ale tym razem było to inne milczenie – nie złości, nie rozczarowania. Raczej zmęczenia. I może... ulgi, że to już za nami. Wieczorem, już w domu, usiadłam przy komputerze i napisałam opinię o pensjonacie. Uczciwą. O tym, że zdjęcia kłamią. O tym, że jeśli ktoś ma nadzieję na komfort, to lepiej niech jedzie gdzie indziej. Ale też – że było cicho. Nie wiem, czy jeszcze pojedziemy gdziekolwiek razem. Może. A może nie. Ale jedno jest pewne – ten wyjazd zapamiętam na zawsze. Natalia, 28 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące” „Mąż zniknął z kochanką, a teściowa od razu załatwiła mi prawnika. Pomogła mi przejść przez rozwód z klasą”
„Obiad na naszą 15. rocznicę ślubu skończył się wielką niespodzianką. Przez nią już nie mam męża”
„– Chciałam wznieść toast… Za miłość, która nie zawsze przychodzi w odpowiednim momencie – powiedziała, głos lekko jej zadrżał. – Za odwagę, żeby żyć prawdziwie, nawet jeśli ktoś przez to cierpi”.
Marek – mój mąż – od kilku lat coraz bardziej oddala się ode mnie, a ja… przyzwyczaiłam się, że codzienność wygrywa z uczuciami. Z zewnątrz jesteśmy typową parą: spokojne życie, praca, mieszkanie, dwa koty, czasem wyjazd nad morze. A jednak od dawna nie pamiętam, kiedy naprawdę się przytuliłam do Marka z własnej potrzeby, nie z przyzwyczajenia. Zaprosiłam na rocznicowy obiad kilka osób i Justynę, moją przyjaciółkę od liceum, bo zawsze potrafiła rozładować każdą niezręczną sytuację. Może liczyłam, że dzięki niej coś się odmieni, wróci lekkość, żart, cień dawnych emocji. Tłumiłam w sobie rozczarowanie – może niepotrzebnie? Bałam się, że rutyna zabiła w nas wszystko. Czy piętnaście lat razem musi oznaczać koniec namiętności? Z trudem łapałam się nadziei, że jeszcze da się coś naprawić, wystarczy tylko spróbować. Nie wiedziałam wtedy, że wszyscy odmówią i przyjdzie tylko Justyna, a ten obiad będzie początkiem końca wszystkiego, co znałam. Tego się nie spodziewałam Na kolację przyszliśmy punktualnie, oboje ubrani tak, jakby to był nasz pierwszy randkowy wieczór, a nie kolejna rocznica. Marek założył nową koszulę, którą sam sobie kupił – nie pamiętam, kiedy ostatni raz sam się o coś postarał. Ja włożyłam sukienkę, której dawno nie nosiłam, żeby poczuć się choć trochę wyjątkowo. W restauracji już czekała Justyna – uśmiechnięta, z kieliszkiem prosecco w dłoni, jakby od początku wiedziała, że to będzie szczególny wieczór. – Sandra, wyglądasz dziś świetnie! – rzuciła na powitanie, a Marek tylko uśmiechnął się pod nosem i unikał mojego wzroku. Zawsze, kiedy byliśmy razem z Justyną, atmosfera stawała się lekka, żartowaliśmy, wspominaliśmy liceum. Tak było i tym razem – śmialiśmy się z głupich historii, Justyna opowiadała, jak kiedyś uciekłyśmy z lekcji i wróciłyśmy przemoczone do suchej nitki. Marek czasem się włączał, ale coś w jego spojrzeniu sprawiało, że czułam się jak widz, nie uczestnik. Po godzinie, kiedy na stole pojawiło się drugie wino, Justyna zaczęła być wyraźnie ożywiona. Nagle podniosła kieliszek i spojrzała na mnie z dziwną powagą. – Chciałam wznieść toast… Za miłość, która nie zawsze przychodzi w odpowiednim momencie – powiedziała, głos lekko jej zadrżał. – Za odwagę, żeby żyć prawdziwie, nawet jeśli ktoś przez to cierpi. Zamilkła, a ja poczułam dziwny chłód w żołądku. Patrzyłam na nią pytająco, Marek spuszczał wzrok. Justyna dokończyła cicho: – Wybacz mi, Sandra. Ale nie mogłam już dłużej udawać. Kocham twojego męża. Cisza przy stole była nie do zniesienia. Wiedziałam, że wszystko właśnie się skończyło – choć jeszcze nie rozumiałam jak. Byłam wściekła Wyszliśmy z restauracji szybciej, niż planowałam. Marek szedł krok za mną, jakby wciąż miał nadzieję, że to wszystko jest tylko żartem Justyny, że zaraz się odwrócę i zacznę się śmiać. Ale nie potrafiłam już nawet płakać. Wsiadłam do samochodu, trzaskając drzwiami. Marek ruszył za mną. – Sandra, poczekaj… – zaczął niepewnie, siadając za kierownicą. – Nie. Teraz ty poczekasz. Wyjaśnij mi to. – Wpatrywałam się w jego twarz, której nie poznawałam. – Jak długo? Ile razy mnie okłamywałeś? Przez chwilę milczał, a potem westchnął ciężko, jakby dopiero teraz odważył się wypuścić powietrze. – Sandra… To nie było zaplanowane. Po prostu się stało… – Po prostu się stało?! – podniosłam głos. – I co, to miał być twój prezent na rocznicę? – Słowa paliły mnie w gardło. – Odpowiedz mi. Jak długo to trwało? Marek zacisnął dłonie na kierownicy, patrzył gdzieś w bok. W końcu wyszeptał: – To nie był tylko jeden raz. Przez chwilę miałam wrażenie, że cała przeszłość – każde wyjście, każdy uśmiech, każde „nie mam czasu” – zlała się w jedną ciemną plamę. Próbowałam coś powiedzieć, ale zabrakło mi słów. – A ja? – spytałam szeptem. – Piętnaście lat… Naprawdę nic dla ciebie nie znaczyło? – Próbowałem, Sandra… Naprawdę próbowałem to zakończyć. Ale… z Justyną wszystko było inne. Usłyszałam swoje serce, które biło tak głośno, że miałam wrażenie, że Marek je słyszy. Patrzyłam na niego i nagle zobaczyłam kogoś zupełnie obcego. Już wiedziałam, że tego nie da się naprawić. Musieliśmy od siebie odpocząć Tej nocy nie zmrużyłam oka. Leżałam na kanapie w salonie, słyszałam jak Marek chodzi po mieszkaniu, jak pakuje walizkę, jak cicho zamyka drzwi od sypialni, jakby już nie chciał tu należeć. Przez godzinę bezwiednie wpatrywałam się w telefon – otwierałam okno wiadomości do Justyny, pisałam kilka zdań, kasowałam. „Dlaczego?” „Jak mogłaś?” „Czy to naprawdę byłeś ty, Marek?” Nie wysłałam nic. Co mogłaby mi odpowiedzieć, co mogłoby mnie ukoić? O świcie Marek zszedł do kuchni. Wyglądał, jakby spał w ubraniu. Bez słowa nalał sobie kawy, nie patrzył mi w oczy. – Co teraz zrobisz? – zapytałam cicho, sama siebie nie poznając. – Pojadę na kilka dni do Tomasza. Muszę się ogarnąć… – odezwał się, głosem pozbawionym emocji. Patrzyłam na niego bez złości. Był mi zupełnie obojętny. Tyle lat razem, a ja nie potrafiłam znaleźć w sobie nawet resztki żalu, tylko pustkę. – Marek… byłeś kiedykolwiek ze mną szczęśliwy? – wymsknęło mi się, zanim zdążyłam ugryźć się w język. Zawahał się, a potem odparł tak cicho, że ledwie usłyszałam: – Nie wiem, Sandra. Może przez chwilę. Ale już dawno… chyba nie. Złamało mnie to. Po jego wyjściu usiadłam na podłodze w kuchni, tuliłam stare zdjęcie, na którym śmiałam się razem z Justyną, zupełnie nieświadoma, jak bardzo można się pomylić co do ludzi. Przypomniałam sobie jej słowa sprzed kilku miesięcy: „Zazdroszczę ci Marka. Zawsze cię tak kocha.” Gorzko się uśmiechnęłam. Czy w ogóle kiedykolwiek coś w moim życiu było prawdziwe? Czułam tylko pustkę – i coraz mniej siły, by udawać, że to wszystko jeszcze ma jakiś sens. Zabrała mi wszystko Nie potrafiłam usiedzieć w czterech ścianach. W południe, bez uprzedzenia, pojechałam do Justyny. Drzwi otworzyła niemal natychmiast, jakby czekała, że przyjdę. Jej oczy były czerwone, policzki spuchnięte od płaczu. – Sandra… – zaczęła, ale przerwałam jej, wchodząc do środka. W mieszkaniu unosił się zapach taniej świecy i nieświeżej kawy. Usiadłam na brzegu kanapy, nie zdejmując płaszcza. – Dlaczego właśnie ty? – wyrzuciłam, próbując nie krzyczeć. Justyna usiadła naprzeciwko, wycierając nos rękawem bluzy. – Nie planowałam tego… Marek… wszystko przyszło samo… My… rozumieliśmy się bez słów. Prychnęłam, patrząc na nią z pogardą. – A ja? Co ze mną? Byłam twoją przyjaciółką! Zabrałaś mi wszystko, Justyna. I nawet nie masz odwagi, żeby powiedzieć, że ci na nim zależy? Jej dolna warga zaczęła drżeć. Przez długą chwilę milczała, patrzyła w podłogę. – Kochasz go? – zapytałam, choć znałam już odpowiedź. Justyna uniosła wzrok, w którym mieszał się żal i strach. Nie odpowiedziała, ale w tej ciszy zawierało się wszystko. Ta jej bezradność zabolała mnie bardziej niż jakiekolwiek słowa. – Wiesz co? – powiedziałam cicho. – Ty nawet nie potrafisz być uczciwa. Jesteś żałosna. Chciałam wyjść, ale coś mnie jeszcze zatrzymało – ta ostatnia, beznadziejna próba odzyskania siebie. – Mam nadzieję, że było warto, Justyna. Bo dla mnie nie zostało już nic. Trzasnęłam drzwiami tak mocno, że echo mojego gniewu rozniosło się po całej klatce schodowej. Po raz pierwszy w życiu czułam się naprawdę sama. Czułam ogromny żal Minęły dwa dni. Marek nie odezwał się ani słowem. Ja przeżywałam wszystko od nowa, aż w końcu zadzwoniłam do Tomasza, jego brata. Spotkaliśmy się. Tomasz od razu uważnie mi się przyjrzał. – Chciałem cię zobaczyć, Sandra. Marek u mnie mieszka od kilku dni, wygląda okropnie. Wiem, że chcesz wiedzieć, dlaczego tak się stało. Patrzyłam na niego zmęczonym wzrokiem, ściskając w dłoniach kubek z zimną już kawą. – Tomasz… Powiedz mi tylko jedno. Czy Marek był ze mną nieszczęśliwy już od dawna? Zamyślił się, szukając słów. – On zawsze czuł, że żyje nie swoim życiem, rozumiesz? Już jako dzieciak był niespokojny. Mama chciała, żeby był ideałem, żeby wszystko robił tak, jak ona wymyśliła. Zawsze chciał się komuś podobać, nigdy nie potrafił postawić na swoim. Westchnęłam ciężko. – A ja? Kim ja byłam przez te piętnaście lat? Tomasz zawahał się. – Może jedynym, co go trzymało przy sobie. Ale… – spojrzał na mnie ze współczuciem – …ale też jego więzieniem. Zrobiło mi się niedobrze. W jednej chwili zrozumiałam, że Marek zawsze był gdzieś obok – nigdy tak naprawdę przy mnie. Tomasz odchrząknął. – Wiesz… Marek myśli o rozwodzie od dłuższego czasu. Słowa Tomasza przeszyły mnie na wskroś. Pojawiła się gorzka refleksja, próba zrozumienia, ale też wściekłość, że tyle lat grałam rolę w teatrze cudzych oczekiwań. – Dzięki, Tomasz – powiedziałam cicho. – Może lepiej było nie wiedzieć. Wyszłam z kawiarni, zostawiając za sobą kawałek życia, który nigdy naprawdę do mnie nie należał. Sandra, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące” „Mąż zniknął z kochanką, a teściowa od razu załatwiła mi prawnika. Pomogła mi przejść przez rozwód z klasą”
„Zaproponowałam teściowej wspólne pieczenie pączków. Odmówiła, bo według niej jestem kulinarnym zerem”
„– Oj, nie każdy się nadaje do pączków. To trzeba mieć serce i rękę. Ale może za rok się odważysz, Kasiu? Wszyscy się zaśmiali. – Tak, tak, za rok! – dorzucił Michał, nawet nie patrząc na mnie”.
Nie wiem, może naprawdę nie jestem dość dobra. Może Barbara ma rację, kiedy mówi: „Nie każdy musi być gospodynią domową, Kasiu”. Zawsze z uśmiechem – niby troskliwym, ale podszytym czymś, co sprawia, że mam ochotę wyjść z pokoju. Mieszkamy razem od pół roku. Po porodzie było ciężko, więc gdy zaproponowała pomoc, Michał nalegał, żebym się zgodziła. „Mama zna się na dzieciach” – powtarzał. A ja wtedy chciałam tylko spać więcej niż trzy godziny z rzędu. Barbara weszła do naszego życia jak generał na własne terytorium – z własnym ekspresem, swoim serwisem i zdaniem na każdy temat. Nie krzyczy. Nie kłóci się. Po prostu robi wszystko tak, jakby mnie nie było. Poprawia po mnie kocyk w łóżeczku. Wyciera kuchenny blat po moim gotowaniu. Wzdycha teatralnie, kiedy odkłada zabawki na miejsce. Gdy powiedziałam Lenie, że chcę z teściową upiec pączki na Tłusty Czwartek, aż klasnęła w dłonie: – Wreszcie jakaś okazja, żeby się do niej zbliżyć! Dobry pomysł, serio. Też tak myślałam. Chciałam pokazać, że potrafię. Że nie jestem tylko „tą, co Michał się z nią ożenił”. Naiwnie wierzyłam, że wspólne pieczenie może coś naprawić. Tylko że z Barbarą nic nie jest wspólne. Myślałam, że to dobry pomysł Zebrałam się w sobie dopiero wieczorem. Barbara siedziała w salonie z kubkiem herbaty, oglądając teleturniej. Podeszłam niepewnie, ścierając z dłoni okruchy po kolacji. Michał był zajęty telefonem, jak zwykle. – Mamo... – zaczęłam. – Pomyślałam, że może mogłybyśmy razem upiec pączki? Na Tłusty Czwartek. Tak... wspólnie. Podniosła wzrok znad kubka. Uśmiechnęła się. Ten uśmiech. Znów ten sam. – Ojej, Kasiu... – westchnęła. – To bardzo miłe, ale wiesz, to strasznie dużo pracy. Trzeba dobrze wyrobić ciasto, mieć wyczucie do smażenia... No i trzeba wstać skoro świt. Nie wiem, czy dasz radę z twoimi wątpliwymi umiejętnościami kulinarnymi. – Myślałam, że może razem byłoby łatwiej – odparłam cicho. – Dzieląc się... – Oj nie, kochana. Już raz piekłam z kimś, kto nie miał wprawy i wszystko było do wyrzucenia. Szkoda by było produktów. Wiesz, ja robię je po swojemu, sprawdzony przepis od mojej mamy. – Poklepała się po kolanach. – Ale nie martw się. Ja upiekę. Tobie też dam! Michał nawet nie oderwał wzroku od telefonu. Tylko mruknął: – Pączki mamy są zawsze super. Zrobiło mi się gorąco. Stałam tam jak głupia, z rękami skrzyżowanymi na piersiach, a w gardle rosła mi gula. Uśmiechnęłam się krzywo. – Jasne. To świetnie – wymamrotałam. – Dzięki. Wróciłam do kuchni. Tyle miałam do powiedzenia, ale nic nie powiedziałam. I tak mieli to gdzieś. Czułam się upokorzona Pączki pojawiły się rano, w dzień Tłustego Czwartku. Cała kuchnia pachniała smażonym ciastem i różą. Barbara z dumą prezentowała pączki ułożone równiutko na papierze – idealne, złociste, z delikatnym lukrem i skórką pomarańczową. Obok stały słoiczki z domową konfiturą – oczywiście jej roboty. – Spróbujcie, póki ciepłe! – zawołała głośno. Michał sięgnął pierwszy. Ugryzł i zamruczał z zachwytu. – No mamo, mistrzostwo świata! Takie jak kiedyś. Z różą? – A jakże – uśmiechnęła się promiennie. – Tylko z różą. Inaczej to nie pączek, tylko podróbka. W kuchni było kilku sąsiadów – przyszli „przypadkiem”, akurat wtedy, kiedy Barbara smażyła. Zawsze jakoś wiedzieli, kiedy warto wpaść. Siedziałam z boku, przy stole, z kubkiem herbaty, ściskając dłonie pod blatem, żeby nie było widać, że mi drżą. – Kasiu, a ty czemu nie piekłaś? – zagadnęła sąsiadka. – Z taką teściową to chyba sama przyjemność? Barbara uśmiechnęła się serdecznie. – Oj, nie każdy się nadaje do pączków. To trzeba mieć serce i rękę. Ale może za rok się odważysz, Kasiu? Wszyscy się zaśmiali. – Tak, tak, za rok! – dorzucił Michał, nawet nie patrząc na mnie. – Może mama ci pokaże jak. Uśmiechnęłam się. Ze ściśniętym żołądkiem, palącym gardłem i myślą, że jak się odezwę, to się rozpłaczę. A płakać przy nich nie dam sobie prawa. Mąż nie widział problemu Wytrzymałam do wieczora. Gdy wszyscy sobie poszli, a dziecko wreszcie zasnęło, weszłam do sypialni i zaczęłam zbierać rzeczy z podłogi. Skarpetki Michała, jego sweter. Wzięłam też jego telefon, który zostawił na łóżku. – Co robisz? – zapytał, wchodząc za mną. – Nic. Sprzątam po tobie, jak zwykle – odparłam, nie patrząc mu w oczy. – Kasiu, serio? O co ci znowu chodzi? Odłożyłam telefon i wyprostowałam się. – O co mi chodzi? Michał, ty naprawdę nie widzisz, jak twoja matka mnie traktuje? Westchnął ciężko. – Zaczynasz znowu. Przecież to tylko pączki, nie? Naprawdę robisz z igły widły. – Nie, to nie są tylko pączki! To upokorzenie. Ona mogła się zgodzić. Mogła mnie włączyć do pracy, choćby symbolicznie. Ale nie. Bo wszystko musi być na jej zasadach. A ty siedzisz jak dziecko i mruczysz z zadowoleniem, że mama lepiej gotuje, mama wszystko wie... – Kasiu, błagam cię. Jesteś przewrażliwiona. Zamilkłam. To słowo. Jakby wytrącił mi broń z ręki. Przewrażliwiona. – Przewrażliwiona? – powtórzyłam wolno. – Przez trzy lata znoszę jej docinki, jej poprawki, to że mnie nie słucha, nie szanuje, traktuje jak tło. A ty za każdym razem mówisz, że przesadzam. – Bo przesadzasz! Ona cię lubi, tylko ty ciągle się czegoś dopatrujesz! – Ona mnie nie lubi. I ty też nie, skoro jej w tym pomagasz. Cisza. Patrzył na mnie, ale nic nie powiedział. A ja poczułam, że jestem kompletnie sama. Powiedziałam, co myślę Złapałam ją następnego dnia, kiedy Michała nie było w domu. Stała przy kuchence, mieszała zupę. Usiadłam przy stole, czując, jak serce wali mi jak oszalałe. – Muszę z tobą porozmawiać – powiedziałam. – Jasne, Kasiu. Coś się stało? Nie patrzyła na mnie. Dalej mieszała. Jakby wiedziała, o co chodzi. – Chodzi o mnie. I o to, jak się czuję w tym domu. Zamilkła. Odstawiła łyżkę. W końcu odwróciła się do mnie. – Słucham. – Czuję się niewidzialna. Jakby mnie nie było. Traktujesz mnie jak dziecko, które ciągle coś robi źle. A ja naprawdę się staram. Barbara uniosła brew. – Ależ ja nic złego nie robię, Kasiu. Tylko czasem coś podpowiem. Dla dobra domu. – To nie są podpowiedzi, tylko poprawki. Ciągłe wtrącanie się. Pączki też mogłyśmy upiec razem. Wzruszyła ramionami. – Ja po prostu lubię robić wszystko sama. Wtedy mam pewność, że będzie dobrze. Nie mam zaufania... do cudzych sposobów. – Czyli do moich? – Kasiu – westchnęła. – Ja cię nie chciałam urazić. Ale ty nie jesteś jak... no, jak ja byłam w twoim wieku. Ty wszystko robisz „na czuja”. Nie lubię takiego bałaganu. Michał też nie. On potrzebuje porządku. Zatkało mnie. Potrzebuje porządku. Czyli ja wprowadzam chaos? – Powiesz to wprost? Że nigdy mnie pani nie zaakceptowałaś? Że nie pasuję do tej rodziny? Zamilkła. Ale jej twarz... powiedziała wszystko. – Przykro mi, Kasiu. Ale ja naprawdę chciałam, żeby było dobrze. Wstałam. Nie odpowiedziałam. Nie chciałam już nic słyszeć. Nastały ciche dni Od tamtej rozmowy minęły trzy dni. W domu było cicho. Nie ta cisza, która daje spokój. Tylko ta nabrzmiała, lepka, duszna. Cisza między ludźmi, którzy już nie mają sobie nic do powiedzenia. Barbara nie wchodziła do naszego pokoju. Ja nie wychodziłam z niego, jeśli słyszałam jej kroki w korytarzu. Michał...? Michał milczał. Tak było najwygodniej. Wieczorem usiadł na brzegu łóżka i przeglądał coś w telefonie. – Nie będziesz jeść? – zapytałam. – Nie jestem głodny – mruknął. – Michał... Spojrzał na mnie, zniecierpliwiony. – Co? – Naprawdę nie masz mi nic do powiedzenia? Wzruszył ramionami. – Kasiu, po co to wszystko? Po co te emocje, ta konfrontacja? Mogłaś po prostu... odpuścić. – Odpuścić? A może miałam zacząć się uśmiechać, kiedy mnie poniża? – Nikt cię nie poniża. – Nie wiesz, bo cię przy tym nie ma. Bo nie słuchasz. Od miesięcy próbuję ci coś powiedzieć, ale ty zawsze bronisz jej. – Bo wszystko wyolbrzymiasz! – warknął. – Nie potrafisz się dogadać, od razu widzisz atak. Zacisnęłam szczęki. – Już nic nie powiem – powiedziałam cicho. Nie odpowiedział. Wstał i wyszedł. Zostałam sama. W sypialni, w małżeństwie, w tym cholernym układzie, w którym każdy ma swoje miejsce – tylko ja nie wiem, gdzie jest moje. Katarzyna, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące” „Mąż zniknął z kochanką, a teściowa od razu załatwiła mi prawnika. Pomogła mi przejść przez rozwód z klasą”
„Zadzwoniłam do syna, że nie mam na chleb. Powiedział, że nigdy nie będzie moim bankomatem”
„– Ja nie proszę o luksusy – wyszeptałam. – Tylko o pomoc. Przecież zawsze… – Zawsze co? – przerwał. – Zawsze mnie stawiałaś w roli tego, który ma ratować sytuację. Może czas się ogarnąć?”.
Czasami mam wrażenie, że świat zwęził się do tych czterdziestu paru metrów kwadratowych, w których mieszkam. Kuchnia, pokój, łazienka. Okno na podwórko, gdzie sąsiedzi wieszają pranie i palą papierosy, jakby nic się nie zmieniało od trzydziestu lat. Tylko ja się zmieniłam. Albo raczej — zostałam w tyle. Każdy dzień zaczyna się tak samo Budzę się wcześnie, choć nie muszę. Dawniej wstawałam do pracy, później do szkoły Tomka, jeszcze później, żeby zdążyć na autobus. Teraz budzę się, bo cisza jest głośniejsza niż budzik. Wstawiam wodę na herbatę, bez cukru — oszczędzam. Siadam przy stole i liczę w głowie, ile jeszcze mogę wytrzymać, zanim znów trzeba będzie coś sprzedać albo pożyczyć. Tomek był całym moim życiem. Naprawdę. Kiedy Stanisław znikał na dni, a potem na zawsze, to ja byłam matką i ojcem. Ja pilnowałam zeszytów, ja brałam nadgodziny, ja mówiłam, że „jakoś damy radę”, choć w środku pękałam. Myślałam, że to się kiedyś zwróci. Telefon leżał na stole, ekranem do dołu. Bałam się na niego patrzeć. Zadzwoniła sąsiadka, pani Ela z drugiego piętra. Zawsze dzwoni, kiedy jej się nudzi. – Aniu, wszystko w porządku? Jakoś cię nie widać – zaczęła tym swoim troskliwym tonem. – W porządku – skłamałam automatycznie. – Słuchaj… ja mogę ci pożyczyć parę złotych. Do pierwszego. Wiesz, nie ma problemu. Ścisnęło mnie w gardle. – Nie trzeba – odpowiedziałam szybciej, niż pomyślałam. – Mam syna. Nie chcę brać od obcych. Po drugiej stronie zapadła krótka cisza. – No tak… syn – powiedziała cicho. – Jak uważasz, Aniu. Odłożyłam telefon i poczułam wstyd. I dumę. I strach. Wszystko naraz. Wtedy jeszcze myślałam, że jeśli zadzwonię do Tomka, to… no właśnie. Że mnie uratuje. Liczyłam na wsparcie Trzymałam telefon go w dłoni i patrzyłam na imię syna, jakby to był wyrok, a nie zapisany kontakt. „Tomek”. Mój Tomek. Ten sam, którego kiedyś nosiłam na rękach po nocach, gdy miał gorączkę i bał się spać sam. Zadzwoniłam. – No? – odezwał się po kilku sygnałach. Bez „cześć”, bez „co słychać”. – Tomek… to ja – zaczęłam głupio, jakby mógł mnie nie poznać. – Ja tylko na chwilę. – Mamo, jestem w pracy. O co chodzi? Przełknęłam ślinę. – Synku… ja… nie mam na chleb. Dosłownie. Brakuje mi pieniędzy na życie do końca tygodnia. Po drugiej stronie zapadła cisza, krótka, ale lodowata. – Mamo… – westchnął. – Ja nie jestem twoim bankomatem. Te słowa uderzyły mnie w brzuch. – Ja nie proszę o luksusy – wyszeptałam. – Tylko o pomoc. Przecież zawsze… – Zawsze co? – przerwał. – Zawsze mnie stawiałaś w roli tego, który ma ratować sytuację. Może czas się ogarnąć? Zamknęłam oczy. Zobaczyłam go małego, w za krótkiej kurtce, gdy mówiłam w sklepie: „Buty kupimy następnym razem”. – Tomek, ja oddałam ci wszystko… – I właśnie dlatego mam dość tego poczucia winy – odpowiedział chłodno. – Muszę kończyć. Rozłączył się. Siedziałam z telefonem przy uchu, słysząc tylko sygnał zakończonego połączenia. Ręce mi drżały. Po raz pierwszy w życiu poczułam, że nie mam już syna. Zawsze broniłam syna Do kościoła poszłam nie dlatego, że byłam szczególnie pobożna. Poszłam, bo tam zawsze ktoś patrzył. Nie na mnie konkretnie, ale w moją stronę. Jakby sam fakt, że istnieję, miał jeszcze jakieś znaczenie. Usiadłam w ostatniej ławce, dłonie złożone na kolanach, plecy wyprostowane. Zamiast nich wracał Stanisław. Jego chwiejny krok, trzask drzwi. Tomek skulony w kącie pokoju, a ja przed nim, jak tarcza. – Idź spać, synku – szeptałam. – Tata jest zmęczony. Kłamałam. Zawsze kłamałam, żeby on mógł mieć choć odrobinę normalności. Po mszy podeszła do mnie Iwona. Zatrzymałam się, bo nie miałam siły uciekać. – Pani Anno… – zaczęła niepewnie. – Dawno się nie widziałyśmy. – Iwonka – uśmiechnęłam się krzywo. – Jak się masz? Stałyśmy pod kościołem, ludzie mijali nas bokiem. – Słyszałam, że… że u pani ciężko – powiedziała cicho. – Tomek się zmienił. Nie wiem, co się z nim dzieje. – Może to ja się zmieniłam – odpowiedziałam. – Może już nie potrafię być nikomu potrzebna. Iwona spojrzała na mnie ze współczuciem, ale i z dystansem. Jak na kogoś, kogo już nie dotyczy ta historia. – Pani była dobrą matką – powiedziała na pożegnanie. – Naprawdę. Zostałam sama. I pierwszy raz pomyślałam coś strasznego: że może bycie dobrą matką nie wystarcza na całe życie. To mnie bolało Nie spałam tej nocy ani minuty. Leżałam na plecach i patrzyłam w sufit, jakby miał mi coś wytłumaczyć. Zegar tykał głośniej niż zwykle. Każde tyknięcie było jak wyrzut: jeszcze jedna minuta twojego życia minęła, Anno. Wzięłam telefon. Była druga czterdzieści. Napisałam do Tomka i skasowałam. Napisałam drugi raz. Też skasowałam. W końcu palce zaczęły pisać same. „Nie chcę pieniędzy. Chcę tylko wiedzieć, co zrobiłam, że mnie tak traktujesz.” Wysłałam. Serce waliło mi jak oszalałe. Patrzyłam w ekran, aż oczy zaczęły piec. Nic. Ani „przeczytano”, ani odpowiedzi. Przypomniałam sobie, jak kiedyś mówił: – Mamo, jak coś się stanie, zawsze do ciebie zadzwonię. Teraz to ja dzwoniłam. I byłam nikim. Złość zaczęła we mnie kipieć. Może wstydzi się mnie? Może jestem dla niego ciężarem? Może opowiada o mnie komuś jak o problemie? Zadzwoniłam i nagrałam wiadomość głosową, bo włączyła się poczta. – Tomek… – głos mi się załamał. – Czuję się jak śmieć. Jak coś, co trzeba schować pod dywan, żeby nie przeszkadzało. Nie jestem dla ciebie matką, tylko kłopotem. Jeśli mnie nienawidzisz, powiedz mi to wprost. Boli, ale przynajmniej będę wiedziała za co. Telefon znów zamilkł. Leżałam w ciemności i pierwszy raz dopuściłam do siebie myśl, że mój syn już dawno zniknął z mojego życia. Tylko zapomniał mi to powiedzieć. Syn ma swoje życie Wstałam wcześnie, zanim jeszcze zdążyłam się rozmyślić. Wyjęłam z portfela ostatnie banknoty i długo na nie patrzyłam, jakby miały mnie powstrzymać. Nie powstrzymały. Kupiłam bilet autobusowy i usiadłam przy oknie. Jechałam do Tomka jak do kogoś obcego, a jednocześnie jedynego, kto jeszcze mógł mnie uratować. Autobus trząsł się na dziurach, a ja liczyłam przystanki. Serce biło mi szybciej z każdym kolejnym. Kiedy wysiadłam, nogi miałam jak z waty. Znałam tę ulicę. Tę klatkę. To nie było obce miejsce. A jednak czułam się, jakbym stała pod cudzym domem. Nie zadzwoniłam. Stanęłam tylko pod blokiem i spojrzałam w górę. W jednym z okien paliło się światło. Zobaczyłam sylwetki. Tomek siedział przy stole. Obok niego kobieta. Śmiała się. Dotknęła jego ramienia. A on… uśmiechał się tak, jak kiedyś do mnie. Poczułam, jak coś we mnie pęka. – Nie teraz – wyszeptałam do siebie. – Już nie. Odwróciłam się i ruszyłam w stronę przystanku. Po drodze spotkałam bezdomnego. Siedział na kartonie, skulony, z twarzą schowaną w kołnierzu. – Zimno dzisiaj – powiedział, bardziej do siebie niż do mnie. Zatrzymałam się. Wyjęłam z torby bułkę, którą kupiłam na później. – Zimno wszędzie – odpowiedziałam cicho. – Nie tylko na dworze. Wziął ją bez słowa. Ja ruszyłam dalej, lżejsza o jedzenie i cięższa o prawdę. Że nie mam już do kogo pukać. Nie mam już złudzeń Odkąd wróciłam spod bloku Tomka, wszystko robiłam na autopilocie. Nalałam sobie zupy, która wystygła zanim ruszyłam łyżką. Myśli kotłowały się. Już nie płakałam. Byłam za bardzo zmęczona. Wieczorem, gdy w oknach powoli gasło światło, zadzwoniła do drzwi pani Ela z drugiego piętra. Ta sama, która zawsze zagaduje, przynosi gazety, czasem pożycza jajka. Stała w progu, z kubkiem herbaty w dłoniach. – Aniu, mogę wejść na chwilę? Kiwnęłam głową. Nie miałam siły się sprzeciwiać. Usiadła naprzeciwko mnie, spojrzała ciepło. – Jakoś tak cicho u ciebie… Coś się stało? Zawahałam się, ale nie wytrzymałam. – Wiesz, Elu… Chyba już nie mam nikogo. Tomek… On już mnie nie potrzebuje. A ja… – głos mi zadrżał – ja muszę się nauczyć żyć sama. Nie mam już nikogo, kto mi poda rękę, nawet własny syn. Nawet nie wiem, kiedy tak się stało. Zawsze wierzyłam, że jak jest źle, to chociaż on… Pani Ela położyła dłoń na mojej. – Wiem, kochana. Ale czasem trzeba polegać tylko na sobie. Takie życie… Ja też się tego musiałam nauczyć. I czasem wcale nie jest łatwo. Ale człowiek się nie rozsypuje tak łatwo, jak myśli. Zobaczysz. Patrzyłam na nią i pierwszy raz poczułam, jak ogromny jest ten ciężar. Bo nie umiałam już być silna. I nie umiałam już nikomu powiedzieć, jak bardzo boli ta samotność, kiedy własne dziecko odchodzi, jakby nigdy nie było blisko. Siedziałyśmy tak w ciszy. Chciałam jej powiedzieć, że boję się jutra, ale milczałam. Próbowałam być dzielna. Anna, 58 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące” „Mąż zniknął z kochanką, a teściowa od razu załatwiła mi prawnika. Pomogła mi przejść przez rozwód z klasą”
„Wróciłam ze studniówki z niespodzianką. Nikomu nie powiem, czyje oczy będzie miało moje dziecko”
„– Julia, spójrz mi w oczy. Czy ty przypadkiem nie jesteś w ciąży? Zamarłam. Na chwilę naprawdę pomyślałam, że przytaknę, ale skłamałam. – Nie. Skąd w ogóle ten pomysł?”.
Jeszcze niedawno wierzyłam, że wiem, czego chcę od życia. Matura, studia, wyprowadzka z domu, niezależność. W planie wszystko wyglądało przejrzyście. Dopóki nie przyszła noc, która wszystko rozmyła. Studniówka. Miałam wyglądać perfekcyjnie – makijaż zrobiony przez Olę, sukienka wybrana miesiącami wcześniej, mama zadowolona, tata jak zwykle milczący. Paweł – mój chłopak – odebrał mnie z różami. Patrzył na mnie jakby widział księżniczkę. Pomyślałam wtedy: tak, właśnie tak ma być. Ale tej nocy wydarzyło się coś, czego nie potrafię wymazać z głowy. Coś, o czym nikomu nie powiedziałam. Czasami zamykam oczy i próbuję poukładać obrazy, jak urwane kadry filmu. Są światła, są dłonie, usta, zapach, ale nie Pawła. Wspominam jego brata Wiktora. Od tamtej nocy minęło kilka tygodni, a ja nadal nie potrafię oddychać spokojnie. Coś się zmieniło. We mnie. Między nami. I wiem, że to dopiero początek. To nie miało się wydarzyć – Coś się dzieje, prawda? – Ola spojrzała na mnie uważnie, jakby próbowała zajrzeć mi do głowy. – Nic się nie dzieje – rzuciłam, bawiąc się zamkiem od bluzy. – Po prostu... jestem zmęczona. I chyba wszystko zaczyna mnie przerastać. Siedziałyśmy na szkolnym korytarzu, tuż przy oknie. Przerwa między lekcjami. Gwar rozmów, śmiechy, a ja czułam się, jakby siedziała we mnie cisza, która nie chce puścić. – Julia, ja cię znam. Ty tak nie wyglądasz, jak jesteś tylko zmęczona. Co się wydarzyło na studniówce? Zerknęłam na nią. Chciałam powiedzieć „nic”, chciałam skłamać, że po prostu za dużo wypiłam, że Paweł był cudowny i że wszystko było idealnie. Ale coś we mnie pękło. – To nie powinno się wydarzyć – szepnęłam, nie patrząc jej w oczy. – Wiem, jak to brzmi. Ale wtedy... nie byłam sobą. To był jeden moment. Taki, którego nie planujesz. Ola nie dopytywała. Poczekała, aż sama powiem więcej. – Był taniec, potem rozmowa z Wiktorem. Przyszedł jako osoba towarzysząca Alicji, ale cały wieczór był bliżej mniej. Paweł się bawił i nic nie widział – dodałam, ciszej. – Wiktor zawsze był trochę... inny. Taki bardziej uważny. I tego wieczoru jakoś tak... po prostu się stało. Zdradziłam Pawła. – Paweł coś wie? – zapytała. – Nie. I nie może się dowiedzieć. Zamilkła na chwilę. – Może powinnaś... – Nie, Ola. Nie ma czego wyjaśniać. Nic się nie stało. To tylko chwila słabości. Po prostu... muszę o tym zapomnieć. Tylko że nie potrafiłam. Co noc ten obraz wracał. I nie był już taki niewinny. Spotkaliśmy się przypadkiem Spotkałam go przypadkiem. A może nie. Może właśnie na mnie czekał. Było chłodne popołudnie, śnieg topniał pod butami, a ja wracałam z korepetycji. Wychodząc z osiedlowego sklepu, niemal na niego wpadłam. Stał oparty o samochód, z kubkiem kawy w ręku i tym swoim półuśmiechem, który zawsze brzmiał jak wyzwanie. – Julia. – Skinął głową. – Dobrze wyglądasz. Zatrzymałam się. Na ułamek sekundy zamarłam, bo nie wiedziałam, co powiedzieć. Powinnam była odejść. Ale coś mnie trzymało. – Co ty tu robisz? – Mieszkam niedaleko. Czasem tu wpadam po coś słodkiego – uniósł papierową torbę. – A może czekałem na ciebie? Przewróciłam oczami. – Naprawdę musisz wszystko psuć? – Nie psuję. Tylko pytam. Zapadła cisza. Śnieg kapał z daszku sklepu. Nie patrzyłam mu w oczy, ale czułam, jak mnie obserwuje. – Julia... – zaczął poważnie. – Komuś coś mówiłaś? – Nie. I nie mam zamiaru. To był błąd. – Jasne – odpowiedział, nagle jakby obojętnie. – Nie martw się. Ja też nie jestem idiotą. Zabolało mnie to. Chciałam mu coś odpowiedzieć, coś, co zabrzmi dojrzale, stanowczo. Ale z moich ust nie wyszło nic. – W porządku – rzuciłam w końcu. – Po prostu... zapomnijmy. – Jasne. – Uśmiechnął się znów. Ale tym razem to był inny uśmiech. Pusty. Odwróciłam się i odeszłam. Nie obejrzałam się. Ale czułam, że patrzy. Wieczorem próbowałam zasnąć, ale w głowie znów miałam tamtą noc. Jego dłonie. A potem odkryłam , że będziemy mieć dziecko, bo jestem w ciąży. Paweł snuł plany – Julia, nie zjesz ziemniaczków? – głos mamy zabrzmiał zbyt głośno, zbyt czujnie. – Nie jestem głodna – mruknęłam, dłubiąc widelcem w marchewce. Miałam mdłości od samego zapachu mięsa. – Ostatnio nigdy nie jesteś. Coś się dzieje? Spojrzałam na nią, potem na ojca – jak zwykle milczącego. Paweł siedział obok mnie. Spóźnił się, wbiegł w ostatniej chwili z kwiatkiem i pocałunkiem w czoło. – Kochanie, myślałem o tym, co mówiłaś ostatnio – odezwał się nagle. – O tym mieszkaniu. Może po maturze zaczniemy coś planować? Moja mama zna kobietę, co wynajmuje kawalerkę na dobrych warunkach. Zamarłam. – Mieszkanie? – Mama odłożyła sztućce. – Co wy znowu wymyśliliście? – Mamo... – zaczęłam ostrożnie, ale Paweł wtrącił się z zapałem: – Chcemy się usamodzielnić. Julia ma dość dojeżdżania, ja też. Pomyśleliśmy, że skoro jesteśmy razem, to... może spróbujemy. – Przecież wy jesteście jeszcze dziećmi! – syknęła mama. – Julia, ty naprawdę chcesz żyć na garnuszku jakiegoś chłopaka? – To nie tak... – A jak właśnie? – weszła mi w słowo. – Jesteś ostatnio rozkojarzona, blada, chodzisz z głową w chmurach. Może mi powiesz, co się dzieje? Po kolacji weszła do mojego pokoju bez pukania. – Julia, spójrz mi w oczy. Czy ty przypadkiem nie jesteś w ciąży? Zamarłam. Na chwilę naprawdę pomyślałam, że przytaknę, ale skłamałam. – Nie. Skąd w ogóle ten pomysł? Patrzyła długo. A potem powiedziała coś, co przeszło mi przez ciało jak prąd: – Kłamiesz. I wyszła, zostawiając drzwi otwarte na oścież. Musiałam mu powiedzieć – Ale dlaczego płaczesz? – Paweł zatrzymał się na środku chodnika i złapał mnie za rękę. – Co się stało? Pokręciłam głową. Nie chciałam płakać. Naprawdę nie. Ale słowa same wypłynęły z ust. – Jestem w ciąży. I to nie jest żart. Zamarł. Przez sekundę wyglądał, jakby nie usłyszał. Albo jakby jego mózg odmówił przyjęcia tej informacji. – Co... co powiedziałaś? – Paweł... Ja... Nie wiem, co mam robić. – Łzy kapały mi po policzkach, a w gardle czułam gorzki skurcz. – Nie planowałam tego. Przysięgam. Złapał mnie za ramiona, lekko, ale mocno. – To moje? – zapytał cicho. Nie odpowiedziałam. Spojrzał mi w oczy. Długo. Zbyt długo. – Julia? – zapytał znów. A ja stałam, patrząc w ziemię. I milczałam. Odsunął się ode mnie, jakby go poparzyło. – Chyba rozumiem... – powiedział i odwrócił się. I po prostu odszedł. Zostałam sama. Po raz pierwszy tak naprawdę sama. Usiadłam na ławce, wytarłam oczy. Obok przeszła starsza pani z pieskiem, spojrzała na mnie z troską. I wtedy, po raz pierwszy, pomyślałam, że nikomu nie powiem, kto jest ojcem mojego dziecka. Wróciłam do domu późno. Mama była w kuchni. Nawet nie spojrzała w moją stronę. Ojciec zapytał tylko: – Wszystko w porządku? Skinęłam głową. Nie. Nic nie jest w porządku. I chyba nigdy już nie będzie. Wiktor mi nie współczuł Drzwi otworzyły się po dłuższej chwili. Stał w progu w dresie, z wilgotnymi włosami, jakby dopiero co wyszedł spod prysznica. I jakby wcale nie był zaskoczony, że mnie widzi. – Julia – powiedział tylko. – Wchodź. Pachniało kawą i papierosami. Z kuchni grało cicho radio. Usiadłam przy stole, nie zdejmując kurtki. Trzęsły mi się ręce. – Jestem w ciąży – powiedziałam wprost. Nie chciałam owijać w bawełnę. Wiktor nie drgnął. Tylko pokiwał lekko głową. – Domyśliłem się – odpowiedział, jakby to była rozmowa o pogodzie. Milczeliśmy przez długą chwilę. Potem spojrzał na mnie i dodał: – Paweł wie? – Pytał, czy to jego. Nie odpowiedziałam. – I słusznie – wzruszył ramionami. – Im mniej ludzie wiedzą, tym lepiej śpią. – Nie tak to miało wyglądać – powiedziałam cicho. – Ja naprawdę nie jestem taka. – A jaka jesteś? Nie odpowiedziałam. Bo sama już nie wiedziałam. Wiktor wstał, dolał mi herbaty, jakby wszystko było normalne. – Nie chcę się w to mieszać – powiedział nagle. – Nie dlatego, że mnie nie obchodzi. Tylko... boję się, że zniszczę wszystko do końca. – Już jest zniszczone – szepnęłam. W domu spojrzałam w lustro. Dotknęłam brzucha. I nagle przyszło mi do głowy jedno pytanie: co jeśli ktoś spojrzy w oczy mojego dziecka i zobaczy w nich Wiktora? Julia, 19 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mam za złe dzieciom, że zabrały mnie ze wsi do miasta. Wolę swój mały domek pod lasem niż ich zimne pałace” „Ostatni raz pojechałam na ferie razem ze szwagierką. Ma ego większe niż Tatry i ciągle nas upokarza” „Mój mąż buja w obłokach, a wydatki się piętrzą. Gdybym nie zareagowała, poszlibyśmy z torbami”
„Wykupiłem wakacje 2026 już w styczniu. Żona się wściekła, bo miała całkiem inne plany na to lato i to beze mnie”
„– Jak dawniej? – przerwała mi gwałtownie. – Tomek, my nawet nie potrafimy już normalnie rozmawiać, a ty uważasz, że tydzień w Grecji wszystko naprawi?”.
W małżeństwie bywa różnie. Czasem śmiejemy się razem, czasem milczymy przez trzy dni. Z Agnieszką trwamy już szesnaście lat – ostatnio jakby bardziej obok siebie niż razem. Zima w tym roku przyszła wcześnie. Leżałem na kanapie, patrzyłem na śnieg za oknem i poczułem, że jeśli czegoś nie zrobię, zamarzniemy oboje – nie tylko z zimna, ale z tej ciszy, co rozsiadła się między nami. Wtedy, zupełnie impulsywnie, kliknąłem „rezerwuj” przy ofercie all inclusive w Grecji. Tydzień w lipcu, wszystko zorganizowane. Miałem nadzieję, że może to odmieni naszą codzienność. Głupie? Może. Ale chciałem jeszcze zawalczyć. Przewijając potwierdzenie rezerwacji na ekranie telefonu, poczułem coś w rodzaju dumy i ulgi. Wreszcie coś zrobiłem, zamiast tylko biernie czekać. Podszedłem do Agnieszki z uśmiechem i pokazałem jej maila z potwierdzeniem. – Zobacz, kochanie. W lipcu lecimy do Grecji! – powiedziałem z nadzieją, która gdzieś jeszcze się tliła. Żona wcale się nie ucieszyła Kiedy pokazałem Agnieszce potwierdzenie rezerwacji, przez chwilę patrzyła na ekran, jakby nie rozumiała, co widzi. Spodziewałem się uśmiechu, może nawet jakiegoś entuzjazmu, ale jej twarz nagle stężała. Odłożyła telefon, a w powietrzu zawisło coś ciężkiego. – Znowu coś wymyśliłeś za moimi plecami? – zapytała lodowato. Poczułem ukłucie w żołądku. – To miała być niespodzianka. Chciałem, żebyśmy pojechali razem, odpoczęli od wszystkiego. Grecja, słońce… Może znów będzie jak dawniej. – Jak dawniej? – przerwała mi gwałtownie. – Tomek, my nawet nie potrafimy już normalnie rozmawiać, a ty uważasz, że tydzień w Grecji wszystko naprawi? – Próbuję coś zmienić – powiedziałem z trudem, bo zaczynało mi drżeć gardło. – Przecież widzę, że coś jest nie tak… Ale nie wiem nawet co. Agnieszka zaśmiała się gorzko. – Oczywiście, bo nigdy nie pytasz. Zawsze wiesz lepiej, prawda? Tomek-ratownik, który nie rozumie, że nie wszystko da się załatwić wycieczką all inclusive! – To tylko wakacje, Aga. Chciałem nas jakoś ratować. Wtedy spojrzała na mnie z taką złością, jakiej jeszcze u niej nie widziałem. – Nie ma już „nas”, Tomek. Ty serio nic nie widzisz? Stanąłem w miejscu, nie potrafiąc wykrztusić słowa. Moje ręce zwisały bezwładnie. Nie wiedziałem, co się właśnie stało. Nie rozumiałem, dlaczego jej złość była aż tak wielka. Przez głowę przelatywały mi chaotyczne myśli – strach, wściekłość, niedowierzanie. Pierwszy raz naprawdę poczułem, że coś się sypie, i to nie na żarty. Nic z tego nie rozumiałem Przez cały wieczór krążyłem po mieszkaniu jak cień. Czułem narastającą złość i bezradność. Agnieszka zamknęła się w sypialni, więc siedziałem sam w kuchni, gapiąc się w zimną herbatę. W końcu zebrałem się na odwagę. Zapukałem do drzwi. – Agnieszka, możemy porozmawiać? – zapytałem cicho. Usłyszałem westchnienie, potem skrzypnęły drzwi. Stanęła przede mną, blada, ale już spokojniejsza. – O czym chcesz rozmawiać? – O wszystkim. O tym, co się z nami dzieje. Bo ja już nie rozumiem… Powiedz mi wprost, o co chodzi. Wzruszyła ramionami, spojrzała gdzieś za moje plecy. – To nie jest takie proste. – Spróbuj, proszę – nalegałem. – Przecież chyba mi się coś należy, prawda? Chociaż prawda. Wtedy jej twarz stężała jeszcze bardziej. – Chcę rozwodu. Słowo „rozwód” zabrzmiało jak wyrok. Usiadłem ciężko na krześle. – Rozwód? A wakacje? A dom? A my? – wykrztusiłem. – Już nic nas nie łączy, Tomek. Od dawna – odpowiedziała. Nie patrzyła na mnie, tylko bawiła się pierścionkiem na palcu. Chciałem się śmiać, krzyczeć, zrobić cokolwiek. Zamiast tego siedziałem osłupiały. W mojej głowie kotłowały się tylko dwa słowa: „ktoś inny”. Bo przecież to nie mogło się stać tak po prostu. Podejrzewałem już, że jest w tym coś więcej, tylko jeszcze nie miałem dowodów. Żona miała kochanka Następnego dnia nie wytrzymałem w domu. Wyszedłem na długi spacer, ale myśli tylko mnie goniły. Po powrocie usłyszałem, że Agnieszka rozmawia przez telefon w salonie. Miała zamknięte drzwi, ale głos niósł się wyraźnie. Nie chciałem podsłuchiwać, naprawdę nie chciałem… A jednak zostałem pod drzwiami. – Nie wiem, jak mu to powiedzieć. On w ogóle nie wie, że mam już gdzie mieszkać – usłyszałem szept Agnieszki. – A Maciek? Wie, że jeszcze z nim nie zerwałaś? – dopytywała jej siostra, Marta. Zrobiło mi się zimno, jakby ktoś wylał na mnie wiadro lodu. Stałem nieruchomo, nie wierząc własnym uszom. Poczułem, że serce wali mi jak oszalałe. Wszedłem bez pukania do pokoju. – Kto to jest Maciek? – zapytałem. Agnieszka zamarła. Telefon wypadł jej z ręki na dywan, spojrzała na mnie jak dziecko przyłapane na kradzieży. Przez chwilę milczała, próbując złapać oddech. – Tomek… to nie tak miało być… – wyszeptała. Nie wiedziałem, czy mam krzyczeć, czy płakać. Stałem tam, patrząc na nią i czułem się zupełnie obcy w swoim własnym domu. To mnie zabolało Przez chwilę w pokoju było tylko ciężkie, gęste milczenie. Patrzyłem na Agnieszkę, jakby była kimś zupełnie obcym. W końcu usiadła na skraju łóżka, chwyciła poduszkę, przytuliła ją do piersi, jakby miała ją ochronić. – Maciek… poznałam go w pracy – zaczęła cicho, nie patrząc mi w oczy. – Najpierw to były tylko rozmowy, głupie żarty, kawa w bufecie. Potem… Potem wszystko potoczyło się samo. Nie planowałam tego. Nie myśl, że szukałam czegoś na siłę. Poczułem, jak cała złość nagle mnie opuszcza i zostaje tylko żal. – Zdradziłaś mnie – powiedziałem, choć te słowa brzmiały jak obcy język. – Zdradziłam cię na długo przed Maćkiem – odparła gorzko. – Przestałam cię kochać, Tomek. Długo próbowałam się oszukiwać, ale czułam się przy tobie jak cień samej siebie. Niewidzialna. A z nim… z nim czuję się, jakbym znów była kimś. Przez moment chciałem ją znienawidzić, rzucić coś okrutnego, ale nie potrafiłem. Wyszedłem bez słowa. Włóczyłem się potem po mieście, sam nie wiedząc, dokąd idę. Czułem się jak we śnie, jakby wszystko działo się nie mnie, ale jakiemuś innemu facetowi, który tylko z boku obserwuje własne życie. W końcu zadzwoniłem do kumpla Patryka. Potrzebowałem czyjegoś głosu, choćby i obcego pocieszenia. Czułem się jak idiota Patryk odebrał niemal od razu. Usłyszał mój głos i nawet nie pytał, co się stało – powiedział tylko, żebym wpadł. Znał mnie na tyle dobrze, że wiedział, kiedy nie warto tracić czasu na gadki. W jego mieszkaniu pachniało kawą i książkami. Usiadłem ciężko na kanapie, a on postawił przede mną szklankę z mocniejszym trunkiem. Przez dłuższą chwilę milczeliśmy. W końcu nie wytrzymałem. – Ona już ma kogoś – powiedziałem, patrząc w podłogę. – Ja wykupuję wakacje, kombinuję jak idiota, a ona… Ona już romansowała od miesięcy, rozumiesz? Patryk wzruszył ramionami. – Stary, takie rzeczy się zdarzają. Serio. Czasem ludzie się rozchodzą i nic już tego nie zatrzyma. Czasem nawet nie wiadomo kiedy to się zaczęło. – Ale ja przecież próbowałem. Chciałem nas ratować – powiedziałem z goryczą. – To wszystko bez sensu. Może trzeba było wcześniej coś zauważyć… albo, cholera, odpuścić? Patryk nalał mi jeszcze trochę whisky. – Może ona już dawno podjęła decyzję. Może nie dało się jej zatrzymać. Wiem, że boli. Ale to nie koniec świata. Pokręciłem głową, nie chcąc słuchać takich frazesów. – Byłem w tym jak idiota. Plany, wakacje, kolacje… A ona już miała kogoś. Patryk poklepał mnie po ramieniu. – Wiesz, czasem trzeba sobie pozwolić na bycie idiotą. Gorzej, jak ktoś przez całe życie udaje, że wszystko gra. Ty przynajmniej próbowałeś. Nie odpowiedziałem. Nie miałem siły już rozmawiać. Tomek, 44 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mam za złe dzieciom, że zabrały mnie ze wsi do miasta. Wolę swój mały domek pod lasem niż ich zimne pałace” „Ostatni raz pojechałam na ferie razem ze szwagierką. Ma ego większe niż Tatry i ciągle nas upokarza” „Mój mąż buja w obłokach, a wydatki się piętrzą. Gdybym nie zareagowała, poszlibyśmy z torbami”
„Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach”
„Zrobiłam dzieciom domowe zapiekanki z dużą ilością sera, a potem usiedliśmy przed telewizorem, by obejrzeć stare, dobre wieczorynki. Widziałam, jak napięcie schodzi z ich małych barków. – Babciu, czy my naprawdę możemy po prostu posiedzieć? – zapytała Maja, wtulając się we mnie”.
Mój najstarszy syn, Sebastian, przez lata był wolnym duchem. Podczas gdy Karolina i Tomek dawno założyli rodziny, on wciąż szukał swojej drogi, co wieczór znikając w blasku miejskich neonów. Wiedziałam, że pod maską poważnego bankowca kryje się facet, który nie potrafi dorosnąć i zamiast o stabilizacji, myśli o kolejnych przelotnych znajomościach. Nieustannie go dyscyplinowałam, wierząc, że mężczyzna po trzydziestce potrzebuje kogoś, kto nada jego życiu rytm i sens. Sebastian żył w ciągłym biegu, w stresie, który zajadał byle czym i zapijał litrami kawy. Byłam przekonana, że odpowiednia kobieta będzie dla niego niczym kotwica, która pozwoli mu w końcu odpocząć i uporządkować ten chaos. I wtedy pojawiła się Dominika. Gdy po raz pierwszy przekroczyła próg mojego domu, zrobiła na mnie piorunujące wrażenie. Była konkretna, zorganizowana i emanowała pewnością siebie, której mojemu synowi zawsze brakowało. Choć wydawała mi się nieco zbyt zasadnicza, pomyślałam, że to właśnie taka osoba okiełzna jego roztrzepaną naturę. Mocno zaciskałam kciuki, by ten związek przetrwał próbę czasu. Kiedy Sebastian w końcu się ustatkował, myślałam, że to koniec moich zmartwień o jego przyszłość. Czekałam na wnuki Kiedy młodzi ogłosili, że spodziewają się dziecka, byłam w siódmym niebie. Karolina miała już córeczkę, Tomek syna, ale to na wieść o potomku Sebastiana zareagowałam najmocniej. Może dlatego, że tak długo na to czekałam? Gdy na świat przyszła Maja, a dwa lata później Filip, czułam się najszczęśliwszą kobietą pod słońcem. Podziwiałam ich za to, jak sprawnie weszli w role rodziców. Dominika od początku narzuciła wszystkim ostre tempo. Wszystko musiało być „eko”, „bio”. Chwaliłam ich za tę odpowiedzialność, za to, że tak bardzo dbają o dobrostan moich skarbów. Pomagałam im przy każdej okazji, biorąc wnuki do siebie, by młodzi mogli odetchnąć. Jednak z czasem ta pomoc zaczęła przypominać pracę na etacie pod okiem surowego nadzorcy. Szybko zrozumiałam, że Dominika nie wychowuje dzieci, ona je programuje. Każdy aspekt ich życia był podporządkowany planowi dnia. Nie chodziło tylko o jedzenie, choć i tu lista zakazów była dłuższa niż dekalog. Chodziło o styl życia, w którym nie było miejsca na nudę, brudne kolana czy głośny śmiech. Synowa była wymagająca – Mamo, pamiętaj o ich planie aktywności – instruowała mnie, zostawiając dzieci w przedpokoju. – Żadnej bezczynności. Maja ma poćwiczyć wymowę, a Filip powinien dokończyć te układanki logiczne. To bardzo ważne dla ich rozwoju poznawczego. Żyjemy zdrowo, więc nie psuj tego, co wypracowaliśmy. – Dominika, kochanie, one mają dopiero kilka lat – próbowałam oponować. – Czy odrobina luzu naprawdę im zaszkodzi? Przecież zabawa jest potrzebna. – W dzisiejszych czasach nie ma miejsca na przeciętność – odpowiadała z tą swoją specyficzną pewnością siebie. – Wszystko, co robią, musi mieć cel. Żadnych ogłupiających bajek, żadnego siedzenia na kanapie. Proszę, trzymaj się tego planu. Tu masz też wykaz przekąsek, które mogą zjeść. Nic innego nie wchodzi w grę. „Nic innego nie wchodzi w grę” – te słowa brzmiały mi w uszach jeszcze długo po tym, jak zamknęły się za nią drzwi. Patrzyłam na moje wnuki, które stały w salonie jak dwa małe posągi, czekając na kolejne polecenie. Poczułam, jak narasta we mnie bunt. Niedawno przeszłam ciężkie przeziębienie, czułam się osłabiona i ostatnią rzeczą, na jaką miałam ochotę, było przestrzeganie listy zakazów synowej. Zignorowałam listę Dominiki Zrobiłam dzieciom domowe zapiekanki z dużą ilością sera, a potem usiedliśmy przed telewizorem, by obejrzeć stare, dobre wieczorynki. Widziałam, jak napięcie schodzi z ich małych barków. – Babciu, czy my naprawdę możemy po prostu posiedzieć? – zapytała Maja, wtulając się we mnie. W tym momencie zrozumiałam, że Dominika tworzy wokół nich mur, przez który nie dociera żadna spontaniczność. To było chore. Musiałam porozmawiać z synem, bo ta jego „idealna” żonka po prostu ich wykończy. Tamtego popołudnia po raz pierwszy od dawna widziałam na ich twarzach prawdziwe, niekontrolowane szczęście. Filip nazwał mnie najlepszą babcią na świecie, a ja czułam, że robię dokładnie to, co powinnam. Wnuki się wygadały Kilka dni później w moim domu zjawił się Sebastian. Po jego minie wiedziałam, że sielanka dobiegła końca. – Co się stało, synku? – zapytałam, choć doskonale znałam odpowiedź. – Dobrze wiesz – mruknął z wyraźnym żalem. – Dzieci wszystko wypaplały. Maja płakała rano, że nie chce iść na basen, bo u babci jest fajniej, bo można nic nie robić i jeść „normalne” rzeczy. Dominika jest wściekła. Mówi, że sabotujesz nasze wysiłki. Wzruszyłam ramionami, nie dając się zastraszyć. – Bo Dominika zachowuje się jak dyrektor poprawczaka, a nie matka – odparłam twardo. – To są dzieci, Sebastian! Nie możecie im zabraniać wszystkiego, co sprawia im przyjemność w imię jakichś chorych ideałów. Sebastian aż się zapowietrzył. – Jak możesz tak mówić? – krzyknął. – My staramy się dać im wszystko, co najlepsze, a ty to niszczysz! Dominika ma rację, za bardzo się wtrącasz. Dopóki nie zrozumiesz naszych zasad i jej nie przeprosisz, nie chcę cię widzieć. Pamiętaj, że swoje dzieci już wychowałaś, teraz nasza kolej! Mam swoje zasady i koniec Od tamtej pory milczymy. Sebastian nie odbiera telefonów, a Dominika zablokowała mnie w mediach społecznościowych. Próbowała jeszcze robić mi sceny przez SMS-y, ale krótko odpisałam, że mój dom to nie placówka terapeutyczna. Mój syn zapowiedział, że dopóki nie uznam racji jego żony, nie zobaczę wnuków. Nie mam zamiaru jej przepraszać. Nadal uważam, że jest fanatyczką, która odbiera tym dzieciom najpiękniejsze lata życia. Jeśli ceną za prawdę jest samotność, to trudno. Wierzę jednak, że Sebastian w końcu przejrzy na oczy, gdy zrozumie, że w ich domu zamiast miłości panuje jedynie regulamin. Czekam na dzień, w którym zapuka do moich drzwi, szukając schronienia przed tym „zdrowym” szaleństwem. Aniela, 68 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mam za złe dzieciom, że zabrały mnie ze wsi do miasta. Wolę swój mały domek pod lasem niż ich zimne pałace” „Ostatni raz pojechałam na ferie razem ze szwagierką. Ma ego większe niż Tatry i ciągle nas upokarza” „Mój mąż buja w obłokach, a wydatki się piętrzą. Gdybym nie zareagowała, poszlibyśmy z torbami”
„Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące”
„– Cześć, Martyna. Dostałam właśnie bardzo dziwne rozliczenie za ferie... – zaczęłam, starając się opanować drżenie głosu. – To chyba jakiś błąd, prawda? Przecież jesteśmy rodziną”.
Wierzyłam, że biały puch przykryje wszelkie troski, a rodzinne więzi ogrzeją nas skuteczniej niż kominek w starym gospodarstwie. Nie spodziewałam się jednak, że za każdy uśmiech kuzynostwa i każdy kubek gorącej czekolady przyjdzie mi zapłacić rynkową stawkę, o której nikt wcześniej nie raczył wspomnieć. Marzyłam o takich feriach Zawsze uważałam, że krew nie woda i pewne zasady w naszej rodzinie są święte. Moje relacje z Martyną i Pawłem były niczym stary, wełniany koc – ciepłe, bezpieczne i nieco szorstkie w ten uroczy, wiejski sposób. Kiedy tegoroczna zima zaczęła dawać mi się we znaki, zaproszenie na darmowe ferie do ich agroturystyki brzmiało jak wygrana na loterii. Marzyłam o skrzypiącym śniegu pod butami, zapachu mroźnego powietrza i wieczorach, gdzie jedynym planem jest patrzenie w ogień. To miał być mój azyl od wielkomiejskiego pędu, miejsce, gdzie czas płynie wolniej, a serce bije spokojniej. Przez tydzień żyłam w bańce pozornej beztroski. Martyna każdego ranka witała mnie domowymi wypiekami i herbatą z lipy, która rozgrzewała lepiej niż najdroższe trunki. Paweł, mimo że od świtu krzątał się przy odśnieżaniu i obrządku, zawsze znajdował czas, by zabrać mnie na kulig czy pokazać najpiękniejsze leśne dukty spowite bielą. Wieczorami zasiadaliśmy razem w salonie, snując opowieści o naszych dziadkach i wspólnych psotach z dzieciństwa. Czułam, że te chwile są bezcenne – dosłownie i w przenośni. Nie sądziłam, że pod tą warstwą sielanki kryje się chłodny biznes. Rachunek mnie zaskoczył Szok przyszedł nagle, tuż po powrocie do mojej miejskiej rzeczywistości. Rozpakowywałam jeszcze walizki pełne swetrów pachnących dymem z kominka, gdy powiadomienie o nowym mailu przerwało moją nostalgię. Nadawcą była Martyna. Z uśmiechem na ustach kliknęłam w wiadomość, spodziewając się miłych słów na do widzenia lub przepisu na jej słynne faworki. Zamiast tego, na ekranie wyświetlił się suchy komunikat: "Zestawienie kosztów pobytu". Moje serce na moment zamarło, a potem zaczęło walić jak oszalałe. W załączniku znajdował się dokument PDF z logiem ich agroturystyki. Kwota na samym dole zwaliła mnie z nóg: trzy tysiące złotych. Każdy nocleg, każdy posiłek zostały skrupulatnie podliczone według cennika dla turystów. Poczułam, jak zalewa mnie fala gorąca. Czy to możliwe, że przez cały ten czas byłam dla nich tylko klientką, a nie bliską kuzynką? Nie mogłam tego tak zostawić Drżącymi palcami wybrałam numer Martyny, modląc się w duchu, by to była jedynie pomyłka systemu do fakturowania. Jednak jej głos w słuchawce był pozbawiony dotychczasowej serdeczności – brzmiał jak oficjalny komunikat infolinii. – Cześć, Martyna. Dostałam właśnie bardzo dziwne rozliczenie za ferie... – zaczęłam, starając się opanować drżenie głosu. – To chyba jakiś błąd, prawda? Przecież jesteśmy rodziną. – To nie błąd, Justyna – odpowiedziała chłodno. – Sezon zimowy jest dla nas kluczowy. Koszty ogrzewania tak dużego domu są ogromne, a my musimy z czegoś żyć. Wprowadziliśmy zasadę, że w szczycie sezonu nie robimy wyjątków. – Ale dlaczego nie powiedziałaś mi tego wprost, zanim przyjechałam? – poczułam, jak łzy bezsilności napływają mi do oczu. – Czuję się, jakbyś zaprosiła mnie na obiad, a potem kazała płacić za umycie talerza. To nieuczciwe. – Przykro mi, że tak to odbierasz – ucięła Martyna. – Liczyliśmy na to, że zrozumiesz naszą sytuację. Pieniądze nie spadają z nieba, a my traktujemy to miejsce jak nasz warsztat pracy, a nie dom otwarty dla każdego za darmo. Poznałam prawdę Przez kilka dni chodziłam jak struta, nie mogąc pojąć, jak do tego doszło. Postanowiłam jednak drążyć temat u Pawła. On zawsze był tym "sprawiedliwym", mniej skłonnym do gier i niedomówień. Zaproponowałam mu spotkanie w połowie drogi, w przydrożnym zajeździe. Wyglądał na wyczerpanego, a jego wzrok uciekał gdzieś w bok. – Paweł, te trzy tysiące... to naprawdę wasza cena za rodzinną bliskość? – zapytałam cicho, patrząc mu prosto w oczy. Paweł ciężko westchnął i schował twarz w dłoniach. Opowiedział mi o tym, czego Martyna nie miała odwagi przyznać. Ich agroturystyka stała nad przepaścią. Wzrost cen opału, kredyt na nową pompę ciepła i odwołane rezerwacje z początku zimy sprawiły, że każda złotówka była dla nich kwestią "być albo nie być". – Justyna, my po prostu walczymy o życie – wyznał szeptem. – Martyna tak bardzo bała się przyznać do porażki, że wymyśliła tę oficjalną procedurę, żeby nie musieć prosić o jałmużnę. Głupio wyszło, wiem. Ale my naprawdę nie mamy już z czego dokładać do interesu. Nie wiedziałam o tym Wstrząśnięta tym wyznaniem, pojechałam do mamy. Zastałam ją w kuchni pełnej aromatu goździków. Kiedy wyżaliłam się jej z całej sytuacji, mama usiadła ciężko przy stole i spojrzała na mnie ze smutkiem, który znałam z czasów, gdy wspominano o dawnych rodzinnych kłótniach. – Widzisz, w tej rodzinie pieniądze zawsze były jak cierń pod skórą – zaczęła powoli. – Lata temu, przy podziale ziemi po dziadku, rodzice Martyny i Pawła poczuli się skrzywdzeni. Uważali, że nasza część rodziny dostała "tłuste" kąski, a oni tylko ugory, na których musieli harować dwa razy ciężej. Może teraz, gdy bieda zajrzała im w oczy, te stare urazy odżyły? Może pomyśleli, że skoro nam zawsze było łatwiej, to teraz czas, byśmy my dołożyli się do ich trudu? Zrozumiałam, że ten rachunek to nie tylko kwota za nocleg. To suma wszystkich niewypowiedzianych żali, poczucia niesprawiedliwości i desperackiej próby ratowania godności, która przybrała tak niefortunną formę. Chciałam to wyjaśnić Okazja do wyjaśnienia wszystkiego nadarzyła się szybciej, niż myślałam. U ciotki odbywał się zjazd z okazji imienin głowy rodu. Wiedziałam, że będą tam wszyscy. Atmosfera była gęsta, jakby nad stołem wisiała burzowa chmura. Martyna i Paweł siedzieli sztywno, niemal nie dotykając jedzenia. W pewnym momencie nie wytrzymałam. Poprosiłam kuzynostwo na rozmowę do ogrodu, mimo mrozu. Staliśmy tam, w świetle ogrodowych lamp, a para z naszych ust mieszała się z zimowym powietrzem. – Wiem o długach. Wiem o pompie ciepła i o tym, jak bardzo się boicie – powiedziałam bez wstępów. – Ten rachunek na trzy tysiące mnie zabolał, ale bardziej zabolało mnie to, że nie uznaliście mnie za godną zaufania, by powiedzieć mi prawdę. Rodzina to nie może tylko brać. Teraz to rozumiem. Martyna wybuchnęła płaczem. Przyznała, że wstyd ich paraliżował. Myśleli, że wystawienie faktury będzie mniej upokarzające niż przyznanie się, że nie mają za co kupić opału na marzec. W rodzinie siła Tamten wieczór zmienił wszystko. Zorganizowaliśmy rodzinną naradę. Okazało się, że każdy może coś zaoferować. Ja, jako specjalistka od wizerunku, stworzyłam im nową stronę internetową i kampanię "Sielski wypoczynek", która w dwa tygodnie zapełniła im kalendarz do końca marca. Brat mamy pomógł w negocjacjach z bankiem, a inni krewni pożyczyli środki na spłatę najpilniejszych zobowiązań. Zrozumieliśmy, że duma jest najgorszym doradcą w czasie kryzysu. Ferie zimowe, które zaczęły się od sielanki, a o mało nie skończyły zerwaniem więzi, stały się fundamentem nowej, szczerej relacji. Oczywiście, uregulowałam tamte trzy tysiące, ale zrobiłam to jako inwestycję w rodzinny biznes, dorzucając do tego wsparcie, którego nie da się przeliczyć na żadną walutę. Dziś ich agroturystyka tętni życiem, a ja wiem, że gdy znów tam pojadę, przywita mnie nie cennik, ale prawdziwa, nieudawana bliskość, która przetrwa każdą zamieć. Justyna, 37 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mam za złe dzieciom, że zabrały mnie ze wsi do miasta. Wolę swój mały domek pod lasem niż ich zimne pałace” „Ostatni raz pojechałam na ferie razem ze szwagierką. Ma ego większe niż Tatry i ciągle nas upokarza” „Mój mąż buja w obłokach, a wydatki się piętrzą. Gdybym nie zareagowała, poszlibyśmy z torbami”
„Teściowa robi najlepsze faworki w rodzinie. Od 10 lat proszę o przepis, a ona zawsze zmienia temat”
„– Nikt nic nie ukrywa. Po prostu mama taka jest. Zawsze miała swoje tajemnice. I nie, nie wiem, dlaczego nie chce ci dać tego przepisu – powiedział. – Kłamiesz – syknęłam. – Wiesz. Wiesz, tylko nie chcesz powiedzieć”.
Z Piotrem jesteśmy razem od dziesięciu lat. Dobre małżeństwo – stabilne, przewidywalne. Może nie szalone, ale pełne szacunku. Z teściową Marią, od zawsze miałam poprawny kontakt. Nigdy mnie nie obraziła, ale też nigdy nie dała się do siebie zbliżyć. Trzyma dystans – chłodny, uprzejmy, nienaruszalny. Jest jedna rzecz, która niezmiennie mnie zachwyca. Faworki. Teściowa przynosi je nie tylko na tłusty czwartek, ale też na każde rodzinne święto – kruche, lekkie, rozsypujące się w ustach. Każdy się nimi zachwyca, a ja, jak zawsze, pytam o przepis. I jak zawsze słyszę to samo: „To taka stara receptura. I tak ci nie wyjdą, Joasiu.” Uśmiech, gest ręką i temat ucięty. Z początku mnie to bawiło. Potem irytowało. A teraz? Teraz zwyczajnie boli. Bo ile razy można być traktowaną jak jakiś intruz? Przecież jestem częścią tej rodziny. Czy nie? Po ostatnim obiedzie stałam przy zlewie, Piotr ścierał blaty. Rzuciłam: – Twoja mama znowu odmówiła. – Znasz ją. Lubi mieć swoje sekrety – odparł beztrosko. A ja poczułam to znajome ukłucie. Już nie chodziło o ciastka. Chciałam przynależeć. Ale może te faworki były znakiem, że nigdy naprawdę nie będę "jedną z nich". Zdenerwowałam się – Może dziś zdradzisz mi ten tajemniczy przepis? – zagadnęłam teściową, odkładając pusty talerz. – Bo naprawdę… te faworki są jak z innego świata. Uśmiechnęła się, ale coś w jej spojrzeniu pękło. – Oj, Joasiu… po co ci to? I tak nie wyjdą. Zresztą, kto by dziś jeszcze robił faworki od podstaw. Kup sobie gotowe – rzuciła z udawaną lekkością, po czym spojrzała na Piotra. – Piotruś, pomóż mi z tortownicą, kochanie. I już. Temat ucichł. Jak zawsze. Zacisnęłam dłonie na serwetce, czułam, że się rumienię. Wszyscy przy stole zamilkli. – Czy ja naprawdę jestem aż tak obca, że nie mogę dostać głupiego przepisu?! – powiedziałam głośno, zbyt głośno. Maria spojrzała na mnie. Nie złością. Smutkiem. Spuściła wzrok i zaczęła zbierać talerze. – Asiu… – Piotr szepnął ostrzegawczo. – Nie, powiedzcie mi. Co w tym jest takiego tajnego? Czemu każdy może jeść, każdy może chwalić, ale ja – żona Piotra, członek tej rodziny – nie mogę poznać przepisu? Basia próbowała rozładować atmosferę: – Może mama po prostu nie pamięta dokładnie. Wiesz, starsze pokolenie robi wszystko „na oko”... – Basiu, proszę cię – przerwałam. – Ona wie. Doskonale wie. Maria milczała. Jej twarz była blada. Nawet nie spojrzała w moją stronę, tylko pospiesznie wyszła z kuchni. Zapanowała cisza. Taka ciężka, że nawet dzieci przestały rozmawiać. Patrzyłam za nią, a w głowie już buzowało. Coś jest nie tak. To nie była zwykła niechęć. Pokłóciłam się z mężem – No to może teraz mi powiesz, co tu się właściwie dzieje? – zapytałam, gdy tylko zamknęły się za ostatnimi gośćmi drzwi. Jeszcze nie zdążyłam zdjąć obrusa ze stołu, a już czułam, że zaraz wybuchnę. – Asiu, proszę cię… nie zaczynaj znowu – Piotr westchnął, opierając się o framugę kuchni. – Nie zaczynaj? Naprawdę?! Po tym, jak twoja matka po raz kolejny zrobiła ze mnie idiotkę przed całą rodziną? – Przesadzasz. Nikt tak na to nie patrzył. – A jak, według ciebie, ja mam na to patrzeć? Od dziesięciu lat jestem w tej rodzinie i nadal mam status obcej. Nie zasługuję nawet na przepis na ciastka. – Joanna… – powiedział z tym tonem, który miał mnie niby uspokoić, a zawsze tylko podnosił mi ciśnienie. – To są tylko faworki. – Nie, Piotr. To nie są „tylko faworki”. Chodzi o to, że coś ukrywacie. I mam dość tej zmowy milczenia. Widziałam, jak jego twarz twardnieje. Nie był już spokojny. – Nikt nic nie ukrywa. Po prostu mama taka jest. Zawsze miała swoje tajemnice. I nie, nie wiem, dlaczego nie chce ci dać tego przepisu. – Kłamiesz – syknęłam. – Wiesz. Wiesz, tylko nie chcesz powiedzieć. Piotr odwrócił się i podszedł do okna. – Może… może to ma jakiś sentyment. Może coś ją to kosztowało. Nie wiem. – Przestań – przerwałam. – Skoro chodzi o coś więcej niż mąkę i jajka, chcę wiedzieć. Mam prawo. Wtedy odwrócił się gwałtownie. – Masz prawo?! Do czego jeszcze chcesz mieć prawo, Joanna?! To tylko przepis! Nie możesz odpuścić?! Zamarłam. Przez chwilę patrzyliśmy na siebie w ciszy. – To nie o przepis chodzi – powiedziałam cicho. – Chodzi o to, że mnie po prostu nie lubi. Odwróciłam się i wyszłam z kuchni. A Piotr nie zatrzymał mnie ani słowem. Nic z tego nie rozumiałam Tydzień później wszycy nocowaliśmy u teściowej. Około pierwszej w nocy usłyszałam stłumione głosy z kuchni. Schodząc po cichu po schodach, poczułam znajome napięcie w żołądku. Maria i Basia. Ich szepty niosły się cicho, ale wystarczająco wyraźnie. – Ona nie przestanie pytać – powiedziała Basia. – Dzisiaj to już prawie wybuchła. – Wiem – westchnęła Maria. – Ale nie mogę. Nie potrafię jej tego powiedzieć. To moja tajemnica. – Może gdyby wiedziała, zrozumiałaby. To tylko przepis, mamo… – Nie, Basieńko. To nie tylko przepis. To wspomnienie tego, co zrobiłam. Zapadła cisza, a ja zamarłam na schodach. – Jak mam dać ten przepis dalej? Komukolwiek? Basia nie odpowiedziała od razu. W końcu wyszeptała: – Może właśnie dlatego powinnaś. Wtedy się poruszyłam. Skrzypnęła podłoga. Obie kobiety zamilkły. Zeszłam jeszcze dwa stopnie niżej i stanęłam w progu kuchni. – Już nie musicie się martwić. I tak wszystko słyszałam – powiedziałam cicho. Maria spojrzała na mnie, z oczami pełnymi bólu i wstydu. Basia odwróciła wzrok. – Chyba przyszedł czas, żebyś wszystko usłyszała ode mnie – powiedziała Maria, siadając ciężko przy stole. Teściowa mi coś wyznała Siedziałyśmy naprzeciw siebie przy kuchennym stole. Światło lampy było słabe, mleczne. Maria patrzyła w filiżankę, jakby w jej dnie miała odnaleźć odpowiedzi, których bała się wypowiedzieć. W końcu westchnęła. – Miałam wtedy 26 lat. Twój teść… właściwie, mój ówczesny mąż… był człowiekiem dobrym, ale... nieobecnym. W pracy całe dnie, wieczorami z kolegami, weekendy z gazetą albo przy samochodzie. A ja… byłam sama. Urwała na chwilę, jakby sprawdzała, czy nie powiem: „Nie chcę tego słuchać”. Ale ja tylko skinęłam głową. – Spotkałam kogoś. Nie planowałam tego. To był chłopak z osiedla. Dla niego zostawiłam wszystko. I siebie, i rodzinę. Tyle że… on też miał matkę. Wspaniałą kobietę. Prawdziwą damę. I to ona... dała mi ten przepis. – Tak po prostu? – szepnęłam. – Nie. Po długiej rozmowie. Uważała, że stworzę dom z jej synem. Wtedy podała mi zeszyt. Z tym przepisem. A ja… zamiast się odwdzięczyć, zdradziłam i jego, i ją. Odeszłam po roku. Maria odchyliła się na krześle. W oczach miała łzy. – A potem wróciłam do ojca Piotra, zaczęłam robić faworki. Te faworki. One były moją pokutą. Czymś, co przypominało mi, co straciłam, kogo zraniłam. Przysięgłam sobie, że nikomu tego przepisu nie dam. Zamarłam. Czułam, jak gardło zaciska się od słów, których nie potrafiłam ułożyć. – I dlatego… nie mogłam dać go tobie, Asiu. – Ale przecież ja nie chciałam zabrać ci niczego – powiedziałam cicho. Maria tylko spojrzała na mnie z cieniem smutku. – Wiem. Ale czasem nasze lęki nie słuchają logiki. A jednak się przełamała Teściowa zadzwoniła do mnie zupełnie niespodziewanie, późnym wieczorem. Jej głos brzmiał inaczej niż zwykle – trochę jakby się czegoś obawiała, trochę jakby nie miała już siły trzymać tego w sobie. – Jesteś jutro wolna? – zapytała krótko. – Tak… A o co chodzi? – spytałam, choć serce zabiło mi mocniej. Od razu wiedziałam, że to nie będzie zwykła rozmowa. – Upiekłabym faworki. Pomogłabyś? – dodała po chwili, niemal szeptem. Przez chwilę milczałam, zaskoczona. Przepis na jej faworki był czymś, o co tyle razy bezskutecznie prosiłam. Nigdy nie chciała się nim podzielić. A teraz – zapraszała mnie do siebie. Przyszłam punktualnie, z bijącym sercem. Maria czekała już w kuchni. Na stole leżała mąka, żółtka, trochę masła i buteleczka spirytusu. Pachniało olejem i czymś znajomym, czego nie umiałam nazwać. – Siadaj. Zobaczysz wszystko od początku do końca. – Bez uśmiechu, ale i bez dystansu. Zaczęła sypać mąkę, wbijać żółtka, mieszać składniki z wprawą, która mówiła więcej niż słowa. – Wiesz, wiele osób myśli, że w tym jest jakaś tajemnica. Że musi być coś wyjątkowego – zaczęła spokojnie, zerkając na mnie z ukosa. – Ale tu chodzi tylko o cierpliwość. I o żal, który człowiek w siebie wbija przy każdym wałkowaniu. Spojrzałam na nią zaskoczona. – Żal? Maria wzruszyła ramionami. – Czasami tyle człowiek w sobie niesie, że musi to gdzieś upchnąć. Ja upycham w cieście. Dlatego zawsze wychodzą mi chrupiące. Wałkowałyśmy razem, kroiłyśmy paski, przeplatałyśmy ciasto przez środek. Maria pokazywała mi każdy ruch, jakby wreszcie mogła oddać komuś swój ciężar. W końcu usiadłyśmy przy kuchennym stole, z talerzem jeszcze ciepłych faworków między nami. – Teraz już wiesz wszystko. Ugryzłam kawałek, czując, jak z moich oczu nagle płyną łzy. Maria patrzyła w okno, udając, że nie widzi. – Dziękuję – wyszeptałam, bo na więcej nie było mnie stać. – To tylko faworki, Joanno. A może aż faworki. Joanna, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Pojechaliśmy z rodziną do Austrii w Alpy, by spędzić ferie marzeń. Wróciłam jako samotna matka i zdradzona kobieta” „Teściowa dała kopertę księdzu po kolędzie zamiast wnukom na zimowisko. Niech się potem nie dziwi, że jej nie szanują” „W styczniu zabrakło nam na rachunki, bo córka miała studniówkę. Ta impreza wyczyściła nam portfel”