„W delegacji poznałem kandydatkę na żonę, ale nasza miłość była krótka. Zobaczyła moją obrączkę i dała dyla"
„To były jedne z najpiękniejszych dni i nocy, jakie zdarzyły się w moim życiu. Chemia, która nas połączyła była tak silna, że było mi wszystko jedno, kto patrzy, kto nas obgaduje".
Moja niebyła kochanko, Dziękuję Ci, że mnie uratowałaś przez zniszczenia życia kilku osobom. Że miałaś siłę oprzeć się pokusie, której ja nie dałem rady się oprzeć. Gdyby nie to, że kobietę mojego życia i matkę moich dwóch córek poznałem 14 lat przed poznaniem Ciebie, to pewnie Ty byłabyś kobietą mojego życia i matką moich dzieci… Co by się stało teraz, czy zostawiłbym dla Ciebie rodzinę — możliwe. A może na ognistym kilkumiesięcznym romansie by się zakończyło? Tego się nie dowiemy. Przez Ciebie. Dzięki Tobie. To był piękny czas To były jedne z najpiękniejszych dni i nocy, jakie zdarzyły się w moim życiu. Chemia, która nas połączyła była tak silna, że było mi wszystko jedno, kto patrzy, kto nas obgaduje. Że to wyjazd służbowy i że na pewno się zaraz wszystko wyda. Podczas tych kilku wspólnie spędzonych dni, wielu przegadanych godzin, przetańczonym wieczorze, czułem, że powietrze między nami mnie parzy i nie miałem śmiałości Cię dotknąć, bo bałem się, że wydarzy się coś, nad czym nie zapanuję. I tak się zresztą stało. Gdy cię dotknąłem, przepadłem. Przestało liczyć się wszystko. Chciałem mieć Cię dla siebie już na zawsze. Fizyczny ból sprawiało mi rozstanie choćby na chwilę. Coś podobnego czułem dawno temu, gdy poznałem moją żonę. Ale to było naprawdę dawno temu. A od tego czasu wiele się zmieniło. Byłem gotowy rzucić wszystko. Gdy mnie całowałaś świat przestawał istnieć. Myślałem, że zawroty głowy podczas pocałunku to wymysł egzaltowanych nastolatek, figura retoryczna, tymczasem to się działo naprawdę! Ostatni wieczór zdecydował o wszystkim Pamiętam ostatni wieczór, gdy po przetańczonej nocy prawie wylądowaliśmy w łóżku, ale jednak nie wylądowaliśmy, bo… dowiedziałaś się o mojej żonie i dzieciach. — Nie zrobię tego drugiej kobiecie, nie zrobię tego rodzinie — powiedziałaś i wyszłaś. Gdy próbowałem się z Tobą kontaktować, ignorowałaś mnie — dziękuję ci za to. Oraz za późniejsze słowa, które sprawiły, że inaczej spojrzałem na siebie i swoją sytuację, a których nie zacytuję teraz, bo są zbyt intymne. Ty byłaś silna, ja byłem słaby. Ty byłaś mądra, ja byłem głupi. Ty… Tego pewnie nie wiesz — kilka miesięcy po naszym niedoszłym romansie, porozmawiałem o tym z żoną. To była trudna rozmowa. Ale ważna i oczyszczająca. I tak z perspektywy kilku miesięcy — miałaś rację — w innym czasie, w innym życiu, w innej sytuacji — to byłaby piękna miłość. Ale miłość mojego życia poznałem 14 lat temu. I wiem, że chcę, by tak zostało... Dziękuję Ci. Piotr, 43 lata Czytaj także: „Moja młoda żona jest jak wygrana w totka. Wszyscy mi zazdroszczą, ale nikt nie zna prawdy o moim małżeństwie” „Byłam naiwna wierząc, że nasza miłość wszystko wytrzyma. Gdy zdradziłam Pawłowi mój sekret, wyzwał mnie od najgorszych” „Nasza nieodpowiedzialna córka zostałam matką w wieku 18 lat. Podrzucała mi wnuka i leciała balować na mieście”
„Poszłam do ślubu w przeklętej sukni prababci, bo chciałam wyglądać jak anioł. O mały włos, a skończyłoby się to tragedią”
„W tym roku obchodzimy z Michałem dziesiątą rocznicę ślubu. To było dziesięć wspaniałych, szczęśliwych lat. Wiele razy zastanawiałam się, czy byłyby takie, gdybym nie zdjęła tej sukni. Swoją drogą, ciekawa jestem, co się z nią stało”.
W mojej rodzinie kobiety nie wychodziły wcześnie za mąż. Mama miała 28, babcia, jak na owe czasy, była wręcz starą panną. Dziadek zawsze się śmiał, że uratował ją od staropanieństwa w ostatniej chwili, bo gdyby nie on, to amatora na dwudziestodziewięciolatkę niełatwo byłoby znaleźć. Ja też się nie spieszyłam do zamążpójścia. Od dwóch lat mieszkaliśmy z Michałem, ale ciągle odkładaliśmy zalegalizowanie związku. – Ania, Ania – kręciła głową mama – takie życie na kocią łapę to żadna stabilizacja. Nie czas pomyśleć o ślubie? Właściwie to nawet już się zdecydowaliśmy, ale wtedy umarła moja babcia i znowu sprawa się odwlekła. Musiałam pomóc mamie uporządkować mieszkanie po babci. Trudno było nam się do tego zabrać, ale trzeba było to zrobić. Mieszkanie było zapisane na mnie, więc to ja powinnam je posprzątać i pozbyć się wszystkich niepotrzebnych szpargałów. Ale mama miała sentymentalny stosunek do niektórych pamiątek, więc chciałam, by to ona zdecydowała, co z nimi zrobić. Przeklęta suknie znaleziona w pudle babci Przeglądanie wszystkiego zajmowało nam masę czasu, ale za to spędzałyśmy go razem. Minął prawie tydzień i został nam tylko pawlacz. – Co ta babcia tam trzymała – zapytałam, wchodząc na drabinkę. – Przecież od lat tu pewnie nie zaglądała. – No jakoś nie wyobrażam sobie, żeby mogła się tam wdrapać – zgodziła się mama. – Podawaj mi wszystko po kolei – dyrygowała. – Ja będę to przenosić do pokoju i potem razem wszystko przejrzymy. – Za dużo się nie nanosisz – zaśmiałam się. – Tu jest tylko jedno pudło. Podałam mamie spory karton i szybko zeszłam na dół. – Co to może być? – nie mogłam doczekać się rozpakowania tajemniczego pudełka. – Pewnie jakieś babcine skarby – zażartowała mama. Już nigdy nie odezwała się do swojej siostry, zniknęła Po zdjęciu pokrywy okazało się, że w środku jest coś zapakowanego starannie w białe płótno. Rozwinęłam je delikatnie i wtedy mama aż krzyknęła. – O Boże, po co ona to trzymała? – zakryła twarz dłońmi. – To ta przeklęta suknia! Nic z tego nie rozumiałam. – Dlaczego przeklęta? – zapytałam. – Jest piękna. – To długa historia – zaczęła. – Mamy czas – wzięłam mamę za rękę. – Zrobię herbatę i wszystko mi opowiesz. Niezwykła historia sukni ślubnej Kiedy wracałam z dzbankiem świeżo zaparzonej herbaty, zobaczyłam, że mama ciągle wpatruje się w starą koronkową suknię. – To się zaczęło prawie sto lat temu – zaczęła mama. – Wtedy nasza rodzina mieszkała jeszcze na Kresach, w niewielkiej miejscowości niedaleko Wilna. Mama twojej babci, Anastazja, miała starszą o dwa lata siostrę Jadwigę. Obie bardzo się kochały. Niestety, do czasu. Kiedy Jadwiga zaręczyła się z przystojnym oficerem, w Anastazji zaczęło kiełkować uczucie zazdrości. Konstanty był przystojny, bogaty i doskonale wyglądał w oficerskim mundurze. Anastazja nieraz robiła do niego słodkie oczy, ale on traktował ją jak siostrę. Przygotowania do ślubu i wesela zaczęły się już jesienią, chociaż uroczystość była planowana dopiero na wiosnę. Ślubną suknię uszyto w najlepszej wileńskiej pracowni krawieckiej. Była gotowa już na początku stycznia. Do ślubu było jeszcze kilka miesięcy i wtedy Jadzia poważnie zachorowała. Po wyzdrowieniu została wysłana do Szwajcarii na rekonwalescencję. I wtedy przy stęsknionym narzeczonym zakręciła się Anastazja. Jak się szybko okazało – bardzo skutecznie. Kiedy Jadwiga wróciła z sanatorium, dowiedziała się, że Konstanty jest związany z jej siostrą. Zdradzona przez siostrę i ukochanego popadła w rozpacz. Potem, ku powszechnemu zdziwieniu, zaproponowała Anastazji, żeby sobie wzięła jej ślubną suknię, bo ona już jej nie chce. Zanim doszło do ślubu Anastazji, Jadwiga przyjęła oświadczyny znanego wileńskiego jubilera i szybko wyszła za mąż. Podobno oboje wyjechali potem do Ameryki i wszelki słuch o nich zaginął. Jadwiga nigdy już nie odezwała się do swojej siostry. Anastazja początkowo nie chciała brać ślubu w sukni, która była uszyta dla Jadwigi, ale ostatecznie uznała, że nie ma co się boczyć, bo suknia jest zbyt piękna, żeby z niej zrezygnować. Ślubny orszak składał się z kilkunastu dorożek. Wyglądał wspaniale. Zanim dojechali do kościoła w tyle orszaku powstało jakieś zamieszanie. Okazało się, że to jeden z koni potknął się, i padając, złamał nogę. – To zły znak – mówiły starsze kobiety, które widziały całe zdarzenie. Anastazji o niczym nie powiedziano. Nieszczęście po ślubie Ślub, a potem wesele odbyły się bez kolejnych niespodzianek. Konstanty i Anastazja byli ze sobą bardzo szczęśliwi. Po roku urodziła się im córeczka. Nazwali ją Wanda. To twoja babcia. Niestety, los spłatał im okrutnego figla. Konstanty zginął podczas manewrów wojskowych. Anastazja została sama z dzieckiem. Los jej nie oszczędzał. W tym samym roku zmarli jej rodzice. Musiała więc podjąć pracę, żeby utrzymać małą Wandzię i siebie. Nie wyszła drugi raz za mąż. Często zastanawiała się, dlaczego los ją tak ciężko doświadcza. I chyba w poszukiwaniu tej przyczyny uznała, że to wszystko przez tę ślubną suknię, którą razem z narzeczonym odebrała siostrze. Nie wiadomo, ile w tym było prawdy, a ile konfabulacji podyktowanej wyrzutami sumienia. Anastazja tak przywiązała się do tej myśli, że uznała to w końcu za niepodważalną prawdę i często powtarzała tę historię dorastającej córce. Wanda grzecznie słuchała, ale uważała to za bajdy. Kiedy wychodziła za mąż, chciała wziąć ślub w feralnej sukni. Jadwiga stanowczo jej zabroniła, twierdząc, że to przeklęta suknia, i że przyniesie jej nieszczęście. Ostatecznie babcia Wanda poszła do ślubu w innej sukni. – Suknia przeleżała w kufrze przez wiele następnych lat – ciągnęła opowieść mama. – Wanda miała naprawdę szczęśliwe życie. Jej mama często powtarzała, że to dlatego, że zrezygnowała z przeklętej sukni ślubnej. Jako dziecko wiele razy słyszałam tę historię i koniecznie chciałam tę sukienkę zobaczyć. Niestety, z wiekiem moja babcia coraz bardziej dziwaczała i przywiązywała coraz większą wagę do domniemanej klątwy. O pokazaniu sukni nawet nie chciała słyszeć. Nie wiem, czy ta mroczna historia tak mnie tak fascynowała, czy tylko ciekawość sprawiła, że za wszelką cenę chciałam tę suknię znaleźć. Kiedy zmarła babcia Anastazja, znalazłyśmy ją z babcią Wandzią w starym kufrze na strychu. Wydała mi się niezwykła, zaczarowana. Postanowiłam włożyć ją do ślubu. Babcia nie była tym zachwycona. – Zrobisz, jak zechcesz, ale nie boisz się klątwy, o której tak barwnie opowiadała babcia Anastazja – zapytała. – Może coś w tym jest i nie warto ryzykować – dodała niepewnie. Przez całe życie borykała się z trudnościami Ostatecznie postawiłam na swoim. Wyglądałam w tej sukni bajecznie. Niestety, szybko zaczęłam wierzyć w jej fatalną moc. Jak wiesz, rok po twoim urodzeniu, tata dostał wylewu krwi do mózgu. Nigdy już nie odzyskał pełnej sprawności. Przez całe życie musiałam borykać się sama ze wszystkimi trudnościami i jeszcze opiekować się niepełnosprawnym mężem. Kiedy było mi bardzo ciężko i zadawałam sobie pytanie: „dlaczego mnie to spotyka”, zawsze wyobraźnia podsuwała mi na myśl moją ślubną suknię. Przypominałam sobie też wtedy, że zlekceważyłam zły znak. Kiedy jechaliśmy do ślubu, pod samochód świadków wpadł kot. Wtedy nikt nie przywiązywał do tego wagi, ale po latach byłam pewna, że to był zły omen. – Wyrzućmy tę suknię – powiedziała mama, gdy skończyła swoją opowieść. – Niech już nikomu nie przynosi pecha. – Mamo – wzięłam ja delikatnie za rękę. – Naprawdę w to wierzysz? – Sama nie wiem – powiedziała niepewnie. – Schowamy ją – powiedziałam ugodowo. – Potem zastanowimy się, co z nią zrobić. Pożegnałam się z mamą, bo byłam umówiona na plotki z moją najlepszą przyjaciółką, Jolką. Mieszkała niedaleko. – Czy ty kiedyś przyjdziesz punktualnie – zapytała Jola, pogryzając słone paluszki. – Daj spokój – powiedziałam, zdejmując płaszcz. – Jak ci coś opowiem, to padniesz. – Spotkałaś w babci mieszkaniu ducha – powiedziała, udając przerażenie. – Ducha nie… – zaczęłam opowiadać historię ślubnej sukni obłożonej klątwą. – Nie mów, że wierzysz w to, że ta suknia przynosi nieszczęście – kręciła z powątpiewaniem głową. – Nie wierzę! Mało tego, zamierzam iść w niej do ślubu – zaskoczyłam przyjaciółkę. – Na razie nic mamie nie mówię, ale już podjęłam decyzję. – Chce ci się ubierać w jakiś staroć? – skrzywiła się Jola. – Jak ją zobaczysz, sama zrozumiesz – powiedziałam. – Możemy to zrobić nawet teraz. Zdecydowałam się wziąć ślub w sukni prababci Jolce spodobał się pomysł, a suknia ją oczarowała. Decyzja zapadła. Mama starała się mnie odwieść od tego pomysłu wszelkimi argumentami, mniej i bardziej racjonalnymi, ale ja się uparłam. – Obiecaj jednak – poprosiła – że jak pojawi się jakiś zły znak, to zrezygnujesz. – Dobrze – zgodziłam się. Odświeżona w pralni suknia prezentowała się wspaniale. Michał aż jęknął z zachwytu, kiedy mnie w niej zobaczył. On też wyglądał jak z żurnala. Mieszkaliśmy przy kościele, więc podziwiali nas wszyscy sąsiedzi. Nawet niektórzy przypadkowi przechodnie zatrzymywali się, widząc pieszy ślubny orszak. By wejść do kościoła, musieliśmy pokonać kilkadziesiąt schodów. Byliśmy już prawie u ich szczytu, kiedy z muru nad wejściem oderwał się spory kawał elewacji i roztrzaskał się tuż pod naszymi nogami. Mimo całego racjonalizmu wiedziałam, że to ten zły znak… – Poczekaj chwilę – szepnęłam do Michała. – Zaraz wracam. Nie zwracając uwagi na zdumionych gości, chwyciłam Jolkę za rękę i pociągnęłam w stronę domu. Musiała pomóc mi się przebrać. Może to paranoja, ale przestraszyłam się, że coś w tych opowieściach może być prawdą. Nie chciałam tego na sobie sprawdzać. I tak zamiast w babcinej sukni, wzięłam ślub w sukience, którą miałam założyć po oczepinach. W tym roku obchodzimy z Michałem dziesiątą rocznicę ślubu. To było dziesięć wspaniałych, szczęśliwych lat. Wiele razy zastanawiałam się, czy byłyby takie, gdybym nie zdjęła tej sukni. Swoją drogą, ciekawa jestem, co się z nią stało. Mama twierdzi, że nic na ten temat nie wie. Czytaj także: „Mój wnuk w więzieniu?! Wzięłam pożyczkę i wpłaciłam kaucję. To było oszustwo... teraz chcą mnie wyrzucić z domu" „Bank bezczelnie mnie okradł, a teraz bez skrupułów umywa od wszystkiego ręce. Straciłam nie tylko pieniądze, ale i honor” „Zostałem wrobiony i muszę spłacać kredyt, którego nie zaciągnąłem. Bank żąda pieniędzy, a policja rozkłada ręce...”
„Codziennie słuchałam, że jestem beznadziejna. Byłam szmatą, w którą ona wycierała nogi. To największa trauma mojego życia”
Już prawie zapomniałam, jak to jest normalnie żyć. Teraz biorę leki i leczę się z największej traumy mojego życia...
„Szybko nauczyłam się rozróżniać jej kroki. Ze ściśniętym żołądkiem, nie odrywając oczu od ekranu komputera, nasłuchiwałam, czy zmierza w moją stronę. Jeśli miałam szczęście i dobry dzień, nie zatrzymywała się przy moim biurku”. Częściej jednak musiałam zmierzyć się z falą złośliwej krytyki na dowolny temat, niekoniecznie związany z pracą. Ewa była w tej dziedzinie starą wyjadaczką, potrafiła wymierzać celne ciosy, osłabiające moją i tak już nadwątloną wiarę w siebie. Stanęła za krzesłem, patrząc mi na ręce. Minuty ciągnęły się w nieskończoność, milczenie się przedłużało. Wyrafinowana tortura. Jak w tych warunkach pracować? Nie wytrzymałam i odwróciłam się do niej. Oczy Ewy były pełne satysfakcji, wszystko szło zgodnie z jej oczekiwaniami. – To się do niczego nie nadaje – powiedziała jadowicie, patrząc na mój projekt. – Tak jak ty, ale o tym chyba już wiesz. Dziwię się, że jeszcze cię tu trzymam. Jesteś bezużyteczna. Wiedziałam, że to dopiero początek. Ewa się rozkręcała, potrafiła dużo więcej. Wybierała sobie ofiarę i wyżywała się na niej, podburzając zespół przeciwko nieszczęsnej. Od kilku miesięcy byłam na tapecie. Wciskała mnie obcasami w podłogę, czerpiąc z tego sadystyczną przyjemność. Nie pierwszy raz dowiadywałam się, że wszystko, co robię, to zwykły chłam, do niczego się nie nadaję, jestem głupia i beznadziejna. Mimo to wykorzystywała moje projekty, nigdy żadnego nie odrzuciła. Próbowałam wyjaśnić sytuację, ale tylko pogorszyłam swoje położenie. Ewa nie znosiła sprzeciwu. Powinnam już dawno porzucić firmę, trzaskając drzwiami, ale przerażała mnie sytuacja w branży. Gdziekolwiek się obrócić – redukcje i zwolnienia. Dobra praca była na wagę złota, może warto było trochę pocierpieć, żeby ją utrzymać? O Ewie różnie się mówiło w środowisku. Miała wyrobione nazwisko i kilka dużych sukcesów na koncie, zarząd jej ufał, bo wielkie marki chętnie powierzały jej budowę wizerunku, a to oznaczało pieniądze. Mobbing - cena kariery? Słyszało się tu i ówdzie szeptane wiadomości o złym charakterze Ewy. Opinie były krótkie i dosadne: „wredna suka”, „sadystka”, „psychopatka”. Nie wierzyłam w nie, bo ich źródłem byli ludzie zwolnieni przez Ewę, nierzadko chorzy na nerwicę. Nie wiedziałam jeszcze, że wkrótce podzielę ich los… Praca z nią to był awans do pierwszej ligi, dlatego cieszyłam się jak głupia, kiedy mnie przyjęła. Z początku nie mogła się beze mnie obejść, do tego stopnia, że musiałam poświęcać jej swój prywatny czas. Ewa nie miała dzieci, męża ani nawet kota, siedziała w pracy do późna i wymagała tego samego od zespołu. – Już wychodzisz? Tak wcześnie? – zatrzymała mnie kilka razy o 18. Szybko zrozumiałam, że jeśli chcę z nią pracować, muszę się wykazać większym zaangażowaniem i zapomnieć o zegarku. Oraz o dziecku i mężu, którzy z niedowierzaniem przyjęli do wiadomości, że z pracy wolno mi wyjść dopiero w nocy. – Boisz się jej? Ty, dorosła kobieta ze sporym dorobkiem zawodowym? – podpuszczał mnie Jarek. Dobrze mu było mówić, nie przechodził codziennie tego co ja, a przede mną Marta. Tylko że ona uciekła na długie zwolnienie, które wystawił psychiatra, i nie zamierzała wracać. Ewa znęcała się tylko nad jedną osobą w danym momencie, dla lepszego efektu przeciwstawiając ją zespołowi. Zastraszeni pracownicy dobrze wiedzieli, co mają robić, żeby nie podpaść szalonej szefowej. Chór pochlebców kwitował usłużnymi chichotami co celniejsze odzywki Ewy, tylko najprzyzwoitsze osoby zdobywały się na milczenie. Wiedziały jednak, że zostanie to odnotowane. Ewa miała oko jak jastrząb. I nie zapominała uraz. Nikt nie stanął w mojej obronie, tak jak przedtem Marta nie doczekała się od nas jednego życzliwego słowa. Nie miałam się nawet komu wyżalić, bo koleżanki unikały mnie jak morowej zarazy. Nie chciały podpaść Ewie. „Daj spokój, ona tak zawsze”, „po prostu ma zły humor”, mówiły, uciekając wzrokiem. Gdy szef łamie prawo Utrzymanie pracy było ważniejsze niż przyzwoitość, a na szóstym piętrze naszego biurowca standardy wytyczała Ewa. Stała na piedestale, niedosiężna dla śmiertelników. Nie obchodziły jej przepisy kodeksu pracy, jej było wolno więcej. – Zapuściłaś się – kwitowała Ewa z obrzydzeniem moją trochę zaokrągloną sylwetkę. – Odstraszasz naszych klientów, nic dziwnego, że mamy gorsze wyniki – dodawała, obarczając mnie winą za własne niepowodzenia w negocjacjach. Pod uważnym spojrzeniem szefowej zamieniałam się w niezdolną, brzydką i głupią kobietę, której zaczynały trząść się ręce, kiedy musiała powiedzieć dwa słowa. Nauczyłam się milczeć, żeby nie prowokować ataków, chować głowę w ramiona i przemykać korytarzem. Chciałam stać się niewidzialna. Zaczęłam wierzyć, że jestem beznadziejna, zapomniałam o poprzednich sukcesach, pewności siebie i zwykłej ludzkiej godności. Byłam szmatą, w którą Ewa codziennie wycierała nogi, mnąc ją i targając, zapewne po to, by ją podrzeć. Nie zdawałam sobie sprawy, że chce mnie zniszczyć, nie bacząc na konsekwencje. Z nikim o tym nie rozmawiałam. Wstydziłam się. Codziennie przeżywałam dramat, zmuszając się, żeby pójść do pracy. Mdłości i ból brzucha stały się moimi nieodłącznymi towarzyszami. Kto by pomyślał, że pozwolę doprowadzić się do takiego stanu! Mój upadek postępował stopniowo i niezauważalnie. Nie wiem, kiedy przekroczyłam próg, za którym była emocjonalna pustka. Stałam się ofiarą przemocy, pozwalającą katowi na coraz więcej i więcej. – Masz, to ci pomoże – powiedziała kiedyś Anka, kładąc na moim biurku dwie tabletki. – Skąd to masz? – spytałam zdziwiona, że ktokolwiek zwrócił uwagę na mój godny pożałowania wygląd. Od dłuższego czasu nie mogłam spać, moje sińce pod oczami sięgały brody. – Od lekarza, nie bój się, nie kupiłam na czarnym rynku – Anka wyciągnęła z torebki opakowanie. – Dzięki nim można tu przetrwać i nie zwariować. Zapisz nazwę, przydadzą ci się. – To nic nie da – nie ruszyłam się z miejsca. Anka litościwie wsunęła mi do ręki kartkę z nazwą specyfiku. Tabletki schowałam do szuflady i zapomniałam o nich aż do kolejnego zebrania zespołu. „Przez nią zemdlałam w pracy” Ewa urządzała regularnie takie burze mózgów. Domagała się od pracowników nowych pomysłów, mieszając jednocześnie z błotem dotychczasowe, co nie przeszkadzało jej z nich korzystać. Lubiła czuć, że rozdaje karty, upajała się władzą nad nami. Spotkania odbywały się wieczorem, żeby nie przerywać pracy, jak lubiła podkreślać, i ciągnęły się długo w noc. – Jesteście beznadziejni. Czy ja muszę pracować z nieudacznikami? – Ewa torpedowała każdy pomysł. Wymęczeni ludzie wbijali wzrok w podłogę, bojąc się odezwać. Źle się czułam. Do tego stopnia, że nie byłam w stanie przejmować się szaleństwem szefowej. Już nawet nie marzyłam, żeby pójść do domu, po prostu siedziałam i starałam się nie spaść z krzesła. – A ty co?! Spójrzcie na nią – Ewa mi nie popuściła. – Czy tak wygląda kreatywny pracownik? Zawiesiła głos, czekając na aplauz. Tym razem nikt się nie roześmiał. Ludzie mieli wszystkiego dość. – Muszę wyjść, źle się czuję – powiedziałam niespodziewanie. Nie wiem, skąd miałam śmiałość, żeby się odezwać. Chyba było mi już wszystko jedno. – Widzę. Wyglądasz jak nienormalna – głos Ewy ociekał nienawiścią. – Jeżeli teraz wyjdziesz z pracy, możesz nie wracać. Nikogo tu siłą nie trzymam, jasne? – zwróciła się do wszystkich. – Na wasze miejsca czekają dziesiątki młodych i zdolnych. Nie podoba wam się? To jazda! Nikt nie kwapił się do wyjścia. Ja także siedziałam jak sparaliżowana. Zebranie trwało prawie do północy. Dotrwałam do końca, a potem wstałam z krzesła i film mi się urwał. Zemdlałam. Anka wezwała pogotowie, zanim Ewa jej tego zabroniła. Szefowa nie chciała, by po firmie się rozniosło, że podwładna nie wytrzymała jej metod zarządzania ludźmi. Trzy dni później połknęłam ukryte w szufladzie tabletki. Zadziałały. Pierwszy raz od niepamiętnych czasów się odprężyłam, przestał mnie boleć żołądek, zawroty głowy nie utrudniały życia. „Tak się czułam, zanim zaczęłam pracować z Ewą” – pomyślałam. Już prawie zapomniałam, jak to jest normalnie żyć, teraz na nowo odkryłam komfort dobrego samopoczucia. To jasne, że chciałam je utrzymać. Praca na psychotropach – Ma pani nasilone objawy stresu pourazowego – powiedział lekarz. – Leki pomogą doraźnie, ale najlepsza będzie terapia. I proszę pomyśleć nad zmianami w życiu. Zaczął wypisywać receptę, ale zastanowił się i popatrzył z uwagą. – Co się tam u was dzieje? Nie jest pani pierwszą pacjentką, która przychodzi z takimi dolegliwościami. Pani firma wykupiła abonament w lecznicy, więc widzę, że coś jest nie tak. Z mobbingiem można walczyć w sądzie – powiedział lekarz. – Nie czuję się na siłach o tym rozmawiać – odpowiedziałam. Od dwóch miesięcy jestem na zwolnieniu. Słyszałam, że najnowszą ofiarą szefowej stała się Anka, która bardzo źle to znosi. Dziewczyna nie ma w nikim oparcia, a zespół nadal milczy, bo tak jest najbezpieczniej. Na szczęście mnie to już nie dotyczy. Nie mam zamiaru tam wracać… Więcej prawdziwych historii: „Pomóżcie mi wyleczyć żonę z kompleksów! Od narodzin syna nie widziałem jej ud, brzucha ani pośladków” Mój mąż pije - prawdziwa historia Aleksandry
„Przyłapałam swojego nastoletniego syna, jak przemycał swoją dziewczynę na noc. Prawda nie mieściła mi się w głowie...”
„Kiedy pewnego ranka przyłapaliśmy z mężem Grześka na tym, że przenocował u siebie swoją dziewczynę, uznaliśmy to za wybryk młodości. W wieku osiemnastu lat hormony szaleją u każdego i nie biorą jeńców. Oczywiście nie obyło się bez zawstydzającej pogadanki, by wybić smarkaczom te amory z głowy. Tymczasem okazało się, że bardzo się pomyliliśmy w swej ocenie...”.
Tak mi się przynajmniej naiwnie wydawało, że ich zniechęciliśmy, że przemówiliśmy im do rozsądku. Cóż, każdy sądzi po sobie, a ja słuchałam swoich rodziców i byłam porządną panienką; przed ślubem nie posunęłam się nigdy dalej niż całowanie. Nastolatki w łóżku - jak reagować? Niestety, w przypadku Grześka i Ani sytuacja z potajemnym nocowaniem się powtórzyła – i to więcej niż raz. A były to tylko przypadki, o których wiedzieliśmy, które odkryliśmy. Ile razy odwiedziła go bez naszej wiedzy? Może wpadała każdej nocy?! Nie uważam się za szczególnie konserwatywną matkę. Bywam surowa, ale to dlatego, że przy wychowywaniu dzieci trzeba ustalać jasne granice. Sypianie razem pary nastolatków to zdecydowane naruszenie wyznawanych przeze mnie zasad. Nieważne, że byli na progu dorosłości. Robili to pod naszym dachem i niejako na naszą odpowiedzialność, skoro syn wciąż był na naszym utrzymaniu. Grzesiek miał zdawać maturę w tym roku, później wybierał się na prawo (taki przynajmniej był plan), i ostatnim, czego potrzebował na studiach, to młodziuchna żona na karku, bez wykształcenia, pracy i perspektyw, płaczące dziecko pod bokiem, i dorywcze fuchy, by dorobić do stypendium. Był na swój sposób dojrzały i odpowiedzialny, owszem – pewnie nie oczekiwałby od nas, że to my przejmiemy na siebie jego ewentualne obowiązki młodego ojca i męża – ale nadal miał w sobie jakąś chłopięcą naiwność. Dlatego powiedziałam mu wprost: – Dostajesz szlaban na zaufanie. Od teraz co noc będziemy sprawdzać twój pokój, by upewnić się, czy Ania znów nie wślizgnęła się przez okno. To dla twojego dobra, dla twojej przyszłości – tłumaczyłam mu, starając się nie podnosić głosu. – Zresztą dla dobra i bezpieczeństwa Ani też, bo chociaż nie jest naszą córką, to martwimy się, że narobicie kłopotów, które będą się za wami ciągnąć przez całe życie. Syn się zbuntował Podejrzewałam, że nie przyjmie naszej decyzji spokojnie. Ale takiego wybuchu się nie spodziewałam. Grzesiek okropnie się zdenerwował. Nigdy go takiego wcześniej nie widziałam. – Rany, ty nic nie rozumiesz! Kompletnie nic! – wykrzyczał i wypadł z domu, trzaskając drzwiami. Nie wrócił na noc i nie odbierał telefonów, choć dzwoniłam do niego wielokrotnie, przez co sama nie zmrużyłam oka. Pojawił się nad ranem, żeby spakować się do szkoły. Wysłałam męża na przeszpiegi. Dowiedział się, że Grzesiek spał w swoim samochodzie na parkingu pod lasem. Razem z Anią, rzecz jasna. Sytuacja była chora, nasz syn się jednak uparł i co mogłam robić? Szarpać się z dorosłym chłopakiem? Zabrać mu auto, które kupił za własne pieniądze zarobione na letnim wyjeździe do Anglii? Prosiłam go, błagałam, żeby odpuścił, straszyłam zapaleniem płuc i przestępcami kręcącymi się po mieście (mówiło się, że na tamtym leśnym parkingu dilerzy sprzedają narkotyki). Bez skutku. Jakbym uderzała grochem o ścianę. Właśnie przekonywałam się na własnej skórze, że matka nie ma szans wygrać z pierwszą poważną miłością swojego syna, choćby bardzo się starała i miała z nim dotąd świetne kontakty. Ania, ta przebiegła dziewucha, usidliła go na dobre i za naszymi plecami musiała przekonywać do swoich racji. Wystarczyło pewnie kilka łez z niebieskich ocząt albo parę słodkich słówek z różanych ust, by Grzesiek rzucał wszystko i zapominał o wszystkich. Fakt, Ania jest całkiem ładna i najwyraźniej niegłupia, ale bez wątpienia miała na niego zły wpływ. Bałam się, że zmarnuje mi syna. Byłam przeciwna dziewczynie syna Minął miesiąc ciągłych kłótni na zmianę z prośbami o opamiętanie, nie wspominając już o noclegach na parkingu, i stwierdziłam, że mam dość. Pora ukręcić łeb tej hydrze. W każdej rodzinie jest dobry i zły policjant jak na filmach, i w naszej to ja od lat pełniłam rolę tego złego – egzekwowałam kary, zabraniałam wychodzenia z domu czy kupna motocyklu, tego typu rzeczy. Mąż był człowiekiem kompromisów, ale ja nie! Przy najbliższej okazji poinformowałam syna, że skoro mnie lekceważy, nie reaguje na moje groźby, prośby ani apele, jestem zmuszona porozmawiać o całej sprawie z rodzicami Ani. To go wreszcie otrzeźwiło. Zaczął mnie prosić, zaklinać, niemal błagać, żebym tego nie robiła. – Podaj mi choć jeden dobry powód, synu. Jeden – zażądałam. Z początku był niechętny, bo zobowiązał się do zachowania tajemnicy, ale w końcu się ugiął i opowiedział mi całą historię, która okazała się prosta i straszna zarazem. To nie miało nic wspólnego z hormonami, za to dużo z miłością i potrzebą otoczenia opieką ukochanej dziewczyny. Ania nie chciała spać u siebie w domu, bo zwyczajnie się bała. Jej ojciec sporo pił, a kiedy wracał do domu pijany, nierzadko był też agresywny i wyładowywał złość na żonie i córce. Głównie krzyczał, przeklinał, lecz zdarzało mu się użyć pięści. Grzesiek nic nam nie mówił, bo Ania kazała mu przysiąc, że będzie trzymał buzię na kłódkę. Wstydziła się swojej rodziny, ojca pijaka, bezwolnej matki, wstydziła się awantur, siniaków i własnej bezradności. Wielokrotnie kusiło ją, by zgłosić sprawę na policji, ale matka błagała, by tego nie robiła. Powtarzała z płaczem, że rodziny się nie wybiera, a ona chyba umarłaby ze wstydu i upokorzenia, gdyby sąsiedzi zobaczyli radiowóz pod ich domem. Dlatego pokornie znosiła wybuchy męża i kazała córce robić to samo. Podobno to typowy model zachowania w takich rodzinach. Dziwna, dla innych ludzi niezrozumiała, kultura milczenia. Co nie znaczy, że Ania też zamierzała po cichu znosić takie traktowanie – stąd jej ucieczki z domu. – I co teraz zrobisz? – zapytał mnie na koniec syn, na poły błagalnie, na poły wyzywająco. – Odwrócisz się od niej? Będziesz udawać, że nie wiesz, że to nie nasza sprawa? Zostawisz ją z tą patologią samą? Zrozumiałam swój błąd Oczywiście nie mogłam udawać, że nie wiem. Moje zasady nie tylko kazały mi dbać o moralność syna, ale także nie pozwalały mi odwrócić się od kogoś potrzebującego pomocy. Co więcej, Ania nie była kimś obcym, anonimowym. Nie mogłabym zostawić na łasce losu dziewczyny, którą mój syn darzył miłością. Nigdy by mi tego nie wybaczył. Niemniej długo się zastanawiałam, bo to nie była łatwa decyzja i mogła zrodzić rozmaite konsekwencje. Chociażby w postaci pretensji ze strony rodziców Ani, skoro, było nie było, wtrącaliśmy się w ich rodzinne sprawy. Ostatecznie zgodziłam się, żeby dziewczyna zostawała u nas na noc za każdym razem, kiedy będzie potrzebowała azylu. Ustaliliśmy jednak szereg zasad, z których najważniejszą była ta, żeby spali przy otwartych drzwiach. Wiem, nie jest to idealne rozwiązanie, bo… Boże, kochają się, oboje są młodzi, a krew nie woda. Poza tym, z ręką na sercu, gdybym mogła wybrać dla Grześka dziewczynę, wolałabym kogoś bez takiego bagażu doświadczeń, bez tego patologicznego zaplecza, ale… to tylko takie gdybanie. Miłość już się stała i działa między nimi. Więc podjęłam to ryzyko. Wolę mieć na nich oko. A jeśli nawet coś zmalują, nie będzie to przecież koniec świata, prawda? Kiedy widzę, jak Grzesiek patrzy na Anię, jak się o nią troszczy, jak ona z kolei przy nim rozkwita i jaśnieje – wierzę, że wszystko dobrze się ułoży i dziewczyna nie będzie musiała zbyt długo przejmować się swoimi obecnymi problemami. Od kiedy niemal z nami mieszka, polubiłam ją, często ze sobą rozmawiamy, na poważnie i żartobliwie, chętnie mi też pomaga w pracach domowych – pewnie, by odwdzięczyć za okazaną pomoc i przekonać mnie do siebie. Niezła taktyka. Co tu kryć, zawsze chciałam mieć córkę, ale pan Bóg nie pobłogosławił. Pewnie wiedział, że pojawi się w naszym domu i życiu taka jedna Ania… Cieszy mnie, że zależy jej na dobrych relacjach z nami, a nie tylko z Grześkiem, bo to znaczy, że myśli o nim poważnie, nie samolubnie, że nie chce go z nami skłócić, mieć tylko dla siebie. Jeśli tak dalej pójdzie, to tylko kwestia czasu, kiedy z naszym błogosławieństwem wyprowadzą się na swoje i stworzą nowy dom, nową rodzinę, w której będą się nawzajem chronić. Wystarczy dać im kilka lat. Na taki kompromis jestem w stanie przystać. Stawką jest w końcu szczęście mojego syna. Więcej historii z życia wziętych:Z okazji 42 urodzin miała przebiec maraton, a trafiła do szpitala z podejrzeniem ciężkiej choroby„Byłam pogodzona z losem, a właściwie z tym, że już nic mnie nie czeka”. O samotności i depresji - niezwykła historia Krystyny„Zwolniłam ją za podrywanie mężów pacjentek i flirtowanie z lekarzami. Niestety za późno”
„Dlaczego faceci gapią się na inne kobiety? Mój mąż robi to bez przerwy. On wręcz obmacuje te kobiety wzrokiem”
„Rozumiem, faceci są wzrokowcami i atrakcyjna kobieta przyciąga ich uwagę. Tyle że jedni kontrolują to zainteresowanie, tak by nikogo nie urazić, a inni nie”. Jej mąż akurat ostro przesadził... I mało za to nie oberwał od dresiarza.
– Przecież też możesz sobie popatrzeć na facetów? Kto ci broni? – mówił, kiedy zwracałam mu uwagę. – Nikt mi nie broni, ale nie chcę robić ci wstydu. Co by sobie pomyślał jakiś gość, gdybym kogoś tak natrętnie obserwowała? – Pewnie, że masz na niego ochotę – Andrzej uśmiechał się głupio. – Ciebie to bawi? Chciałbyś, żebym tak robiła? – Na pewno nie robiłbym z tego afery, tak jak ty teraz… – No ciekawe! – To spróbuj! – zachęcał złośliwie. – Nie mam ochoty się tak poniżać. – O Matko Boska! Znowu histeryzujesz. To, że zerknę na fajny towar, nie znaczy, że cię poniżam! Nie dramatyzuj. Faceci oglądają się za kobietami. Tak już mamy. Ten, co twierdzi, że patrzy tylko na swoją żonę, po prostu kłamie albo jest pantoflarzem – uśmiechał się ironicznie. – Co w tym złego, że podziwiam urodę kobiet? Ty też mi się podobasz! Tak zaczynały się nasze pierwsze kłótnie. Od idiotycznych przepychanek, w których Andrzej odwracał kota ogonem i przekonywał, że nie dzieje się nic złego. Gdy teraz przypominam sobie te rozmowy, żałuję, że tego wszystkiego nie przerwałam. Że nie powiedziałam mu „do widzenia”. Coraz częściej zastanawiam się, jak wyglądałoby moje życie bez niego. Kiedyś patrzył na mnie pożądliwym wzrokiem A dlaczego go nie zostawiłam? Bo kiedyś we mnie też się wpatrywał. Dziesięć lat temu byłam bardzo atrakcyjna, a przede wszystkim szczupła. Jednak dwie ciąże zrobiły swoje i teraz wyglądałam już zupełnie inaczej. Czy wciąż dobrze? Trudno powiedzieć, bo potwierdzenie swojej urody kobieta powinna odnajdywać w oczach męża. Ja nie czułam się przez Andrzeja dowartościowana. Obojętniałam mu z każdym rokiem naszego małżeństwa. Przestał mnie adorować, przestał się we mnie wpatrywać, przestał też zachęcać do seksu. Robiliśmy to bardzo rzadko i zazwyczaj w sytuacjach, gdy trochę wypił. Wtedy nabierał ochoty, ale ja coraz częściej odmawiałam, bo nie czułam, żeby przemawiała przez niego prawdziwa namiętność. Raczej procenty – muszę przyznać ze wstydem… Wstyd w ogóle stał się nieodłącznym elementem mojego małżeństwa. A wstydzę się nie tylko tego, że Andrzej ogląda się za innymi kobietami, ale też samej siebie. Popadłam w kompleksy i rujnuje to moje poczucie wartości. Od dwóch lat nasze małżeństwo ogranicza się do załatwiania codziennych spraw: zakupów, prania, sprzątania, pracy, dzieci, szkoły. Odnoszę wrażenie, że jesteśmy ze sobą już tylko z przyzwyczajenia i strachu przed tym, co by było, gdybyśmy się rozstali. No i z braku pieniędzy. Bo jak tu żyć osobno, skoro we dwoje ledwo dawaliśmy sobie radę. Ktoś mógłby mi zarzucić, że przesadzam. Że mówię jak kobieta bita i zdradzana, a przecież Andrzej nigdy nie podniósł na mnie ręki i raczej nie zdradzał. Ale z czasem inaczej patrzył na inne kobiety. Obmacuje inne kobiety wzrokiem Kiedyś zerkał na nie z uśmiechem. Teraz jednak przyłapywałam go na tym, że obmacywał te kobiety wzrokiem. Spoglądał na nie z nachalną łapczywością i nietrudno było sobie wyobrazić, co podpowiada mu wyobraźnia. Gdy kolejny raz zwracałam mu uwagę, reagował coraz bardziej agresywnie. Bywało, że popłakałam się w trakcie takiej sprzeczki i wtedy na chwilę miękł, przepraszał, ale potem dalej wgapiał się, ile wlezie. Pewnego razu narobił mi takiego wstydu, że nigdy mu tego nie zapomnę. Właśnie ze względu na to wydarzenie opowiadam całą tę historię. Byliśmy wtedy na zakupach w galerii handlowej. Chcieliśmy kupić dzieciom jakieś ubrania, a i ja miałam zamiar wybrać sobie jakąś sukienkę. Taki przynajmniej był plan, gdy wychodziliśmy z domu, ale już na początku spaceru po sklepach mąż odebrał mi ochotę na przymierzanie czegokolwiek. Przyłapałam go, jak ogląda się za jedną taką szczupłą i młodszą ode mnie dziewczyną, więc odechciało mi się pokazywać mu w przebieralni. Poszliśmy od razu do dużego sklepu dziecięcego. Przebierałam w rzeczach dla syna, gdy zauważyłam kolejną dziewczynę w typie mojego męża. Niezbyt wysoka, ale za to bardzo kształtna. Obfity, wyeksponowany biust, a do tego krótka spódnica opięta na pośladkach. Już wiedziałam, co będzie. Czekałam tylko, aż on ją zauważy. Oberwał za gapienie się na czyjąś partnerkę Oczywiście zwrócił na nią uwagę, ale na początku udawał, że przesuwa kurtki na wieszaku. Co rusz zerkał w jej stronę, w końcu całkiem odpuścił sobie skrupuły i gapił się na jej tyłek. Nie wiedział, że i on jest obserwowany. A z boku, z rosnącą irytacją przypatrywał mu się chłopak tej dziewczyny. Choć określenie „chłopak” było w tym przypadku mało adekwatne, bo to był prawdziwy byk. Dresiarz z szerokim karczychem i wytatuowanymi potężnymi przedramionami. – Coś ci się spodobało, palancie!? – stanął przed mężem, górując nad nim. – Pytam, na co się gapisz, zboczeńcu! – zbliżył się do Andrzeja, a ten zrobił krok w tył. – O co panu chodzi? – O jajco! Już ty dobrze wiesz, ćwoku jeden! – Odczep się, chłopie… – odpowiedział mąż, ale tamten wcale nie miał zamiaru odpuszczać. Zrobił jeszcze jeden krok w przód i pochylił się nad Andrzejem. – Nie będziesz mi mówił, co mam robić, mała gnido. Myślisz, że można się tak ślinić do cudzej kobiety!? No powiedz, jak taki jesteś odważny! – Odwal się, człowieku! – Andrzej chciał się obrócić i odejść, ale ten dresiarz złapał go za fraki i mocno przyciągnął do siebie. – Mów gnoju! Mów! Mdliło mnie, gdy słuchałam jego durnego tłumaczenia Trzymał go przy sobie, ale wtedy podeszła ta dziewczyna i zaczęła odciągać swojego obrońcę. Uwagę na tę sytuację zwróciła też ochrona. Jeden z panów pilnujących sklepu już szedł w ich stronę i tylko ja stałam jak zamurowana. Wiedziałam, że powinnam bronić męża, uspokoić sytuację, ale nie chciałam… Z zażenowaniem, ale i przyjemnością patrzyłam, jak Andrzej dostaje lekcję dobrego wychowania od tego osiłka. Pewnie bym się w ogóle do męża nie przyznała, gdyby nie przypomniały o sobie dzieci. Wystraszyły się i zaczęły płakać, więc podeszłam do nich, żeby je uspokoić. Osiłek też zobaczył dzieciaki i dopiero wtedy postanowił odpuścić. Pchnął jeszcze męża tak, że Andrzej wpadł na wieszaki z ubraniami. – Nie wstyd ci, zboku?! – warknął i odszedł. Andrzej spojrzał na niego z nienawiścią, ale zaraz obrócił się i przytulił syna. Powtarzał mu, że nic się nie stało, bo mały był cały roztrzęsiony. Uznałam, że musimy stamtąd wyjść, że nie możemy zostać w tej galerii ani chwili dłużej. Wzięłam córkę za rękę i ruszyłam w kierunku parkingu. Zapakowaliśmy dzieci do auta i pojechaliśmy prosto do domu. Andrzej przez całą drogę bardzo pokrętnie tłumaczył dzieciom, co się stało. Wyjaśniał im, dlaczego ten mężczyzna był taki zły i chciał mu zrobić krzywdę. Słuchałam, jak mówi, że są na świecie wariaci, którzy zaczepiają innych bez powodu, i robiło mi się niedobrze. Na dźwięk jego słów, na widok jego twarzy – przez te jego niezdarne kłamstwa. Rozsądek podpowiadałby, że po takim wydarzeniu powinniśmy się pokłócić, przegadać sprawę. Nic takiego jednak się nie wydarzyło. Od tego dnia minęło już kilka tygodni, a żadne z nas nie kwapi się, żeby o tym z drugim pomówić. Andrzej tylko ostrożniej gapi się na dziewczyny, ale nie jest to żadna zmiana na lepsze, ot zwykły strach. Ta jego tchórzliwa lubieżność sprawia, że mój mężczyzna staje się dla mnie coraz bardziej odpychający. Nie wiem, czy jeszcze coś jeszcze zostało z miłości do niego… Mam wrażenie, że przeważnie się za niego wstydzę. Nie potrafię jednoznacznie stwierdzić, ile w naszym związku miłości, a ile przywiązania i naiwnej nadziei, że może coś jeszcze się zmieni. Ciągle jesteśmy razem, ale mam wrażenie, że po prostu oboje boimy się przekreślić wspólne lata, podzielić majątkiem, złamać życie dzieciom… A dlaczego opowiadam tę historię? Zadawałam sobie to pytanie, żeby w końcu dojść do wniosku, że po prostu muszę się pożalić. Pewnie nie jestem jedyną żoną z takim problemem. I nie mam na myśli jedynie skłonności do przyglądania się innym kobietom. Mówię o wygasłych uczuciach, o życiu w jakimś bezsensownym zawieszeniu. Z poczuciem marnowania lat, których już nie da się odzyskać. Więcej historii naszych czytelniczek:„Zostałam sama z dwójką dzieci. Mój były mąż korzysta z życia, a ja nie mam, kiedy się w tyłek podrapać”„Uznacie mnie za okrutną morderczynię, ale rozważam aborcję, bo moje dziecko ma zespół Downa”„Mąż szydził z mojej nadwagi i odstającego brzucha. Wszędzie masz tłuszcz i brzydzę się ciebie - często słyszałam”
„Matka wykrzyczała mi, że zapłodnił ją gwałciciel nie tata. A ja cały czas przypominam jej o tym zdarzeniu”
To będzie jednak opowieść o wielkiej miłości. Nie tylko o gwałcie i brzemieniu, jakie nosić muszą zgwałcona matka i dziecko - owoc gwałtu. Opowieść o rodzinie. Ojcu i synu. Relacjach.
Każda dzielnica w dużym mieście ma swoją miejską legendę. W latach 80. najpopularniejszą była czarna wołga albo znikający autostopowicz, a w tym mieście, w sercu Polski, tą legendą był Marek. Wysoki, przystojny, uśmiechnięty - wszystkie dziewczyny się w nim kochały. Pierwszy z bloku miał markowe dżinsy i sportowe buty. Na ręku zawsze nosił kilka rzemyków. Grał w kosza i miał fajnego ojca. Ale kiedy skończył 18 lat zmienił się. Najpierw sprawa o pobicie. Druga o kradzież butelek po mleku sprzed supersamu. Z miłego chłopaka zamienił się w łobuza. Dużo pił. Podobno ćpał. Potem ktoś powiedział, że to dlatego, że Marek jest dzieckiem z gwałtu. Dowiedział się i mu odbiło. Wszyscy zaczęli patrzeć na niego z litością. A potem Marek i jego rodzina zniknęli. Mieli się wyprowadzić do pięknej willi w Konstancinie i zacząć nowe życie. Prezent na urodziny - Faktycznie wyprowadziliśmy się, ale też do bloku tylko że pod miastem - opowiada Marek. Dziś ma 40 lat, rodzinę, żonę, córeczkę. Skończył studia. Jest lekarzem. Na ręku ma kilka rzemyków. - Już nie myślę o tym, co było kiedyś. To było dawno i nieprawda. Z matką mam słabe relacje, jak zawsze. Tylko o ojcu czasem myślę. Ale nie o tym, który mnie zrobił. Tylko o tym, który mnie wychował. Marek miał dobre dzieciństwo. Odkąd pamięta najważniejszy był ojciec. To on spędzał z nim najwięcej czasu. Chodził na wywiadówki do szkoły. Nauczył grać w piłkę. Kupił papugę, która mówi. Był obrotny. Potrafił zarobić, ale zawsze miał czas dla rodziny. - Matka była, ale zawsze obok. Stosowała tak zwany zimny chów. Zero pochwał, krótkie komendy, unikanie kontaktu wzrokowego. W sumie to ona na mnie nigdy nie patrzy - mówi Marek. I dodaje: - Tylko dwa razy widziałem na jej twarzy jakieś emocje, pierwszy raz, kiedy jako gówniarz powiedziałem, że ją kocham. Drugi raz, kiedy przyszła do szpitala zobaczyć moją córkę. Ale teraz mnie to nie dziwi. Dziwi mnie tylko fakt, że zdecydowała się mnie urodzić. 18. urodziny Marka są nie do zapomnienia. To wtedy dowiedział się, że matka nienawidzi tego dnia. - Pokłóciliśmy się o coś - wspomina. - Chyba o to, że nie chciałem być na urodzinowym obiedzie dla całej rodziny. I wtedy ona wybuchnęła. Powiedziała, że ta data powinna być przeklęta, że powinienem być jej wdzięczny za to, że mnie urodziła, że zapłodnił ją gwałt, a nie tata… Co było większym szokiem? Chyba to, że ojciec nie jest moim ojcem. Resztę wyparłem. Rola ojca Dla chłopaka, który tak bardzo kochał swojego ojca i był przez ojca kochany – taka wiadomość to szok. Marek z tego dnia pamięta tylko wyznanie matki. Nic poza tym. - Chyba czułem do wszystkich nienawiść - zastanawia się. - Wyparłem resztę. Awantury, alkohol, kradzieże. Zaczął życie przypominające stanie na jeden nodze na krawędzi wieżowca. Może chciał zniszczyć siebie? Może to była reakcja na 18 lat życia w kłamstwie? Tego Marek nie wie. Zdawkowo mówi, że jest lekarzem, ale nie psychologiem i swojej duszy nie wyleczył. - Ale wyleczyłem relacje z ojcem – mówi. Najpierw mu wykrzyczał, że jest kłamcą. Nie chciał go znać. Brzydził się go. - Potem czułem do niego żal, że nie znalazł tego gnoja, który skrzywdził matkę i go nie zabił, potem kpiłem że wziął sobie babę z bękartem, bo wiedział, że tylko taka desperatka go pokocha – ciągnie. Ale to wszystko minęło, kiedy zrozumiał, co tak naprawdę zrobił człowiek, którego nazwisko nosi. - Rodzice byli parą od zawsze – opowiada. – Pochodzili ze wsi pod Białymstokiem. Zaręczyli się zaraz po maturze i zaraz potem na jakiejś wiejskiej bibie w remizie moja matka została zgwałcona. Marek nie zna szczegółów. Nigdy o nie nie pytał. Wie tylko, że był alkohol, dużo ludzi, że wszyscy myśleli, że to jej nowy chłopak. Sprawa została szybko umorzona z braku wykrycia sprawcy. No, ale matka zaszła wtedy w ciążę. Kiedy się o tym dowiedziała, chciała się zabić. Wtedy narzeczony postanowił się z nią ożenić i uznać dziecko jako swoje. I kochać je najmocniej i najpiękniej, jak umiał. Tylko żal... - Wiesz, ja nawet byłem do niego fizycznie podobny – uśmiecha się Marek. - Dlatego to dla mnie był taki szok i pewnie dlatego byłem najbardziej zły na niego, że mi nie powiedział. Teraz wiem, że po prostu nie umiał. To nawet zabawne, że ten gwałt to nie on mi wykrzyczał, tylko matka. Minęło wiele lat zanim Marek mógł o tym normalnie porozmawiać ze swoimi rodzicami. Musiał dorosnąć, przełknąć to wszystko jak gorzką pigułkę. - W zasadzie to żałuję tego czasu, kiedy się na nich wkurzałem, kiedy się odciąłem – mówi jeszcze. Ma poczucie, że nie wszystko zostało powiedziane. Trzy lata temu ojciec Marka umarł. Wylew. Ale zdążył powiedzieć Markowi, że bardzo go kocha i uważa go za swojego syna. Zawsze uważał. Marek wtedy zrozumiał, że ojciec kochał nie tylko jego, ale przede wszystkim matkę. To ona była najważniejsza. Zrobił to wszystko dla niej. A że Marek w połowie był jej częścią, pokochał także i jego. - Nie zdążyłem mu powiedzieć, że jest dla mnie wzorem. Największym w życiu - mówi Marek. - A matka? Zimna i zamknięta. Jak puszka, w której schowała wszystkie emocje, złość i krzywdę. Tylko raz zapytałem ją, dlaczego zdecydowała się mnie urodzić. Powiedziała: „Bo to nie była twoja wina”. Rozumiesz to? I nic więcej. A ja od pełnoletności żyłem z poczuciem winy. Przestałem się czuć winny dopiero, kiedy tata odszedł - dodaje. Dziś kontakty Marka z matką są poprawne. Odnalazła się w roli babci i jest w niej lepsza niż jako matka. O przeszłości nie rozmawiają. Czasami wspominają ojca: - Czasami matka się uśmiecha do siebie. Czasami ma mokre oczy, ale nic poza tym. Najsławniejszym dzieckiem z gwałtu jest Miss Pensylwanii Valerie Gatto. Jej matka została zgwałcona w wieku 19 lat. Sprawcy nigdy nie odnaleziono i nie osądzono. Valerie dowiedziała się o gwałcie, kiedy miała 6 lat. "Zły człowiek mnie skrzywdził. Ale Bóg dał mi ciebie" – powiedziała wtedy jej matka. Valerie przyznaje, że miłość matki, dziadka i babci bardzo pomogła jej w życiu. Zdecydowała się wziąć udział w konkursie na Miss USA w 2014 roku właśnie po to, aby podzielić się ze światem swoją historią. Poruszające historie, ciekawi ludzie, niecodzienne sytuacje, aktualne zjawiska społeczne i wiele więcej. Poznaj nasze reportaże!
Co to znaczy być sexy? Poznajcie zdanie facetów!
Wracałem ostatnio tramwajem z miasta z koleżanką z pracy. Nie miałem wyjścia, musiałem konwersować, patrząc jej od czasu do czasu w oczy. Nie pamiętam, o czym rozmawialiśmy, bo całą drogę po głowie tłukła mi się myśl - czy ona cokolwiek widzi spod tych trzycentymetrowych rzęs i jak się funkcjonuje z czymś takim doczepionym do powiek. I skąd w ogóle pomysł, że to jest ładne. I dlaczego niektórym kobietom się wydaje, że jak sobie doczepią 3-centymetrowe rzęsy, szponiaste pazury z ozdobami, podpompują usta i doczepią włosy do pasa to będą sexy.
Może im nikt nie wytłumaczył, że styl Dody czy Joli Rutowicz (sorry, ale tylko te przykłady z szoł-biznesu kojarzę) jest dobry na scenę i do teledysku ewentualnie na okładkę CKM, a na co dzień niekoniecznie. Żeby nie było - niech sobie każda kobieta wygląda jak chce. I facet też. Tylko na boga, Drogie Panie, miarkujcie się z tymi sztucznościami, jeśli chcecie podobać się normalnym facetom i to z myślą o nich doczepiacie sobie te wszystkie atrakcje. 5 detali, na które mężczyźni zwracają uwagę, chociaż kobiety myślą, że niekoniecznie Zadbane paznokcie - tak. Faceci zwracają na to uwagę. Ale to wcale nie oznacza, że trzeba od razu przyklejać sobie szponiska tak długie i do tego zakończone w szpic, że idealnie nadałyby się do dłubania w nosie. Te w najbardziej hardcorowej wersji mają dyndającą błyszczącą ozdobę lub naklejone obrazki np. małpki czy pieska. Fuj, fuj, fuj. Nie wiem, czy śmiać się czy płakać jak to widzę. Dobrze obcięte włosy - tak. Jednym facetom podobają się brunetki, innym blondynki, innym rudzielce. Długowłose, krótkowłose, średniowłose. Dobra fryzura jest ważna. Ale nie ma nic gorszego niż wsunąć rękę we włosy partnerki w celu romantycznym i zatrzymać się na plastikowych zaczepach. Kolega opowiadał kiedyś o takiej akcji właśnie - chciał pogładzić po włosach panią na trzeciej randce i zahaczył palcami o jakieś plastikowe elementy - które, jak się okazało - przytrzymywały sztuczne doczepione włosy. Zrobiło mu się nieswojo. Zrezygnował z czwartej randki. Ale trauma została do dziś. Ładne oczy - też ważne. Makijaże, rzęsy i te inne czarodziejskie sprawy - wiadomo potrzebne. Ale fajnie jest patrzeć w oczy kobiecie i widzieć oczy, a nie trzy kilo tapety. Nie wiem, skąd pomysł, że im mocniej tym lepiej. Może takie mocne makijaże są dobre na scenę, do teatru, do telewizji, od biedy na sylwestra. Ale na co dzień? No nie. Ja to w ogóle nie wiedziałem, że można doczepić na stałe takie rzęsy, co to się w nich śpi, a potem odpadają. Żona mnie uświadomiła, jak to działa. Ponoć można sobie doczepić takie, że nie widać, że są sztuczne, ale dają efekt jakby było ich więcej i były dłuższe. Tylko niektóre panie po prostu przeginają. Tak jak ta koleżanka z tramwaju. Dlaczego? O strasznych butach też już pisaliśmy - te facetów raczej obrzydzają! No właśnie. Dlaczego niektóre kobiety w imię źle pojętego dbania o siebie i dążenia do bycia atrakcyjną robią sobie taką krzywdę? Na to pytanie nie umiem sobie odpowiedzieć, może wy mi pomożecie? Pozdrawiam, Wasz Andrzej PS Ostatnio natknąłem się na FB na profil niejakiej Human Barbie (wklejam niżej, wychodząc nadal z szoku). Laski, która upodabnia się do lalki Barbie. Patrząc na jej zdjęcia wiem jedno - to na pewno nie jest sexy. Bo nic, co sztuczne na taką skalę - nie jest sexy. A to, co przegięte zwykle jest wulgarne, a nie seksowne. A na kociaki wyginające się na stronach plabojów i innych ckm-ów można sobie popatrzeć, ale kto by chciał z takim sztucznym tworem żyć pod jednym dachem? Męski punkt widzenia - tylko u nas Andrzej i Tomek pokazują, co naprawdę sądzą o naszym świecie - bez lukrowania!
Anna Mucha wygląda na starszą niż jest według zagranicznego portalu!
Anna Mucha robi karierę w zagranicznych mediach! W czapce z pomponem niechcący została „ilustracją” do artykułu o tym, czego nie wypada nosić kobietom po 40-tce. Czy portal Brightside.me wiedział, że ilustruje tekst zdjęciem 38-letniej polskiej gwiazdy?
Na jednym z popularniejszych amerykańskich portali lifestylowych pojawiło się zdjęcie Anny Muchy. Niestety nie w kontekście nowej sztuki, filmu czy wywiadu dla VIVY! z piękną sesją zdjęciową. Anna Mucha w czapce z pomponem posłużyła serwisowi Brightside.me jako ilustracja do tekstu o tym, w co nie powinny ubierać się kobiety po 40-tce. Anna Mucha uwielbia prowokować! Ale raczej nie czapkami... Okazuje się, że (według Brightside.me) kobietom po skończeniu 40. roku życia nie wypada nosić wielu rzeczy - klapków japonek, kolorowych rajstop, bluz z kapturem pożyczonych od faceta, a także… czapek z pomponem! Dlaczego? Bo (w wolnym tłumaczeniu) jak to uzasadniono pod zdjęciem Muchy - „między fascynacją i komedią istnieje cienka granica”. Fotografię do materiału redaktorzy portalu kupili w polskiej agencji fotograficznej Eastnews. Ze zdjęcia z Anną Muchą w czapce wyretuszowali pompon, zestawili razem ze zdjęciem z pomponem na czapce i pokazali na stronie oraz zamieścili na swoim fanpage’u na Facebooku. Niestety nie zorientowali się, że pani w czapeczce to znana polska celebrytka. Co za tym idzie, nie sprawdzili, że - odnosząc się do ich teorii na temat stylu kobiet „w pewnym wieku” - Anna Mucha ma pełne prawo do noszenia czapek z pomponem, bo jeszcze nie skończyła 40 lat. I to jest dopiero prawdziwa komedia! Stronę Brightside.me na Facebooku śledzi ponad 40 mln osób! Czyli więcej niż Polska ma obywateli. Jak myślicie, czy aktorka weźmie sobie do serca stylowe porady i gdy już skończy 40 lat wyrzuci wszystkie czapki z pomponami i przywdzieje szykowny beret? ;) <h7>Anna Mucha (fot. ONS.pl)</h7> Polecamy! Anna Mucha w blond włosach Siwiec, Mucha, Terrazzino na otwarciu restauracji - jak wyglądali? Ta sukienka Anny Muchy to był kiepski wybór?
Podatek od spadku - kto i ile musi go zapłacić?
Odziedziczyłaś mieszkanie po bliskiej rodzinie? Nie zapłacisz podatku, jeśli odpowiednio wcześnie powiadomisz o tym urząd skarbowy.
Całkowite zwolnienie z podatku od spadków dotyczy wyłącznie najbliższej rodziny. Przepisy prawa zaliczają do niej: małżonka, rodziców, dziadków, dzieci, wnuki, pasierba, ojczyma, macochę i rodzeństwo. Kiedy nie zapłacisz podatku od spadku? Zwolnienie podatkowe obejmuje cię jednak tylko wtedy, gdy spełnisz określone w ustawie warunki, m.in. jeżeli spadek przekracza kwotę 9637 zł, należy zgłosić ją do urzędu skarbowego; Jak pozbawić prawa do spadku? Kto i kiedy zgłasza? Spadek powinnaś zgłosić osobiście. Jeśli załatwiasz sprawę u notariusza, notariusz powiadamia urząd skarbowy. Na zgłoszenie spadku masz miesiąc. Termin biegnie od dnia, gdy powstał obowiązek podatkowy. przy dziedziczeniu jest to dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu o nabyciu praw spadkowych; przy zapisie lub poleceniu testamentowym – data wykonania zapisu lub polecenia; przy zachowku – dzień otrzymania całości lub części należnej kwoty. Do jakiego urzędu? To zależy od tego, co otrzymałaś w spadku. Gdy odziedziczyłaś nieruchomość, zgłaszasz to w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca jej położenia. Jaki druk wypełniasz? Zgłoszenie składasz na urzędowym formularzu SD-Z2. W zależności od tego, czy rzecz otrzymałaś w spadku, czy w darowiźnie, do zgłoszenia powinnaś dołączyć: prawomocne postanowienie sądu o nabyciu praw spadkowych, testament, dokument potwierdzający, że osoba, od której otrzymałaś nieruchomość, miała do niej tytuł prawny (może to być np. wypis z księgi wieczystej, umowa sprzedaży). Jeżeli zapomnisz o zgłoszeniu Gdy przekroczysz wymagany do powiadomienia termin, urząd skarbowy obciąży cię podatkiem od spadku za nabyty spadek. Będzie on obliczony tak, jak dla I grupy podatkowej. Gorzej, jeśli „zapomnisz” o swoim obowiązku, a fiskus to wykryje. Wówczas możesz zapłacić tzw. sankcyjną stawkę – to, co dostałaś lub odziedziczyłaś, zostanie opodatkowane według skali 20 procent niezależnie od grupy podatkowej. Gdy taka sytuacji ci się przydarzy, napisz do naczelnika urzędu skarbowego wniosek o odstąpienie od karania. Jeżeli urząd go nie uwzględni, możesz się odwołać do izby skarbowej. Spadek od dalszej rodziny Jeżeli odziedziczysz po dalszych krewnych, podatek cię nie minie. To, w jakiej wysokości go zapłacisz, zależy od stopnia pokrewieństwa. Przepisy wyróżniają trzy grupy podatkowe: I grupa: teściowa, synowa, zięć oraz najbliższa rodzina, jeżeli nie zostały spełnione warunki zwolnienia podatkowego; II grupa: dalsza rodzina, np.: ciotki, wujowie, stryjowie, siostrzeńcy, szwagierki, bratowe; III grupa: krewni i powinowaci niezaliczeni do dwóch poprzednich grup oraz osoby obce. Przy obliczaniu należności dla urzędu skarbowego nie zapomnij uwzględnić tzw. kwoty wolnej od podatku. Dla każdej grupy podatkowej jest ona inna i wynosi: 9637 zł dla I grupy, 7276 zł dla II grupy, 4902 zł dla III grupy. To, co dostajesz ponad tę kwotę, podlega opodatkowaniu (wysokość podatku podajemy w ramce poniżej). Więcej o spadkach, testamencie i dziedziczeniu: Jak napisać testament? Wydziedziczenie w testamencie Podział spadku w testamencie
Urząd pracy: na to możesz liczyć, gdy jesteś bezrobotna
Zwolnienie z pracy to z pewnością duży problem, ale nie koniec świata. Zamiast płakać, zacznij szukać nowej. Dużym ułatwieniem może okazać się w tym względzie wsparcie finansowe urzędu pracy. Sprawdź, kiedy dostaniesz zasiłek dla bezrobotnych. Dowiedz się też, jakie inne formy pomocy proponuje urząd.
Dostałaś wymówienie i wydaje ci się, że świat się zawalił. Najgorsze, co możesz zrobić, to siedzieć w domu i rozpaczać. Utrata pracy może niekiedy okazać się zbawienna, bo zmobilizuje cię do tego, do czego nie miałabyś siły, tkwiąc na starej posadce. A zatem... Najpierw się zarejestruj Przede wszystkim zadbaj, by nie zostać bez środków do życia. Zasiłek dla bezrobotnych to nieduża kwota, ale nawet nią nie wolno pogardzić. Idź do urzędu pracy i zarejestruj się jako szukająca pracy. Weź ze sobą: dowód osobisty lub inny dokument tożsamości, dyplom, świadectwo ukończenia szkoły lub świadectwo szkolne albo zaświadczenie o ukończeniu kursu lub szkolenia, oryginały świadectw pracy z całego okresu zatrudnienia, dokument o przeciwwskazaniach do wykonywania określonych prac, jeżeli taki masz, jeżeli po utracie pracy przebywałaś na zasiłku (chorobowym, rehabilitacyjnym, macierzyńskim), musisz dostarczyć zaświadczenie o okresie pobierania zasiłku i zaświadczenie od lekarza o zdolności do pracy, jeżeli jesteś niepełnosprawna, oprócz wymienionych dokumentów musisz dodatkowo okazać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Gdy pracowałaś w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. na 1/2 czy 3/4 etatu albo na umowę zlecenie, musisz dostarczyć za każdy przepracowany miesiąc zaświadczenie z zakładu pracy o wysokości zarobków i o odprowadzonych składkach ZUS. Natomiast, gdy prowadziłaś działalność gospodarczą, powinnaś przedstawić decyzję o likwidacji działalności, czyli wykreśleniu firmy z ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenie z ZUS, że płaciłaś składki na ubezpieczenie społeczne. Warto wiedzieć. W wyjątkowych sytuacjach, np. gdy straciłaś dokumenty w wyniku pożaru, starosta może zezwolić, byś została zarejestrowana bez ich okazania. W urzędzie pracy wypełniasz tzw. kartę rejestracyjną, którą podpisujesz w obecności pracownika urzędu. Pamiętaj! Od momentu zarejestrowania masz prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń służby zdrowia. Dla kogo zasiłek Po siedmiu dniach od zarejestrowania masz prawo starać się o zasiłek dla bezrobotnych. Otrzymasz go, jeżeli: w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem pracowałaś łącznie co najmniej 365 dni lub miałaś firmę i opłacałaś składki ZUS, dostawałaś wynagrodzenie nie niższe od minimalnej płacy (2250 zł od stycznia 2019 r. zł), urząd pracy nie ma dla ciebie propozycji pracy, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego, prac interwencyjnych lub robót publicznych. Do okresu tych 365 dni wlicza się m.in. urlop wychowawczy, okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej. Uwaga! Jeżeli sama rozwiązałaś umowę o pracę, dostaniesz zasiłek dopiero po 90 dniach od zarejestrowania. Natomiast, gdy zostałaś zwolniona dyscyplinarnie, zasiłek będzie ci przysługiwał dopiero po 180 dniach. Wysokość zasiłku Zasiłek dla bezrobotnych wynosi 847,80 zł brutto od 1 czerwca 2018 do 31 maja 2019 roku. To jednak nie znaczy, że tyle dostaniesz. Kwota zasiłku jest uzależniona od twojego stażu pracy. I wynosi: 80 proc. przy zatrudnieniu od roku do 5 lat. W okresie pierwszych trzech miesięcy jest to 678, 30 zł brutto (594,25 zł netto); w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku – 532,60 zł brutto (476,67 zł netto); 100. proc. przy stażu od 5 do 20 lat. Przez pierwsze trzy miesiące otrzymasz 847,80 zł brutto (730,50 zł netto); przez kolejne trzy – 665,70 zł brutto (583,79 zł netto). 120 proc. zasiłku - gdy masz ponad 20 lat pracy. W okresie pierwszych trzech miesięcy urząd wypłaci ci po 1017,40 zł brutto (867,83 zł netto); przed dalsze trzy miesiące – po 798,90 zł brutto (691,00 zł netto). Okres pobierania Zasiłek przysługuje zasadniczo przez 6 miesięcy. Ten okres może być jednak przedłużony do 12 miesięcy, gdy: mieszkasz na terenach dotkniętych bezrobociem (stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do świadczenia przekraczała 150 proc. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju), masz ponad 50 lat i co najmniej 20-letni staż pracy, samotnie wychowujesz co najmniej jedno dziecko do 15. roku życia, oboje małżonkowie są bezrobotni, a jedno z nich otrzymało prawo do zasiłku po ustaniu prawa do świadczenia przez drugie. Inne formy pomocy Urząd pracy oferuje nie tylko zasiłek dla bezrobotnych. Możesz otrzymać wsparcie finansowe, jeśli np. chcesz kontynuować naukę, przekwalifikować się, lub zacząć staż. Stypendium Możesz je otrzymać, jeśli jesteś osoba bezrobotną i zostałaś skierowana na staż, szkolenie zawodowe, przygotowanie zawodowe dorosłych lub podejmiesz naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych lub studia podyplomowe. W okresie pobierania stypendium nie można pobierać zasiłku dla bezrobotnych. Uwaga! Stypendium przysługuje pod warunkiem nieprzekroczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, czyli 701 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 528 zł na osobę w rodzinie. Do dochodu nie wlicza się kwoty tego stypendium. Wysokość stypendium wynosi: 100 proc. zasiłku – jeśli w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podejmiesz dalszą naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej, albo w szkole wyższej, gdzie studiują w formie studiów niestacjonarnych. Można je pobierać przez 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia nauki; 120 proc. zasiłku – w okresie szkolenia, jeżeli miesięczny wymiar godzin szkolenia wynosi co najmniej 150 godzin; 120 proc. zasiłku - przy stażu; w przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin szkolenia wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie, z tym że stypendium nie może być niższe niż 20 % zasiłku; 20 proc. zasiłku – przy studiach podyplomowych. Stypendium (120 proc. zasiłku) przysługuje również uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych Dodatek aktywizacyjny Otrzymasz go, jeżeli posiadasz prawo do zasiłku dla bezrobotnych i podejmiesz pracę na podstawie skierowania urzędu z pensją nie niższą niż minimalne wynagrodzenie (2250 zł brutto), albo znajdziesz zatrudnienie sama. Dodatek aktywizacyjny, jaki otrzymasz, stanowi różnicę między płacą minimalną a twoją pensją. Nie może jednak przekroczyć 50 proc. zasiłku dla bezrobotnych Refundacja kosztów opieki Jeżeli podejmujesz pracę lub zostaniesz skierowana na szkolenie staż lub przygotowanie zawodowe, a przy tym posiadasz co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia lub niepełnosprawne do 18 roku życia, masz prawo do refundacji kosztów opieki nad nim. Ta refundacja wynosi maksymalnie 423,90 zł miesięcznie. Otrzymasz ją: - na okres do 3 miesięcy, jeżeli podjęłaś pracę na okres co najmniej 6 miesięcy; - na okres do 6 miesięcy, gdy jesteś zatrudniona na okres co najmniej 12 miesięcy. W przypadku skierowania na staż, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub szkolenie refundacja kosztów opieki następuje na okres odbywania stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub szkolenia. Uwaga! Na taką samą refundację możesz liczyć, jeśli opiekujesz się osoba zależną, czyli taką, która z uwagi na wiek lub stan zdrowia wymaga stałej opieki. Warunek: łączą was więzy rodzinne lub pokrewieństwa. Gdy zakładasz własną firmę Nie chcesz czekać na znalezienie ci pracy przez urząd i wolisz założyć własny biznes? Możesz liczyć na bezzwrotną pożyczkę z urzędu. Wynosi ona maksymalnie 6.- krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej (obecnie to 27 481,20 zł), zarówno, gdy zakładasz własną działalność gospodarczą, jak też, gdy decydujesz się przystąpić do spółdzielni socjalnej. O tym musisz pamiętać Jako osoba bezrobotna masz nie tylko prawa, ale i obowiązki względem urzędu pracy. Musisz zgłaszać się do urzędu pracy we wskazanych terminach, aby się „odhaczyć”. Gdy dostaniesz propozycję pracy zgodną z twoimi kwalifikacjami, powinnaś ją przyjąć. Masz obowiązek powiadomić urząd pracy o zamiarze wyjazdu za granicę lub o zmianie adresu. Jeżeli podejmiesz pracę, powiadom o tym „pośredniak”. Gdy tego nie zrobisz, a pobierasz zasiłek, będziesz musiała oddać te pieniądze w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji o zwrocie nienależnego zasiłku (oczywiście z odsetkami). Gdy szukasz pracy za granicą Jeżeli w Polsce masz prawo do zasiłku dla bezrobotnych, należy ci się ono także, gdy wyjedziesz w poszukiwaniu pracy za granicę do jednego z krajów Unii Europejskiej. Wypłaci ci go tamtejszy urząd pracy. Będziesz go dostawać nie dłużej niż przez 3 miesiące, w wysokości ustalonej przed wyjazdem, przeliczonej na walutę kraju, w którym szukasz pracy. Otrzymasz zasiłek, gdy: zgłosisz urzędowi pracy zamiar wyjazdu i uzyskasz zaświadczenie, że jesteś zarejestrowana, złożysz to zaświadczenie i wypełniony odpowiedni formularz (E 303) w wojewódzkim urzędzie pracy, w ciągu 7 dni od wyjazdu zarejestrujesz się w urzędzie pracy w kraju, w którym szukasz pracy. Warto wiedzieć. Utracisz status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku, m.in. gdy podejmiesz, studia lub będziesz podróżować turystycznie, a nie poszukiwać pracy. Pamiętaj. Jeżeli nie znajdziesz zatrudnienia, powinnaś wrócić do kraju. Inaczej tracisz prawo do zasiłku. Przeczytaj też: Wypowiedzenie i co dalej? O czym pamiętać, szukając pracy za granicą