„W walentynki odwiedziłam antykwariat i poznałam cudzą historię miłości. Kto wie, może teraz i otworzę się na własną”
„Czytałam te słowa kilka razy, za każdym razem wolniej. Zastanawiałam się, kim była Helena i czy w chwili, gdy otrzymała tę książkę, wierzyła w każde zapisane zdanie. Było w tym coś bezwstydnie szczerego, coś, czego ja od dawna nie potrafiłam ani powiedzieć, ani przyjąć. Poczułam ukłucie zazdrości, zupełnie nie na miejscu — o czyjąś dawną pewność, o odwagę, której mi brakowało”.
Walentynki od dawna były dla mnie dniem, który omijałam szerokim łukiem. Nie bolały, ale też niczego nie obiecywały. Byłam gdzieś pomiędzy — po rozstaniu, które jeszcze nie zdążyło stać się wspomnieniem, i przed czymś, na co nie miałam odwagi liczyć. Antykwariat, do którego weszłam tamtego dnia, pachniał ciszą i cudzymi losami. Gdy otworzyłam jedną ze starych książek i zobaczyłam dedykację, poczułam, jak coś we mnie drgnęło. Jakby ta historia czekała właśnie na mnie. Wtedy odezwał się Leon. Uśmiechnął się lekko Papier był pożółkły, a okładka miękka od dotyku cudzych dłoni. Otworzyłam książkę ostrożnie, nie chcąc jej uszkodzić. Na pierwszej stronie pochyłym pismem zapisano dedykację. Kilka zdań, bez daty, bez patosu. Obietnica, że coś „zawsze będzie”, nawet jeśli świat się zmieni. Podpis: Zbigniew. Czytałam te słowa kilka razy, za każdym razem wolniej. Zastanawiałam się, kim była Helena i czy w chwili, gdy otrzymała tę książkę, wierzyła w każde zapisane zdanie. Było w tym coś bezwstydnie szczerego, coś, czego ja od dawna nie potrafiłam ani powiedzieć, ani przyjąć. Poczułam ukłucie zazdrości, zupełnie nie na miejscu — o czyjąś dawną pewność, o odwagę, której mi brakowało. — To dobra półka — odezwał się ktoś za mną. — Ludzie rzadko tu zaglądają, a jeszcze rzadziej coś stąd zabierają. Odwróciłam się gwałtownie. Leon, właściciel antykwariatu, którego kojarzyłam głównie z widzenia, stał oparty o regał, z rękami wsuniętymi w kieszenie swetra. Mówił spokojnie, jakbyśmy kontynuowali rozmowę rozpoczętą dużo wcześniej. — Ona nie chce wyjść — powiedziałam, unosząc książkę. — Mam wrażenie, że powinnam ją odłożyć. Uśmiechnął się lekko, bez zdziwienia. — Czasem książki trafiają do antykwariatu nie dlatego, że zostały zapomniane. Raczej dlatego, że nie było już komu ich oddać. Spojrzałam znowu na dedykację. Nagle przestała być tylko czyimś zapisem uczuć, a stała się pytaniem. Co musiało się wydarzyć, skoro te słowa skończyły tutaj, między poradnikami i tomikami poezji? — Zna pan ich? — zapytałam ciszej, niż planowałam. Leon zawahał się przez ułamek sekundy. — Historię. Znam historię — odpowiedział. — Jeśli chcesz ją usłyszeć. Serce zabiło mi szybciej. Nie byłam pewna, czy pytam z ciekawości, czy z potrzeby znalezienia w cudzym życiu sensu dla własnego. Skinęłam głową, nadal trzymając książkę, jakby mogła zniknąć. — Dobrze — powiedział. — Ale uprzedzam, to nie jest opowieść, którą łatwo się zostawia na półce. Leon mówił spokojnie Leon usiadł na niskim stołku przy ladzie i przez chwilę milczał, jakby porządkował w myślach cudze życie. Antykwariat był pusty — tylko zegar nad drzwiami odmierzał czas zbyt głośno. Zamknęłam książkę i oparłam ją o kolana, gotowa słuchać. — Helena przychodziła tu często — zaczął w końcu. — Zawsze mówiła, że książki pomagają jej myśleć wolniej. Uśmiechnęłam się słabo. Brzmiało znajomo. — Zbigniew był jej przeciwieństwem — ciągnął Leon. — On chciał wszystkiego od razu. Decyzji, planów, jasnych odpowiedzi. Kochał ją, ale nie umiał czekać. Leon mówił spokojnie, bez oceniania. Opowiadał o ich spotkaniach, o spacerach bez celu, o listach, które pisali do siebie, gdy życie zaczęło ich ciągnąć w różnych kierunkach. O rozmowach odkładanych na później, bo zawsze było coś pilniejszego. Rodzina Heleny miała swoje oczekiwania, Zbigniew swoje ambicje. A między nimi rosła cisza. — Myśleli, że mają czas — dodał, patrząc gdzieś ponad moim ramieniem. — Że jeśli nie teraz, to kiedyś. Poczułam, jak ściska mnie w żołądku. Przypomniałam sobie własne „potem”, własne rozmowy, które miały się odbyć, ale nigdy nie znalazł się na nie odpowiedni moment. — I co się stało? — zapytałam, choć odpowiedź już we mnie pracowała. — Nic spektakularnego — odparł. — Właśnie to było najgorsze. Każde z nich poszło w swoją stronę, przekonane, że drugie zrobi pierwszy krok. Zamilkł. W tej ciszy było więcej niż w całej opowieści. — Helena oddała książkę wiele lat później — dodał po chwili. — Powiedziała tylko, że nie chce jej już trzymać. Spojrzałam na okładkę, na starte brzegi. Zrozumiałam, że ta dedykacja nie była pamiątką po miłości, ale po strachu. Po niewypowiedzianych zdaniach, które urosły do ciężaru nie do uniesienia. — A jeśli ona wróci? — zapytałam nagle. Leon spojrzał na mnie uważnie. — Czasem wracamy tylko po to, żeby sprawdzić, czy naprawdę było za późno. Te słowa zostały ze mną dłużej niż chciałam. Poczułam niepokój, który nie należał wyłącznie do Heleny. Był mój. I wiedziałam, że kiedy wyjdę stąd z tą książką, ta historia pójdzie ze mną. Muszę wrócić do antykwariatu Wyszłam z antykwariatu z książką pod pachą, jakby była czymś, co mogę zgubić, jeśli poluzuję uścisk. Powietrze na zewnątrz było chłodne i zbyt realne. Zamknęły się za mną drzwi, a razem z nimi cisza, w której historia Heleny i Zbigniewa brzmiała niemal bezpiecznie. Teraz każde zdanie Leona wracało z nową siłą. Szłam powoli, bez konkretnego celu. Dedykacja paliła mnie przez okładkę. Myślałam o wszystkich momentach, w których mogłam coś powiedzieć, ale wybrałam spokój. O rozmowach, które uznałam za niewygodne. O tym, jak łatwo wmówić sobie, że brak decyzji też jest decyzją. W domu położyłam książkę na stole i długo na nią patrzyłam. Nie otwierałam jej. Bałam się, że jeśli przeczytam dedykację jeszcze raz, odnajdę w niej nie Helenę, ale siebie. Wieczorem zadzwoniła przyjaciółka. Pytała, jak minął dzień. — Zwyczajnie — skłamałam, wpatrując się w okładkę. Po rozmowie zrobiło się jeszcze ciszej. Myśli zaczęły krążyć wokół Leona. Jego głosu, tej krótkiej pauzy, zanim mówił o rzeczach trudnych. Zaczęłam się zastanawiać, dlaczego mi to opowiedział. Dlaczego akurat mnie. I czy naprawdę chodziło tylko o książkę. W nocy nie mogłam zasnąć. Przewracałam się z boku na bok, czując narastającą złość. Nie na Helenę, nie na Zbigniewa. Na siebie. Na własną ostrożność, którą przez lata nazywałam dojrzałością. Rano wzięłam książkę do rąk. Przyszła mi do głowy myśl, która mnie przeraziła: że zaczynam traktować cudzą historię jak usprawiedliwienie. Jak dowód, że lepiej nie ryzykować. — Nie chcę tak — powiedziałam na głos do pustego mieszkania. Wiedziałam, że muszę wrócić do antykwariatu. Nie po odpowiedzi, ale po konfrontację. Z Leonem, z tą opowieścią, z samą sobą. Bo jeśli zostawię tę historię tylko na półce w głowie, stanie się kolejnym „potem”. Przyjrzał mi się uważnie Wróciłam do antykwariatu kilka dni później bez żadnego pretekstu. Nie było już walentynek, nie było świątecznej czerwieni w witrynach. Była zwyczajna pora dnia, a mimo to czułam, jakbym robiła coś ważnego. Dzwonek nad drzwiami zabrzmiał ciszej, niż zapamiętałam. Leon stał przy ladzie i układał książki. Kiedy mnie zobaczył, nie wyglądał na zaskoczonego. Raczej na kogoś, kto spodziewał się dokładnie tej chwili. — Myślałem, że wrócisz — powiedział. Te słowa zatrzymały mnie w pół kroku. Nie zapytałam skąd wiedział. Uznałam, że i tak nie dostałabym jednoznacznej odpowiedzi. Położyłam książkę na ladzie. Nasze palce niemal się dotknęły, gdy ją przesunęłam w jego stronę. Cofnęłam rękę za szybko, jakby kontakt mógł mnie zdradzić. — Nie wiem, co z nią zrobić — przyznałam. — Nie chcę jej zatrzymać, ale nie potrafię udawać, że mnie nie poruszyła. Leon przyjrzał mi się uważnie. W jego spojrzeniu nie było ciekawości sprzedawcy. Była uwaga. — Czasem wystarczy, że coś nas poruszy — odparł. — Nie wszystko musi mieć ciąg dalszy. Milczenie między nami było inne niż ostatnio. Gęstsze, bardziej osobiste. Wiedziałam, że oboje zdajemy sobie sprawę, iż to spotkanie jest wyborem. Że żadne z nas nie znalazło się tu przypadkiem. — Dlaczego mi to opowiedziałeś? — zapytałam w końcu. Leon westchnął. — Bo zobaczyłem, jak czytasz dedykację. Tak samo jak ona kiedyś. Serce zabiło mi szybciej. Poczułam mieszaninę sprzeciwu i zrozumienia. — Nie chcę być tylko słuchaczką cudzych historii — powiedziałam. — Nie tym razem. Leon skinął głową, jakby dokładnie na to czekał. — W takim razie musisz być gotowa usłyszeć resztę — odparł. Spojrzałam na książkę, potem na niego. Wiedziałam, że to, co zaraz powie, nie będzie tylko zakończeniem tamtej opowieści. Będzie ostrzeżeniem. — Helena wróciła tu po latach — zaczął cicho. Poczułam, jak napina mi się kark. — I wtedy dowiedziała się, że jest już za późno. Nie będę uciekać — Zbigniew nie żył — powiedział Leon cicho, bez pauzy, jakby każde zawahanie było zbyt okrutne. — Przyszedł tu list, kilka tygodni wcześniej. Nikt go już nie odebrał. Poczułam, jak coś we mnie opada. Nie gwałtownie — raczej powoli, jak ciężka zasłona. Zrozumiałam, że Helena wróciła nie po książkę, tylko po możliwość cofnięcia czasu. A ta półka była jedynym miejscem, gdzie jeszcze mogła go dotknąć. — Usiadła dokładnie tam, gdzie ty teraz stoisz — dodał Leon. — I długo milczała. Nie zapytałam, co było potem. Wiedziałam. Czasem nie trzeba słów, żeby zobaczyć cudze spóźnienie. Wzięłam książkę do rąk po raz ostatni. Dedykacja przestała mnie palić. Stała się spokojna, prawie cicha. Jak coś, co spełniło już swoją rolę. — Zostawię ją — powiedziałam. — Tutaj. Leon nie zaprotestował. Delikatnie wsunął ją na półkę, między inne historie, które nie doczekały się właściwego momentu. Gdy wychodziłam, poczułam lęk, ale był inny niż wcześniej. Nie paraliżował. Był przypomnieniem, że odkładanie życia na później też jest wyborem. I że nie chcę już być po tej stronie półki. Nie wiedziałam, czy wrócę do antykwariatu. Nie wiedziałam, czy spotkam Leona jeszcze raz. Ale jeśli coś się wydarzy, nie będę uciekać. Ta historia miała zostać cudza. Moja dopiero się zaczynała. Natalia, 33 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Na nasze złote gody mąż oznajmił, że odchodzi do młodszej. Nie zmartwiłam się, bo wiedziałam, że szybko tego pożałuje” „Nigdy nie chciałam mieć dzieci, ale uległam mężowi. Syn ma już 4 lata, a ja nie potrafię go pokochać” „W tłusty czwartek mąż jadł pączki z budyniem, choć nigdy ich nie lubił. Odkryłam, że gust do kobiet też mu się zmienił”
„Walentynki nigdy mnie nie cieszyły. Do czasu, gdy zgubiłam rękawiczkę, a miłość znalazła mnie sama”
„Walentynki zawsze traktowałam jak dzień, który trzeba po prostu przeczekać: jak korek uliczny albo długą kolejkę w urzędzie. Wyszłam z pracy wcześniej tylko po to, żeby nie patrzeć na koleżanki planujące wieczory pełne emocji. Ulice były głośniejsze niż zwykle, jakby wszyscy chcieli udowodnić, że są szczęśliwi”.
Świat tamtego dnia był przesycony czerwienią, której nie znosiłam. Serca w witrynach, uśmiechy par na przystankach, cudze dłonie splecione jakby na pokaz. Szłam szybciej, z głową pełną ironicznych myśli i z kieszeniami zbyt płytkimi na spokój. Nie znosiłam walentynek, bo zawsze jakoś ciążyły, a z drugiej strony wydawały się potwornie sztuczne. Nie zauważyłam nawet, kiedy jedna rękawiczka przestała mnie chronić przed zimnem. Poczułam coś dziwnego Walentynki zawsze traktowałam jak dzień, który trzeba po prostu przeczekać: jak korek uliczny albo długą kolejkę w urzędzie. Wyszłam z pracy wcześniej tylko po to, żeby nie patrzeć na koleżanki planujące wieczory pełne emocji. Ulice były głośniejsze niż zwykle, jakby wszyscy chcieli udowodnić, że są szczęśliwi. Ja miałam na to swój sposób — kaptur naciągnięty na głowę i myśli krążące wokół spraw zupełnie przyziemnych. Dopiero na trzeciej ulicy poczułam chłód w lewej dłoni. Zatrzymałam się gwałtownie, jakby ktoś pociągnął mnie za ramię. Rękawiczki nie było. Przez moment stałam bez ruchu, patrząc na przechodniów, którzy omijali mnie obojętnie. Pomyślałam, że to w sumie pasuje. Zawsze coś gubiłam: rzeczy, ludzi, momenty, w których powinnam zostać. — Przepraszam! — usłyszałam za sobą. Odwróciłam się niechętnie. Stał kilka kroków dalej, lekko zdyszany, z uniesioną dłonią. W niej była moja rękawiczka. — Upuściła ją pani wcześniej — powiedział spokojnie. — Próbowałem dogonić, ale… szybko pani chodzi. Poczułam coś dziwnego — jakby ktoś naruszył moją prywatną przestrzeń, choć stał w bezpiecznej odległości. Skinęłam głową i wyciągnęłam rękę. — Dziękuję. Pewnie nawet bym nie zauważyła. Uśmiechnął się krótko, bez przesady, jakby nie chciał mnie speszyć. — Szkoda byłoby zgubić coś, co jeszcze może się przydać. To zdanie zawisło między nami na sekundę dłużej, niż powinno. Przytaknęłam, nie bardzo wiedząc, co odpowiedzieć. Miał ciepły głos i spojrzenie, które nie oceniałо. Przez moment pomyślałam, że zapyta o coś więcej, ale on tylko zrobił krok w tył. — Miłego wieczoru — dodał. — Wzajemnie — odpowiedziałam odruchowo. Odszedł, a ja stałam jeszcze chwilę, patrząc za nim. Potem ruszyłam dalej, już wolniej. Rękawiczka była na swoim miejscu, ale coś we mnie drgnęło. Jakby drobny gest, zupełnie nie na pokaz, zostawił ślad, którego nie potrafiłam zignorować. Szliśmy chwilę obok siebie Przez kilka dni po walentynkach łapałam się na tym, że wracałam myślami do tamtej krótkiej rozmowy. Do tonu jego głosu, do zdania, które brzmiało jak przypadek, a zostawiło po sobie zaskakująco dużo miejsca. Irytowało mnie to. Nie lubiłam, gdy obcy ludzie zajmowali we mnie więcej przestrzeni, niż na to zasługiwali. Spotkaliśmy się ponownie w drodze do pracy. Najpierw zauważyłam go kątem oka: ten sam płaszcz, ten sam spokojny krok. Udawałam, że go nie widzę, dopóki nie zrównał się ze mną na przejściu. — Dzień dobry — powiedział, jakbyśmy znali się od dawna. — Dzień dobry — odpowiedziałam ostrożnie. Szliśmy chwilę obok siebie, bez pośpiechu. Zaskoczyło mnie, że cisza nie była niezręczna. — Mam nadzieję, że rękawiczka nie zgubiła się ponownie — rzucił z lekkim uśmiechem. — Tak. Chyba nawet bardziej ją teraz doceniam. Spojrzał na mnie uważnie, ale bez natarczywości. — Igor — przedstawił się po prostu. — Klara. I to wystarczyło. Bez pytań, bez deklaracji. Od tamtej pory zaczęliśmy mijać się częściej — czasem celowo, czasem zupełnie przypadkiem. Krótkie rozmowy na chodniku, kilka zdań o pogodzie, o drodze, o tym, jak miasto potrafi zmęczyć. Nie było w tym flirtu, a jednak czułam, że każde spotkanie zostawia mnie bardziej obecną. Monika zauważyła pierwsza. — Jesteś jakaś… rozproszona — powiedziała, mieszając herbatę w mojej kuchni. — Coś się stało? Wzruszyłam ramionami. — Nic takiego. Po prostu kogoś spotkałam. — Kogoś? — Uniosła brwi. — Klara, ty nigdy nie mówisz „kogoś” bez powodu. Opowiedziałam jej o Igorze, starając się zabrzmieć obojętnie. Słuchała uważnie, ale jej spojrzenie było czujne. — Uważaj — powiedziała w końcu. — Takie historie brzmią ładnie tylko na początku. — To nawet nie jest historia — zaprotestowałam. — To kilka rozmów. A jednak, gdy wracałam tego wieczoru do domu, pomyślałam o nim. O tym, jak słuchał, zamiast wypełniać ciszę sobą. Emocje, których nie planowałam, zaczęły się we mnie układać w coś zbyt wyraźnego. I to właśnie zaczęło mnie najbardziej niepokoić. Spojrzałam na niego ostro To miało być kolejne zwyczajne spotkanie. Krótki spacer po pracy, kilka zdań rzuconych mimochodem, nic zobowiązującego. Przynajmniej tak sobie to tłumaczyłam, kiedy szłam w jego stronę. Zima zaczynała odpuszczać, ale we mnie narastało napięcie, jakby coś nieuchronnie zmierzało do głosu. Usiedliśmy na ławce przy bocznej ulicy, gdzie ruch był mniejszy. Igor przez chwilę milczał, obracając w palcach kubek z gorącym napojem. — Zauważyłem, że ostatnio jesteś gdzieś dalej — powiedział w końcu. — Jakbyś była tu tylko na chwilę. Zaskoczyła mnie ta uważność. Od razu poczułam odruch obronny. — Przesadzasz. Po prostu mam dużo na głowie. — Wiem. — Skinął głową. — Też tak mówiłem, kiedy nie chciałem czegoś nazwać. Spojrzałam na niego ostro. — Nie wszystko trzeba nazywać. — Czasem trzeba — odpowiedział spokojnie. — Bo inaczej się to gubi. Tak jak rękawiczki. To było zbyt celne. Wstałam gwałtownie. — Igor, ja nie szukam niczego więcej. Lubię te rozmowy, ale… — Zawahałam się. — Nie chcę, żebyś sobie coś dopowiadał. On też wstał, ale nie podszedł bliżej. — A jeśli to ja nie chcę już udawać, że to nic nie znaczy? — zapytał cicho. — Nie mówię o obietnicach. Mówię o uczciwości. Serce zaczęło mi bić szybciej. Przez głowę przemknęły mi wszystkie wcześniejsze rozczarowania, twarz Pawła, jego chłód, moje ciągłe dostosowywanie się. — Boję się — wyrwało mi się nagle. — Kiedy robi się blisko, zawsze coś tracę. Igor spojrzał na mnie z czymś, co przypominało zrozumienie. — Ja też się boję — przyznał. — Ale bardziej boję się znowu przejść obok czegoś ważnego i udawać, że tego nie widziałem. Milczeliśmy chwilę, stojąc naprzeciw siebie. Wiedziałam, że jeśli teraz odejdę, wrócę do bezpiecznej pustki. Jeśli zostanę, nic nie będzie już takie samo. — Daj mi czas — powiedziałam w końcu, ciszej. — Nie umiem inaczej. — Dobrze — odpowiedział bez wahania. — Tylko nie znikaj. Nie obiecałam, ale też nie odeszłam od razu. I to było więcej, niż kiedykolwiek wcześniej potrafiłam dać. Napisałam do niego późno Po tamtym wieczorze wszystko zwolniło, jakby ktoś nagle ściszył dźwięki świata. Igor dotrzymał słowa — dał mi czas. Nie pisał bez powodu, nie pojawiał się przypadkiem na mojej trasie. Ta przestrzeń, o którą prosiłam, okazała się jednak zaskakująco głośna. Każdy dzień bez jego obecności uwierał bardziej, niż chciałam przyznać. Zaczęłam analizować swoje reakcje. To, jak instynktownie się wycofałam. Jak bardzo nauczyłam się trzymać wszystko na dystans, byle tylko nie ryzykować. I właśnie wtedy odezwała się przeszłość. Wiadomość od Pawła przyszła wieczorem, krótka i rzeczowa. Pytał, co u mnie. Patrzyłam na ekran dłuższą chwilę, zanim odłożyłam telefon. Spotkaliśmy się kilka dni później zupełnie przypadkiem. Stał przede mną znajomy, a jednak obcy. — Dobrze wyglądasz — powiedział, jakby to było coś, co zawsze mówił. — Ty też — odpowiedziałam grzecznie. Rozmowa była poprawna, spokojna, pusta. Zrozumiałam wtedy coś, co wcześniej wymykało mi się uparcie. To nie on był chłodny. To ja latami godziłam się na brak uważności, bo wydawała się bezpieczna. Pożegnaliśmy się szybko, bez żalu. Wracając do domu, pomyślałam o Igorze. O jego cierpliwości. O tym, że nie próbował mnie przekonać, tylko dał mi wybór. I że jego nieobecność bolała bardziej niż nieobecność Pawła kiedykolwiek. Napisałam do niego późno, niepewnie: „Jeśli propozycja rozmowy nadal jest aktualna… chciałabym spróbować”. Odpowiedź przyszła po chwili: „Jest. Zawsze była”. Kiedy spotkaliśmy się ponownie, nie było wielkich słów. Usiadłam naprzeciw niego, czując strach, ale i coś nowego — gotowość. Zrozumiałam, że bliskość nie polega na braku lęku, tylko na decyzji, by nie pozwolić mu wszystkim rządzić. Chodziło o uwagę Spotykaliśmy się dalej, bez planów rozpisanych na przyszłość. Bez obietnic, które miałyby mnie przytłoczyć. Były za to rozmowy, w których nie musiałam niczego udawać. Chwile ciszy, które nie domagały się wypełnienia. Zauważyłam, że przestałam liczyć kroki do tyłu, a zaczęłam sprawdzać, jak to jest iść obok kogoś, a nie przed nim albo za nim. Pewnego dnia, zupełnie zwyczajnego, przypomniały mi się tamte walentynki. Zimno, pośpiech i rękawiczka, którą ktoś postanowił oddać, choć mógł przejść obojętnie. Zrozumiałam, że nie chodziło o gest. Chodziło o uwagę. O decyzję, by kogoś zauważyć i pozwolić się zauważyć. Nie wszystko było proste. Nadal miewałam momenty, w których chciałam się wycofać, zamknąć w dobrze znanym dystansie. Różnica polegała na tym, że tym razem mówiłam o tym głośno. A Igor słuchał, nie próbując mnie naprawiać ani przyspieszać. Walentynki przestały być dla mnie symbolem braku. Stały się przypomnieniem, że czasem wystarczy zostać chwilę dłużej. Nie uciec w pierwszym odruchu. Dać sobie prawo do bycia ważną —nie idealną, nie pewną, ale obecną. I to była decyzja, którą po raz pierwszy podjęłam naprawdę dla siebie. Klara, 30 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W domu tylko ja potrafiłam obsłużyć pralkę, zmywarkę i odkurzacz. Gdy przestałam to robić, dom wyglądał jak śmietnik” „Syn z niecierpliwością czeka, by zgarnęła mnie klepsydra. Ważne jest tylko to, bym przed śmiercią podpisała testament” „Teść ma prawie 70 lat i za grosz szacunku do innych. Teściowa dawała sobie wejść na głowę, a ja ustawię go do pionu”
„Pouczałam synową, bo uznałam, że wszystko robi nie tak. Za rady z dobrego serca zrobiła ze mnie jędzę”
„Do mieszkania Pawła i Zuzanny weszłam z torbą w jednej ręce i gotową oceną w głowie. Już w przedpokoju rzuciłam okiem na jasne ściany i prostą komodę. Za prosta, pomyślałam. U nas zawsze wisiało coś na ścianach, dom musiał mieć charakter”.
Zawsze uważałam, że wiem, jak powinien wyglądać dom i relacje w rodzinie. Przez lata byłam tą, która podpowiadała, poprawiała i wskazywała lepsze rozwiązania. Przyzwyczaiłam się do tego i uważałam, że jestem w tym po prostu dobra. Kiedy jechałam do mieszkania syna, byłam przekonana, że moja obecność znów okaże się potrzebna. Nie spodziewałam się, że kilka pozornie niewinnych uwag sprawi, że po raz pierwszy zabraknie mi słów. W końcu byłam u siebie Do mieszkania Pawła i Zuzanny weszłam z torbą w jednej ręce i gotową oceną w głowie. Już w przedpokoju rzuciłam okiem na jasne ściany i prostą komodę. Za prosta, pomyślałam. U nas zawsze wisiało coś na ścianach, dom musiał mieć charakter. — Zmieniliście szafkę? — zapytałam, zdejmując płaszcz. — Taka… skromna. Ale teraz chyba wszyscy tak mają. Zuzanna uśmiechnęła się lekko i odebrała ode mnie torbę. — Tak, uznaliśmy, że będzie praktyczniej — odpowiedziała cicho. Paweł zniknął w kuchni, a ja ruszyłam za nim, już rozglądając się po blatach. Wszystko było poukładane, czyste, ale jakieś… nie moje. Garnki nie tam, gdzie trzeba, przyprawy w małych słoiczkach, podpisane równym pismem. — Tyle tych pojemników — mruknęłam. — Kiedyś wystarczała sól i pieprz. Zuzanna postawiła na stole półmisek z obiadem. Pachniało dobrze, choć podała go inaczej, niż ja bym to zrobiła. Bez serwetek, bez tego „czegoś”, co zawsze uważałam za konieczne. — Nie boisz się, że wystygnie? — rzuciłam niby mimochodem. — Ja zawsze przykrywałam. — Zaraz siadamy — odparła, poprawiając rękaw swetra. Zauważyłam, że mówi coraz ciszej. Uznałam to za potwierdzenie, że ma świadomość moich racji. Przecież nie chciałam źle. Kto, jak nie ja, miał jej podpowiedzieć? Byłam tu dłużej, wiedziałam więcej. Patrzyłam na nią, jak krząta się przy stole, i nawet przez myśl mi nie przeszło, że to napięcie w jej ramionach nie ma nic wspólnego z obiadem. — Mamo, usiądź już! — zawołał Paweł. — Zaraz przyjadą goście. Usiadłam, prostując plecy. W końcu byłam u siebie. A przynajmniej tak mi się wtedy wydawało. Ja znam życie Renata i Szymon przyszli punktualnie, z uśmiechami i torbą drobnych upominków. Od progu zaczęli się rozglądać, jakby byli w miejscu, które ich ciekawiło, a nie tylko w mieszkaniu rodziny. — Jak tu jasno — powiedziała Renata, zdejmując buty. — Uwielbiam takie wnętrza. Człowiek od razu ma lżej w głowie. Uniósł mi się lekko podbródek. Jasno? Dla mnie było raczej pusto. — To Zuzanna wszystko wymyśliła — wtrącił Paweł. — Ja bym pewnie powiesił coś zupełnie innego. — I dobrze, że nie powiesiłeś — zaśmiał się Szymon. — Minimalizm robi robotę. Zuzanna spuściła wzrok, ale na jej twarzy pojawił się cień uśmiechu. Zauważyłam to kątem oka i poczułam coś nieprzyjemnego, jakby ktoś delikatnie nacisnął mnie w żołądek. Usiedliśmy do stołu. Renata spojrzała na półmisek. — Ale ładnie podane — powiedziała z uznaniem. — Prosto, ale z pomysłem. Od razu widać, że ktoś się nad tym zastanowił. — Naprawdę? — wyrwało mi się szybciej, niż chciałam. — Dla mnie trochę… nietypowo. Zapadła krótka cisza, którą Szymon wypełnił natychmiast. — Właśnie to jest fajne. Każdy robi tak samo, a tu coś innego. Zaczęłam jeść, choć nagle straciłam apetyt. Każde kolejne zdanie gości było jak mały kamyk dorzucany do kieszeni mojego płaszcza. — Te słoiczki z przyprawami są świetne — dodała Renata. — Widać, co jest gdzie. Muszę podpatrzeć. Spojrzałam na Zuzannę. Siedziała spokojnie, dłonie trzymała na kolanach, jakby nie chciała się narzucać. Nie triumfowała, nie komentowała. Przyjmowała te pochwały z nieśmiałością, która nagle przestała wyglądać na brak pewności siebie, a zaczęła przypominać ostrożność. W mojej głowie pojawiła się myśl, której nie chciałam dopuścić: a jeśli to nie ona potrzebuje moich uwag, tylko ja potrzebuję ich udzielać? Szybko ją odsunęłam. Przecież goście widzą tylko powierzchnię. Ja znam życie. Renata powiedziała jeszcze: — Macie tu naprawdę dom. Taki z klimatem. Wtedy poczułam ukłucie wstydu. Bo ten klimat najwyraźniej istniał beze mnie. Siedziałam sztywno Zaczęłam ją obserwować uważniej, choć sama przed sobą nie chciałam się do tego przyznać. Zuzanna poruszała się po mieszkaniu cicho, jakby sprawdzała, czy nie zajmuje za dużo miejsca. Kiedy ktoś prosił o dokładkę, wstawała od razu. Kiedy rozmowa schodziła na inne tory, cofała się o krok, zostawiając przestrzeń innym. Wcześniej widziałam w tym brak charakteru. Teraz coś zaczęło mi się nie zgadzać. — Paweł, masz świetną żonę — powiedziała nagle Renata. — Widać, że dba o detale, ale bez narzucania się. Paweł spojrzał na Zuzannę z takim ciepłem, że aż poczułam ukłucie zazdrości. Nie o nią. O to spojrzenie. O to, że już dawno nie patrzył tak na mnie. — To prawda — odpowiedział spokojnie. — Ja bym się w tym wszystkim pogubił. Zuzanna lekko się zarumieniła. — Przesadzacie — powiedziała cicho. — Po prostu lubię, kiedy jest spokojnie. Siedziałam sztywno. W mojej głowie zaczęły pojawiać się obrazy sprzed lat: ja w kuchni, ja przy stole, ja poprawiająca, instruująca, decydująca. Zawsze byłam pewna, że tak trzeba. Że jeśli ja nie powiem, to świat się rozsypie. Kiedy goście zbierali się do wyjścia, Renata jeszcze raz rozejrzała się po salonie. — Naprawdę, Zuzanno, macie tu coś wyjątkowego — powiedziała. — Czuć, że to dom. Zuzanna podeszła do drzwi razem z nami. Stałam obok niej, bliżej niż zwykle. I wtedy wydarzyło się coś, czego się nie spodziewałam. — Mamo, podasz, proszę, płaszcz Renacie? – zwróciła się do mnie spokojnie, naturalnie, jakby to słowo było oczywiste. Mamo. Nie „pani Heleno”. Nie „czy możesz”. Tylko jedno słowo, wypowiedziane bez ostentacji, bez demonstracji. Jakby było tam od zawsze. Zamarłam. Przez ułamek sekundy nie wiedziałam, co zrobić z rękami, z twarzą, z tym nagłym ściskiem w gardle. Spojrzałam na nią i zobaczyłam w jej oczach coś, czego wcześniej nie dostrzegałam — zaufanie. Niepewne, ostrożne, ale prawdziwe. Podałam płaszcz, czując, że coś we mnie pęka. Nie z dumy, a ze wstydu. Bo dotarło do mnie, że ona już dawno uznała mnie za bliską osobę. A ja przez cały ten czas stałam nad nią z oceną, jak nad uczennicą, która wciąż robi coś nie tak. Kiedy drzwi się zamknęły, w mieszkaniu zapadła cisza. Inna niż wcześniej. Cięższa. A ja po raz pierwszy nie miałam żadnej uwagi do dodania. Skinęłam głową Kiedy Paweł odprowadził Renatę i Szymona do windy, zostałam w salonie sama. Zuzanna zaczęła zbierać talerze ze stołu, jakby nic się nie wydarzyło. Jakby to jedno słowo nie wywróciło mi wszystkiego w środku. Słyszałam cichy stuk porcelany i szum wody w kuchni. Normalność, która nagle stała się dla mnie zbyt głośna. Usiadłam ciężej na krześle i rozejrzałam się po mieszkaniu jeszcze raz. Te same ściany, ta sama komoda, te same drobne przedmioty. A jednak coś było inne. Jakbym dopiero teraz zobaczyła je naprawdę, bez potrzeby porównywania z tym, co znałam. Przypomniałam sobie inne wizyty. Moje uwagi rzucone przy okazji. „A nie za cienkie zasłony?”, „Ja bym zrobiła to inaczej”, „Paweł lubił, jak było bardziej tradycyjnie”. Widzę teraz jej twarz w tych chwilach — lekki uśmiech, kiwnięcie głową, cofnięcie się o pół kroku. Brałam to za zgodę. Dziś wiedziałam, że to była rezygnacja. Paweł wrócił i spojrzał na mnie pytająco. — Wszystko w porządku? — zapytał. — Tak — odpowiedziałam odruchowo. Zawsze tak mówiłam. Ale nie było w porządku. Bo dotarło do mnie, jak często stawiałam go między sobą a żoną. Jak zmuszałam, by wybierał lojalność, choć nigdy nie wypowiadałam tego wprost. Myślałam, że walczę o swoje miejsce. Teraz widziałam, że robiłam dokładnie odwrotnie. Zuzanna wróciła z kuchni, otarła dłonie w ręcznik i usiadła naprzeciwko mnie. Przez chwilę milczałyśmy. Chciałam coś powiedzieć. Cokolwiek. Ale każde zdanie, które pojawiało się w głowie, brzmiało zbyt pusto. — Zaparzę herbatę — powiedziała w końcu spokojnie. Skinęłam głową. Nie byłam gotowa na rozmowę. Jeszcze nie. Zostałam z myślami, które pierwszy raz nie dawały mi poczucia racji, tylko ciężar. Nie wiem, czy się zmienię Wyszłam od nich późnym wieczorem. Na klatce schodowej było cicho, a światło jarzeniówki migotało tak samo jak zawsze, tylko ja szłam wolniej. Każdy krok brzmiał głośniej niż powinien. W głowie wciąż słyszałam to jedno słowo, wypowiedziane bez wahania, jakby było darem, na który nie do końca zasłużyłam. W domu nie zapaliłam od razu światła. Zdjęłam płaszcz, położyłam torebkę na krześle i usiadłam w ciszy. Przez lata byłam przekonana, że bliskość buduje się obecnością, radą, czuwaniem. Dopiero teraz zrozumiałam, że moje czuwanie często było kontrolą, a rady — sposobem na postawienie się wyżej. Nie potrafiłam powiedzieć „przepraszam”. To słowo ugrzęzło mi w gardle, ciężkie i nieporęczne. Ale po raz pierwszy poczułam, że moje milczenie nie wynika z wyższości, tylko z ostrożności. Jakby we mnie samej coś się przestawiło i wymagało czasu, by nauczyć się nowego sposobu bycia. Nie wiem, czy się zmienię. Wiem tylko, że tamtego dnia po raz pierwszy zobaczyłam, jak łatwo można kogoś od siebie odsunąć, myśląc, że trzyma się go blisko. I że autorytet, który nie daje miejsca innym, zamienia się w puste miejsce przy stole. Od tamtej wizyty staram się częściej słuchać niż mówić. Nie zawsze mi wychodzi. Czasem nadal mam gotową uwagę na końcu języka. Ale teraz wiem, że jedno nieuważne zdanie może ważyć więcej niż lata dobrych intencji. Helena, 63 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Syn traktował nasz dom jak 4-gwiazdkowy hotel z pełnym wyżywieniem. W końcu mój mąż nie wytrzymał i pogonił lenia” „Wzięłam ślub, by uciec od samotności. Miłość przyszła później, ale nie miała związku z moim małżeństwem” „Zamiast kupić pączki w luksusowej cukierni, poszłam do dyskontu. Chciałam zabłysnąć w firmie, a to była kompromitacja”
„Miałam dom, kasę i zabezpieczoną przyszłość. Jedyne, czego zazdrościłam siostrze, to rodzinne ciepło”
„Każdy poranek wyglądał u mnie tak samo. Budziłam się chwilę przed budzikiem, w idealnie cichej sypialni, gdzie nawet światło wpadało przez zasłony w kontrolowany sposób. Dom był duży, jasny, dopracowany w każdym szczególe. Pachniał czystością i drogimi świecami, których zapach wybierała projektantka wnętrz, nie ja”.
Dom, w którym mieszkałam, lśnił czystością i emanował spokojem, jakby ktoś codziennie wygładzał w nim wszystkie emocje. Miałam wszystko, co podobno daje szczęście: przestrzeń, pieniądze, ludzi, którzy mówili do mnie z szacunkiem. A jednak każdego ranka budziłam się z uczuciem, że czegoś brakuje. Najbardziej bolało mnie to, że coraz częściej myślałam o siostrze, której życia nigdy nie chciałam. Czasem próbowałam Każdy poranek wyglądał u mnie tak samo. Budziłam się chwilę przed budzikiem, w idealnie cichej sypialni, gdzie nawet światło wpadało przez zasłony w kontrolowany sposób. Dom był duży, jasny, dopracowany w każdym szczególe. Pachniał czystością i drogimi świecami, których zapach wybierała projektantka wnętrz, nie ja. Leżałam chwilę bez ruchu, zbierając się na kolejny perfekcyjny dzień. Tomasz zazwyczaj był już w łazience albo sprawdzał coś na telefonie. Rozmawialiśmy mało i konkretnie. — Dzisiaj kolacja z partnerami o dziewiętnastej — rzucił kiedyś, zapinając koszulę. — Dobrze. Dzieci będą w domu — odpowiedziałam automatycznie. To były nasze rozmowy. Terminy, plany, logistyka. Jakbyśmy prowadzili wspólne przedsięwzięcie, a nie życie. Nie pamiętałam, kiedy ostatni raz zapytał mnie, jak się czuję. Może nigdy nie dawałam mu do tego okazji. Igor wychodził z domu w słuchawkach, bez słowa. Maja mijała mnie w kuchni, rzucając krótkie spojrzenie pełne ironii. — Jest śniadanie — powiedziałam któregoś ranka. — Nie jestem głodna – odburknęła, nawet się nie zatrzymując. Stałam wtedy przy wyspie kuchennej, w idealnie skrojonym szlafroku, i czułam się jak gość we własnym domu. Wiedziałam o dzieciach wszystko, co dało się zapisać w kalendarzu: zajęcia, oceny, spotkania. Nie wiedziałam, co je martwi ani co je cieszy. Czasem próbowałam. Pytałam, jak minął dzień, ale odpowiedzi były krótkie, zdawkowe, jakby mówili do kogoś obcego. A ja nie potrafiłam przebić tej ściany. Zamiast tego wracałam do swoich obowiązków, do świata, w którym byłam skuteczna i podziwiana. Wieczorami siadałam w salonie, otoczona ciszą i przedmiotami, które miały świadczyć o sukcesie. Patrzyłam na swoje odbicie w ciemnym oknie i myślałam, że wszystko, co mam, jest jak złota klatka. Piękna, bezpieczna, ale zamknięta. I im dłużej w niej byłam, tym mniej pamiętałam, jak brzmi prawdziwy śmiech w domu. Zazdrość mieszała się z irytacją Do Leny pojechałam bez zapowiedzi, co samo w sobie było dla mnie czymś obcym. Zawsze wszystko planowałam, umawiałam, wpisywałam w kalendarz. Jej blok stał na obrzeżach miasta, szary i niepozorny. Kiedy zaparkowałam swoje wypolerowane auto między starszymi samochodami, przez chwilę siedziałam w środku, jakbym zbierała odwagę, by wysiąść. Drzwi otworzyła mi Lena z rozczochranymi włosami i zmęczonym uśmiechem. — Kalina? Co ty tu robisz? — Przejeżdżałam obok — skłamałam odruchowo. W mieszkaniu było ciasno, ale ciepło. Nie chodziło o temperaturę. Z kuchni dobiegał zapach obiadu, a po dywanie jeździły małe samochodziki. Filip siedział na podłodze i budował coś z klocków. Kiedy zobaczył matkę, od razu się do niej przytulił. — Mamo, patrz! To dla ciebie — powiedział z dumą, podając jej krzywą wieżę. Lena uklękła obok niego, jakby nie istniał cały świat poza tą chwilą. — Jest piękna. Zrobimy dla niej miejsce na półce. Patrzyłam na nich i czułam ukłucie, którego nie potrafiłam nazwać. Zazdrość mieszała się z irytacją. Przecież miała tak niewiele. Małe mieszkanie, jeden dochód, ciągłe zmęczenie. A jednak jej oczy były żywe. — U ciebie zawsze taki chaos — rzuciłam, próbując żartować. — Może — odpowiedziała spokojnie. — Ale nasz. Usiadłyśmy przy stole. Rozmawiałyśmy o drobiazgach, rachunkach, pracy, dzieciach. Ja mówiłam o zajęciach Igora i Mai, ona o tym, jak Filip nie chciał rano wyjść do przedszkola. Słuchałam jej i nagle dotarło do mnie, że ona zna swojego syna naprawdę. Nie z opowieści, nie z raportów. — Ty masz łatwiej — powiedziałam nagle, zanim zdążyłam się powstrzymać. — Łatwiej? — Lena spojrzała na mnie zaskoczona. Nie odpowiedziałam. Wiedziałam, że to nieprawda. A jednak coś we mnie uparcie porównywało nasze życia, jakbyśmy wciąż były dziewczynkami rywalizującymi o uwagę. Gdy wychodziłam, Filip pomachał mi ręką, a Lena uśmiechnęła się lekko. W drodze powrotnej poczułam, że ten obraz będzie mnie prześladował. Bo im dłużej o nim myślałam, tym wyraźniej widziałam, jak daleko jestem od własnych dzieci. Słowa zawisły w powietrzu Rodzinne spotkanie miało być kolejnym dowodem na to, że potrafię wszystko zorganizować. Stół uginał się od potraw, światło było ciepłe, a rozmowy zaplanowane tak, by nikt nie czuł się niezręcznie. Zaprosiłam Lenę z Filipem, choć część mnie już wtedy wiedziała, że to zły pomysł. Tomasz krążył po salonie z telefonem w dłoni, a dzieci siedziały osobno, jakby przyszły tu z obowiązku. — Usiądźcie bliżej siebie — poprosiłam, próbując brzmieć lekko. Igor przewrócił oczami. Maja skrzyżowała ręce na piersi. — Przecież siedzimy — rzuciła chłodno. Lena obserwowała to wszystko w milczeniu. Filip bawił się pod stołem, co chwilę znikając i pojawiając się obok matki. Śmiał się głośno, swobodnie. Ten dźwięk rozpraszał moją starannie ułożoną wizję. — Filip, może usiądziesz spokojnie? — powiedziałam, czując narastające napięcie. — On jest dzieckiem — odpowiedziała Lena spokojnie. Coś we mnie pękło. Jakby to jedno zdanie odsłoniło wszystko, czego tak długo nie chciałam widzieć. Igor odsunął krzesło. — Mamo, daj spokój. To i tak bez znaczenia. — Jak to bez znaczenia? — zapytałam ostro. — To jest rodzina. Maja spojrzała na mnie uważnie, z powagą, której się nie spodziewałam. — My nie wiemy, kim ty jesteś — powiedziała cicho. — Znasz nasze plany, ale nie nas. W salonie zapadła cisza. Tomasz udawał, że sprawdza coś w telefonie. Lena zamarła. Czułam, jak serce bije mi w gardle. — To nieprawda — wyszeptałam. — Robię wszystko dla was. — Dla lepszej wizji — dodał Igor. — Nie dla nas. Lena wstała, kładąc rękę na ramieniu Filipa. — Dzieci mają prawo tak czuć — powiedziała cicho. — Może warto ich posłuchać. To było za dużo. — Tobie łatwo mówić! — wybuchłam. — Ty nie masz nic do stracenia. Ja muszę pilnować wszystkiego. Słowa zawisły w powietrzu, ciężkie i nieodwracalne. Wtedy dotarło do mnie, że wszyscy patrzą na mnie z dystansem. Nawet własne dzieci. A ja stałam pośrodku salonu, w domu pełnym ludzi, i czułam się bardziej samotna niż kiedykolwiek. Bałam się odrzucenia Po ich wyjściu dom nagle opustoszał, choć nic się w nim fizycznie nie zmieniło. Talerze wciąż stały na stole, światła paliły się tak, jak zaplanowałam. Usiadłam na kanapie i po raz pierwszy od dawna pozwoliłam sobie nie wstawać, nie poprawiać, nie ratować sytuacji. Cisza była gęsta i niewygodna. W głowie wciąż słyszałam słowa Mai. Znasz nasze plany, ale nie nas. Próbowałam się bronić sama przed sobą. Przecież byłam obecna. Byłam na zebraniach, dowoziłam, organizowałam. Tylko że ta obecność zawsze miała formę zadania do wykonania, nie relacji. Przypomniałam sobie, jak Igor kiedyś próbował mi coś opowiedzieć. Stałam wtedy przy laptopie. — Mamo, bo ja… — Poczekaj chwilę, dobrze? — przerwałam mu. — To pilne. Nie wróciliśmy już do tej rozmowy. Takich chwil było więcej, tylko ja nauczyłam się ich nie zauważać. Złość na Lenę powoli ustępowała miejsca czemuś trudniejszemu. Wstydowi. Zazdrościłam jej nie dlatego, że miała łatwiej, ale dlatego, że miała odwagę być blisko. Ja przez lata wybierałam spokój, kontrolę i wygodę. Mówiłam sobie, że robię to dla rodziny, a tak naprawdę chroniłam siebie przed emocjami, których nie umiałam unieść. Bałam się odrzucenia. Bałam się, że jeśli się zbliżę, zobaczę w oczach dzieci obojętność albo żal. Łatwiej było kupić im kolejne rzeczy, zaplanować kolejne zajęcia, niż zapytać, co naprawdę czują. Tego wieczoru zrozumiałam, że moja zazdrość była krzykiem o coś, czego sama sobie odmawiałam. I że jeśli nic nie zmienię, zostanę w tej klatce sama. Z kluczami w dłoni, ale bez odwagi, by ich użyć. Plątałam się w słowach Nie obudziłam się następnego dnia odmieniona. Nic nie zniknęło samo: dystans dzieci, chłód w domu, napięcie między mną a Leną. Ale pierwszy raz od dawna zrobiłam coś, co nie było zaplanowane ani wygodne. Usiadłam z Mają w jej pokoju, bez powodu, bez telefonu w dłoni. Milczałyśmy długo. Igor minął nas w korytarzu i tylko skinął głową, ale nie uciekł od razu do swojego świata. To były drobiazgi, niemal niezauważalne, a jednak kosztowały mnie więcej niż wszystkie wcześniejsze wysiłki. Nie przeprosiłam w idealny sposób. Plątałam się w słowach, mówiłam za dużo i za szybko. Czułam ich nieufność, jakby sprawdzali, czy to chwilowe. I mieli do tego prawo. Przez lata uczyłam ich, że jestem obok, ale nie z nimi. Z Leną nie rozmawiałyśmy przez kilka dni. Kiedy w końcu się odezwała, nie było w jej głosie triumfu ani wyższości. Było zmęczenie i ostrożność. Zrozumiałam wtedy, że ona nigdy nie była moim wrogiem. Była tylko lustrem, w które bałam się patrzeć. Złota klatka nadal stoi. Dom, życie, wizerunek — wszystko jest na swoim miejscu. Różnica polega na tym, że przestałam udawać, że to wystarcza. Drzwi są uchylone. Nie wiem jeszcze, czy znajdę w sobie odwagę, by wyjść całkiem. Ale po raz pierwszy nie wmawiam sobie, że nie ma wyjścia. Kalina, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Pojechałam z mężem do sanatorium i to był błąd. Zamiast korzystać z życia, musiałam wysłuchiwać jego narzekań” „Chciałam z wnukami zrobić faworki, a one mają w nosie tradycje. Nawet w ferie wszystko jest ważniejsze niż czas z babcią” „Dzieci pojechały na zimowisko, ja do sanatorium, a mąż miał robić remont. Czułam, że wcale nie kładł gresu w łazience”
„Nie tak wychowałam swojego syna. Gdy synowa tonęła we łzach, mogłam robić tylko jedno”
„Nigdy nie miałam z moją synową jakiejś szczególnej relacji — nie była wymarzoną kandydatką na żonę dla mojego syna, ale nauczyłam się akceptować wybory innych ludzi. W końcu to nie ja z nią śpię pod jednym dachem. Mimo wszystko próbowałam się nie wtrącać i zachowywać dystans, chociaż przyznam: czasami trudno było mi ugryźć się w język”.
Nigdy nie uważałam się za osobę, która z łatwością chowa dumę do kieszeni. Przez całe życie kierowałam się zasadą: swoje dzieci się broni, a już zwłaszcza przed obcymi. Tymczasem czas potrafi człowieka nauczyć pokory: do siebie, do innych, do tych wszystkich spraw, które kiedyś wydawały się czarno-białe. Mój syn od zawsze był moim oczkiem w głowie — tym bardziej nie mogłam znieść myśli, że w jakikolwiek sposób mógłby być winny cudzemu nieszczęściu. Zresztą, która matka przyznałaby, że jej dziecko, dorosły już mężczyzna, potrafi czasem być zwyczajnie podły? Ostatnio jednak wszystko stanęło na głowie. Sytuacja, która wydawała się banalna, codzienna — ot, zwykłe rodzinne nieporozumienie — rozrosła się do rozmiarów, które nie mieściły mi się w głowie. Aż do tego jednego wieczoru, gdy spojrzałam na moją synową i zobaczyłam w jej oczach coś, czego się nie spodziewałam. W tamtej chwili wiedziałam już, że nawet jeśli mnie samej jest z tym trudno, czasem trzeba ugryźć się w język i przeprosić, choćby za własne dziecko. Spojrzał na mnie spode łba Nigdy nie miałam z moją synową jakiejś szczególnej relacji — nie była wymarzoną kandydatką na żonę dla mojego syna, ale nauczyłam się akceptować wybory innych ludzi. W końcu to nie ja z nią śpię pod jednym dachem. Mimo wszystko próbowałam się nie wtrącać i zachowywać dystans, chociaż przyznam: czasami trudno było mi ugryźć się w język. Pewnego piątkowego popołudnia weszłam do ich mieszkania bez wcześniejszego uprzedzenia. Uważałam, że mam do tego prawo — w końcu przyniosłam im świeże ciasto i trochę warzyw z ogródka. W korytarzu zastała mnie cisza, która od razu wydała mi się podejrzana. Z kuchni dochodził cichy szloch. — Wszystko w porządku? — zapytałam, wchodząc do środka. Synowa siedziała przy stole, z oczami czerwonymi od płaczu. Usiadłam naprzeciwko niej, odstawiając koszyk na blat. — Coś się stało? — dopytywałam z pozorną obojętnością. W głowie już gotowa byłam do obrony swojego syna, zanim jeszcze usłyszałam, o co chodzi. — Nic… — mruknęła, ocierając łzę. — Głupia jestem, przepraszam. — Oj, dziewczyno, jeśli płaczesz przy teściowej, to już musi być źle — próbowałam zażartować, ale ona nie podchwyciła. Nagle do kuchni wszedł mój syn, cały w nerwach. Nawet nie spojrzał na żonę. — Znowu płaczesz? — rzucił pod nosem zrezygnowanym tonem. — Może byś chociaż zapytał, dlaczego? — odezwałam się, patrząc na niego z ukosa. — A po co, skoro i tak zawsze chodzi o to samo… — odburknął, grzebiąc coś w szafce. — Synu, może czasem trzeba posłuchać drugiego człowieka, zamiast się od razu obrażać — powiedziałam chłodno. Spojrzał na mnie spode łba, jakbym właśnie zdradziła rodzinę. Westchnęłam ciężko Nie było to może najprzyjemniejsze popołudnie w moim życiu, ale miałam już serdecznie dość tej sztucznej atmosfery. Postanowiłam zostać chwilę dłużej, choć czułam, że oboje najchętniej wysłaliby mnie do diabła. Synowa po raz kolejny otarła nos w papierowy ręcznik i unikała mojego wzroku. — Może zrobię nam herbaty? — rzuciłam, żeby przełamać ciszę. — Chociaż w tym domu ktoś powinien zadbać o domową atmosferę. Syn wywrócił oczami. — Mamo, może nie teraz, naprawdę… — Właśnie, że teraz — przerwałam mu, z uporem nalewając wodę do czajnika. — Ja nigdzie się nie śpieszę. Może ktoś w końcu powie mi, o co tu chodzi? Synowa ściszyła głos. — To nic, po prostu… — Urwała, spojrzała nerwowo na mojego syna. On od razu się spiął. — Przestań już. Przecież rozmawialiśmy o tym milion razy. Każdego dnia to samo — rzucił zniecierpliwiony. — Nie rozmawialiśmy, tylko ty mówiłeś — odpowiedziała cicho, a w jej głosie było tyle rezygnacji, że aż mnie to zabolało. — Ja tylko chciałam… żebyś wrócił wcześniej, tyle. — Boże, znowu to samo! — wybuchł. — Pracuję, żebyśmy mogli jakoś żyć, a ty wymagasz cudów. Przecież nie siedzę w barze do nocy! Westchnęłam ciężko. — Synu, twoja żona prosi cię, żebyś wrócił czasem na obiad. To naprawdę taki dramat? — zwróciłam się do niego, udając obojętność, choć w środku aż się gotowałam. — Mamo, zostaw to. To nasze sprawy. — Wasze, ale z waszym płaczem ja też muszę żyć — odpowiedziałam z przekąsem. — Może czas dorosnąć. Synowa spojrzała na mnie z wdzięcznością przez łzy. Synowa zakryła twarz dłońmi Zrobiłam herbatę, choć wszyscy wiedzieliśmy, że nie o napój tu chodziło. Siedzieliśmy przy stole jak w kiepskim teatrze, a każdy patrzył gdzie indziej. Mój syn wiercił się nerwowo, jakby chciał uciec, a synowa raz po raz zaglądała w kubek, jakby szukała tam rozwiązania. Postanowiłam nie odpuszczać. — No to może teraz, jak już się napiłaś, powiesz, co ci tak naprawdę leży na sercu — zwróciłam się do synowej łagodniej, niż zamierzałam. — Ja… — zaczęła niepewnie, po czym się zawahała. — Po prostu czuję się sama w tym wszystkim. On wraca późno, nie rozmawia ze mną. Nawet nie pyta, jak minął mi dzień. — Przestań — burknął syn. — Zaczynasz znowu te swoje żale. — To nie są żale! — Podniosła lekko głos, co aż mnie zdziwiło. — Po prostu chciałabym, żebyśmy czasem usiedli razem, zjedli kolację, jak normalna rodzina. — A ja co? Chyba codziennie coś jemy, nie? — odbił, patrząc gdzieś w bok. Wtedy już nie wytrzymałam. — Ty naprawdę nic nie widzisz? — rzuciłam ostro. — Jakbym patrzyła na własnego ojca, który przez całe życie wszystko miał gdzieś, byle było po jego myśli. — Mamo, proszę cię! — warknął. — Dobrze, nie będę się wtrącać — odpowiedziałam sucho, choć wiedziałam, że i tak już dawno się wmieszałam. — Tylko powiem ci jedno: kobieta, która płacze przy stole, to nie jest normalny stan. Przemyśl to sobie, zanim jeszcze bardziej się pogrążycie. Synowa zakryła twarz dłońmi. — Przepraszam, nie chciałam robić scen… — wyszeptała. — To nie ty powinnaś przepraszać, dziecko — powiedziałam, patrząc wymownie na syna. Wyglądał na zagubionego Czułam, jak w pokoju robi się duszno od wszystkich tych niewypowiedzianych pretensji. Syn milczał, zaciśnięte usta mówiły wszystko. Synowa otarła łzy, próbując się uspokoić, ale ręce jej drżały. — Wiesz co, może ja się spakuję i pojadę na weekend do mamy — powiedziała nagle, wstając od stołu. — Przynajmniej przez chwilę nie będziesz miał powodu, żeby się mnie czepiać. — Tak, jasne, najlepiej uciec — odburknął mój syn, znów na nią nie patrząc. — Zawsze tylko ucieczka albo foch. — Może czasem warto odejść, zamiast słuchać codziennie, że się jest problemem — odpowiedziała spokojniej, niż się spodziewałam. — Nawet jak proszę cię, żebyś przyszedł do domu, to kończy się na tym, że to ja coś robię źle. — Bo robisz z igły widły! — Podniósł głos. — Przestańcie! — weszłam im w słowo. — Zachowujecie się jak para obrażonych dzieci, a nie dorośli ludzie. Ty, synu, myślisz, że wszystko samo się ułoży? Bo ci się nie chce rozmawiać? — Wstałam i podeszłam do synowej. — Chodź, dziecko, pójdziemy do pokoju. Ty się spakujesz, a ja zadzwonię po taksówkę. Odpoczniecie od siebie, może to wam dobrze zrobi. Spojrzała na mnie ze zdziwieniem, jakby nie wierzyła, że ktoś w tej rodzinie jest po jej stronie. Wtedy mój syn westchnął ciężko. — Mamo, po co się wtrącasz? To nasze sprawy! — Za długo już siedzę cicho — odpowiedziałam, patrząc mu prosto w oczy. — Widzisz, do czego doprowadziło twoje milczenie? Synowa ruszyła do sypialni, a ja jednak zostałam w kuchni z synem. On pierwszy raz od dawna wyglądał na zagubionego. — Myślisz, że jak ona wyjedzie, to coś się zmieni? — zapytałam cicho. — Nie wiem… Może tak będzie lepiej — odpowiedział, ale w jego głosie zabrzmiała niepewność. Wyszła, nie oglądając się za siebie Pół godziny później synowa była już gotowa do wyjścia. Jej torba stała przy drzwiach, a ona sama wyglądała na wyczerpaną. Syn siedział na kanapie w salonie, patrząc pustym wzrokiem w telewizor, choć niczego nie oglądał. Weszłam do pokoju, nie pytając o pozwolenie. — Może chociaż pożegnasz się z żoną, zanim pojedzie? – rzuciłam ostro. — Czy tak ci już wszystko jedno? Zignorował mnie przez chwilę, po czym wstał powoli i podszedł do synowej. Stanęli naprzeciwko siebie, oboje spięci jak przed bitwą. — Wyjeżdżasz naprawdę? — zapytał cicho, bez tej swojej zwykłej buty. — Tak. Muszę odpocząć — odpowiedziała, nie patrząc mu w oczy. — Może wtedy zrozumiesz, co tracisz. Na chwilę zapadła cisza. Widziałam, że mój syn nie wie, co powiedzieć, choć zwykle buzia mu się nie zamyka. — Ja... — zaczął, ale urwał. — Może powiesz jej, że ci na niej zależy, zanim będzie za późno? — nie wytrzymałam i rzuciłam zgryźliwie. — Albo chociaż przeproś za te swoje humory. Syn wziął głęboki oddech, ale widać było, że duma mu na to nie pozwala. — Przepraszam, jeśli czujesz się źle przez to, że mnie nie ma — wydukał, jakby ktoś kazał mu się uczyć przeprosin na pamięć. — Po prostu… nie jestem w tym dobry. Synowa pokręciła głową. — Chciałam tylko, żebyś czasem był obecny. Nie chodzi o prezenty, tylko o to, żebyś usiadł obok mnie, zapytał, jak minął dzień. To nie jest chyba zbyt wiele, prawda? Syn spuścił głowę. — Nie wiedziałem, że to dla ciebie aż takie ważne — mruknął. — Gdybyś zapytał choć raz, wiedziałbyś. Taksówka już czekała pod blokiem. Synowa sięgnęła po torbę. Wyszła, nie odwracając się za siebie. Zostałam z synem, który stał na środku przedpokoju, blady i zdezorientowany. — Synu, czasem naprawdę nie wystarczy tylko być. Trzeba jeszcze chcieć. Może choć trochę pomogłam Wieczór przyniósł ciszę, jakiej dawno nie doświadczyłam w ich mieszkaniu. Syn długo siedział przy stole, nie odzywając się słowem. Ja nalałam sobie herbaty i przez chwilę miałam ochotę po prostu wyjść — odciąć się od ich problemów, wrócić do swojego cichego, uporządkowanego świata. Tyle że kiedy się naprawdę kocha własne dziecko, nie da się przejść obojętnie obok jego błędów, nawet jeśli te błędy bolą bardziej, niżby się chciało. W końcu przerwałam milczenie: — Wiesz, czasami nie wystarczy być dobrym synem, żeby być dobrym mężem. To są dwie różne rzeczy. Jesteś dorosły, ale zachowujesz się jak chłopiec, który myśli, że wszystko samo się naprawi. Syn popatrzył na mnie z rezygnacją. — Mamo, może ty masz rację, a może po prostu to nie jest dla mnie… Może się nie nadaję. — Głupoty gadasz — warknęłam. — Ludzie uczą się całe życie. Jeśli naprawdę ci zależy, to się nauczysz, nawet jeśli musisz czasem ugryźć się w język. Przez chwilę milczał, patrząc w blat. — Myślisz, że ona wróci? — Jeśli ją przeprosisz. Ale nie tak, jak przed chwilą, tylko naprawdę. I przestaniesz się zachowywać jak obrażony książę. Widziałeś, jak na ciebie patrzyła? Ona już nie ma siły płakać. — Zawsze myślałem, że ty będziesz po mojej stronie — mruknął z wyrzutem. — Jestem po stronie tego, kto ma rację. Tym razem to nie ty, synu. Przez chwilę nie wiedział, co powiedzieć. W końcu westchnął i wstał. — Może zadzwonię do niej jutro… I spróbuję powiedzieć coś, co nie brzmi jak wymuszone przeprosiny. Pokiwałam głową. — Mądrze. I wiesz co? Przeprosić za własne dziecko to wstyd, ale większym wstydem byłoby udawać, że nic się nie stało. Tej nocy wróciłam do domu zmęczona, ale z jakimś dziwnym spokojem. Może choć trochę pomogłam. Może to, co powiedziałam, zostanie mu w głowie. Może. Łucja, 70 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W szufladzie starego kredensu znalazłam testament dziadka. Nie mogłam uwierzyć w to, co kryła tajemnicza koperta” „Ferie w pensjonacie w górach zapowiadały się cudownie. Do momentu, aż odkryliśmy coś w łazience” „Zadzwoniłam do syna, że nie mam na chleb. Powiedział, że nigdy nie będzie moim bankomatem”
„To, co znalazłam pod łóżkiem w naszej sypialni, wstrząsnęło moim małżeństwem. Okazało się, że nie wiem wszystkiego”
„Nie pamiętałam. Albo może nie chciałam pamiętać. Mój mózg wymazywał wszystkie informacje, które nie pasowały do obrazu naszego poukładanego życia. W końcu nie wytrzymałam. Wzięłam te je i pojechałam do mojej siostry. Pokazałam jej je na dzień dobry”.
Nie jestem zaborcza ani chorobliwie zazdrosna, ale każdy ma swój próg wytrzymałości. Mój został przekroczony tamtego wieczoru, kiedy podczas sprzątania w sypialni natrafiłam na coś, co nie powinno się tam znajdować. Czerwone, koronkowe majtki — na pewno nie moje. Świat stanął w miejscu. Wszystko, co zbudowaliśmy przez lata, zawisło na cienkiej nici. Czy można żyć z kimś, komu przestaje się ufać? Serce waliło mi jak oszalałe, a myśli galopowały. On natomiast stał w przedpokoju, zupełnie niczego nieświadomy. Jeszcze nie wiedział, że za chwilę rozpęta się burza. Spojrzał na mnie zdezorientowany Nie planowałam wielkich porządków — chciałam tylko przesunąć łóżko, bo ciągle coś mi tam wpadało: a to kolczyk, a to skarpetka. Schyliłam się z odkurzaczem, wcisnęłam rurę w głąb i wtedy coś się zaczepiło. Pociągnęłam delikatnie i... zamarłam. Trzymałam w ręku koronkowe, czerwone majtki. W dodatku nie moje. Na pewno nie moje. Nigdy nie nosiłam takich — wyzywające, obcisłe, z cienką tasiemką. Stałam jak wryta. Ręce zaczęły mi się trząść. Serce waliło jak młot. Zerknęłam na drzwi — mąż był w salonie, oglądał mecz, jakby nic się nie działo. Nagle zagotowałam się w środku. Ruszyłam w jego stronę z majtkami w dłoni. — Co to ma być?! — krzyknęłam, rzucając mu bieliznę na kolana. Spojrzał na mnie zdezorientowany. Podniósł majtki i zrobił minę, jakby zobaczył potwora. — Skąd ty to masz?! — zapytał, jakby to ja była winna. — To ja się pytam, skąd TY to masz! Znalezione pod naszym łóżkiem! Wstał powoli, zaczął coś bełkotać, że to jakiś żart, że nie wie. I w tej jednej chwili cała rzeczywistość zaczęła pękać jak szkło pod naciskiem. Patrzyłam na niego i nie poznawałam człowieka, z którym żyłam od ponad dekady. Zacznie się grzebanie w przeszłości — Ja naprawdę nie wiem, skąd one się tam wzięły — powtórzył, jakby miał nadzieję, że to wystarczy, żeby mnie uspokoić. — Ty nie wiesz? — prychnęłam. — Przypadkiem znalazły się pod naszym łóżkiem? To może są moje? Chcesz mi wmówić, że mam rozdwojenie jaźni i noszę cudzą bieliznę? — Daj spokój, przecież widzę, że to nie twoje. Po prostu… może ktoś je tu wrzucił? Może dzieci? Parsknęłam śmiechem. Nasz syn miał dziewięć lat, córka siedem. To nawet nie było śmieszne. — A może masz kochankę i próbujesz mnie zrobić w balona? — powiedziałam cicho, ale każde słowo było jak nóż. Zamilkł. Patrzył na mnie z tą swoją miną niewiniątka. Nigdy nie miałam powodów, by go podejrzewać, ale teraz wszystko wyglądało inaczej. Każdy gest, każda jego cisza była podejrzana. — Czy ty mnie zdradzasz? — zapytałam w końcu, patrząc mu prosto w oczy. — Nie! Nigdy! — odpowiedział natychmiast. – Kocham cię. Nigdy bym cię nie skrzywdził. Nie mam pojęcia, skąd te majtki. Może... może ktoś się u nas bawił? Może twoja siostra? Albo ta twoja koleżanka z pracy, jak się kiedyś przebrała? — Przebrała się u nas w sypialni?! — krzyknęłam. I wtedy już wiedziałam, że zacznie się grzebanie w przeszłości. Zastanowiła się Po naszej kłótni unikałam go przez dwa dni. Mieszkaliśmy pod jednym dachem, ale jakby osobno. Nie gotowałam mu, nie odzywałam się, spałam na kanapie. On próbował zagadywać, jakby chciał udawać, że nic się nie stało. Gdy zapytałam, czy zadzwonił do tej koleżanki z pracy, którą podejrzewał o zostawienie bielizny, powiedział tylko: — Nie wiem nawet, jak się nazywała. To było trzy lata temu, raz przyszła z tobą po imprezie, pamiętasz? Nie pamiętałam. Albo może nie chciałam pamiętać. Mój mózg wymazywał wszystkie informacje, które nie pasowały do obrazu naszego poukładanego życia. W końcu nie wytrzymałam. Wzięłam te majtki i pojechałam do mojej siostry. Pokazałam jej je na dzień dobry. — Twoje? Spojrzała na nie zaskoczona. — O nie, ja takich nie noszę. I na pewno nie rozbieram się w waszej sypialni. — A pamiętasz, żeby ktoś obcy był u nas w domu? Zastanowiła się. — No, ta koleżanka z pracy… blondynka. Basia? Albo Beata? Miała czerwone szpilki i kręcone włosy. Zrobiła awanturę na balkonie, pamiętasz? I wtedy mnie tknęło. Rzeczywiście była kiedyś u nas taka jedna. Awantura, wódka, płacz. I mąż, który potem nie chciał o tym rozmawiać. Przełknęłam ślinę Nie czekałam długo. Wyciągnęłam stary telefon służbowy, w którym miałam jeszcze zapisane numery z pracy sprzed lat. Znalazłam Beatę. Pamiętałam ją — zawsze trochę zbyt głośna, trochę zbyt nachalna. Zadzwoniłam. Odebrała po drugim sygnale. — Cześć, tu Zuzanna... Nie wiem, czy mnie pamiętasz. Byłaś kiedyś u nas w domu z okazji firmowej imprezy. — A, Zuzka! No jasne! Jasne, że pamiętam! — zaśmiała się. — Ty i twój przystojniak-mąż. Co tam? Przełknęłam ślinę. — Słuchaj, pytanie z innej beczki... Czy nie zostawiłaś może kiedyś u nas... bielizny? Przez sekundę w słuchawce była cisza. — Co takiego? — Czerwone majtki. Znalazłam je pod łóżkiem. Zrobiła się z tego niezła afera. — O rany... — westchnęła. — No dobrze. Powiem ci. Tak, były moje. Zamarłam. — Co? Ale... jak? — Byłam wtedy kompletnie pijana. Pokłóciłam się z jakimś typem. Twój mąż odprowadził mnie do waszego pokoju, żebym się ogarnęła. I potem nie pamiętam, co się działo. Wiem tylko, że rano wyszłam w pośpiechu i pewnie coś mi wypadło. — Nic między wami nie było? — Zuzka, przysięgam. Wstyd mi do dzisiaj. Ale z twoim mężem nic mnie nie łączyło. Przytulił mnie bez słowa Kiedy się rozłączyłam, usiadłam na łóżku i gapiłam się w ścianę. Z jednej strony ulga, bo zdrady nie było, z drugiej wstyd, złość, zażenowanie. Pokłóciłam się z własnym mężem, spałam na kanapie, prawie rozwaliłam małżeństwo przez czyjeś majtki i moją wyobraźnię. Chociaż… czy tylko wyobraźnię? Wieczorem podeszłam do niego w kuchni. W rękach trzymał kubek herbaty i wyglądał, jakby bał się, że zaraz znowu wybuchnę. — Dzwoniłam do Beaty — powiedziałam krótko. Spojrzał na mnie pytająco, ale nic nie powiedział. — Powiedziała, że to jej majtki. Że była pijana, ty ją zaprowadziłeś do pokoju. Że nic między wami nie było. Skinął głową. — Tak było. Nie chciałem ci mówić, bo wiedziałem, że to zabrzmi idiotycznie. Myślałem, że już dawno się tego pozbyłem. Wypadły pewnie, kiedy sprzątałem po niej rzeczy. Bałem się, że mi nie uwierzysz. — Nie uwierzyłam. Zapanowała między nami nieznośna cisza. Patrzyliśmy na siebie, jakbyśmy byli obcymi ludźmi. — Przepraszam — powiedziałam w końcu. — Ale też chcę, żebyś wiedział: przez chwilę naprawdę sądziłam, że mnie zdradzasz. I to było najgorsze. On tylko przytulił mnie bez słowa. Kiwnęłam głową Przez następne dni byłam cicha. Niby wszystko wróciło do normy: gotowałam, spałam we wspólnym łóżku, dzieci niczego nie zauważyły. Ale we mnie coś się zmieniło. Zaufanie nie odradza się jak feniks z popiołów. Potrzebuje czasu, ciszy, drobnych gestów. Mąż robił, co mógł. Wracał wcześniej z pracy, sam z siebie zaproponował, że posprząta cały dom. Unikał meczów, telefonu, nawet wieczorem nie siadał sam przed telewizorem. Próbował być bliżej. Może właśnie to było potrzebne — żebym zobaczyła, że jemu naprawdę zależy. A ja… uczyłam się znowu ufać. Znowu wierzyć, że nie wszystko, co dziwne i niezrozumiałe, musi oznaczać zdradę. Choć strach został. Bo kiedy raz się zacznie kwestionować rzeczywistość, trudno potem uwierzyć, że świat nie chce nas oszukać. Pewnego wieczoru, gdy siedzieliśmy razem z herbatą, powiedział: — Gdybym cię zdradził, nie miałbym siły spojrzeć ci w oczy. Wiesz o tym, prawda? Kiwnęłam głową. Tak, wiedziałam. I choć gniew nie odszedł całkiem, poczułam ulgę. Bo prawda, nawet najbardziej niewygodna, jest lepsza niż podejrzenia. I może właśnie to nas uratowało — że oboje stanęliśmy twarzą w twarz z własnymi słabościami, zamiast się za nimi chować. Zuzanna, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż zostawił mnie dla młodszej, która lubi luksus. Gdy laleczka zaczęła brykać, wrócił na kolanach” „Pomogłam przyjaciółce, a ona wpakowała mnie w niezłą kabałę. To była zasadzka, w której pragnęłam zostać na zawsze” „Śmierć mamy wyzwoliła w moim bracie najgorsze instynkty. Miał ochotę na pieniądze, ale przeze mnie obszedł się smakiem”
„Śmiałam się z przesądów, w które wierzyła babcia. Nie sądziłam, że to one wpędzą mnie w koszmary”
„Gdy zgasiłam lampkę i wsunęłam się pod kołdrę, coś mnie uwierało. Trudno to opisać — nie był to ból ani dyskomfort. To było jak obecność, niewidzialna, ale wyczuwalna”.
Babcia zawsze była osobą bardzo przesądną. Mówiła, że pewnych rzeczy nie wolno robić, jak na przykład zostawiać noża na stole, zasypiać przy lustrze czy gwizdać po zmroku. Dla mnie, dziewczyny wychowanej w mieście, takie rzeczy brzmiały jak bajki dla dzieci, którymi starsi próbują straszyć młodszych. Kiedy się do niej wprowadziłam po jej śmierci, traktowałam te wszystkie jej zakazy jak śmieszne pamiątki z innej epoki. Początkowo czułam się tam bezpiecznie. Dom był stary, drewniany, skrzypiał pod stopami, ale miał w sobie coś ciepłego. Myślałam, że nic mnie nie zaskoczy. Że wiem lepiej. Długo nie wierzyłam w to babcine gadanie. Aż w końcu przestałam spać. I już nie było mi do śmiechu. Zaśmiałam się, kręcąc głową Pierwsze dni w domu babci mijały spokojnie. Pracowałam zdalnie, więc nie musiałam wychodzić, a stare wnętrza domu dawały mi poczucie odcięcia od świata. Porządkowałam rzeczy, przeglądałam stare książki, zdjęcia, notatki. I wtedy zaczęłam zauważać pewne powtarzające się zapiski — małe kartki przyklejone do mebli i ścian. „Nie zostawiaj pustej szklanki przy łóżku”, „Nie otwieraj okna po zmroku”, „Nie patrz w lustro po północy”. Początkowo myślałam, że to jakiś żart, ale kartek było za dużo. Każda miała swój ton: nie błagalny, nie żartobliwy, a kategoryczny. Zadzwoniłam wtedy do mamy, pytając, czy babcia naprawdę wierzyła w te wszystkie przesądy. — Oj tak, twoja babcia miała swoje zasady. Mówiła, że dom chronią rytuały, że każdy dom ma swoje duchy, dobre i złe. I trzeba wiedzieć, jak z nimi żyć. Zaśmiałam się, kręcąc głową. Duchy. Jasne. — No weź, mamo, to przecież brzmi jak horror klasy B. — Śmiej się, śmiej. Ale jak ci się zaczną śnić te same rzeczy co mnie, to zmienisz ton. Zamknęłam wtedy rozmowę i postanowiłam, że nie będę się tym przejmować. Do czasu. Nie potrafiłam się skupić Którejś nocy obudziło mnie pragnienie. Zeszłam do kuchni i nalałam sobie szklankę wody. Zamiast wracać z nią na dół, postawiłam ją obok łóżka. Pomyślałam o jednej z karteczek babci — tej o pustej szklance. Ale moja przecież była pełna. Gdy zgasiłam lampkę i wsunęłam się pod kołdrę, coś mnie uwierało. Trudno to opisać — nie był to ból ani dyskomfort. To było jak obecność, niewidzialna, ale wyczuwalna. Miałam wrażenie, że ktoś siedzi w rogu pokoju i mnie obserwuje. Włączyłam światło. Nikogo nie było. Szklanka stała na miejscu. Przewróciłam oczami, wmawiając sobie, że to tylko zmęczenie. Pracowałam przecież długo, mało spałam. Po chwili zasnęłam. Rano szklanka była pusta. Nie, nie rozlana. Po prostu… sucha. Jakby ktoś ją wypił i starannie odłożył na miejsce. Nie było żadnych plam na stoliku, żadnych śladów. Stała tam, jak wcześniej, tylko bez wody. Sprawdziłam, czy nie śniłam, ale nie. Szklanka była czysta, sucha. I co gorsza, miałam wrażenie, że coś zmieniło się w powietrzu w pokoju. Jakby było… mniej moje. Tego dnia nie potrafiłam się skupić. Nocą już się nie uśmiechałam Zaczęło się od pojedynczego skrzypnięcia. Leżałam w łóżku, patrząc w sufit, gdy usłyszałam coś, co przypominało ciężki krok na korytarzu. Miałam zamknięte drzwi, więc dźwięk musiał dochodzić z zewnątrz. Zamarłam, nasłuchując. Nic więcej się nie wydarzyło. Pomyślałam, że to drewno pracuje — stary dom, stare deski. Tak to sobie tłumaczyłam. Kolejnej nocy to już nie było jedno skrzypnięcie. Słyszałam, jakby ktoś przesuwał coś po podłodze. Drewniany zgrzyt, ciche pukanie, a potem znów cisza. Wyszłam z pokoju i spojrzałam na korytarz. Oświetlała go tylko słaba poświata księżyca wpadająca przez okno. Nikogo nie było, ale coś mnie zmroziło — dywan był przesunięty. Delikatnie, jakby ktoś szurnął go nogą. Rano przysięgałam sobie, że to ja go musiałam przesunąć. Może w ciągu dnia, sprzątając? Tłumaczenia brzmiały coraz głupiej, ale nie chciałam panikować. Zadzwoniłam do przyjaciółki, opowiedziałam jej wszystko, śmiejąc się przy tym nerwowo. — Może twoja babcia jednak wiedziała, co robi — rzuciła w żartach. — Albo ja powoli wariuję — odpowiedziałam, próbując się uśmiechnąć. Tylko że nocą już się nie uśmiechałam. Przeprosiłam na głos Lustro w sypialni babci zawsze mnie niepokoiło. Stare, w drewnianej ramie, z matową taflą, która lekko zniekształcała odbicie. Stało w rogu pokoju, naprzeciw łóżka, dokładnie tam, gdzie babcia zostawiła kolejną karteczkę: „Nie przestawiaj lustra. Nigdy”. Długo się nad tym nie zastanawiałam. Stało sobie, nie wadziło. Ale któregoś dnia, porządkując pokój, chciałam przetrzeć podłogę. Lustro było ciężkie, ale dało się przesunąć o kilkanaście centymetrów. I wtedy się zaczęło. Tej nocy nie mogłam spać. Czułam, jakby coś poruszało się w pokoju, choć wszystko stało na swoim miejscu. Miałam zamknięte oczy, ale wiedziałam, że nie jestem sama. Gdy je otworzyłam, w tafli lustra zobaczyłam… siebie. Tylko że moja twarz była inna. Smutna. Blada. I patrzyła na mnie z wyrzutem. Zerwałam się i włączyłam światło. Odbicie zniknęło. Zbliżyłam się, patrząc sobie w oczy, próbując wyłapać, co przed chwilą widziałam. Może to był sen? Może tylko mi się przywidziało? Następnego ranka przestawiłam lustro na miejsce. Przeprosiłam na głos. I nie wiem, dlaczego to zrobiłam, ale miałam poczucie, że to konieczne. Coś tam zostało Ostatnia noc, zanim postanowiłam wyjechać, była najgorsza. Leżałam w łóżku z książką, próbując się czymś zająć, gdy kątem oka zobaczyłam cień przesuwający się po ścianie. Odruchowo spojrzałam w okno, ale zasłony były zasunięte. Cień nie mógł się tam dostać. Zadrżałam i zgasiłam lampkę. Czekałam w ciemności, nasłuchując. Nic. Tylko tykanie starego zegara w salonie. Odwróciłam się na bok i wtedy kątem oka znów go zobaczyłam — długi, smukły cień przesuwający się po ścianie. Jakby ktoś chodził po pokoju. Wstałam powoli, ręce mi się trzęsły. Podeszłam do drzwi i wyjrzałam na korytarz. Pusto. Cisza. Wracając, spojrzałam w lustro — nie swoje, tylko to stare, które wcześniej przestawiłam. W odbiciu znów zobaczyłam cień, ale za sobą nikogo nie miałam. Zamknęłam drzwi, zasunęłam zasuwę, zgasiłam światło i przykryłam się po same uszy. Nie spałam już tej nocy ani minuty. Czułam, że ktoś jest obok. Oddech na karku, skrzypnięcia podłogi, cienie bez źródła. Nad ranem spakowałam torbę i wyszłam z domu, nie oglądając się za siebie. Coś tam zostało. I nie chciało być samo. Nie wszystko da się wytłumaczyć Wyprowadziłam się z domu babci jeszcze tego samego dnia. Przeniosłam się do miasta, wynajęłam małe mieszkanie w bloku, z cienkimi ścianami i hałasującymi sąsiadami. Nie przeszkadzało mi to. Wręcz przeciwnie — odgłosy ludzi dawały mi poczucie bezpieczeństwa. W ciszy kryje się zbyt wiele. Przez kilka pierwszych nocy nadal nie spałam. Każdy cień wydawał się podejrzany, każdy szmer obcy. Ale z czasem było lepiej. Mówiłam sobie, że wszystko, co przeżyłam, to tylko zmęczenie, samotność, może nawet halucynacje. Tak było łatwiej. Przestałam rozmawiać o tym z kimkolwiek. W końcu kto by mi uwierzył? Mieszkanie po babci stoi puste. Rodzina nie chce go sprzedać, ale nikt też nie ma odwagi tam wrócić. Czasem myślę o tym, żeby tam pojechać. Zobaczyć, czy to wszystko naprawdę się wydarzyło. Ale potem przypominam sobie lustro, szklankę, cień na ścianie… I już nie mam wątpliwości. Przesądy babci nie były tylko starymi opowieściami. To były instrukcje. Ostrzeżenia. Ja ich nie posłuchałam i zapłaciłam bezsennością, strachem, a może czymś jeszcze. Nie wszystko da się wytłumaczyć. Nina, 29 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Zgodziłam się zawieźć babcię do notariusza, bo chciała spisać testament. Dała mi coś, czego nie kupię za pieniądze” „Zaproponowałam teściowej wspólne pieczenie pączków. Odmówiła, bo według niej jestem kulinarnym zerem” „Na obiad miałam podać roladę z kluseczkami, ale teściowa pokrzyżowała mi plany. Jak zwykle musiała się wtrącić”
„Miałam męża przyjaciółki za gbura i gamonia. Okazało się jednak, że miał inne atuty”
„Widywaliśmy się często. Moja przyjaciółka, jej mąż i ja tworzyliśmy taką małą paczkę. Nieplanowanie, po prostu tak wyszło. Ona dzwoniła, że wpadają na kawę, albo ja wpadałam do nich, kiedy miałam gorszy dzień. Była wygodna atmosfera, trochę plotek, trochę śmiechu. On najczęściej siedział rozwalony na kanapie, pilot miał w jednej ręce, piwo w drugiej”.
Nie powinnam tego myśleć, a tym bardziej czuć. Przecież to mąż mojej przyjaciółki. Mężczyzna, którego znałam od lat, i którego przez długi czas uważałam za zwykłego prostaka. Wiecznie narzekał, wiecznie coś mu nie pasowało, a jak już się odzywał, to najczęściej po to, żeby skomentować coś grubiańsko. Do tego był leniwy — nawet do lodówki miał za daleko, jeśli nikt mu czegoś nie podał. A jednak… Z biegiem czasu zaczęłam zauważać rzeczy, które wcześniej ignorowałam. Było w nim coś fizycznie pociągającego. Coś, co sprawiało, że patrzyłam na niego dłużej, niż powinnam. Tylko wzruszył ramionami Widywaliśmy się często. Moja przyjaciółka, jej mąż i ja tworzyliśmy taką małą paczkę. Nieplanowanie, po prostu tak wyszło. Ona dzwoniła, że wpadają na kawę, albo ja wpadałam do nich, kiedy miałam gorszy dzień. Była wygodna atmosfera, trochę plotek, trochę śmiechu. On najczęściej siedział rozwalony na kanapie, pilot miał w jednej ręce, piwo w drugiej. Z rzadka wtrącał się do rozmowy, a jak już to robił, to miałam ochotę się skrzywić. Komentował seriale w telewizji albo narzekał na politykę, nie przebierając w słowach. — Znowu ten pajac w wiadomościach — burknął kiedyś, zanim jeszcze usiadłam. — Może chociaż dzień bez narzekania, co? — rzuciła jego żona z uśmiechem, ale w jej głosie było coś zmęczonego. On tylko wzruszył ramionami i bezczelnie podrapał się po brzuchu. Zachowywał się jak typowy samiec — głośny, leniwy, obecny tylko ciałem. I mimo to nie mogłam nie zauważyć jego rąk. Dużych, silnych dłoni, które zaskakująco sprawnie otworzyły butelkę napoju, kiedy poprosiłam. — Dzięki — powiedziałam, a on tylko spojrzał na mnie z lekkim uśmiechem. Ten uśmiech został mi w głowie na dłużej, niż powinien. Zrobiło mi się ciepło Zaczęłam łapać się na tym, że czekam na te spotkania. Nie na rozmowy z przyjaciółką, choć wciąż były dla mnie ważne. Czekałam na niego. Na to, jak siadał w swoim kącie kanapy, rozkładając się jak król życia. Na jego głęboki, trochę zbyt głośny śmiech, który z początku mnie irytował, a potem, nie wiedzieć czemu, bawił. Na to, jak raz spojrzał mi prosto w oczy, kiedy powiedziałam coś zabawnego. Było w tym spojrzeniu coś... zbyt długiego. — No, masz gadane — rzucił wtedy, patrząc na mnie spod oka. — Przynajmniej jedno z nas — odcięłam się w żartach. Zobaczyłam, jak kąciki jego ust drgnęły. Nie odpowiedział, ale spojrzał jeszcze raz. Inaczej. Przez sekundę poczułam się naga, jakby widział więcej, niż chciałam pokazać. Zaczęłam bardziej przykładać się do wyglądu, kiedy wiedziałam, że ich zobaczę. Zrobiłam paznokcie, założyłam lepszy top, użyłam trochę perfum. Nic wielkiego, przecież to tylko spotkanie ze znajomymi, prawda? A jednak miałam wrażenie, że on zauważał. — Dobrze ci w tym — powiedział pewnego dnia bez spojrzenia w moją stronę. Zrobiło mi się ciepło, zupełnie nie tak, jak powinno. Patrzyłam na niego Tego dnia przyjaciółka zadzwoniła w biegu. Miała awarię w pracy, musiała wracać szybciej. — Jedź do nas, Michał już jest, a ja dojadę za godzinę — rzuciła w słuchawkę, zanim zdążyłam zaprotestować. Nie byłam pewna, czy to dobry pomysł. Godzina sam na sam z jej mężem? Niby nic, a jednak czułam dziwne napięcie. Wzięłam ze sobą ciasto i wino, żeby nie przyjść z pustymi rękami. — A co to za okazja? — zapytał, gdy zobaczył mnie w progu. — Taka, że żyjemy — uśmiechnęłam się, wchodząc do środka. Usiedliśmy w kuchni. On w dresie, boso, z rozwichrzonymi włosami. Mimo że wyglądał niechlujnie, miał w sobie coś niesamowicie męskiego. Piliśmy wino. On opowiadał o pracy, ja słuchałam. Potem ja mówiłam o swoim byłym, a on kiwał głową. — Głupi był, że cię zostawił — rzucił, nalewając kolejną porcję. Patrzyłam na niego i zastanawiałam się, co się właściwie dzieje. Siedzieliśmy tak blisko, że czułam ciepło jego ramienia. Nagle sięgnął po coś za mną i jego dłoń musnęła moje udo. Spojrzeliśmy na siebie. Nic nie powiedziałam. Nic nie zrobiłam. Tylko serce zaczęło bić szybciej. Nie potrafiłam przestać o nim myśleć Drzwi trzasnęły głośno. Moja przyjaciółka wróciła wcześniej, niż zapowiadała. Odskoczyliśmy od siebie, choć właściwie nic się nie działo. Tylko ten dotyk, to spojrzenie. Ale to wystarczyło, by czuć się przyłapanym. — O, już jesteś — powiedział spokojnie, wstając, jakby nic się nie wydarzyło. — Korki puściły szybciej, niż myślałam — odpowiedziała i pocałowała go w policzek. Siedziałam sztywno, trzymając kieliszek, który nagle wydawał się nie na miejscu. Próbowałam się uśmiechnąć, ale nie mogłam pozbyć się wrażenia, że ona coś zauważyła. Albo wyczuła. — Wszystko okej? — zapytała, patrząc na mnie uważnie. — Tak, jasne. Miło spędziliśmy czas — odpowiedziałam zbyt szybko. Zaproponowałam, że już pójdę. Nie zatrzymywała mnie zbytnio. Na pożegnanie Michał tylko skinął głową i mruknął coś, czego nie dosłyszałam. Wieczorem długo nie mogłam zasnąć. Analizowałam każdą minutę tego spotkania. Każdy gest, każde słowo. Wiedziałam, że to było niebezpieczne. Że balansuję na krawędzi. A jednak nie potrafiłam przestać o nim myśleć. Zostawił mnie z tymi słowami Zaczęłam się odsuwać. Odruchowo. Nie odbierałam telefonów, nie odpisywałam na wiadomości przyjaciółki. Zrzucałam wszystko na nadmiar pracy i złe samopoczucie. Ona uwierzyła, jak to ona — zawsze skupiona na sobie. Michała nie widywałam przez kilka tygodni. I było mi z tym... dziwnie. Jakby brakowało mi czegoś, co przecież nigdy nie powinno być moje. W końcu znowu się spotkaliśmy, przypadkiem. W sklepie. On w kolejce, ja przy kasie. Spojrzał na mnie uważnie, bez uśmiechu. — Zniknęłaś — rzucił, kiedy podeszłam. — Trochę musiałam... się zdystansować — odpowiedziałam niepewnie. — Myślisz, że o tym nie myślę? — zapytał cicho, zbliżając się na tyle, że mogłam poczuć jego zapach. — Ty też to czułaś. Nie zaprzeczyłam. Nie potrafiłam. — A co dalej? — zapytałam. — Nic — odpowiedział. — Przecież nie zrobiliśmy nic złego. Zostawił mnie z tymi słowami i wyszedł. Z torbą w ręce, z tą swoją leniwą, pewną siebie postawą. Wróciłam do domu z pustką, jakiej dawno nie czułam. Wiedziałam jedno — on był prostakiem, leniem i gburem, ale gdyby teraz wszedł do mojego mieszkania i wskoczył mi do łóżka... nieprędko bym się go pozbyła. Mógł być tylko pokusą Nie wróciliśmy już do tamtej bliskości. Spotykaliśmy się znowu — w trójkę, jak wcześniej. Wszystko wróciło na swoje miejsce, przynajmniej z zewnątrz. On znów siedział rozwalony na kanapie, znów mówił rzeczy, które sprawiały, że moja przyjaciółka przewracała oczami. Niby nic się nie zmieniło, a jednak ja już nie byłam tą samą osobą. Patrzyłam na niego inaczej. Wiedziałam, że nie był dla niej. Ale wiedziałam też, że nie był dla mnie. Nie nadawał się do życia, do planów, do stabilizacji. Był jak ogień w zimnym pokoju — daje ciepło, ale można się od niego poparzyć. Czasem, gdy ich odwiedzałam, czułam ten sam znajomy dreszcz, gdy nasze spojrzenia się krzyżowały. On wiedział, ja wiedziałam, ale milczeliśmy. W tej ciszy było więcej niż w jakimkolwiek słowie. Mógł być tylko pokusą. Nie warto było niszczyć czyjegoś życia dla jednej nocy. Przynajmniej tak próbowałam sobie tłumaczyć. Mimo wszystko czasem, w samotne wieczory zamykałam oczy i wyobrażałam sobie, że jednak go nie wygoniłam. Że został. I że to nie był tylko sen. Natalia, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Po 20 wspólnych latach mąż zostawił mnie dla młodej lali. Gdy zobaczył mnie w sądzie, na mój widok ciekła mu ślinka” „Byłam gosposią u bogaczy. Nie sądziłam, że będę musiała zrobić coś więcej i to całkowicie za darmo” „Na każdym zdjęciu z wesela była ta sama kobieta. Wkrótce odkryłam, że to sekret mojego męża”
„Czułam, że nie stać nas na te ferie, ale rodzice byli beztroscy jak dzieci. Swoją chwilę słabości przypłacą długami”
„Znalazłam pismo przypadkiem. Leżało na półce z butami, wsunięte między stare gazety i ulotki z pizzerii. Koperta była gruba, oficjalna. Nazwisko właścicielki mieszkania krzyczało czarnym drukiem. Wezwanie do zapłaty. Serce zaczęło mi walić. Otworzyłam list jeszcze w kurtce, z plecakiem zsuniętym z jednego ramienia”.
Mam dziewiętnaście lat i czasem odnoszę wrażenie, że w naszym domu tylko ja jestem dorosła. Studiuję zaocznie, bo „tak taniej”, a w tygodniu dorabiam w kawiarni przy dworcu. Wracam zmęczona, ale i tak sprawdzam skrzynkę, bo rodzice nie lubią listów. Zwłaszcza tych w podłużnych kopertach. Mieszkamy w bloku. Są tam trzy pokoje, cienkie ściany, sąsiedzi, których znam tylko z odgłosów. Tata od kilku miesięcy jest bez pracy. Niby szuka, niby coś wysyła, ale głównie milczy. Mama za to mówi, że trzeba myśleć pozytywnie, bo inaczej „przyciąga się nieszczęścia”. Tomek jeszcze wierzy, że dorośli zawsze wiedzą, co robią. Dlatego kiedy mama oznajmiła, że jedziemy na ferie do Zakopanego, poczułam ścisk w żołądku. Pakowałyśmy się w pośpiechu. Swetry, rękawiczki, czapki. Tomek skakał z radości, a mama nuciła pod nosem. — A na pewno nas na to stać? — zapytałam, niby mimochodem. Uśmiechnęła się, jakby mówiła do dziecka. — Czasem trzeba po prostu żyć, kochanie. Zakopane było piękne. Śnieg, kuligi, zdjęcia. Tylko ja cały czas czułam, że coś tu nie gra. Jakby ta radość była pożyczona. I że ktoś wkrótce upomni się o zapłatę. Patrzył na mnie długo Znalazłam pismo przypadkiem. Leżało na półce z butami, wsunięte między stare gazety i ulotki z pizzerii. Koperta była gruba, oficjalna. Nazwisko właścicielki mieszkania krzyczało czarnym drukiem. „Wezwanie do zapłaty”. Serce zaczęło mi walić. Otworzyłam list jeszcze w kurtce, z plecakiem zsuniętym z jednego ramienia. Czytałam powoli, ale sens dotarł od razu: zaległość, termin, konsekwencje. — Tato! — zawołałam, wchodząc do kuchni. — Co to jest? Siedział przy stole, patrzył w telefon. Nawet nie podniósł głowy. — Odłóż to — mruknął. — Trzy miesiące zaległego czynszu. Trzy. Wstał gwałtownie, krzesło zapiszczało o kafelki. — To nie twoja sprawa — syknął. — Nie wtrącaj się. — Nie moja?! — Głos mi się załamał. — Myślałam, że choć raz pomyślicie o czymś więcej niż o kuligach! Zamarł. — Uważaj, co mówisz. — A ty uważaj na to, czy za chwilę będziemy mieli gdzie mieszkać! Patrzył na mnie długo. W jego oczach nie było złości, tylko pustka. Odwrócił się, włożył kurtkę i bez słowa wyszedł z mieszkania. Usiadłam na podłodze, trzymając list jak dowód zbrodni. Pomyślałam o nim sprzed roku. O ojcu, który wracał zmęczony, ale pewny siebie. Teraz widziałam tylko człowieka, który się chowa. Przede mną. Przed życiem. I nagle dotarło do mnie, że jeśli nikt nic nie zrobi, to naprawdę wylądujemy na ulicy. Oczy miała czerwone Mama stała w łazience i suszyła włosy, kiedy weszłam bez pukania. Gorące powietrze dmuchało jej w twarz, lustro było zaparowane. Wyłączyła suszarkę dopiero wtedy, gdy zobaczyła moją minę. — Co się stało? — zapytała spokojnie. Za spokojnie. Położyłam list na pralce. — To się stało. Trzy miesiące zaległego czynszu. Zamarła. Przez sekundę. Potem wzruszyła ramionami. — Daria, nie panikuj. Tata to ogarnie. — Kiedy?! — Podniosłam głos. — Jak nas wyrzucą na bruk? — Przesadzasz — prychnęła. — Zawsze jakoś dawaliśmy radę. — Zawsze?! — Poczułam, jak coś we mnie pęka. — Po co pojechaliśmy, mamo? Odwróciła się do mnie plecami, zaczęła składać ręczniki. Nerwowo. Za szybko. — Bo Tomek nigdy nie był w górach! Bo miałam dość tego pieprzonego życia! — wyrzuciła nagle. — Tego liczenia groszy, tej ciągłej biedy! — A teraz wszyscy będziemy mieli „dość”, jak nas wywalą! Odwróciła się. Oczy miała czerwone. — Ty nic nie rozumiesz — powiedziała drżącym głosem. — Myślisz, że mnie to nie boli? Myślisz, że ja nie wiem? — To czemu mnie okłamujecie?! Usiadła na brzegu wanny i rozpłakała się jak dziecko. A ja stałam naprzeciwko niej i pierwszy raz w życiu nie wiedziałam, czy bardziej chcę ją przytulić, czy nią potrząsnąć. — Chciałam, żeby chociaż przez tydzień było normalnie — wyszeptała. — Żebyśmy byli rodziną, a nie problemem. Wyszłam z łazienki bez słowa. W pokoju Tomek grał na konsoli, śmiał się do ekranu. Pomyślałam, że on jeszcze nie wie. I że ktoś będzie musiał mu to powiedzieć. Zapadła cisza Obudziły mnie głosy. Nie krzyki, raczej ten szept, który zawsze zwiastuje coś gorszego. Leżałam nieruchomo, wpatrzona w sufit, i słuchałam. — Nie możemy im mówić — mówiła mama cicho. — Zwłaszcza Tomkowi. — A Daria? — odpowiedział tata. — Ona i tak już wie za dużo. Serce zaczęło mi walić. Wstałam i stanęłam pod drzwiami kuchni. — Mówię ci, to się jeszcze jakoś rozwiąże — ciągnęła mama. — Weźmiemy chwilówkę… — Jaką chwilówkę?! — prychnął tata. — Jedną już mamy. I drugą. Myślisz, że ja nie liczę? Zapadła cisza. Potem usłyszałam słowa, które mnie zmroziły: — Trzy miesiące. Jak nie zapłacimy do końca miesiąca, wypowie umowę. Pchnęłam drzwi. — Co wypowie? — zapytałam ostro. Oboje podskoczyli, jakby ich złapano na gorącym uczynku. — Ile? — Podeszłam bliżej. — Ile jesteśmy w plecy? Mama zaczęła płakać. Tata opadł na krzesło. — Trzy miesiące czynszu. Długi. Kredyty — mówił wolno, jakby czytał cudze życie. — Grozi nam eksmisja. — To ja przez was będę teraz spać pod mostem?! — krzyknęłam. — Bo chcieliście „jakoś to ogarnąć”?! — Myśleliśmy, że to się rozwiąże… — wyszeptała mama. — I co?! Rozwiązało się?! Patrzyłam na nich i widziałam dwoje zmęczonych ludzi, którzy nie dali rady. I nagle poczułam, że coś we mnie przeskakuje. Że nie mogę już być tylko córką. — Od dziś mówicie mi wszystko — powiedziałam twardo. — O każdym liście. Każdej złotówce. Bo jak nie, to naprawdę skończymy na ulicy. Nie zaprzeczyli. A to było najstraszniejsze. Wróciłam do domu późno Nie pamiętam, kiedy wyszłam z domu. Wiem tylko, że było zimno i że nie wzięłam czapki. Szłam przed siebie, szybko, jakbym uciekała przed czymś, co mogło mnie dogonić. Blok za blokiem. Te same okna, te same balkony, za którymi toczyło się cudze, normalne życie. U cioci Ewy zapaliło się światło, zanim zdążyłam zapukać. Jakby na mnie czekała. — Daria? — zdziwiła się, patrząc na mnie od stóp do głów. — Co się stało? Usiadłam przy stole i dopiero wtedy zaczęłam płakać. Nie jak dziecko, tylko cicho, bez dźwięku. Opowiedziałam wszystko. O czynszu. O długach. O kłamstwach. — Oni mnie okłamali, Ewa — powiedziałam w końcu. — Wszystko zrobili za moimi plecami. Ciocia zacisnęła usta. — Bo myśleli, że cię chronią. Ale chyba nie rozumieją, że czasem prawda boli mniej niż kłamstwo. — A co ja mam teraz zrobić? — zapytałam. — Mam dziewiętnaście lat. Ja nie powinnam tego dźwigać. — Nie powinnaś — przyznała. — Ale dźwigasz. Zaproponowała herbatę, nocleg, pomoc. A potem, ostrożnie, jakby bała się mnie zranić, rzuciła: — Musisz też pomyśleć o sobie. Może o wyprowadzce. O usamodzielnieniu się. Te słowa bolały najbardziej. Bo wiedziałam, że ma rację. I że nie jestem gotowa. Wróciłam do domu późno. W kuchni paliło się światło. Tata siedział przy stole, w tej samej kurtce, w której wyszedł wcześniej. Spojrzał na mnie zmęczonymi oczami. I wtedy zrozumiałam, że nie uciekłam wystarczająco daleko. Między nami zapadła cisza Stałam w progu kuchni, a on nawet nie drgnął. Siedział pochylony nad stołem, z dłońmi splecionymi tak mocno, że aż zbielały mu knykcie. Wyglądał, jakby był mniejszy. Jakby coś z niego wyciekło. — Ciocia zadzwoniła — powiedział cicho, nie patrząc na mnie. — Wiem, gdzie byłaś. — To dobrze — odpowiedziałam. — Bo nie mam już siły udawać, że wszystko jest okej. Podniósł wzrok. Zobaczyłam w nim coś, czego wcześniej u niego nie widziałam. Wstyd. — Zawaliłem — powiedział. — I nie chodzi tylko o pieniądze. O wszystko. Usiadłam naprzeciwko niego. Pierwszy raz od dawna byliśmy sami. — Czuję się nikim — ciągnął. – Facetem bez pracy, bez kontroli. Bałem się przyznać. Tobie najbardziej. Zacisnęłam zęby. — Przestałeś być ojcem, a ja musiałam nim zostać — powiedziałam spokojnie, choć w środku trzęsły mi się ręce. Kiwnął głową. — Przepraszam, że nie potrafiłem być ojcem. Zawahałam się. — A ja przepraszam, że nie potrafię już ci ufać. Między nami zapadła cisza. Ciężka, ale prawdziwa. — Musimy coś zrobić — dodałam po chwili. — Razem. Ty nie będziesz się chował, a ja nie będę wszystkiego ciągnąć sama. Szukasz pracy. Idziemy do właścicielki. Wszystko na stół. — Dobrze — powiedział. — Obiecuję. Nie wiedziałam, czy dotrzyma słowa. Ale pierwszy raz od dawna ktoś mi coś obiecał wprost. Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Chciałam, żeby dzieci choć raz miały lepsze ferie. Z naszym budżetem mogę zapomnieć o weekendzie w Tatrach” „Teściowa robi najlepsze faworki w rodzinie. Od 10 lat proszę o przepis, a ona zawsze zmienia temat” „Nie wpuściłam księdza po kolędzie, bo nie miałam, co włożyć do koperty. Udawałam, że mnie nie ma”
„Od dawna z trudem wiążę koniec z końcem. Odrobinę radości wprowadził do mojego życia ktoś, kto umiał słuchać”
„On tylko wzruszył ramionami, jakby już się przyzwyczaił. A ja poczułam tę znajomą falę żalu — nie tylko do siebie, ale i do życia, które tak bardzo rozjechało się z tym, co sobie wyobrażałam, mając dwadzieścia lat. Byłam głodna. Nie tylko w sensie jedzenia, bo śniadania znów nie zdążyłam zjeść, ale głodna wszystkiego — dotyku, czułości, uwagi”.
Nie wiem, czy to bieda, czy wygórowane ambicje, ale faktem jest, że co miesiąc, pod koniec, zostaję z niemal pustym kontem. Mąż zarabia średnio, ja pracuję na półtora etatu, dzieci ciągle czegoś potrzebują. Wiadomo: wycieczki szkolne, nowe buty, lekcje angielskiego. Życie kosztuje, a my chcemy wyglądać, jakby nas było stać — czasem dla sąsiadów, czasem dla samych siebie. Tylko że prawda jest taka, że już dawno przestało nas być na to wszystko stać. Dlatego, poza własną rodziną, szukam też sensu życia gdzie indziej. U mężczyzny, który z początku tylko mnie słuchał. Nie potrafiłam zrezygnować z pozorów — Kochanie, zamówiłam ten nowy dywan z Instagrama, co ci wczoraj pokazywałam. Wspaniale będzie pasował do salonu — powiedziałam do męża, kiedy wieczorem wyciągałam z piekarnika zapiekankę. — No nie wiem, czy to teraz dobry pomysł... — mruknął, nie odrywając wzroku od telefonu. — Mamy przecież ratę kredytu za tydzień. Rzeczywiście, mieliśmy. I to niejedną. Kredyt za dom, kredyt za samochód, rata za lodówkę i jeszcze karta kredytowa, z której ciągle coś spłacaliśmy, a zarazem znów coś się na niej pojawiało. Żyliśmy jak większość naszych znajomych — niby średnia krajowa, ale wszystko w ratach. Tyle że ja nie potrafiłam zrezygnować z pozorów. Dbałam o to, żeby dzieci nie chodziły w podniszczonych butach, żeby na parapetówce sąsiadki pochwaliły wystrój mojego salonu. Nawet jak wiedziałam, że na koncie zostało dwieście złotych do końca miesiąca. — Damy radę — uśmiechałam się do męża i stawiałam talerze na stole. On już nie pytał, jak. Wiedział, że i tak coś wymyślę. Bo zawsze wymyślałam. Tylko że ostatnio coraz częściej łapałam się na tym, że wymyślam coś, czego wolałabym nie przyznać nawet sama przed sobą. Mnie też czegoś brakowało — Mamo, mogę dostać dwadzieścia złotych na pizzę po szkole? — zapytał syn z buzią umazaną pastą do zębów. — Wszyscy idą, głupio tak stać obok i patrzeć. — Jasne — odpowiedziałam odruchowo i poszłam do torebki sprawdzić, czy w ogóle mam cokolwiek. Znalazłam pięć złotych i paragon z apteki. Resztę drobnych wczoraj wrzuciłam do automatu na mleko w szkole młodszej córki. — Nie dziś, kochanie — powiedziałam cicho, bo jakoś nie chciałam, żeby słyszał, jak grzebię po kieszeniach i liczę monety. On tylko wzruszył ramionami, jakby już się przyzwyczaił. A ja poczułam tę znajomą falę żalu — nie tylko do siebie, ale i do życia, które tak bardzo rozjechało się z tym, co sobie wyobrażałam, mając dwadzieścia lat. Byłam głodna. Nie tylko w sensie jedzenia, bo śniadania znów nie zdążyłam zjeść, ale głodna wszystkiego — dotyku, czułości, uwagi. Mąż wracał z pracy późno, padał na kanapę, a potem zasypiał z pilotem w ręku. Dzieci to dzieci — kochane, ale też wiecznie czegoś potrzebujące. A ja? Przecież mnie też czegoś brakowało. Może właśnie dlatego, kiedy Grzesiek z biura zapytał mnie, czy chciałabym iść z nim na lunch, powiedziałam „tak” szybciej, niż zdążyłam pomyśleć, co robię. Tak to sobie tłumaczyłam Grzesiek nie był żadnym Adonisem. Zwykły facet po czterdziestce, trochę łysiejący, z miękkim brzuchem i wiecznie rozwichrzonym kołnierzykiem. Ale słuchał. I to jakoś wystarczyło. — I co, znowu młoda dyrektorka cisnęła cię o te raporty? — zapytał, kiedy siedzieliśmy razem w barze mlecznym obok biura. — Przecież ona nie ma pojęcia, co ty tam właściwie robisz. Parsknęłam śmiechem. Nie pamiętałam, kiedy ostatnio mogłam się tak roześmiać w czyimś towarzystwie. Z mężem rozmawialiśmy głównie o rachunkach, dzieciach i brudnych skarpetkach. Z Grześkiem mogłam pogadać o wszystkim, o niczym, o mnie. Pytał, jak się czuję, czy się wysypiam, czy boli mnie głowa, kiedy biorę tyle nadgodzin. Pewnego dnia przyniósł mi drożdżówkę. — Wczoraj mówiłaś, że nie miałaś śniadania. — Położył ją na moim biurku i zanim zdążyłam cokolwiek powiedzieć, już go nie było. Drobiazg. Banalny. Ale zrobił więcej niż jakiekolwiek słowa. Poczułam się zauważona. Może pierwszy raz od miesięcy. Wtedy jeszcze sądziłam, że to nic. Tylko zwykła sympatia między kolegami z pracy. Tak to sobie tłumaczyłam. Bo jak inaczej wytłumaczyć to, że czekałam na jego wiadomości bardziej niż na „kocham cię” od własnego męża? Już nie było odwrotu Zaczęło się niewinnie — zostaliśmy dłużej w pracy, bo projekt się sypał. Grzesiek zaproponował, żebyśmy zamówili coś do jedzenia. Chińszczyzna, herbata z automatu, śmiech z byle czego. Ostatni autobus mi uciekł. On zaproponował, żebym nie jechała nocnym, tylko przenocowała u niego. — Mam drugi pokój, spokojnie — dodał od razu, jakby wyczuwał moje napięcie. Miał rację. Miał drugi pokój. Z pościelą pachnącą płynem do płukania i kocem z lamą. Położyłam się i długo nie mogłam zasnąć. Przekręcałam się z boku na bok, wpatrując w sufit. Nagle usłyszałam delikatne pukanie. — Wszystko w porządku? — zapytał szeptem. Nie odpowiedziałam. Po prostu podniosłam kołdrę i zrobiłam mu miejsce. A on... wszedł. I położył się obok. Bez dotykania. Bez żadnych gestów. Po prostu był. I to wystarczyło, żeby zaczęłam płakać cicho, bezgłośnie. W tamtej chwili nie czułam się kochanką. Nie czułam się żoną. Czułam się kobietą, która znowu może zasnąć bez lęku. Która na moment zapomniała o pustym koncie, rachunkach i obojętnym spojrzeniu męża przy kolacji. A rano... rano już nie było odwrotu. Grzesiek zrobił mi kawę i powiedział: — Możesz tu wracać, kiedy tylko chcesz. Wróciłam. Jeszcze nie raz. Tyle że ja też płaciłam — Przecież nie robisz nic złego — mówił Grzesiek, kiedy po raz pierwszy zaczęłam się wycofywać. — Nie zabieram cię mężowi. Nie proszę, żebyś zostawiła dzieci. Po prostu... jesteśmy dla siebie ważni. Siedzieliśmy w jego kuchni, jedliśmy naleśniki z dżemem. Było tak domowo, że aż ściskało w gardle. Właśnie dlatego coraz trudniej było mi pogodzić to podwójne życie. W domu byłam matką, żoną, księgową, kucharką i pielęgniarką. U Grześka tylko sobą. I ta „ja” też miała potrzeby. Też chciała się śmiać, czuć dotyk, słyszeć „jesteś piękna”. Ale ta druga rzeczywistość miała swoją cenę. Grzesiek nie był utrzymankiem w dosłownym sensie. Nie dawałam mu pieniędzy. Nie kupowałam mu prezentów. To on częściej coś przynosił — bilety do kina, kolację na wynos, czasem nawet jakąś książkę, którą „powinnam przeczytać”. I tak, płacił za wszystko. Tyle że ja też płaciłam — własnym sumieniem. Strachem, że dzieci kiedyś usłyszą coś w szkole. Że mąż znajdzie wiadomość w telefonie. Że się dowie. I jeszcze jednym: ciszą. Bo nie miałam komu się zwierzyć. Największą tajemnicą mojego życia nie mogłam podzielić się z nikim. Nie mogłam wygadać się przyjaciółce, siostrze ani nawet samej sobie, kiedy patrzyłam w lustro. Nie wiem, co dalej Dzień, w którym mąż stracił pracę, zaczął się jak każdy inny. Śniadanie, kanapki do szkoły, moje szybkie espresso wypite w biegu. Dopiero wieczorem, po kolacji, powiedział mi bez emocji: — Nie przedłużyli umowy. Szef tylko wzruszył ramionami. Nie zapytał, jak damy radę. Nie robił dramatów. Po prostu wyszedł na balkon i siedział tam, aż zrobiło się ciemno. A ja siedziałam w kuchni i patrzyłam na tabelkę z domowym budżetem. W tej tabelce nie było miejsca na błędy. Na opóźnienia. Na „później zapłacimy”. Wtedy zadzwonił Grzesiek. Nie odebrałam. Wysłał wiadomość: „Jutro wieczorem. Tęsknię”. Patrzyłam na ekran długo. Za długo. Potem skasowałam wiadomość. Po raz pierwszy. Bo nagle wszystko to wydało mi się chore. Utrzymanie tego, co zbudowałam na kłamstwie, przestało być warte ryzyka. Zwłaszcza teraz. Nie wiem, co dalej. Mąż szuka pracy, a ja... ja przestałam chodzić na lunch do Grześka. Unikam go, mijam na korytarzach. Nie wiem, czy się domyśla, że to koniec. Może tak, a może jednak nie. Wypłata nadal ledwo wystarcza mi do pierwszego. Dzieci nadal chcą pizzę, mąż milczy. Ale przynajmniej wieczorem zasypiam we własnym łóżku. Sama ze sobą. Renata, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż traktował mnie jak powietrze. Kiedy spotkałam kogoś, kto mnie dostrzegł, nie wahałam się ani chwili” „Synowa nie wie, co robię z dziećmi, gdy tylko zamknie drzwi. Skoro mam pilnować wnuki, to na moich zasadach” „Rodzinne ferie na wsi miały być za darmo. Byłam w szoku, gdy dostałam od kuzynki rachunek na 3 tysiące”