POLECAMY

A może to niedoczynność tarczycy?

Masz suchą skórę? Tyjesz? Bez wyraźnego powodu źle się czujesz? Zbadaj hormony tarczycy!

/ 3 miesiące temu
A może to niedoczynność tarczycy? fot. Fotolia

Z powodu niedoczynności tarczycy cierpi nawet 30 procent Polaków, głównie kobiety. Choroba jest efektem zbyt niskiego poziomu hormonów tarczycy we krwi. Można ją  skutecznie leczyć, ale wiele z nas tego nie robi, bo nie kojarzy objawów z tarczycą. Pora to zmienić!

Niedoczynność tarczycy a tycie

Najczęściej niedoczynność tarczycy kojarzy się z tyciem, jednak lista typowych dla niej dolegliwości jest o wiele dłuższa. Tarczyca wpływa bowiem niemal na cały organizm. To dlatego niedobór jej hormonów – czyli właśnie niedoczynność tarczycy  – może dawać szereg pozornie niezwiązanych ze sobą objawów. Do tych najczęściej zgłaszanych lekarzowi należą:

  • ciągłe zmęczenie – nieadekwatne do wysiłku;
  • senność, która nie ustępuje mimo picia sporej ilości kawy albo napojów energetycznych;
  • problemy z koncentracją i zapamiętywaniem;
  • osłabienie mięśni;
  • chroniczne zaparcia;
  • zmienność nastrojów – zwłaszcza przygnębienie, obojętność i skłonność do depresji;
  • chłód – nawet, gdy jest ciepło ubrany albo przebywa w ogrzanych pomieszczeniach;
  • bóle, zaczerwienienie i pieczenie oczu – objawy często przypominają zapalenie spojówek;
  • spadek odporności – efektem są częste infekcje;
  • problemy z zajściem w ciążę lub jej donoszeniem.

Niski poziom hormonów może się też odbijać na urodzie, powodując:

  • wypadanie włosów;
  • bladość i suchość skóry;
  • obrzęk twarzy – stąd wrażenie zgrubienia ("nalania") rysów czy powstanie  tzw. wola. Jeśli więc zauważysz, że z niewiadomych przyczyn zwiększył ci się obwód szyi idź do lekarza i poproś o skierowanie na badania oceniające pracę tarczycy.

Niedoczynność tarczycy badania

Nawet jeśli czujesz się świetnie, chociaż raz na 2–3 lata skontroluj pracę tarczycy (a po pięćdziesiątce co roku). Koniecznie zaś to zrób, gdy planujesz zajść w ciążę lub już w niej jesteś a także, gdy masz któreś z wymienionych wcześniej objawów (nie muszą występować łącznie).
Podstawowa diagnostyka obejmuje sprawdzenie we krwi poziomu hormonu wytwarzanego przez przysadkę mózgową: TSH. Jeśli jest go za dużo, to znak, że organizm próbuje stymulować intensywniej tarczycę do pracy. A robi to właśnie dlatego, że tarczyca wytwarza za mało własnych hormonów.

Niedoczynność tarczycy wyniki

Parametry mogą się różnić zależnie od laboratorium, ale każdy punkt podaje na wyniku swoje własne normy. Prawidłowe wartości TSH to zazwyczaj od 0,4 do 4,0 mIU/l. Ale uwaga! Wynik trzeba oceniać też indywidualnie (może to zrobić tylko lekarz), bo np. u osób starszych przekroczenie górnej granicy nadal może być normą. Natomiast w przypadku kobiet starających się o dziecko optymalne jest TSH na poziomie 1 mIU/l, a to powyżej 2,5 mIU/l – choć pozornie w normie – może wymagać już leczenia niedoczynności tarczycy!
Druga ważna sprawa to wiarygodność pojedynczego wyniku. Na poziom TSH ma bowiem wpływ wiele czynników. Sztucznie zaniżyć może go np. głodówka czy niektóre leki (choćby sterydy), a zawyżyć infekcja czy jakaś przewlekła choroba. Dlatego, jeśli mimo prawidłowego poziomu TSH, występują objawy typowe dla niedoczynności tarczycy (a nie można ich wytłumaczyć innym schorzeniem), być może mamy do czynienia z tzw. niedoczynnością subkliniczną. Badanie warto wtedy powtórzyć np. po trzech miesiącach lub aktualną diagnostykę poszerzyć o:

  • sprawdzenie poziomu produkowanej przez tarczycę tyroksyny (a konkretniej tzw. jej wolnej frakcji, którą oznacza się jako fT4),
  • USG tarczycy – w przypadku diagnostyki niedoczynności pomaga ocenić, czy nie doszło do uszkodzenia gruczołu np. na skutek stanu zapalnego.
  • sprawdzenie ilości przeciwciał przeciwtarczycowych we krwi (skrót aTPO, anty-TPO) – znaczne przekroczenie normy (będzie podana na wydruku) wskazuje na zapalenie tarczycy, które występuje np. przy chorobie Hashimoto.

W ramach NFZ skierowanie na poszerzony pakiet badań wydaje endokrynolog (do niego zaś potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ lub ginekologa).

Niedoczynność tarczycy i choroba Hashimoto

Coraz częściej problemy z tarczycą mają podłoże autoimmunologiczne, co oznacza, że wynikają z niewłaściwego działania układu odpornościowego. Konsekwencją tego jest chociażby choroba Hashimoto – może się ona rozwijać w utajeniu albo we wstępnej fazie przez krótki czas dawać objawy nadczynności tarczycy. Zwykle jednak przechodzi w niedoczynność tarczycy i właśnie na jej leczeniu skupia się terapia.

Niedoczynność tarczycy leczenie

Terapia polega na doustnym zażywaniu syntetycznych hormonów. Młodym ludziom endokrynolodzy zlecają zwykle od razu duże dawki. Z czasem zmniejszając je do niezbędnego minimum. U starszych pacjentów procedura wygląda odwrotnie – lekarz zaleca najpierw małą dawkę hormonu, a w razie potrzeby sukcesywnie ją zwiększa. Leki przyjmuje się długotrwale, często do końca życia. Na szczęście terapia daje dobre efekty (ustępuje większość wywołanych przez niedoczynność tarczycy objawów), w dodatku nie powoduje skutków ubocznych.

Niedoczynność tarczycy dieta

Farmakoterapię warto uzupełnić o naturalne metody. Przy niedoczynności tarczycy pomaga pobyt nad morzem, bo tamtejsze powietrze zawiera dużo jodu. Pierwiastek ten jest zaś potrzebny do prawidłowej pracy tarczycy. Właśnie ze względu na jod osobom z niedoczynnością tarczycy zaleca się stosowanie soli jodowanej, picie naparów z morszczynu pęcherzykowatego czy przyjmowanie suplementów z jodem. Ale uwaga! Te ostatnie można zażywać dopiero po konsultacji z lekarzem.
Od 1996 roku wprowadzono w Polsce obowiązek jodowania soli kuchennej. Stosowanie takiej udoskonalonej przyprawy i urozmaicone menu pokrywa nasze zapotrzebowanie na jod. Oczywiście nie oznacza to, że masz nagle zacząć wszystko obficie solić (zalecana ilość to płaska łyżeczka soli dziennie – z uwzględnieniem przyprawy dodanej już np. do chleba czy innych produktów spożywczych).
Na czym zatem konkretnie powinna polegać twoja dieta? Przede wszystkim powinna być urozmaicona. Jeśli masz nadmiar kilogramów, pilnuj kalorii (1500–1800 kcal dzienni), ale nie obcinaj całkowicie węglowodanów.

  • rozsmakuj się w warzywach, owocach, roślinach strączkowych i gruboziarnistym pieczywie – zawarty w nich błonnik pomoże ci się uporać z zaparciami;
  • jadaj morskie ryby – to źródło jodu i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (obniżają poziom złego cholesterolu);
  • ogranicz spożycie tłuszczów zwierzęcych (masła, tłustego mięsa) – dostarczają one dużo cholesterolu. Ten zaś, przy niedoczynności tarczycy, i tak jest zazwyczaj podwyższony.

Niedoczynność tarczycy u mężczyzn

Niedoczynność tarczycy może wystąpić u każdego, bez względu na płeć (u mężczyzn lista spowodowanych przez nią objawów jest zbliżona). Jednak w praktyce to kobiety chorują częściej (niemal pięciokrotnie!).

Niedoczynność tarczycy a ciąża

Choć niedoczynność tarczycy najczęściej występuje około menopauzy, ale może pojawić się w każdym wieku – zwłaszcza podczas burz hormonalnych związanych z dojrzewaniem, czy ciążą.

Zaburzenia w pracy tarczycy mogą utrudnić zajście w ciążę lub przyczynić się do poronienia. Odpowiednie stężenie hormonów tarczycy jest niezwykle ważne dla prawidłowego rozwoju płodu. To właśnie hormony tarczycy wpływają na kształtowanie się mózgu, zawiązków zębów i układu kostnego.

Niedoczynność tarczycy u dzieci

Już od 12 tygodnia życia płodowego tarczyca dziecka rozpoczyna syntezę własnych hormonów. Do tego czasu czerpie je z organizmu matki. Niedobór hormonów w okresie płodowym oraz w pierwszych miesiącach życia może spowodować upośledzony rozwój fizyczny i umysłowy. Dlatego też u noworodków w pierwszym tygodniu życia wykonywane są badania przesiewowe oceniające stan tarczycy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/3 miesiące temu
hohohoh dobrze napisane.