Jak zdiagnozować niedoczynność tarczycy?

Tarczyca to jeden z ważniejszych narządów naszego ciała. Jej rola polega na produkowaniu hormonów mających wpływ na wiele funkcji organizmu człowieka. Ich niedobór prowadzi do poważnych zaburzeń.

Głównym hormonem produkowanym przez tarczycę jest tyroksyna (T4), jednak dopiero po przemianie w wątrobie i nerkach do innego hormonu – trijodotyroniny (T3) spełnia ona swoje zadanie. Ważnym składnikiem obu tych hormonów jest jod.

Pierwszym etapem diagnostyki niedoczynności tarczycy jest dokładnie zebrany wywiad oraz badanie fizykalne. Istotne są w tym przypadku choroby i operacje, które przeszliśmy w przeszłości; jak również leki, które przyjmowaliśmy lub nadal przyjmujemy. Warto też zastanowić się, czy ktoś w naszej najbliższej rodzinie (rodzice, dziadkowie, rodzeństwo) nie chorowali na niedoczynność lub inne choroby tarczycy.

Łabędzia szyja

W badaniu można stwierdzić, czy tarczyca jest powiększona. Często zdarza się, że sami zaobserwujemy, powiększenie obwodu szyi, czy trudności w zapięciu koszuli. Każda informacja uzyskana podczas rozmowy, czy też w badaniu, sugerująca jakąkolwiek chorobę tarczycy, w tym niedoczynność, pociąga za sobą konieczność wykonania badań. Najczęściej są to badania laboratoryjne. Zwykle wystarczy już pobranie próbki krwi. Badania te pozwolą potwierdzić lub wykluczyć chorobę, a czasami także pozwolą znaleźć jej przyczynę.

Czytaj też: Po czym poznać chorą tarczycę?

Kropla krwi prawdę ci powie… (…o twojej tarczycy)

Podstawowym i pierwszym wykonywanym badaniem umożliwiającym diagnostykę chorób tarczycy, w tym niedoczynności, jest ocena ilości we krwi tyreotropiny (skrót: TSH), hormonu produkowanego przez przysadkę, regulującego czynność tarczycy. Jest to badanie przesiewowe, wykonywane nawet u osób bez objawów choroby tarczycy. Zdrowa przysadka wytwarza dużej ilości TSH wtedy, gdy tarczyca nie spełnia odpowiednio swojej roli – czyli, jeśli produkuje za małe ilości hormonów. Zatem w pierwotnej niedoczynności tarczycy (spowodowanej chorobą samej tarczycy) poziom TSH będzie podwyższony (norma 0,4-4,0mj.m/l).

Może się zdarzyć, że stężenie TSH we krwi będzie obniżone, a objawy będą sugerowały niedoczynność tarczycy, wtedy najprawdopodobniej za niedoczynność tarczycy będzie odpowiadać uszkodzona przysadka lub podwzgórze – części układu nerwowego sprawujące kontrolę nad czynnością tarczycy. Mówimy wtedy o wtórnej niedoczynności tarczycy.
Kolejnymi badaniami laboratoryjnymi, wykonywanymi w każdym przypadku nieprawidłowego wyniku poziomu TSH jest oznaczenie stężeń wolnych hormonów tarczycy: tyroksyny (fT4) i trijodotyroniny (fT3). Ich niedobór potwierdza niedoczynność tarczycy (normy tyroksyna (fT4) 8-20ng/l; trijodotyronina ((fT3) 1,5-4 ng/l). Przy czym najważniejszym oznaczeniem jest poziom tyroksyny (fT4), ponieważ ten właśnie hormon jest wytwarzany przez tarczycę. Trijodotyronina (fT3) powstaje w wyniku przemian tyroksyny w nerkach i wątrobie, a tylko w 20% jest produkowana przez tarczycę.
W początkowym stadium niedoczynności tarczycy poziom TSH jest już podwyższony, ale stężenia wolnych hormonów tarczycy są jeszcze prawidłowe. Sytuacja taka nazywana jest subkliniczną niedoczynnością tarczycy i wiąże się z dwukrotnie większym ryzykiem wystąpienia w przyszłości objawowej niedoczynności tarczycy.

Jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy jest choroba Hashimoto, nazywana przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy. Polega ona na niszczeniu przez własne komórki odpornościowe komórek tarczycy i traktowaniu ich jako obce. Jedną z metod rozpoznania tej choroby jest poza badaniami opisanymi powyżej, oznaczenie stężenia przeciwciał skierowanych przeciwko tyreoperoksydazie – enzymowi biorącemu udział w procesie produkcji hormonów tarczycy (anty-TPO; norma poniżej 50-100j.m/ml. zależnie od metody) oraz przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie (anty-Tg; norma poniżej 100j.m/ml; u pacjentów po całkowitym wycięciu tarczycy 0,00j.m/ml). Tyreoperoksydaza jest enzymem biorącym udział w tworzeniu tyroksyny.

Badania takie jak ultrasonografia (USG) tarczycy, czy tomografia komputerowa tarczycy w diagnostyce niedoczynności tarczycy nie odgrywają kluczowej roli; są stosowane rzadziej i nie są niezbędne. Mogą jednak ułatwić rozpoznanie zapaleń tarczycy o podłożu autoimmunologicznym (choroba Hashimoto) lub infekcyjnym, a także wykryć nawet niewielkie powiększenie tarczycy.

Polecamy: Kiedy zrobić USG tarczycy?

Badania wykonywane z innego powodu, przez przypadek mogą wskazać na niedobór hormonów tarczycy. Np. wysokie stężenie cholesterolu we krwi (norma 120-190mg/dl) zwłaszcza frakcji tzw. złego cholesterolu (LDL) może być spowodowane niedoczynnością tarczycy i tym samym by przyczyną częstszego występowania chorób serca.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Badanie TSH – jak rozpoznać nadczynność lub niedoczynność tarczycy? [video]
SKOMENTUJ (8)
KOMENTARZE (8)
gość/4 dni temu
Dla tych którzy jeszcze nie zdiagnozowali u siebie niedoczynności a zaobserwowali niepokojące objawy. Pewna firma wprowadziła na Polski rynek test na niedoczynność tarczycy https://labhome.pl/produkt/test-na-niedoczynn osc-tarczycy-tsh/ , pracuje od wczesnych godzin porannych i nie miałam kiedy wyskoczyć do laboratorium żeby zrobić TSH, zamówiłam ten test..zgodnie z instrukcją wykonałam go w domu i oczywiście wyszedł pozytywny, potwierdziłam w laboratorium i zapisałam się do endokrynologa.. teraz biorę Euthyrox 100.. Każdemu polecam !
~stanisław/rok temu
ostatnio w wyniku badań w czasie pobytu w szpitalu pobrano krew w sprawie tarczycy.Nigdy się nie leczyłem od tarczycy.Oto moje wyniki: TSH 1,36 TSH 3 ..0,07 FT 3...3,91
FT 4...12,30
Chciałbym zapytać. co to oznacza
~beata1975/rok temu
mam niedoczynnośc od 3 lat ostatnio pojawił sie problem skóry twarzy w tym okolice oczów sucha szorstka suczha czerwona plama do połowy twarzy pomocy.
POKAŻ KOMENTARZE (8)