Jak rozpoznać chorobę Hashimoto?

Objawami choroby Hashimoto mogą być: wzrost masy ciała, pogorszenie nastroju, wypadające włosy, rozdrażnienie czy zaburzenia miesiączkowania. Kto najczęściej choruje na Hashimoto i jak leczyć tę chorobę?

Hashimoto

fot. Fotolia

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto jest najczęstszym rodzajem zapalenia tarczycy. Należy ona do obszernej grupy schorzeń nazywanych autoimmunologicznymi (organizm zwraca się przeciwko sobie).

Układ immunologiczny, który jest nastawiony na zwalczanie bakterii, wirusów i innych ciał obcych, ulega rozregulowaniu i zaczyna atakować własne komórki. W przypadku tej choroby autoagresja skierowana jest przeciwko komórkom tarczycy. Z nieznanych przyczyn organizm zaczyna produkować przeciwciała, które atakują własne narządy.

Choroba ta przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Przez wiele lat może rozwijać się bezobjawowo, nie wpływając na funkcjonowanie tarczycy.

Jakie są objawy choroby Hashimoto?

Warto zwrócić uwagę na często bagatelizowane sygnały Hashimoto takie jak:

  • wzrost masy ciała,
  • sucha skóra,
  • wypadające włosy,
  • pogorszenie nastroju,
  • szybkie zmęczenie,
  • senność,
  • rozdrażnienie,
  • częste wzdęcia i zaparcia,
  • zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet,
  • utrata elastyczności skóry.

Również depresja może być efektem choroby Hashimoto.

Na objawy i przebieg choroby wpływ ma pora roku, szczególnie okres jesienno-zimowy, kiedy częściej dochodzi do zakażeń wirusowych i bakteryjnych. Osoby chorujące na Hashimoto mają osłabiony układ odpornościowy, dlatego częściej i łatwiej zapadają  na infekcje.

Jakie są konsekwencje nieleczenia choroby Hashimoto?

W większości przypadków choroba Hashimoto prowadzi do niedoczynności tarczycy. To jeden z jej objawów, prowadzący do poważnych komplikacji, których wynikiem jest destrukcja gruczołu, a nawet wystąpienie wola.

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona może doprowadzić do rozwoju insulinooporności, a w konsekwencji cukrzycy lub neurologicznych zmian w mózgu. Kobiety mogą mieć trudności z zajściem w ciążę. Dodatkowo rozwinięte wole tarczycowe może w skrajnych przypadkach utrudniać oddychanie i połykanie, poza tym stanowi widoczny defekt estetyczny.

Nieleczona niedoczynność tarczycy w dużym stopniu przyczynia się do wystąpienia miażdżycy, zawałów, osteoporozy lub depresji. Choroba Hashimoto rzadko może wywołać nadczynność tarczycy.

Zobacz też: Choroba Hashimoto – co to takiego?

Kto jest narażony na Hashimoto?

Przede wszystkim kobiety, zwłaszcza te, które ukończyły 50. rok życia. Choroba występuje również u młodszych kobiet (nawet 30-letnich), mężczyzn, a także dzieci.

Choroba ma związek zarówno z uwarunkowaniami genetycznymi, jak i hormonalnymi. Wszelkie zaburzenia hormonalne – dojrzewanie, ciąża, poronienie, odstawienie leków antykoncepcyjnych czy menopauza – mogą mieć wpływ na jej pojawienie się. Przyczyną może być również duży stres.

Na Hashimoto zapadają m.in. osoby, które przyjęły zbyt dużą dawkę jodu w lekach. Nie bez wpływu są też częste zakażenia wirusami i bakteriami. Jeżeli wcześniej któreś z rodziców lub nawet dziadków chorowało na choroby immunologiczne, to prawdopodobieństwo jej dziedziczenia wynosi aż 50%.

Do lekarzy zgłasza się coraz więcej osób z objawami Hashimoto. Wiele osób należy do pokolenia, które pamięta wybuch w Czarnobylu w 1986 roku, zwłaszcza dzieci i nastolatki, którym zagrażała chmura radioaktywna i zmuszone były wypić jod w płynie Lugola. Dziś weszły one w trzecią lub czwartą dekadę swojego życia, kiedy to w ich organizmie następują istotne zmiany w układzie hormonalnym. Są one dodatkowo potęgowane przez niezdrowy lub niehigieniczny tryb życia. To właśnie u tych osób bardzo często zdiagnozowana jest choroba Hashimoto.

Jak wygląda w Polsce zachorowalność na Hashimoto?

Liczba zdiagnozowanych przypadków choroby Hashimoto szybko rośnie, głównie dzięki  coraz lepszym technikom diagnostycznym.

Z naszych obserwacji wynika, że od 2009 roku zachorowalność systematycznie rośnie i, co najbardziej niepokoi, tylko w I półroczu 2014 roku wzrosła wśród naszych pacjentów o blisko 250% w stosunku do analogicznego okresu z roku poprzedniego. Obserwacja dotyczy kilkutysięcznej grupy klientów SetPoint na przestrzeni ostatnich zaledwie kilku lat.

Liczba osób, które już są chore, jest niedoszacowana ze względu na brak systematycznych badań profilaktycznych. Chorych, u których ta choroba się rozwija, może być dużo więcej, ponieważ nie prowadzi się szczegółowych statystyk w tym zakresie.

Jak wspomóc leczenie choroby?

Samo przyjmowanie hormonów tarczycy z powodu niedoczynności tarczycy nie gwarantuje, że stan zdrowia i jakość życia się polepszą. Pierwszorzędne znaczenie ma dieta. Pojawienie się choroby powinno stanowić impuls do trwałej zmiany nawyków i przyzwyczajeń związanych z odżywianiem.

Choroba wpływa na spowolnienie metabolizmu i związana jest również z obniżoną lub rozchwianą odpornością organizmu. Dlatego leczenie powinno przebiegać wraz z konsultacją u dietetyka, który stworzy indywidualną dietę. To warunek poprawy metabolizmu i wzmocnienia bariery odpornościowej za pomocą odpowiedniego odżywiania. Zaleca się wykluczenie z jadłospisu zarówno cukrów prostych, jak i składników żywności, które nie są prawidłowo trawione i przyswajane i mogą być również potencjalnymi alergenami, np.  laktozy, kazeiny czy glutenu.

Zobacz też: Niedoczynność tarczycy – poradnik

Jakie składniki powinna zawierać dieta osoby z chorobą Hashimoto?

Pomocą dla systemu obronnego organizmu jest sprawnie działający przewód pokarmowy, który jest największym organem układu immunologicznego. W związku z tym to, co dostarczamy organizmowi, ma kolosalne przełożenie na jego kondycję.

Błona śluzowa jelita i jej flora bakteryjna stanowią jedną z głównych barier dla szkodliwych składników dostarczanych wraz z pożywieniem. Jadłospis powinien uwzględniać pre- i probiotyki, by zadbać o prawidłowy balans mikroflory jelit, jak również o prawidłową podaż białka, które jest niezbędne do produkowania przeciwciał w organizmie, których zadaniem jest obrona przed wirusami i bakteriami. Ważną rolę spełniają kwasy tłuszczowe omega-3, które mobilizują organizm do produkcji limfocytów. Przeciwutleniacze zwalczające wolne rodniki (wit. C, wit. A, cynk, selen, flawonoidy), które znajdziemy głównie w świeżych sezonowych warzywach i owocach, a w okresie jesienno-zimowym w mrożonkach. Na spadek odporności w naszym organizmie mają wpływ również niedobory np. żelaza.

Poprzez rozsądne połączenie tych współdziałających ze sobą naturalnych substancji procesy zapalne w organizmie mogą zostać wyhamowane, a zaburzony system immunologiczny powrócić do równowagi.

Kiedy należy skorzystać z pomocy specjalistów?

Wizyta u lekarza jest konieczna, kiedy widoczne jest nasilenie objawów. Odpowiednia diagnoza wskaże problem i pomoże rozpocząć konkretne leczenie. Przede wszystkim należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, a następnie do endokrynologa ze względu na to, iż choroba bezpośrednio dotyczy tarczycy i zaburzeń wydzielanych przez nią hormonów.

Zanim specjalista wystawi diagnozę, niezbędne jest wykonanie szeregu badań: morfologii krwi, stężenia hormonów tarczycy, stężenia TSH w surowicy, USG narządu, a rzadziej scyntygrafii lub biopsji aspiracyjnej.

Zważywszy na to, że hormony wydzielane przez tarczycę związane są z metabolizmem, przez co następuje jego spowolnienie i wzrost masy ciała, kolejnymi osobami, do których należy się zwrócić o pomoc, jest dietetyk. Z kolei problemy ze skórą, częste powikłanie, wymagają reakcji dermatologa.

Czy leczenie choroby odbywa się na zasadach refundacji z NFZ-u?

Wizyty u endokrynologa są finansowane przez NFZ, jak również część badań w ramach podstawowej opieki medycznej. W praktyce jednak pacjenci wykonują zlecone badania prywatnie, nie chcąc czekać długo na kolejną wizytę kontrolną.

Trzeba pamiętać, że wizyty, szczególnie w początkowym etapie leczenia, powinny być częstsze i systematyczne po to, aby prawidłowo zaplanować leczenie. Współpraca ze specjalistą od żywienia, niestety, nie jest refundowana i trzeba korzystać z niej na własną rękę, a szkoda, ponieważ dzięki tej pracy szybciej można chorobę ustabilizować i zahamować rozwój chorób towarzyszących.

Czy chorobę Hashimoto można wyleczyć? 

Hashimoto, niestety, należy do chorób przewlekłych, których nie można całkowicie wyleczyć, a jedynie zminimalizować odczuwalne objawy. Im wcześniej zostanie postawiona prawidłowa diagnoza i zostanie wdrożone odpowiednie leczenie, tym rokowania są lepsze i istnieje większa szansa na uniknięcie powikłań, w tym zaniku gruczołu tarczowego, i nieodwracalnych zmian neurologicznych.

Dlatego tak ważne jest nielekceważenie objawów choroby, odpowiednia diagnoza i leczenie przez  specjalistów.

Dołącz do dyskusji na temat choroby Hashimoto na największym forum medycznym Commed!

Autorem poradnika jest Alicja Kalińska, specjalista z zakresu żywienia z warszawskiej poradni dietetycznej SetPoint. www.SetPoint.pl.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/3 lata temu
Z autopsji wiem, że najważniejsze jest żeby trafić do dobrej dietetyczki z doświadczeniem w hashimoto, a nie takiej, która tylko odchudza i wiedzę o tej chorobie bierze z internetu. Ja zanim taką znalazłam (niestety dopiero w Warszawie, choć mieszkam na Pomorzu), trafiłam na 2 siksy, który na mnie dopiero się uczyły.