Słownik

Udar mózgu

Udarem nazywamy nagłe wystąpienie objawów neurologicznych, utrzymujące się ponad 24 godziny. Wyróżniamy: najczęstszy udar niedokrwienny (zawał mózgu) oraz rzadsze udary krwotoczne. Szczególną postacią jest tzw. udar żylny.

Na czym polega istota choroby?

Udary żylne stanowią poniżej 1% przypadków udaru i związane są z zakrzepicą w zatokach żylnych mózgu. Krew nie może płynąć prawidłowo, gdyż droga jej odpływu zostaje zablokowana. Udar żylny może mieć bardzo zróżnicowany i nietypowy przebieg kliniczny. Innym rodzajem udaru, zaliczanym do udarów niedokrwiennych, jest udar zatokowy (lakunarny). Jest to zaburzenie przepływu krwi w małych tętnicach, zwykle określonych części mózgu, związane ze zmianami zwyrodnieniowymi (mikroangiopatycznymi).

Jakie są przyczyny choroby?

Do udaru dochodzi, gdy jakaś część mózgu zostaje pozbawione dopływu krwi. Przyczyną udaru może być zakrzep w tętnicy mózgowej, zator w układzie krwionośnym, krwotok śródmózgowy lub krwotok podpajęczynówkowy.

Jakie objawy towarzyszą chorobie?

Objawami udaru są: zaburzenia mowy, czucia, równowagi i koordynacji, porażenie mięśni, nagły ból głowy i wzmożone ciśnienie śródczaszkowe.

Udar często pojawia się u osób z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą. Jeżeli nie uda się ustalić przyczyny, mówimy o udarze kryptogennym. Udar określamy jako dokonany, gdy objawy utrzymują się ponad 3 tygodnie, w przeciwnym wypadku jest to tzw. odwracalny deficyt neurologiczny (RIND). Jeżeli objawy ulegają pogorszeniu po przyjęciu do szpitala, mówimy o udarze postępującym.

Jakie badania należy wykonać, aby zdiagnozować chorobę?

Badane są: ciśnienie tętnicze, tętno i oddech. Jeśli podejrzewany jest udar, pacjenta bada neurolog, który ocenia jego świadomość, zmysły, pamięć i koordynację. Zaleca się badania krwi, EKG, badania obrazowe.  

Jakie są metody leczenia?

Chory z podejrzeniem udaru musi znaleźć się szpitalu, gdzie monitoruje się jego ciśnienie tętnicze i leczy ewentualne zaburzenia rytmu serca. Rozpoczyna się też rehabilitację. Chorzy z udarem niedokrwiennym dostają kwas acetylosalicylowy i inne leki zapobiegające tworzeniu się skrzeplin i rozwoju miażdżycy.

Do jakiego specjalisty należy się zgłosić?

Do neurologa.