Słownik

Lekarz rodzinny

Do obowiązków lekarza rodzinnego należy podstawowa opieka zdrowotna pacjentów, ich rodzin oraz lokalnych społeczności. Praca lekarza rodzinnego ściśle związana jest z przychodnią, czyli lecznictwem ambulatoryjnym, w której lekarz rodzinny prowadzi ciągłą opiekę i prowadzi kontrolę chorób przewlekłych. Jest to najbardziej różnorodna specjalizacja lekarska. Lekarz rodzinny ma szeroką wiedzę z zakresu chorób wewnętrznych, pediatrii, ginekologii i położnictwa, chirurgii, psychiatrii, dermatologii, laryngologii, neurologii i okulistyki.

Rodzaj specjalizacji: podstawowa specjalność lekarska

Czas trwania specjalizacji: 5 lat

Jakimi chorobami zajmuje się lekarz rodzinny?

Choroby serca i układu krążenia, np.:

  • choroba niedokrwienna serca i zawał serca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • niewydolność serca i krążenia,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • wady serca,
  • kardiomiopatie,
  • miażdżyca tętnic,
  • zakrzepica żył,
  • tętnik aorty.

Choroby układu oddechowego, m.in..:

  • infekcje dróg oddechowych, w tym zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc,
  • zapalenie migdałków podniebiennych i gardła,
  • zapalenie zatok przynosowych,
  • astma oskrzelowa,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • gruźlica płuc,
  • niewydolność oddechowa,
  • choroby śródmiąższowe płuc, w tym zwłóknienie płuc,
  • nowotwory gardła i krtani,
  • nowotwory układu oddechowego, w tym rak płuca.

Choroby układu pokarmowego, wśród których są.:

  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
  • choroba refluksowa przełyku,
  • zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, w tym zespół jelita drażliwego,
  • nieswoiste zapalenia jelit: colitis ulcerosa, choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • infekcje przewodu pokarmowego, biegunki zakaźne,
  • choroby trzustki, ze szczególnym uwzględnieniem zapalenia trzustki oraz raka trzustki,
  • choroby pęcherzyka żółciowego, w tym kamica pęcherzyka i rak pęcherzyka żółciowego,
  • choroby wątroby, w tym marskość wątroby, zapalenie wątroby i  rak wątroby,
  • nowotwory przewodu pokarmowego.

Choroby układu moczowego, tj.:

  • zakażenia układu moczowego,
  • ostra i przewlekła niewydolność nerek, w tym opieka nad pacjentem dializowanym i po przeszczepie nerek,
  • kamica nerek,
  • zapalenia nerek,
  • zespół nerczycowy,
  • choroby prostaty, w tym przerost gruczołu krokowego i rak prostaty,
  • nowotwory układu moczowego.

Opieka nad kobietami w ciąży oraz z chorobami ginekologicznymi, m.in.:

  • poradnictwo rodzinne,
  • antykoncepcja,
  • patologie ciąży,
  • poród i połóg fizjologiczny,
  • choroby zapalne narządu rodnego,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • manopauza,
  • nowotwory narządu rodnego i przydatków, w tym rak szyjki macicy, mięśniaki macicy, rak jajnika,
  • guzy sutka, w tym rak piersi.

Choroby psychiatryczne, do których należą.:

  • depresja, w tym myśli samobójcze,
  • nerwice,
  • stany lękowe,
  • zaburzenia snu,
  • psychozy,
  • zaburzenia osobowości,
  • upośledzenia umysłowe,
  • uzależnienia: nikotynizm, alkoholizm, lekomania, narkomania.

Choroby skóry, tj.:

  • bakteryjne i wirusowe choroby skóry,
  • trądzik: pospolity, młodzieńczy, różowaty,
  • choroby alergiczne skóry,
  • grzybica: skóry, włosów, paznokci,
  • łuszczyca,
  • zmiany zapalne skóry i tkanki podskórnej,
  • nowotwory skóry.

Choroby neurologiczne, np.:

  • bóle głowy: napięciowe, migrenowe, zatokowe i inne,
  • korzeniowe zespoły bólowe, w tym rwa kulszowa,
  • padaczka,
  • choroba Parkinsona,
  • choroba Alzheimera,
  • udar mózgu,
  • zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych i mózgu,
  • guzy mózgu, w tym nowotwór mózgu.

Opieka nad niemowlętami i dziećmi oraz leczenie chorób pediatrycznych, m.in.:

  • wcześniactwo,
  • żółtaczka okresu noworodkowego, w tym suplementacja witamin,
  • wrodzone wady rozwojowe, w tym zespół Downa i Turnera,
  • fenyloketonuria,
  • mukowiscydoza,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie gardła i migdałków,
  • zapalenie krtani,
  • zapalenie zatok przynosowych,
  • ostre stany zapalne dróg oddechowych,
  • astma oskrzelowa,
  • kontrola rozwoju dziecka,
  • żywienie noworodka i niemowlęcia,
  • realizacja programu szczepień ochronnych,
  • wrodzone wady serca,
  • niedokrwistości,
  • zapalenie układu moczowego,
  • stulejka, spodziectwo i wnętrostwo,
  • zespół nerczycowy,
  • zapalenie nerek,
  • niewydolność nerek,
  • infekcje przewodu pokarmowego,
  • wady wrodzone przewodu pokarmowego,
  • bóle brzucha,
  • biegunki i zaparcia,
  • wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego,
  • wady postawy,
  • mózgowe porażenie dziecięce,
  • niedorozwój umysłowy, upośledzenie umysłowe,
  • drgawki u dzieci,
  • padaczka,
  • zapalenie mózgu i opon mózgowych,
  • zaburzenia słuchu,
  • zaburzenia mowy,
  • moczenie nocne,
  • alergia,
  • trądzik młodzieńczy,
  • choroby zakaźne wieku dziecięcego
  • choroby nowotworowe u dzieci.

Choroby należące do innych dziedzin medycyny, np.:

  • niedokrwistości,
  • choroby szpiku, w tym białaczki,
  • cukrzyca,
  • choroby tarczycy, w tym niedoczynność i nadczynność tarczycy, rak tarczycy, wole,
  • choroby układu dokrewnego i zaburzenia hormonalne,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej, w tym nadmiar cholesterolu,
  • otyłość,
  • osteoporoza,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów i kręgosłupa,
  • reumatyzm,
  • dna moczanowa,
  • starzenie się organizmu i wynikające z tego konsekwencje,
  • nietrzymanie moczu i stolca,
  • hemoroidy,
  • przepukliny: brzuszne, przeponowe,
  • zatrucia: lekami, alkoholem, grzybami, tlenkiem węgla, środkami chemicznymi,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • wady wzroku,
  • jaskra,
  • zaćma,
  • zapalenie spojówek,
  • retinopatia: cukrzycowa i nadciśnieniowa,
  • oparzenia i odmrożenia,
  • choroby zakaźne,
  • choroby przenoszone drogą płciową,
  • zakażenie HIV i AIDS.

Stany nagłe w gabinecie lekarza rodzinnego

Lekarz rodzinny w stanach nagłych może wykonać wiele niewielkich zabiegów, które niejednokrotnie mogą uratować życie. Są to między innymi:

  • zmiana opatrunków, usuwanie szwów i drenów,
  • zaopatrzenie chirurgiczne rany,
  • drobne zabiegi chirurgiczne: nacięcie, wyłuszczenie, sączkowanie, zeszycie i nakłucie,
  • unieruchomienie złamań,
  • dożylne przetaczanie płynów,
  • iniekcje dożylne, domięśniowe, podskórne i śródskórne,
  • zgłębnikowanie żołądka i dwunastnicy oraz płukanie żołądka,
  • wlew doodbytniczy oczyszczający,
  • odebranie porodu siłami natury, nacięcie i szycie krocza,
  • wykonanie znieczulenia miejscowego.

Diagnostyka specjalistyczna

Lekarz rodzinny w swojej praktyce korzysta z wielu specjalistycznych badań, m.in.:

  • pobieranie krwi żylnej i tętniczej do badań laboratoryjnych,
  • badanie stolca na obecność krwi utajonej,
  • badanie per rectum,
  • badanie EKG oraz interpretacja wyniku,
  • interpretacja badania rentgenowskiego,
  • cewnikowanie pęcherza moczowego,
  • nakłucie jamy stawowej,
  • testy alergiczne,
  • próba tuberkulinowa,
  • pobieranie wymazów z gardła, nosa i pochwy,
  • badanie ginekologiczne z użyciem wzierników i dwuręczne,
  • pobieranie materiału do badania cytologicznego z szyjki macicy,
  • badanie położnicze,
  • badanie palpacyjne sutków u kobiet
  • badanie dna oka,
  • przeprowadza wstępne badanie psychiatryczne.

Czy do lekarza rodzinnego potrzebne jest skierowanie?

Do lekarza rodzinnego nie potrzebne jest skierowanie.


Chcesz wiedzieć więcej na temat chorób? Czytaj zdrowie.wieszjak.polki.pl.

Chcesz porozmawiać na temat zdrowia i profilaktyki chorób? Wejdź na commed.polki.pl, do działu Lekarz rodzinny.

Szukasz lekarza lub placówki medycznej? Skorzystaj w wyszukiwarki rynekmedyczny.polki.pl.