Słownik

Lekarz medycyny ratunkowej

Lekarz medycyny ratunkowej wyspecjalizowany jest w udzielaniu szybkiej, fachowej i specjalistycznej pomocy w sytuacjach zagrożenia życia i chorym w bardzo ciężkim stanie. Specjaliści z medycyny ratunkowej najczęściej pracują w pogotowiu ratunkowym oraz karetkach pogotowia. Lekarze medycyny ratunkowej specjalizują się w resuscytacji krążeniowo-oddechowej i innych metodach ratowania życia podczas urazów, wypadków i innych sytuacji, w których dochodzi do rozległego uszkodzenia narządów.

Rodzaj specjalizacji: podstawowa specjalność lekarska

Czas trwania specjalizacji: 5 lat

Jakimi chorobami zajmuje się lekarz medycyny ratunkowej?

Choroby naczyń i serca:

  • nagłe zatrzymanie krążenia,
  • wysokie nadciśnienie tętnicze, powikłania nadciśnienia, przełom nadciśnieniowy,
  • arytmia serca, niemiarowość rytmu prowadząca do niewydolności krążenia,
  • ostre niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym ostry zawał serca,
  • niewydolność krążenia (pochodzenia sercowego, endokrynologicznego, urazowego, anafilaktycznego), powikłania niewydolności krążenia, obrzęk płuc,
  • ostre zapalenie mięśnia sercowego,
  • kardiomiopatie,
  • zatorowość naczyń płucnych,
  • tętniak rozwarstwiający aorty, pęknięcie tętniaka aorty,
  • tamponada serca,
  • ostre niedokrwienie narządów w wyniku zamknięcia naczynia (niedokrwienie kończyn, niedokrwienie jelit).

Choroby płuc:

  • ostre zapalenia płuc przebiegające z niewydolnością oddechową,
  • ostry stan astmatyczny,
  • zachłyśnięcie, zakrztuszenie się, aspiracja ciała obcego do dróg oddechowych,
  • odma opłucnowa.

Choroby przewodu pokarmowego:

  • ostry ból brzucha (tzw. „ostry brzuch”),
  • ostre krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • ostra niedrożność lub wgłobienie jelit,
  • ostre stany zapalne pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych,
  • ostra niewydolność wątroby,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • pęknięcie śledziony.

Choroby układu moczowo-płciowego:

  • ostra niewydolność nerek,
  • ­kamica nerkowa i kolka nerkowa,
  • ostre infekcje moczowo–płciowe.

Choroby endokrynologiczne:

  • niewyrównana cukrzyca, hipoglikemia polekowa, śpiączka cukrzycowa,
  • kwasice (alkoholowa, cukrzycowa),
  • przełomy hormonalne: tarczycowy, nadnerczowy,
  • nadciśnienie tarczycy,
  • pheochromocytoma (guz chromochłonny nadnerczy).

Choroby neurologiczne i psychiatryczne:

  • utrata świadomości,
  • śpiączka,
  • udar mózgu: niedokrwienny i krwotoczny,
  • atak drgawek, padaczka,
  • próba samobójcza,
  • depresja,
  • schizofrenia ze stanami zagrożenia życia (np. atak agresji, katatonia).

Urazy, wypadki, uszkodzenia wielonarządowe:

  • mnogie i różnorodne obrażenia ciała,
  • rany, złamania (zamknięte i otwarte),
  • urazy głowy,
  • urazy klatki piersiowej,
  • urazy jamy brzusznej,
  • urazy miednicy i układu moczowo–płciowego,
  • urazy rdzenia kręgowego,
  • urazy kręgosłupa i narządu ruchu.

Inne stany nagłe:

  • ostre zaburzenia równowagi wodno–elektrolitowej,
  • ostre stany alergiczne: wstrząs anafilaktyczny, ostra anafilaksja, ostra pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy,
  • ostre stany okulistyczne: nagła utrata widzenia, uraz oka/oczu,
  • choroby zakaźne: wstrząs septyczny, tężec, zakażenia odzwierzęce, malaria,
  • ostre stany położniczo – ginekologiczne: poród nagły, stany nagłe u ciężarnych, nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych,
  • ostre stany hematologiczne: niedokrwistość, hemofilia, DIC (zespół wykrzepiania śródnaczyniowego),
  • zatrucia: leki, alkohol, gazy, metale ciężkie, środki chemiczne.
  • choroby środowiskowe: odmrożenia i hipotermia, hipertermia, podtopienia, oparzenia (termiczne i chemiczne), choroba wysokościowa, ukąszenia i pogryzienia.

Zabiegi specjalistyczne

Zabiegi specjalistyczne wykonywane przez lekarza medycyny ratunkowej:

  • prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej: BLS i ALS,
  • defibrylacja, kardiowersja, elektrostymulacja, ręczny masaż serca,
  • udrożnienie dróg oddechowych: bez przyrządów, intubacja dotchawicza, konikotomia i tracheotomia (wytworzenie otworu w tchawicy przez szyję),
  • wentylacja pacjenta przy pomocy maski twarzowej, maski krtaniowej, respiratora,
  • nakłucie lub drenaż jamy opłucnej,
  • uzyskanie centralnych dostępów dożylnych (żyły podobojczykowe, żyła szyjna wewnętrzna),
  • nakłucie worka osierdziowego,
  • wdrożenie leczenia nerkozastępczego: hemofiltracja, hemodializa, dializa otrzewnowa, płukanie otrzewnej,
  • leczenie krwiozastępcze,
  • zakładanie sond żołądkowych i przełykowo-żołądkowych (Sengstakena i Blakemore' a),
  • tlenoterapia i gospodarka wymiany gazowej,
  • nastawianie złamań, unieruchamianie i bezpieczny transport chorego z uszkodzeniem narządu ruchu, szczególnie kręgosłupa,
  • dekontaminacja w zatruciach,
  • detoksykacja pacjenta,
  • odebranie nagłego porodu.

Specjalistyczne badania:

Lekarz medycyny ratunkowej musi być biegły w ocenie badań laboratoryjnych: morfologii krwi, zaburzeń krzepnięcia, poziomu elektrolitów, ocenie czynności wydalniczej nerek (klirens kreatyniny) oraz wydolności układu oddechowego (pulsoksymetria, kapnografia, gazometria). Poza tym lekarz medycyny ratunkowej musi szybko oceniać badanie EKG z uwzględnieniem niemiarowości, zaburzeń rytmu groźnych dla życia oraz świeżego zawału serca. Konieczna jest także znajomość interpretacji podstawowych badań obrazowych: zdjęć rentgenowskich, badania USG, tomografii komputerowej i rezonansu.

Czy do lekarza medycyny ratunkowej potrzebne jest skierowanie?

Do lekarza medycyny ratunkowej potrzebne jest skierowanie.


Chcesz wiedzieć więcej na ten temat? Czytaj serwis Pierwsza pomoc na zdrowie.wieszjak.polki.pl.

Chcesz porozmawiać na temat zdrowia i profilaktyki chorób? Wejdź na commed.polki.pl

Szukasz lekarza lub placówki medycznej? Skorzystaj w wyszukiwarki rynekmedyczny.polki.pl