POLECAMY

Czym jest niepełnosprawność intelektualna?

Niepełnosprawność intelektualna zaliczana jest do globalnych dysfunkcji intelektualnych. Jej charakterystyczną cechą jest nieprawidłowy rozwój umysłowy. Sprawdź, czy niepełnosprawność intelektualna jest tym samym, co upośledzenie, niedorozwój lub demencja? Czy niepełnosprawność intelektualna może ujawnić się w każdym wieku?

Czym jest niepełnosprawność intelektualna? fot. Fotolia

Upośledzenie umysłowe – cechy charakterystyczne

Według definicji Amerykańskiego Stowarzyszenia Upośledzenia Umysłowego (American Association on Mental Retardation – AAMR) z 1992 roku upośledzenie umysłowe charakteryzuje się istotnie niższym niż przeciętne funkcjonowaniem intelektualnym, z jednocześnie współwystępującym ograniczeniem w zakresie dwóch lub więcej spośród następujących umiejętności przystosowawczych: porozumiewania się, samoobsługi, trybu życia domowego, uspołecznienia, korzystania z dóbr społeczno-kulturalnych, samodzielności, troski o zdrowie i bezpieczeństwo, umiejętności szkolnych, organizowania czasu wolnego i pracy. Upośledzenie umysłowe ujawnia się przed 18. rokiem życia (Luckasson i in., 1992, s. 1).

Podział dysfunkcji intelektualnych

W Polsce Janusz Kostrzewski (1997) postuluje używanie terminu „upośledzenie umysłowe” jako nadrzędnego w stosunku do „niedorozwoju umysłowego” (wczesne przypadki do 3. roku życia) i „demencji” (rozpad prawidłowych funkcji intelektualnych z tendencją do regresji po 3. roku życia). Zalicza on upośledzenie umysłowe do globalnych dysfunkcji intelektualnych i odróżnia je od dysfunkcji parcjalnych, w których występuje zaburzenie jednej lub kilku funkcji przy prawidłowym rozwoju umysłowym (np. zaburzenia ekspresji i recepcji mowy, rozwoju językowego). Wśród globalnych dysfunkcji, obok upośledzenia umysłowego, wyróżnia jeszcze zahamowanie rozwoju umysłowego, obniżenie poziomu intelektualnego oraz opóźnienie rozwoju intelektualnego (por. Bogdanowicz, 1985b).

Zobacz też: Problemy psychiczne osób niepełnosprawnych

Pojęcie niepełnosprawności intelektualnej

W 1997 roku Polski Zespół do Badań Naukowych nad Upośledzeniem Umysłowym zmienił część swej nazwy, zastępując w niej termin „upośledzenie umysłowe” „niepełnosprawnością intelektualną”, zgodnie ze wskazaniami Międzynarodowego Stowarzyszenia do Badań Naukowych nad Upośledzeniem Umysłowym (International Association for the Scientific Study of Intellectual Disabilities – IASSID). Zmianę tę argumentowano mniej stygmatyzującym charakterem nowej nazwy oraz koniecznością pełniejszego włączenia osób niepełnosprawnych do życia społecznego (por. Żyta, 2004). W polskiej literaturze przedmiotu coraz powszechniej stosowany jest termin „niepełnosprawność intelektualna”, chociaż występu je też określenie „upośledzenie umysłowe” (np. niezmieniona pozostała nazwa ruchu rodziców osób niepełnosprawnych intelektualnie: Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym), taka terminologia jest bowiem nadal używana w międzynarodowych klasyfikacjach medycznych ICD-10 i DSM-IV.

Polecamy: Kto może otrzymać dodatek na kształcenie dzieci niepełnosprawnych?

Fragment pochodzi z książki „Niepełnosprawność intelektualna – diagnozowanie, edukacja, wychowanie” Lucyny Bobkowicz-Lewartowskiej (Harmonia, 2011). Publikacja za zgodą wydawcy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/5 lat temu
Polecam artykuł " Czym jest niepełnosprawność intelektualna "