POLECAMY

Tran – co to jest, rodzaje, jaki wybrać?

Wszystko, co warto wiedzieć o tranie, czyli oleju z wątroby ryb dorszowatych i rekinich.

/ 4 miesiące temu
Tran – co to jest, rodzaje, jaki wybrać? fot. fotolia

Tran jest ciekłym tłuszczem pozyskiwanym z wątroby niektórych ryb morskich oraz z tkanki tłuszczowej niektórych ssaków morskich.
Ze względu na dużą zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, w szczególności kwasów omega-3 i omega-6, oraz witamin A i D, uznawany jest za szczególnie korzystny dla zdrowia.

Czasami mówi się, że tranem powinno nazywać się wyłącznie olej pozyskiwany z ryb dorszowatych.

Tran – trochę historii

Historia tranu sięga daleko wstecz. Wspominano o nim w zapiskach z czasów Hipokratesa oraz w Biblii. W XIV wieku wykorzystywano go nie tylko do celów leczniczych. Służył jako paliwo do lamp oliwnych, do karmienia zwierząt, wyprawiania skór i konserwowania drewna.

W północnej Europie, głównie na terenach obecnej Szwecji i Norwegii, tran stosowano do leczenia ran, podrażnień dróg oddechowych i układu pokarmowego, a także do wcierania w skórę w celu łagodzenia bólów stawów. Przekonanie o prozdrowotnym działaniu tranu pierwszy raz znalazło potwierdzenie w badaniach naukowych w 1773 roku, kiedy to wykazano korzystny wpływ oleju z wątroby dorsza na chorobę reumatyczną. Tyle tylko, że tran w tym celu łykano, a nie smarowano nim obolałe stawy.

Jednym z propagatorów tranu był norweski farmaceuta Peter Möller (tak, to od jego nazwiska pochodzi nazwa istniejącej do dziś marki Möller's Tran Norweski, produkującej tran z wątroby północnoatlantyckiego dorsza), który zauważył, że ludzie żyjący na wybrzeżu rzadziej chorują. Skojarzył ten fakt z innym – ludzie ci często spożywali rybie wątroby. Na Lofotach założył pierwszą fabrykę tranu, który pozyskiwał nową metodą (ekstrakcji parą), dzięki czemu preparat miał przyjemniejszy zapach i smak.

Kolejne doniesienia pochodzą z 1920 roku, kiedy odkryto cenne składniki tranu: witaminy A, D i E oraz alkiloglicerole (obecne wyłącznie w oleju z wątroby rekina). Od tamtej pory tran zaczęto polecać dzieciom jako preparat pomagający zapobiegać i walczyć z krzywicą. Miał się także sprawdzać jako lek na odrę i gorączkę połogową.

W drugiej połowie XIX wieku udoskonalono proces ekstrakcji, dzięki czemu nastąpiła dalsza poprawa walorów smakowych i zapachowych tranu. Przed II Wojną Światową tran był już szeroko spopularyzowany i ogólnodostępny. W latach 196-1970 zalecano go kobieton w ciąży, dzieciom w okresie wzrostu oraz osobom starszym, jako specyfik poprawiający odporność.

Tran z rekina

Jest wyjątkowy. Poza kwasami omega-3 i omega-6 obecnymi w oleju z dorszowatych zawiera immunomodulatory: alkiloglicerole (stanowi 20% tranu) i skwalen (stanowi 70% tranu). Substancje te korzystnie wpływają na układ odpornościowy człowieka. Alkiloglicerole występuje naturalnie w ludzkim ciele – w śledzionie, szpiku kostnym, wątrobie i mleku matki (w ilości 0,2%). Substancje te stymulują wytwarzanie białych i czerwonych krwinek, działają bakteriobójczo, łagodzą alergie pokarmowe. Z kolei skwalen, obecny także w oliwie (stanowi jej 0,7%), wzmacnia odporność, działa antynowotworowo, wspomaga pracę wątroby i trzustki.

Tran – jaki wybrać

Dobry tran nie jest tani! Nie warto na nim oszczędzać, bo od jego jakości zależy przecież, czy przyniesie pożądane skutki.

Najczęściej preparaty z tranem występują pod dwiema postaciami: kapsułek i płynu. Ich właściwości są identyczne, więc wybór postaci powinien zależeć od preferencji osoby, która ma go stosować. Płynny tran z pewnością będzie bezpieczniejszy dla dzieci i osób starszych, a tran w kapsułkach będzie lepszy dla osób, które nie lubią jego smaku.

Tran dla dzieci

Dzieci poniżej trzeciego roku życia powinny przyjmować tran w postaci płynnej. Ten o smaku owocowym nadaje się dla trzylatków i dzieci starszych, a cytrynowy i miętowy można podawać już od 6. tygodnia życia. Od 3. roku życia dzieci mogą łykać kapsułki. Jeśli na opakowaniu nie ma informacji, od którego roku życia preparat można podawać dzieciom, należy przyjąć, że od 7 r.ż.

Na rynku dostępne są też żelki i kapsułki do żucia z tranem, przeznaczone dla dzieci od 3 r.ż.

Tran dla dzieci –przegląd 9 preparatów

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/przedwczoraj
Zapraszam do udziału w konkursie fotograficznym organizowanym przez producenta tranu i innych naturalnych suplementów, firmę GAL. Tematyka zdjęć "Pory roku malują krajobrazy". Konkurs trwa do 12 listopada. Więcej szczegółów na stronie producenta.