POLECAMY

Gdy nic nie pomaga... Kiedy i jak można zmusić alkoholika do leczenia?

Nie zawsze wystarczają prośby czy groźby.

Marta Słupska / tydzień temu
Gdy nic nie pomaga... Kiedy i jak można zmusić alkoholika do leczenia? fot. Fotolia

Uzależnienie to na tyle skomplikowana choroba, że nie da się stworzyć uniwersalnej instrukcji działania w sytuacji, gdy bliska nam osoba nadużywa alkoholu. Pewne ogólne zalecenia, które przekazała nam Marta Ziętal – psycholog, psychoterapeuta z podani online e-poradnia.com, odpowiadając na nasze pytania, należy więc dostosować do konkretnej osoby.

Czy z alkoholizmu można się wyleczyć?

Marta Ziętal: Uzależnienie od alkoholu jest chorobą przewlekłą, więc jako taka może być zaleczona. Można nauczyć się radzić sobie z objawami uzależnienia od alkoholu. Natomiast uzależniony, który chce pozostać trzeźwy, powinien dbać o swoje dobre samopoczucie oraz odpowiednie radzenie sobie ze stresem, negatywnymi emocjami i trudnościami, tak by zapobiegać ewentualnym nawrotom choroby.    

Co robić, jeśli nasz partner nadużywa alkoholu, ale on sam nie zauważa problemu? Czy można jakoś nim, potocznie mówiąc, wstrząsnąć, by zaczął się leczyć?  

Stosunkowo często zdarza się, że osoba długotrwale nadużywająca alkoholu nie ma poczucia, że picie stanowi problem, gdyż jej normy zachowania ulegają zmianie wraz z rozwojem choroby. Istotą uzależnienia jest między innymi picie alkoholu pomimo świadomości szkód, jakie to przynosi danej osobie. Są jednak chwile, gdy na trzeźwo przygląda się swoim decyzjom i zachowaniom. To te momenty warto wykorzystać na spokojną rozmowę o naszych zmartwieniach w związku z obserwowanym nadużywaniem alkoholu.

Warto skoncentrować się przy tym na naszych odczuciach i trosce o daną osobę, a nie tylko na robieniu wyrzutów czy udowadnianiu winy partnera. Skupianie się wyłącznie na obwinianiu może bowiem prowadzić do kolejnego konfliktu dotyczącego alkoholu, a tu chodzi bardziej o zmotywowanie do działania oraz zadbania o siebie i tym samym o rodzinę. Czasem warto zaprosić wszystkich bliskich osobie uzależnionej ludzi, by opowiedzieli jej, jak to wygląda z ich perspektywy i jak są gotowi pomóc. W czasie takiej rozmowy przydaje się przygotowana uprzednio propozycja, gdzie uzależniony może podjąć leczenie.  

Na czym polega terapia stacjonarna w leczeniu alkoholizmu?

Czy można zmusić alkoholika do leczenia?

Poddanie się leczeniu odwykowemu jest dobrowolne. Jednak zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi osoba uzależniona od alkoholu może zostać zobowiązana do leczenia, gdy w związku z nadużywaniem alkoholu powoduje rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchyla się od pracy albo systematycznie zakłóca spokój lub porządek publiczny. W takiej sytuacji osobę uzależnioną kieruje się na badanie przez biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego. Na badanie kieruje gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych właściwa według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy. Z wnioskiem do komisji o skierowanie osoby uzależnionej na badanie może zwrócić się każda osoba, która może udokumentować występowanie rozkładu życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylanie się od pracy albo systematyczne zakłócanie spokoju lub porządku publicznego.

O zastosowaniu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego orzeka sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy. Sąd wszczyna postępowanie na wniosek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych lub prokuratora. Do wniosku dołącza się zebraną dokumentację wraz z opinią biegłego, jeżeli badanie przez biegłego zostało przeprowadzone. Orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu w stacjonarnym lub niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego zapada po przeprowadzeniu rozprawy, która powinna odbyć się w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu wniosku (podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).

Wiesz, że alkoholizm to choroba śmiertelna?

Czy to prawda, że kazania czy groźby nie pomagają i nie skłaniają alkoholika do podjęcia leczenia? Jak zatem działać, by taka osoba zrozumiała, że ma problem?

Warto zawsze spróbować odwrócić role i pomyśleć, co zadziałałoby na nas, jeśli mielibyśmy zrezygnować z czegoś bardzo ważnego dla nas, a alkohol stanowi właśnie coś bardzo istotnego w życiu osoby uzależnionej. Czy kazania i groźby mogą nas zmotywować do podjęcia wysiłku, by zacząć zmieniać swoje życie, a tego przecież oczekujemy od pijącego partnera? To my znamy najlepiej swojego partnera i wiemy, co najbardziej go motywuje.

Warto pomyśleć, na czym najbardziej mu zależy, czego na pewno nie chce stracić. Istotne, by podkreślać, że dalsze nadmierne picie alkoholu może spowodować utratę jego wartości i ludzi, którzy są dla niego ważni. Często to właśnie niekorzystny bilans zysków i strat powoduje, że podejmujemy decyzję o zmianie. Osoba uzależniona też może dokonać takowego bilansu przy naszej pomocy, tak by dostrzec, że picie alkoholu przynosi więcej szkód niż udaje jej się to samej dostrzec. To może zmotywować osobę uzależnioną do podjęcia leczenia, by przeciwdziałać dalszym stratom i lepiej zadbać o siebie i rodzinę.  

Czy alkoholik jest w stanie rzucić nałóg sam, bez pomocy specjalistów?  

Znam takie osoby, którym się to udało. Trudno jednak stwierdzić, czy rzeczywiście były one uzależnione, czy były one na etapie szkodliwego picia. Zdarza się również, że osoby uzależnione  korzystają ze wsparcia grup samopomocowych, takich jak grupy Anonimowych Alkoholików, które pomagają im na tyle, że nie decydują się na terapię. Najskuteczniejszą metodą leczenia uzależnienia jest jednak psychoterapia indywidualna i grupowa – to ona pomaga najlepiej radzić sobie z objawami choroby i wprowadzać zmiany w swoim życiu.

A jak pomóc komuś, kto wie, że ma problem z alkoholem? Gdzie taka osoba może się zgłosić i jak ją wspierać?

Najlepiej skierować taką osobę do specjalisty psychoterapii uzależnień w poradni lub ośrodku leczenia uzależnień. Tam uzyska profesjonalną pomoc w zakresie psychoterapii indywidualnej i grupowej. Będzie miała również okazję poznać inne osoby, borykające się z podobnym problemem oraz uczestniczyć w mitingach AA.

Jeśli chcemy wspierać osobę uzależnioną w trzeźwieniu, to warto ją spytać, czego aktualnie potrzebuje i co dla niej będzie użyteczne, by było jej łatwiej radzić sobie z trudnościami wynikającymi z choroby. 

Jak pomagać partnerowi, który jest już po leczeniu?

Każda osoba odbywająca własną psychoterapię odkrywa nowe punkty widzenia na swoje życie, dzięki czemu może decydować o tym, czy i jakie zmiany będzie wprowadzać. Warto zatem wychodzić z założenia, że partner jest bardziej świadomy swoich potrzeb czy wyborów i w związku z tym jest najlepszym ekspertem od swojego życia. Zachęcam do otwartej, szczerej rozmowy na temat tego, co byłoby dla niego pomocne, czego by od nas oczekiwał.

Trzeźwienie partnera zmienia życie pary i całej rodziny. Zdrowiejący ojciec i partner zaczyna ponownie pełnić te role, co przyczynia się do innego funkcjonowania całego systemu rodzinnego. W związku z tym wszyscy członkowie rodziny siłą rzeczy dostosowują się do tych zmian. Wymaga to często ponownego ustalania wzajemnych oczekiwań i zasad, które obowiązują w rodzinie. Szczere określanie własnych potrzeb może prowadzić do poprawy jakości relacji między domownikami.

W rodzinach, w których ktoś nadużywa alkoholu, często dochodzi do współuzależnienia. Na czym ono polega i jak się przed nim uchronić?

„Współuzależnienie” to określenie funkcjonujące w lecznictwie odwykowym, ale nie jest to choroba, lecz raczej zespół zachowań wynikających z nieprawidłowego przystosowania się do sytuacji problemowej. Życie z nadużywającym alkoholu partnerem powoduje permanentny stres i napięcie w związku z tym, że zachowanie osoby uzależnionej jest całkowicie nieprzewidywalne i niejako zmusza pozostałych członków rodziny do przejmowania jego obowiązków i zobowiązań. Tak zwane współuzależnione kobiety, starając się dbać o poprawne funkcjonowanie rodziny, przejmują odpowiedzialność za picie i działanie partnera. W zamyśle ich wysiłki mają na celu ograniczenie picia partnera, jednak w rzeczywistości nie pomagają osobie uzależnionej dostrzec strat wynikających z nadużywania alkoholu.

Przed taką postawą może uchronić traktowanie partnera jako w pełni odpowiedzialnego za swoje wybory dorosłego człowieka i rozmowa z nim na temat realnego podziału obowiązków domowych czy rodzicielskich. Ważne by zwracać uwagę na pierwsze sygnały, świadczące o tym, że partner nadużywa alkoholu, i rozmawiać z nim na temat tego, co obserwujemy na bieżąco. Partnerki osób pijących szkodliwie i uzależnionych mogą uzyskać profesjonalną pomoc w poradniach leczenia uzależnień lub porozmawiać z innymi ludźmi doświadczającymi podobnych problemów podczas mitingów Al-Anon.  

Dlaczego kobiety piją? O alkoholizmie kobiet

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/21 godzin temu
Jestem przykładam, że z uzależnienia można wyjść. Byłam alkoholiczką. Piłam codziennie. Załamałam się, bo mój narzeczony pół roku przed ślubem mnie zostawił dla innej. Wspierała mnie rodzina, ale alkohol dawał zapomnieć, chociaż na moment. Potem na 2 dzien wracały wspomnienia i powtarzało się sytuacja.. Znowu było picie. Rodzice mnie wysłali na leczenie. Nie wiem nawet jak oni mnie namówili. Kilka miesięcy spędziłam w Ośrodku Terapii Wiosenna. Była myśl żeby stamtąd uciec bo mi się nie podobało, bo był głód alkoholowy, ale nie udało mi się tego zrobić. Teraz już jestem po terapii i czuję się inaczej. Nawet myślami nie wracam do przeszłości i do tego co się stało. Nie piję już długo i podtrzymuje to cały czas.