Polki.pl
kom. (0)

ABC wstrzyknięć insuliny

Co to jest wstrzyknięcie (iniekcja)?
Wstrzyknięcie (iniekcja) to sposób podania leku do tkanek organizmu przy pomocy igły i strzykawki.

Co to jest „pen” i jak jest zbudowany?
Pen to dozownik insuliny używany do wstrzykiwania insuliny. Swoją budową przypomina wieczne pióro, stąd tez jego nazwa (z języka angielskiego „pen” oznacza pióro wieczne). Wstrzykiwacz gotowy do użycia (rozmontowany) przypomina zaś długopis przyciskowy. Jest to przyrząd półautomatyczny, pozwalający na precyzyjne dawkowanie insuliny. Do wstrzykiwaczy stosowane są specjalne fiolki z insuliną (naboje). Fiolki w górnej części mają gumowy korek, a w dolnym gumowy tłoczek. Używa są fiolek o pojemności 1,5 ml z 150 jednostkami międzynarodowymi insuliny oraz 3 ml z 300 j. m. insuliny. Każdy pen zaopatrzony jest w instrukcję obsługi, z którą diabetyk musi się bardzo dobrze zapoznać. Wstrzykiwacze poszczególnych producentów różnią się między sobą min. sposobem ustawiania dawki insuliny.

Czy mam dezynfekować miejsce wkłucia?

W warunkach domowych wystarczy ze umyjesz skórę wodą z mydłem. W warunkach szpitalnych – w niektórych placówkach – odkaża się skórę spirytusem, ale z wkłuciem igły należy poczekać kilkanaście sekund aż wyschnie spirytus.

ABC wstrzyknięć insuliny

Czy wstrzyknięcie insuliny boli?
Wstrzyknięcia insuliny nie boli, gdy jest ono wykonane poprawnie, czyli:
iniekcję wykonaj głęboko podskórnie
zadbaj o spokój i intymność podczas podawania insuliny
jeżeli cierpisz na igłofobię – poproś kogoś bliskiego o wykonanie iniekcji
zmieniaj miejsca wstrzyknięć
często zmieniaj igły od pena – gdy są tępe lub zatkane sprawiają ból

Jakie są miejsca wstrzyknięć insuliny?

Miejsce iniekcji powinno zapewnić łatwe i równomierne wchłanianie insuliny. Można to spowodować ujmując luźną tkankę skórną w fałd. Powinno się także zmieniać miejsca wkłuć w celu uniknięcia powikłań po podaniu insuliny.
Oto okolice ciała, w które zalecane jest podawanie insuliny:
  • pod łopatką
  • środkowa część ramienia
  • okolica brzucha – w odległości około 10 cm od pępka
  • pośladek
  • udo
Miejsca wstrzyknięć można zmieniać wg ruchu wskazówek zegara, czyli: łopatka → ramię → brzuch → pośladek → udo. Ważne jest, aby miejsce iniekcji w daną okolicę było odległe o około 2,5 cm od poprzedniego.

Dodatkowo:
Insulinę krótko działającą/szybko działającą - podajemy w okolice brzucha lub ramienia – stąd wchłania się najszybciej.

Insulinę o przedłużonym/długim działaniu - w uda - skąd wchłania się wolno i równomiernie.

Mieszanki insulinowe/analogi dwufazowe - w okolice brzucha, ramienia i uda.

Dlaczego należy zmieniać miejsca wstrzyknięć? – czyli zapobieganie powikłaniom
Miejsca wstrzyknięć należy zmieniać w celu zapobiegania:
lipoatrofii poinsulinowej polegającej na zaniku tkanki tłuszczowej w miejscu wstrzyknięcia, a nawet w innej okolicy ciała
hipertrofii poinsulinowej , czyli przeroście tkanki podskórnej w miejscu wkłucia, ma konsystencją gąbczastą, może się pojawić przy zmianach zanikowych

Jak zmienić fiolkę z insuliną?
Zmiana fiolki to nic prostszego. Czynność ta przypomina zmianę naboju w piórze. Wyciągamy zużytą fiolkę i wkładamy nową do oprawy w penie, gumowym korkiem na dół, a gumowym tłokiem do góry. W celu odpowietrzenia naciągamy 1-2 j. m. insuliny i wypuszczamy je na np. wacik. Pen jest gotowy do użycia.

Zasady wstrzyknięć:
  1. Zmierz poziom cukru we krwi przed podaniem insuliny
  2. Sprawdź wygląd preparatu i datę ważności
  3. Dokładnie dawkuj insulinę
  4. Umyj skórę przed każdym podaniem insuliny
  5. Wstrzyknięcie insuliny ludzkiej wykonać 30 minut przed posiłkiem
  6. Po wpuszczeniu insuliny, potrzymaj igłę około 10 sekund w skórze – pozwoli to zapobiec cofaniu się preparatu 
  7. Nie masuj miejsca wkłucia
  8. Zmieniaj miejsca iniekcji
  9. Pamiętaj, że jeden pen służy do podawania jednego rodzaju insuliny.
Techniki iniekcji:

Pacjent: dziecko
Zalecana długość igły: 6 mm
Technika iniekcji:
brzuch, udo, zalecane ujęcie fałdu skórnego, kąt 45°,
ramię, bez ujęcia skóry w fałd.

Pacjent: dorosły normalna budowa ciała
Zalecana długość igły: 6 mm
Technika iniekcji:
brak fałdu skórnego lub wkłucie w fałd, kąt 90°.

Pacjent: dorosły normalna budowa ciała
Zalecana długość igły: 8 mm
Technika iniekcji:
brzuch, udo, ujęcie fałdu skórnego, kąt 45°,
ramię, bez ujęcia skóry w fałd.

Pacjent: osoba otyła
Zalecana długość igły: 6 mm
Technika iniekcji:
iniekcja w udo, ujęcie skóry w fałd, kąt 90˚,
iniekcja w brzuch, brak fałdu skórnego.

Pacjent: osoba otyła
Zalecana długość igły: 8 mm
Technika iniekcji:
ujęcie skóry w fałd, kąt 90°.

Pacjent: osoba szczupła
Zalecana długość igły: 6 mm
Technika iniekcji:
bardzo szczupli (BMI<20) przygotowanie fałdu skórnego.

Pacjent: osoba szczupła
Zalecana długość igły: 8 mm
Technika iniekcji:
ujęcie skóry w fałd, kąt 45°.

Możliwe działania niepożądane po podaniu insuliny...

Powikłania po podaniu insuliny to wspomniane już powyżej lipoatrofia, hipertrofia poinsulinowa, czyli ogólnie określane mianem lipodystrofii. Są one tkankami zwłókniałymi, pozbawionymi unaczynienia i unerwienia – dlatego zmiana pozbawiona jest czucia bólu i niestety niejednokrotnie chorzy wstrzykują tam insulinę, co pogarsza zaistniałą sytuację. W zapobieganiu główna rolę odgrywa zmiana miejsc wkłucia i stosowanie insuliny humanizowanej.

Działaniem niepożądanym insuliny jest także uczulenie. Jego przyczynami są: obecność domieszek, gatunek insuliny (głównie zwierzęce), pH preparatu, sposób leczenia (insulinoterapia przerywana), błędy w technice zabiegu (zanieczyszczony sprzęt).

Poinsulinowe odczyny typu natychmiastowego – to wczesne odczyny pojawiające się w ciągu 10-15 minut po podaniu insuliny. Mogą mieć charakter:
ogólny – manifestujący się: pokrzywką, skurczem oskrzeli, kołataniem serca, obrzękiem Quinckego*, omdleniem lub wstrząsem anafilaktycznym;
miejscowy – objawy: zaczerwienienie, bąbel w miejscu wstrzyknięcia, świąd, a po kilku godzinach naciek, rumień.

Poinsulinowe odczyny typu opóźnionego – pojawiają się po kilku do kilkunastu wstrzyknięciach insuliny. Mogą występować po 12-24 godzinach, ale najczęściej po 7-14 dniach insulinoterapii. Pojawiają się wtedy małe, niewidoczne, ale wyczuwalne i swędzące nacieki lub zaczerwienienie i ocieplenie skóry w okolicy wstrzyknięć. Przy większych odczynach mogą zajmować duże powierzchnie ciała, a towarzyszy im bolesność i rumień skóry.

Insulinooporność to zmniejszona reaktywność organizmu na podaną z zewnątrz insulinę. Wywołuje ją i nasila otyłość.

Obrzęki poinsulinowe pojawiają się u chorych leczonych nieprawidłowo przez dłuższy czas. Objawia się to obrzękiem kończyn dolnych, okolicy krzyżowej i oczu.

*obrzęk Quinckego – objawia się obrzękami obejmującymi twarz, kończyny dolne i stawy, czasem błony śluzowe dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Są one niebolesne, niezapalne, nie swędzą i nie poddają się uciskowi.Ustępują samoistnie lub po leczeniu w ciągu 1-3 dób.

Źródła:
L. Brożek, „Wstrzyknięcia i wlewy dożylne”, PZWL, Warszawa 1998
„Cukrzyca i Ty Krótki przewodnik” firmy Novo Nordisk

Katarzyna Ziaja
Oceń5.00 / 2

Podobne w temacie Pozostałe choroby

Skomentuj ABC wstrzyknięć insuliny

Gość

Podobne do ABC wstrzyknięć insuliny

Katalog prezentów
Zobacz
ostatnie wydanie tygodnika

Wysłanie formularza jest jednoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu We-Dwoje Polki.pl