Badania w ciąży

Odkąd spodziewasz się dziecka, pragniesz, by było zdrowe. Chciałabyś też mieć dobrego, zaufanego ginekologa, który zadba o wasze zdrowie.

kobieta, ciąża, brzuch

Ciąża dopinguje cię do dbania o zdrowie. Czasem jednak możesz słyszeć sprzeczne informacje – lekarz radzi, by robić dużo badań, a koleżanka, by ich unikać. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne opracowało zalecenia dotyczące opieki nad przyszłą mamą, której ciąża przebiega prawidłowo.
 
O to, kiedy należy zgłaszać się do lekarza, w którym tygodniu najlepiej wykonać USG i jak wybrać dobrego specjalistę, pytamy prof. n. hab. Krzysztofa Czajkowskiego, ginekologa położnika, przewodniczącego mazowieckiego oddziału PTG.

Przestrzeganie terminów wizyt podczas ciąży, robienie USG – które z tych zaleceń są najważniejsze?
Krzysztof Czajkowski:
Najistotniejsze jest, by starać się planować ciążę. Wtedy można się do niej przygotować, np. brać kwas foliowy. Jeśli jest przyjmowany dwa miesiące przed zapłodnieniem, zmniejsza o 1/3 ryzyko wad wrodzonych u dziecka. Większość kobiet postępuje odwrotnie – dopiero kiedy są w ciąży, zaczynają go brać. Wtedy pomaga to uniknąć poronienia i przedwczesnego porodu. Nie ma już wpływu na rozwój dziecka.
W okresie planowania ciąży można też wykonać wiele badań profilaktycznych, bardzo ważnych dla mamy i dziecka.

Na przykład jakie badania w ciąży?
Choćby cytologię. Nie wszystkie kobiety stosują się do zaleceń, by robić ją raz w roku. Jeśli podczas ciąży wynik tego badania wskazuje na zmiany w kierunku nowotworu (III i IV grupa), niewiele da się zrobić. Gdy ten problem zostanie wykryty wcześniej, można podjąć odpowiednie leczenie, a nawet wykonać konieczne zabiegi.
Niekiedy po kilku tygodniach od zapłodnienia okazuje się, że przyszła mama nie ma przeciwciał przeciwko różyczce albo ma czynną toksoplazmozę. Lepiej więc zrobić badania wcześniej, mieć czas, by się zaszczepić, wyleczyć infekcję, a potem spokojnie przejść przez ciążę. Z pewnością tak byłoby mądrzej, ale w tych sprawach nie zawsze kierujemy się rozsądkiem.

Kiedy powinna się odbyć pierwsza wizyta u ginekologa?
Około 10. tygodnia ciąży, ale wszystko zależy od tego, jak przyszła mama się czuje. Objawy, które zawsze powinny zaniepokoić – to bóle i krwawienia. Jeśli nic takiego się nie dzieje, można zakładać, że ciąża rozwija się prawidłowo.
Zapisywanie się na wizytę do ginekologa od razu po zrobieniu testu ciążowego nie jest konieczne. Ma sens, jeśli przyszła mama chciałaby się dowiedzieć, czy zmienić tryb życia, dietę itd. Jeśli przyjdzie do lekarza w 6. tygodniu ciąży lub później, wtedy podczas badania USG można zobaczyć pęcherzyk płodowy. Pozwala to ocenić, czy ciąża stwierdzona próbą ciążową rozwija się w prawidłowym miejscu.

Ale tak wczesne badanie USG jest jedynie zalecane, a nie konieczne.
Z medycznego punktu widzenia zalecane są tylko te badania ultrasonograficzne, których wynik może być punktem zwrotnym terapii. Nie jest nim wiedza o tym, jakiej płci jest dziecko, ani to, czy ładnie macha rączkami i nóżkami, ale potwierdzenie faktu, że ciąża dobrze się rozwija i nie ma podejrzenia zaburzeń genetycznych.
Dla położnika istotne jest badanie zrobione pomiędzy 12. a 14. tygodniem ciąży. Można wówczas uzyskać informacje o budowie dziecka i jego rozwoju. Kolejne ważne USG robi się w 20.-22. tygodniu ciąży, by ocenić prawidłową budowę serca. Powinien je wykonać lekarz, który się w tym specjalizuje. Pod koniec ciąży natomiast sprawdza się położenie dziecka i jego wielkość. Pozwala to ocenić szanse na poród drogami natury. Wyniki tych trzech badań w ciąży mogą zasadniczo wpłynąć na opiekę medyczną.

A co z pozostałymi badaniami USG w ciąży?
Nie są konieczne, bo uzyskane informacje nie będą kluczowe. Takie jest np. badanie robione przed 11. tygodniem ciąży. Potwierdza, tylko to, gdzie ciąża jest zlokalizowana i że jest żywa. W 28. czy 30. tygodniu ciąży czasem wykonuje się USG, by sprawdzić, w jakim tempie dziecko rośnie. Oprócz tego niektóre mamy chcą po prostu zobaczyć swoją pociechę na monitorze. Dzięki temu upewniają się, że nie ma powodu do niepokoju. Z powodów emocjonalnych decydują się też na USG trójwymiarowe (3–D, 4–D), które pozwala dokładniej obejrzeć malucha. Dla lekarza te badania niewiele wnoszą.

Na ile istotne jest, by być pod opieką jednego ginekologa?
Gdy kobieta zmienia lekarza, musi on na nowo zbierać cały wywiad, poznawać specyfikę jej organizmu. Jeśli chodzi stale do tego samego, koncentruje się on na zmianach pomiędzy kolejnymi wizytami, łatwiej może dostrzec coś niepokojącego, bo lepiej zna swoją pacjentkę.

Czy to dobrze, gdy decyzja o zmianie lekarza pojawia się wraz z ciążą?
Ma to zwykle związek z wyborem miejsca porodu. W odczuciu wielu pecjentek znajomy lekarz ułatwia pobyt w danym szpitalu, sprawia, że czują się tam bezpieczniej.
Przed ciążą i po niej kobiety często chodzą do ginekologa, który pracuje tylko w poradni. Przed porodem wolą wybrać takiego, który pracuje w szpitalu. Ale to nie miejsce pracy decyduje o fachowości.

Położne też mogą prowadzić ciążę.
Mają takie prawo. Jednak do tego konieczna jest i duża wiedza, i wieloletnia praktyka. Lekarze mogą samodzielnie prowadzić ciążę dopiero po sześciu latach studiów medycznych i sześciu latach specjalizacji, podczas której cały czas pracują w szpitalu i zdobywają doświadczenie.
W krajach skandynawskich ciążę prowadzi doświadczona położna, ale dodatkowo przyszła mama odbywa dwie, trzy wizyty u ginekologa. Upewnia się, że dziecko dobrze się rozwija i stan jej zdrowia nie budzi zastrzeżeń. To ważna konsultacja. Jak to będzie wyglądało u nas, zobaczymy. Na razie kobiety wolą, by ciążę prowadził lekarz.

Czy wybierając go, warto kierować się tym, by wykonywał on USG?
Jeśli chodzi o USG, którego wynik nie jest decydujący, może je zrobić każdy ginekolog. Jeśli zaś badanie ma ocenić, czy dziecko rozwija się prawidłowo (w 12.-14. oraz 20.-22. tygodniu ciąży), powinien wykonywać je naprawdę dobry specjalista.
Niektórzy ginekolodzy przy każdej wizycie posługują się USG i głównie na nim opierają swoje diagnozy. Bywa to złudne, bo gdyby polegali również na tradycyjnym badaniu, dotykali brzucha pacjentki, rozmawiali z nią, mogliby wcześnie wykryć wiele schorzeń czy nieprawidłowości. Niedobry jest też sygnał, gdy lekarz uważa, że USG nie jest do niczego potrzebne i nie wyśle pacjentki na kontrolę do fachowca. Potrzebny jest złoty środek.

Jak jeszcze można poznać, że jest się pod dobrą opieką?
Przyszła mama powinna przede wszystkim mieć zaufanie do danego lekarza. Jeśli widzi, że poświęca on jej czas i uwagę, to zapewne będzie w stanie w odpowiednim momencie wykryć różne nieprawidłowości. Nie chodzi o leczenie choroby, bo ciąża nią nie jest. Kolejne wizyty są lekarzowi potrzebne, by mógł się upewnić, że wszystko dobrze przebiega. A tego nie można robić w pośpiechu. Trzeba spokojnie porozmawiać, dowiedzieć się, co się działo od ostatniego kontaktu, jakie mama ma dolegliwości, zbadać ją, gdy jest to potrzebne, i zlecić niezbędne badania.

A gdy nie ma dolegliwości?
Przeświadczenie, że skoro dobrze się czuję, to nic mi nie jest, bywa złudne. Systematyczne robienie badań krwi i moczu, mierzenie ciśnienia, ważenie się, a nawet przestrzeganie diety – nie jest tak bardzo kłopotliwe, by ryzykować zdrowie dziecka. Moim zdaniem dla kobiety najistotniejsze jest jego zdrowie, bo będzie się nim opiekowała do końca życia. Dlatego zachęcam, by z myślą o maluszku dobrze wykorzystać czas oczekiwania na jego narodziny.

Rozmawiała Agata Teleżyńska

Edipresse Polska S.A.
Oceń artykuł 18 głosów
Wyślij znajomym Wyślij znajomym
Drukuj Drukuj
Wypowiedz się!
Nick:
Opinia:
Opinie
Gość2012.10.02 11:28
jestem w 4miesiącu ciązy moje dolegliwości jak lekarz stwierdził to normalne czyli bóle pobrzusza czy wciąz problemy z moczem i brak apetytu powinno mnie zmartwic ;(
mika2011.05.11 10:45
glupota ze w krajach skandynawskich przyszla mama odbywa obowiazkowo 2-3 wizyty u ginekologa .Mieszkam w szwecji i tu nawet obowiazkowe(dodam ze jedno)usg robi polozna , no chyba ze cos jest nie tak to kieruje do lekarza.
mika2011.05.11 10:43
glupota ze w krajach skandynawskich przyszla mama odbywa obowiazkowo 2-3 wizyty u ginekologa .Mieszkam w szwecji i tu nawet obowiazkowe(dodam ze jedno)usg robi polozna , no chyba ze cos jest nie tak to kieruje do lekarza.
kika2008.11.13 11:33
uważam, że więcej powinno sie mówić o badaniach w ciąży.
Asia2006.11.07 10:23
Jestem w 3 miesiącu ciąży. I mam pytanie które mnie dręczy. Kiedy po raz pierwszy ginekolog powinien wykonać badanie TĘTNA PŁODU?? Ja jeszcze takiego badania nie miałam czuje się dobrze i wyniki mam dobre ale martwi mnie to że nie zrobiono mi tego badania a byłam już u 2 lekarzy jednak nie pytałam o to. Proszę o odpowiedź.
anna262007.01.03 19:23
niesteety, musze sie zgodzic z Katarzyna27. jestem w 30 tyg. ciązy i na poczatku jezdzilam do prywatnej kliniki, gdzie od samego poczatku mialam zrobione wszystki badania.Tetna płodu słuchałam juz w 8tyg. ( to byla moja pierwsza wizyta),w 13tyg ciązy miłam USG genetyczne, i kolejne w 24tyg. Lekarze przesympatyczni, rzeczowi i dokładni. poswiecali mi duzoi uwagi, cierpliwie tłumaczyli i odpowiadali szczególowo na moje pytania. ale poniewaz (na cale szczescie) ciąza przebiga prawidłowo, postanowilam nie wydawac wiecej pieniedzy i na kolejna wizyte udalam sie do przychodni publicznej w moim miejscu zamieszkania, w ktorej pracuje lekarz odbierajacy porody w szpitalu, gdzie mialam zamiar rodzić, mala miejscowosc, i - no właśnie - wyszlam rozczarowana, a nawet zla. lekarz nie tylko zle skomentowal wczesniej wykonane badania ( cyt.: "a po co tyle badan? wszyscy teraz zlecaja toksoplazmoze?!"), ale również stwierdził ze wyniki USG są mu nie potrzebne i ich w ogóle nie obejrzal! nie mówiąc juz o stwierdzeniu ze dalsze badania (mam na mysli morfologie i mocz) sa mi niepotrzebne!! ( a ostatnie takie badania miałam robione 2 miesiace temu) zgroza!!! i na co my placimy te skladki? na bycie traktowanym jak nie proszony gość?
kotek2006.12.14 12:51
Jestem w 36tyg. ciąży. Od 14 tyg. mam co miesiąc badane tętno płodu. Także raz w miesiącu mam robione USG.
Katarzyna272006.12.10 19:09
Niestać mnie na prywatnego lekarza i na prywatne badania. Byłam dwa razy w ciąży i dwa razy poroniłam. Teraz znowu chciałabym zajść w ciąże. Mieszkam w małym mieście w woj. lubuskim, wybór lekarzy, którzy przyjmują na NFZ jest prawie żadny (2 lekarki do niczego). Kiedy przyszłam do jednej z nich, żeby mnie skierowała na badania, że che zajść w ciąże to powiedziała, że mam przyjść jak już będę w ciąży! Horror! I to mówi lekarz. Bardzo sie boje. Biedny człowiek nie ma żadnych szans. Wszędzie tylko sie liczy kasa!
Kaja2006.12.07 15:43
10 miesięcy przed planowaną ciążą poszłam do dwóch lekarzy w różnych przychodniach, aby zapytać jakie badania powinnam zrobić, jakie witaminy zarzywać itp. Zarówno jeden jak i drugi poinformowali mnie, że jeżeli chcę zajść w ciążę to mam zajść, a badania i witaminy to już jak zajdę. Szukałam więc lekarza, który podejdzie do temau poważnie. W końcu okazało się, że wylądowałam w szpitalu z nidoborem potasu, co w dalszej konsekwencji prowadzi do śmierci i podawali mi potas za pośrednictwem kroplówki. Na szczeście nie zaszłam w ciążę i nie przeżywałam dodatkowo tych wszystkich wizyt u lekarzy. Ale trzeba się uprzeć, że by lekarz zrobić badania.
kędziorek2006.11.23 18:23
ja miałam robione tętno płodu w 16 tygodniu ciąży sądzę że wczesniej nie jest ono wyczuwalne
2006.10.11 22:31
Badania co miesiac i podstawowe testy nie sa przesada a koniecznoscia.Chodzi o zdrowie dziecka mozna wyleczyc dzidzie jak jest jeszcze w brzuszku.Pozytywne myslenie -SUPER ale lepiej zapobiegac niz leczyc.
zatroskana2006.09.26 21:25
Mam pytanie do kogos, kto jest w temacie... czy mogłam zajść w ciążę w momencie gdy wzięłam z opakowania ( w terminie) 2 szt tabletek Diane35 a następne już do konca cyklu Stediril? Musiałam zmienić przez okropny ból głowy, który nasilał mi sie po wzięciu Diane35. czy ktoś może sie orientuje o skutecznośći zabezpieczenia w tym przypadku? ( wiem, ze tego nie wolno robic ale ta migrena przy kolejnym opakowaniu nie pozwalała mi na normalną egzystencję)
zatroskana2006.09.26 21:22
Mam pytanie do kogos, kto jest w temacie... czy mogłam zajść w ciążę w momencie gdy wzięłam z opakowania ( w terminie) 2 szt tabletek Diane35 a następne już do konca cyklu Stediril? Musiałam zmienić przez okropny ból głowy, który nasilał mi sie po wzięciu Diane35. czy ktoś może sie orientuje o skutecznośći zabezpieczenia w tym przypadku? ( wiem, ze tego nie wolno robic ale ta migrena przy kolejnym opakowaniu nie pozwalała mi na normalną egzystencję)
joki2006.09.20 09:33
robiąc badania przed planowaną ciążą, poprosiłam o badanie na toksoplazmozę i doktor powiedział, że nie mam sensu go robić, bo teraz mogę nie być zakażona, a np. już w ciąży tak.... nie upierałam się, a powinnam - pomyślałam, ze on wie lepiej
dzika mamusia2006.06.12 09:26
kiedy miałam zostać mamą to cieszyłam się jak szalona bio miałam 29 lat.w czasie całej ciąży zrobiłam 4 usg i kilka badań.co wy na to?
Dziu2006.05.29 19:00
"Niekiedy po kilku tygodniach od zapłodnienia okazuje się, że przyszła mama (...) ma czynną toksoplazmozę. Lepiej więc zrobić badania wcześniej, mieć czas, by się zaszczepić, wyleczyć infekcję, a potem spokojnie przejść przez ciążę." W tej chwili jestem w 7 tygodniu ciąży, wydaje mi się że jestem i byłam świadoma pewnych podejmowanych decyzji w swoim życiu. Mam w domu kota. Rok temu zaczęłam przygotowania do zajścia w ciążę. Poprosiłam ginekologa o skierowanie na badania w kierunku toksoplazmozy. Otrzymałam odpowiedź, że jest to badanie drogie i skierowanie dostanę dopiero kiedy będę w ciąży. I jak tu mówić o potrzebie robienia wcześniejszych badań, kiedy nadal spotykamy się w Polsce z zasadą, że "jak cię nie boli to jesteś zdrowy, a jak cię boli, to dlaczego wcześniej nie przyszedłeś". Teraz, owszem, skierowanie dostałam, ale drżę o wyniki i o zdrowie rozwijającego się we mnie dziecka.
Raport specjalny
Kalkulator Ciąży
Wpisz pierwszy dzień ostatniej miesiączki:
Dzień Miesiąc
Rok Długość cyklu
oblicz tydzień ciąży oblicz datę zapłodnienia oblicz datę porodu
Księga imion - Chłopiec Księga imion - Dziewczynka