Skrzydlate słowa

Od czasu do czasu każdy z nas nieświadomie dodaje swoim słowom skrzydeł. O co tak naprawdę chodzi?

Gdy chce nam się jeść, wołamy: „Królestwo za hamburgera”. Czy jesteśmy świadomi, że właśnie parafrazujemy Szekspira? Czy czytając artykuł o medycynie pt. „Szlachetne zdrowie” wspominamy fraszkę Kochanowskiego?

Nie czuję, że rymuję

Skrzydlate słowa to obiegowe powiedzenia, mające źródło w znanych dzieł literackich lub wypowiedziach sławnych osób. Często powtarzamy je nie wiedząc, kto jest ich autorem. Trudno powiedzieć, czemu jakieś wyrażenie staje się sławne. Istnieje wiele skrzydlatych słów, które z biegiem czasu utrwaliły się w języku tak mocno, że wiedza o autorze została zapomniana. Bardzo często nie mamy świadomości, że używany przez nas cytat pochodzi z Biblii, z mitologii czy z kanonu literatury polskiej lub obcej. Równie często zdarza nam się cytować hasło reklamowe, teksty piosenek, zdanie z książki, czy wypowiedź komentatora sportowego. Stosowane przez nas skrzydlate słowa odnoszą się zatem zarówno do kultury wysokiej, jak i masowej a im więcej ich znamy i używamy, tym bogatsza nasza świadomość językowa. Rozeznanie w cytatach i kojarzenie źródła ich pochodzenia jest świadectwem elokwencji i oczytania, zwłaszcza jeśli ich autorstwo nie jest oczywiste.

Jak pomóc piersiom wrócić do formy po ciąży i karmieniu piersią?

Krokodyla daj mi luby

Skrzydlate słowa pojawiają się zwłaszcza w prasie, jako nagłówki lub tytuły artykułów. Na zasadzie skojarzeń bazują również twórcy reklam, starając się odwołać do naszych ulubionych piosenek czy wypowiedzi. Skrzydlate słowa i zabawę nimi lubią też dzieci. Używanie powszechnie znanych powiedzeń zbliża do siebie ludzi, żyjących w tej samej społeczności.
Określenie skrzydlate słowa zawdzięczamy Homerowi. W 1864 roku niemiecki filolog Georg Büchmann wydał pod tym tytułem zbiór powiedzeń i cytatów i literackim pochodzeniu. W Polsce zawdzięczamy podobne zbiory m. in. Henrykowi Markiewiczowi i Władysławowi Kopalińskiemu.

Przykłady skrzydlatych słów

„Kobieto, puchu marny…” – fragment wiersza Adama Mickiewicza,

„Powiedz mi, jak mnie kochasz. Powiem. Więc? Kocham cię w słońcu. I przy blasku świec…” – fragment wiersza Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego,

„Mężczyznę poznaje się nie po tym, jak zaczyna, ale po tym, jak kończy” – wypowiedź Leszka Millera,

„Szkoda, że państwo tego nie widzą” – Wojciech Trojanowski, komentator sportowy,

„Umywam ręce” – Biblia.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
~gość/6 lat temu
"„Powiedz mi, jak mnie kochasz. Powiem. Więc? Kocham cię w słońcu. I przy blasku świec…” – fragment wiersza Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego", ten cytat nie należy do "skrzydlatych słów" ponieważ zawiera ponad jedno zdanie.