Haiku

Haiku to klasyczna japońska forma poezji, bazująca na krótkiej, ulotnej refleksji nad pięknem i przemijalnością świata.

Haiku

Pierwszy dzień roku
Słońce opromienia pola
Budzi się we mnie tęsknota.
(Basho)

Nigdy nie zapominaj:
Chodzimy nad piekłem
Oglądając kwiaty.
(Issa)

Zobacz, jak dobrać suknię ślubną do klasycznej sylwetki z szerszymi ramionami

Wstyd –
W tej sukni
Żaden ścieg nie jest mój.
(Dama Sono-jo)

Haiku to znana na całym świecie japońska forma poetycka, tworzona głównie od XVII do XIX wieku w Japonii (w tzw. okresie Edo). Jej twórcą był Matsuo Basho, jeden z największych japońskich twórców, wędrujący po Japonii w poszukiwaniu piękna i odpowiedniej formy dla swojej poezji. Z istniejącego już gatunku haikai („żartobliwa fraza”), komponowanego zazwyczaj na spotkaniach towarzyskich przez osoby wykształcone, powstało haiku – krótka forma złożona z trzech wersów o ustalonej ilości sylab (5-7-5), pisanych w języku japońskim w jednym zdaniu. Haikai było humorystyczne i kolokwialne, natomiast Basho postawił na kontemplację przyrody i impresjonistyczny estetyzm. W prozie tego autora jego kontynuatorzy odnaleźli liczne wskazówki, dotyczące reguł tworzenia haiku.

Opadły kwiat
Wrócił na gałąź?
To był motyl.
(Moritake)

Jaka cisza –
Terkotanie konika polnego
Świdruje skałę.
(Basho)

Błyskawica –
Krzyk czapli
Dźgnął ciemność.
(Basho)

Haiku jest nie tylko formą poetycką. Jest przede wszystkim drogą kontemplacji, mającą swe korzenie w japońskim estetyźmie, przesiąkniętym specyficzną duchowością i pietyzmem, towarzyszącym każdej wykonywanej czynności. Haiku opiera się na dynamicznym uchwyceniu chwili, której piękno polega na ulotności. Wrażenie nietrwałości rzeczy i zjawisk, istniejących przez chwilę dla naszych oczu i wtapiających się z powrotem w jednolitą rzeczywistość odwołuje się do japońskiej odmiany buddyzmu – zen. Piękny jest według haiku przelotny błysk chwili, który się już nigdy nie powtórzy, zyskując dzięki temu swoistą melancholię. Dzięki subtelności i impresjonistycznemu minimalizmowi haiku jest formą wręcz malarską, co nie dziwi, gdyż w Japonii i Chinach zawód pisarza bardzo często łączył się z zawodem rysownika.

Jakże chciałbym zobaczyć
Między kwiatami o świcie
Twarz Boga.
(Basho)

Nagły chłod –
W naszym pokoju stąpnąłem
Na grzebień mojej nieżyjącej żony.
(Buson)

Nożyce wahają się
Przed białą chryzantemą
Na chwilę.
(Buson)

Innymi znanymi twórcami haiku byli Yosa Buson, Kobayashi Issa i Masaoka Shiki. Haiku jest formą, która również dzisiaj cieszy się sporą popularnością. W Japonii organizowane są konkursy haiku, w którym może uczestniczyć każdy. Japończycy zawsze znajdują chwilę na estetyczną kontemplację, dlatego te krótkie formy poetyckie pojawiają się nawet w gazetach codziennych. Haiku tworzą dziś ludzie z całego świata – zwięzła, emocjonalna forma tej poezji odnalazła się doskonale w realiach współczesności.

Bezdzietna kobieta
Ile ma czułości
Dla lalek.
(Ransetsu)

Spadł śnieg
Głęboko w sosnowym lesie
Stuk siekiery.
(Lorraine Ellis Harr)

Zły I obrażony
Wróciłem.
A wierzba stoi w ogrodzie.
(Ryota)

Źródła: „Haiku” Czesława Miłosza oraz „Estetyka japońska” pod red. Krystyny Wilkoszewskiej

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (3)
/7 lat temu
Wieczność przed nami i wieczność za nami, a dla nas chwila między wiecznościami.
/7 lat temu
Nie umrę wszystek, zostanie po mnie figowy listek
/7 lat temu
nie rozumiem haiku