12 pytań i odpowiedzi o przepisy związane z opieką nad dzieckiem

Sprawdź, jakie przepisy obowiązują w przypadku urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Tę wiedzę musisz posiadać!

fot. Fotolia

Jak to jest z tymi urlopami?

Po urodzeniu dziecka przysługuje ci podstawowy urlop macierzyński w wymiarze 20–37 tygodni w zależności od liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie.

Po nim możesz skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 6 tygodni lub 8 tygodni (8 w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka - nie musisz go brać, ale wtedy nie będziesz mogła przejść na urlop rodzicielski), a następnie z urlopu rodzicielskiego. Ten ostatni może trwać do 26 tygodni niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie.

W sumie masz 52 tygodnie na opiekę w wypadku urodzenia jednego dziecka. Częścią tych urlopów możesz podzielić się z ojcem dziecka.

1. Jestem na urlopie macierzyńskim. Czy mogę zaraz po nim wziąć rodzicielski?

Nie. Z urlopu rodzicielskiego można skorzystać dopiero po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego, ale w pełnym wymiarze.

2. Z jakim wyprzedzeniem trzeba złożyć wniosek o urlop rodzicielski?

Jeśli od razu jesteś zdecydowana skorzystać z urlopu rodzicielskiego, to wniosek powinnaś złożyć nie później niż 14 dni po porodzie.

Praktycznie więc możesz złożyć jeden wspólny wniosek o udzielenie bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a po nim urlopu rodzicielskiego, również w pełnym wymiarze.

Gdy decyzję odnośnie urlopu rodzicielskiego odkładasz na później, pamiętaj, że wniosek trzeba złożyć w terminie nie krótszym niż 14 dni przed datą jego rozpoczęcia.

3. Jestem mamą bliźniąt. Jak długo mogę przebywać na urlopie rodzicielskim?

Przez 26 tygodni. Nie ma znaczenia liczba urodzonych dzieci.

4. Czy w trakcie urlopu rodzicielskiego mogę pracować?

Tak, ale w wymiarze nie przekraczającym 1/2 etatu. Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić twój wniosek, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację lub rodzaj wykonywanej pracy. Wtedy musi poinformować cię na piśmie o przyczynie odmowy uwzględnienia tego wniosku. Nie ma natomiast ograniczeń w wypadku pracy na zlecenie lub umowę o dzieło. I to zarówno u twojego pracodawcy, jak i u innego.

5. Jestem bezrobotna i spodziewam się dziecka. Czy mam prawo do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego?

Nie, urlop macierzyński i rodzicielski przysługują tylko pracownikom. Jeśli jednak urodzisz dziecko podczas pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, okres wypłaty tego zasiłku zostaje wydłużony i będziesz miała prawo do niego za czas odpowiadający okresowi pobierania zasiłku macierzyńskiego zgodnie z odrębnymi przepisami.

6. Jestem na urlopie rodzicielskim. Moje dziecko czeka operacja. Czy mogę zawiesić urlop i wziąć resztę później?

Nie, urlopu rodzicielskiego nie można przerywać ze względu na pobyt dziecka w szpitalu.

Dowiedz się więcej:

Jak powrócić do pracy po urlopie macierzyńskim?

7. Czy urlop rodzicielski ma wpływ na długość urlopu wypoczynkowego?

Tak. Jest on traktowany jako czas zatrudnienia i wliczany do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego.

8. Prowadzę firmę. Jestem w 8. miesiącu ciąży. Czy będzie mi przysługiwał urlop rodzicielski?

Nie. Urlop rodzicielski przysługuje pracownikowi, czyli osobie pozostającej w stosunku pracy. Osobom prowadzącym działalność gospodarczą, o ile podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, przysługuje zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego, tak samo jak za okres urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

9. Oboje z mężem chcemy korzystać z urlopu rodzicielskiego. Czy to możliwe?

Tak. Urlop rodzicielski macie prawo podzielić między siebie. Wolno go wykorzystać maksymalnie w 3 częściach (muszą następować bezpośrednio po sobie i każda z nich nie może być krótsza niż 8 tygodni). Możecie także jednocześnie zajmować się dzieckiem – wtedy każdemu z was przysługuje 13 tygodni urlopu (łączny wymiar nie może przekroczyć 26 tygodni).

10. Mam umowę o pracę na czas określony. Jestem w ciąży. Umowa rozwiąże się, jak będę na urlopie macierzyńskim. Czy dostanę zasiłek za urlop rodzicielski?

Tak. Masz prawo do zasiłku macierzyńskiego za czas odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Będzie go wypłacał ZUS.

11. Czy mogę wykorzystać urlop wypoczynkowy przed rodzicielskim?

Tak. Na twój wniosek pracodawca musi udzielić ci urlopu wypoczynkowego zaraz po dodatkowym urlopie macierzyńskim. Wówczas jednak nie będziesz mogła skorzystać z urlopu rodzicielskiego, ponieważ musi on nastąpić bezpośrednio po dodatkowym urlopie macierzyńskim (w pełnym wymiarze).

12. Czy po urlopie rodzicielskim pracodawca musi przyjąć mnie do pracy?

Tak i to na dotychczasowe stanowisko, a jeśli nie jest to możliwe – na równorzędne z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na inne odpowiadające twoim kwalifikacjom zawodowym. Przysługuje ci wynagrodzenie, jakie otrzymywałabyś, gdybyś nie korzystała z urlopu.

Dowiedz się więcej:


tekst powstał we współpracy z Januszem Sejmejem, rzecznikiem prasowym Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej
na podstawie tekstu autorstwa Alicji Hass/Przyjaciółka
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)