Co to znaczy być emerytem w XXI wieku?

Nasze społeczeństwo starzeje się demograficznie. Wiele osób po 65. roku życia jest wciąż aktywnych społecznie i zawodowo, cieszy się lepszą kondycję zdrowotną, korzysta z zasłużonej emerytury. Jakie problemy dotykają osób starszych dzisiaj? Jakie prawa, przywileje ma emeryt XXI wieku?

Co to znaczy być emerytem w XXI wieku? fot. Fotolia

Społeczeństwo się starzeje

Jesteśmy społeczeństwem starzejącym się demograficznie. Sytuacja ta wymaga zapewnienia właściwej opieki nad ludźmi starzejącymi się i starymi, będącej wyrazem kultury społeczeństwa, a także stanowienia nowego prawa, innowacyjnych zabezpieczeń socjalnych oraz tworzenia nowej terminologii i uporządkowania już istniejącej.

W tym miejscu pragnę wyrazić osobistą refleksję: jako ojciec dwudziestoletniego, prawie dorosłego syna, a zarazem jako syn coraz bardziej starzejącej się osiemdziesięciopięcioletniej matki należę do pokolenia określanego mianem: generacja sandwicz. Obliguje to do koncentracji na rodzinie, odpowiedzialności i zaangażowania emocjonalnego, jak również do zachowania równowagi pomiędzy różnymi aspektami opieki nad dorastającym synem i starzejącą się matką – zadania te w codziennym życiu stają się często niezwykle trudne.

Czym jest starość?

Przekraczając smugę cienia, osiągamy bogactwo doświadczenia, wiedzy bądź mądrości życiowej, a nade wszystko wspaniały dar rozumienia kultury i naszego świata, jednakże wraz z zaawansowanym wiekiem przybywa mnóstwo różnorodnych problemów, głównie zdrowotnych, ale także emocjonalnych, społecznych, finansowych czy prawnych, żeby wymienić najważniejsze.

Co to znaczy być emerytem w XXI wieku?

W minionym XX stuleciu wyraźnie wydłużyła się przeciętna długość życia, o czym przekonują dane demograficzne, następuje również moderacja rozwoju. 65-letni mężczyzna lub kobieta mają dzisiaj na ogół lepszą kondycję zdrowotną niż 65-letnia osoba w 1900 czy 1940 r.

Gdy twórca pierwszego systemu opieki społecznej w Europie, kanclerz Otto von Bismarck (1815–1898), wprowadzał ubezpieczenia na starość, większość ludzi umierała przed osiągnięciem wieku emerytalnego i mało kto dożywał zasłużonej emerytury starczej. Dziś wiele osób po 60. czy po 65. roku życia jest nadal aktywnych społecznie i zawodowo. Wzrost subpopulacji ludzi starych przynosi nowe kwestie społeczne i problemy indywidualne, takie jak: choroby przewlekłe, rosnące ryzyko zaburzeń psychicznych i neurologicznych – z chorobą Alzheimera na pierwszym miejscu.

Czytaj też: Jakie są najczęstsze problemy osób z chorobą Alzheimera?

Opieka nad starszymi - rodzina czy społeczeństwo?

Towarzyszą mu także niezwykle trudne dylematy etyczne XXI wieku, w rodzaju pytań stawianych przez Christine Adamec (ur. 1949) i Josepha Kandela (2003): „Kto jest odpowiedzialny za opiekę nad starymi ludźmi, którzy potrzebują emocjonalnej troski, wsparcia i finansowej pomocy?, Czy jest to zadanie rodziny, czy jest to kwestia odpowiedzialności społeczeństwa?, Czy można tę odpowiedzialność rozłożyć pomiędzy rodzinę a społeczeństwo?, W jakim wieku osoba jest »za stara«, by przeprowadzić u niej transplantację serca? I kto ma podjąć decyzję: rząd, parlament, rodzina, lekarz czy ktokolwiek inny?, A co z prawem człowieka starego do życia, ale i do umierania?, oraz Co z kosztami tego życia? Odwracając tę kwestię: Kto może zakończyć życie starej, śmiertelnie chorej osoby?” – jest to skomplikowany problem uporczywej terapii i eutanazji oraz podstawowych praw ludzkich, w tym prawa nie tylko do życia, ale i do umierania. Są to w końcu złożone kwestie dyskryminacji z powodu wieku, uprzedzeń, stereotypizacji i nietolerancji, społecznego wyłączania ludzi starzejących się i starych oraz ich samotności i osamotnienia.

Polecamy: Kluby seniora - co można w nich robić?

Fragment pochodzi z książki "Leksykon gerontologii" Adama Alfreda Zycha (Impuls, 2007). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)