Co to znaczy być emerytem w XXI wieku?

Nasze społeczeństwo starzeje się demograficznie. Wiele osób po 65. roku życia jest wciąż aktywnych społecznie i zawodowo, cieszy się lepszą kondycję zdrowotną, korzysta z zasłużonej emerytury. Jakie problemy dotykają osób starszych dzisiaj? Jakie prawa, przywileje ma emeryt XXI wieku?

fot. Fotolia

Społeczeństwo się starzeje

Jesteśmy społeczeństwem starzejącym się demograficznie. Sytuacja ta wymaga zapewnienia właściwej opieki nad ludźmi starzejącymi się i starymi, będącej wyrazem kultury społeczeństwa, a także stanowienia nowego prawa, innowacyjnych zabezpieczeń socjalnych oraz tworzenia nowej terminologii i uporządkowania już istniejącej.

W tym miejscu pragnę wyrazić osobistą refleksję: jako ojciec dwudziestoletniego, prawie dorosłego syna, a zarazem jako syn coraz bardziej starzejącej się osiemdziesięciopięcioletniej matki należę do pokolenia określanego mianem: generacja sandwicz. Obliguje to do koncentracji na rodzinie, odpowiedzialności i zaangażowania emocjonalnego, jak również do zachowania równowagi pomiędzy różnymi aspektami opieki nad dorastającym synem i starzejącą się matką – zadania te w codziennym życiu stają się często niezwykle trudne.

Czym są markery nowotworowe? [video]

Czym jest starość?

Przekraczając smugę cienia, osiągamy bogactwo doświadczenia, wiedzy bądź mądrości życiowej, a nade wszystko wspaniały dar rozumienia kultury i naszego świata, jednakże wraz z zaawansowanym wiekiem przybywa mnóstwo różnorodnych problemów, głównie zdrowotnych, ale także emocjonalnych, społecznych, finansowych czy prawnych, żeby wymienić najważniejsze.

Co to znaczy być emerytem w XXI wieku?

W minionym XX stuleciu wyraźnie wydłużyła się przeciętna długość życia, o czym przekonują dane demograficzne, następuje również moderacja rozwoju. 65-letni mężczyzna lub kobieta mają dzisiaj na ogół lepszą kondycję zdrowotną niż 65-letnia osoba w 1900 czy 1940 r.

Gdy twórca pierwszego systemu opieki społecznej w Europie, kanclerz Otto von Bismarck (1815–1898), wprowadzał ubezpieczenia na starość, większość ludzi umierała przed osiągnięciem wieku emerytalnego i mało kto dożywał zasłużonej emerytury starczej. Dziś wiele osób po 60. czy po 65. roku życia jest nadal aktywnych społecznie i zawodowo. Wzrost subpopulacji ludzi starych przynosi nowe kwestie społeczne i problemy indywidualne, takie jak: choroby przewlekłe, rosnące ryzyko zaburzeń psychicznych i neurologicznych – z chorobą Alzheimera na pierwszym miejscu.

Czytaj też: Jakie są najczęstsze problemy osób z chorobą Alzheimera?

Opieka nad starszymi - rodzina czy społeczeństwo?

Towarzyszą mu także niezwykle trudne dylematy etyczne XXI wieku, w rodzaju pytań stawianych przez Christine Adamec (ur. 1949) i Josepha Kandela (2003): „Kto jest odpowiedzialny za opiekę nad starymi ludźmi, którzy potrzebują emocjonalnej troski, wsparcia i finansowej pomocy?, Czy jest to zadanie rodziny, czy jest to kwestia odpowiedzialności społeczeństwa?, Czy można tę odpowiedzialność rozłożyć pomiędzy rodzinę a społeczeństwo?, W jakim wieku osoba jest »za stara«, by przeprowadzić u niej transplantację serca? I kto ma podjąć decyzję: rząd, parlament, rodzina, lekarz czy ktokolwiek inny?, A co z prawem człowieka starego do życia, ale i do umierania?, oraz Co z kosztami tego życia? Odwracając tę kwestię: Kto może zakończyć życie starej, śmiertelnie chorej osoby?” – jest to skomplikowany problem uporczywej terapii i eutanazji oraz podstawowych praw ludzkich, w tym prawa nie tylko do życia, ale i do umierania. Są to w końcu złożone kwestie dyskryminacji z powodu wieku, uprzedzeń, stereotypizacji i nietolerancji, społecznego wyłączania ludzi starzejących się i starych oraz ich samotności i osamotnienia.

Polecamy: Kluby seniora - co można w nich robić?

Fragment pochodzi z książki "Leksykon gerontologii" Adama Alfreda Zycha (Impuls, 2007). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)