Uwaga, gorączka!

Niestety, zdarza się też latem. Winowajcy: głównie wirusy i bakterie. Czasem także słońce lub radość z wyjazdu z rodzicami. Jednak u dziecka nie można jej lekceważyć!

goraczka_01.jpgSzkrab ma wyższą temperaturę, jeśli niedawno płakał albo biegał. Zanim więc zaczniesz ją mierzyć, niech chwilę posiedzi spokojnie. Myślałaś, że latem dziecko odpocznie od chorób, a tu proszę: nagle zaczyna się pokładać, ma wypieki... W twojej głowie aż kłębi się od pytań.

Dlaczego zawsze przed wyjazdem syn ma około 37,5°C?
To stan podgorączkowy, który może być wywołany emocjami dziecka: zarówno pozytywnymi (malec cieszy się, że jedziecie), jak i negatywnymi (jeśli boi się wyjazdu). Taka temperatura nie wymaga podawania środków przeciwgorączkowych. Jeśli malec jest mocno podekscytowany, można dać mu coś łagodnego na uspokojenie, np. Melisal. Zawsze, gdy pojawia się stan podgorączkowy, trzeba dziecko obserwować. Może to bowiem tylko wynik emocji, a może jednak zaczyna się infekcja (wtedy szybko powinny się pojawić inne objawy, np. katar, ból gardła).

Czy dziecko może mieć gorączkę od słońca?
Oczywiście,tak. Zwłaszcza niemowlęta są bardzo wrażliwe na wszelkie zmiany temperatury, gdyż mają jeszcze bardzo słabo funkcjonujący system termoregulacji i mało się pocą (a pocenie pomaga organizmowi tracić ciepło). Dlatego w gorące dni na spacer lepiej wychodzić do 11.00 lub po 15.00 i przebywać w cieniu. Dbaj o to, by malca nie przegrzewać. W upał niemowlę powinno mieć na sobie tylko pieluszkę, cienkie body i lekką czapeczkę. Można je przykryć tetrową pieluchą.

Co zrobić, jeśli malec po spacerze dostał gorączki?
Przede wszystkim trzeba zabrać go do domu i dać mu pić. Jeśli gorączka jest wysoka, podać środek przeciwgorączkowy. Jeżeli jednak temperatura nie spada, malec jest apatyczny, senny, zbiera mu się na wymioty, idź z nim do lekarza. Gdyby tracił przytomność, jak najszybciej trzeba jechać z nim do szpitala. Przegrzanie może być naprawdę groźne!

W zeszłym roku byliśmy nad morzem i nasze dziecko dostało gorączki. Może tamten klimat mu nie służy?
Nadmorski klimat jest dobry dla wszystkich dzieci. Ale oczywiście nad morzem też można się przeziębić. Latem dość często zdarzają się choroby gardła, uszu, których objawem jest m.in. gorączka.

Półroczna córeczka ma ponad 38°C. Czy przyczyną może być ząbkowanie?
Tak, ale jeśli gorączkuje tak małe dziecko, musi je zobaczyć lekarz. Jeśli oprócz wysokiej temperatury nie ma innych objawów, trzeba zrobić badanie ogólne moczu, bo może to zapalenie układu moczowego. Dopiero po jego wykluczeniu można podejrzewać, że gorączka jest wynikiem ząbkowania.

Córka ma ponad 38°C, ale poza tym nic jej nie jest. Może to tylko trzydniówka?
Nie jest możliwe postawienie diagnozy w pierwszym dniu. Trzydniówka to choroba wywołana przez wirusy. Jej objawem jest gorączka trwająca od dwóch do pięciu dni (średnio: trzy, stąd popularna nazwa choroby). Dopiero po jej ustąpieniu pojawia się wysypka na całym ciele i wtedy można jednoznacznie stwierdzić, że to rzeczywiście była trzydniówka. Gorączka jednak może być również spowodowana wieloma innymi chorobami, dlatego zawsze w przypadku małego dziecka lepiej pójść do lekarza.
O czym świadczą białe plamki na paznokciach?

Mama uważa, że najlepszym sposobem na pozbycie się gorączki jest mleko z miodem lub herbatka malinowa i wypocenie się w łóżku. To prawda?
Przy wysokiej temperaturze (powyżej 38ěC) – zdecydowanie nie. Takie sposoby rzeczywiście powodują, że dziecko się poci, a gorączka spada. Zanim jednak to nastąpi, temperatura może jeszcze bardziej wzrosnąć. Dlatego metody te można stosować tylko wtedy, gdy dziecko ma lekko podwyższoną temperaturę.

Które środki przeciwgorączkowe są najskuteczniejsze?
Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi. Generalnie dzieciom można podawać wyłącznie te środki, które zawierają paracetamol (Panadol Baby, Apap, Calpol, Efferalgan) lub ibuprofen (Ibufen, Ibum, Nurofen). Paracetamol jest środkiem przeciwgorączkowym i przeciwbólowym, ibuprofen działa również przeciwzapalnie. W przypadku najmłodszych dzieci najlepiej skonsultować się z lekarzem.

Dlaczego właściwie nie mogę podać dziecku aspiryny? Mnie zawsze pomaga!
Dzieciom do 12. roku życia nie można podawać środków z kwasem acetylosalicylowym (aspiryny, polopiryny) ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Zdarza się rzadko, ale może wywołać uszkodzenie wątroby.

Skuteczniejsze są syropy czy przeciwgorączkowe czopki?
Leki w syropie działają niemal od razu, szybko się wchłaniają, mają smak lubiany przez dzieci. Podanie lekarstwa w czopku bywa nieprzyjemne dla malca. Zwłaszcza starsze dzieci z całej siły ściskają zwieracze, żeby wypchnąć czopek. Jednak leki w tej postaci bardzo dobrze się sprawdzają, jeśli np. malec wymiotuje.

Czy na wyjazd powinnam zabrać dla dziecka jakieś środki przeciwgorączkowe?
Tak, bo nie zawsze tam, gdzie będziesz, od razu znajdziesz aptekę. Najlepiej wziąć dla dziecka takie środki, które już kiedyś mu podawałaś. Zabierz lek z paracetamolem, ibuprofenem oraz – na wszelki wypadek – czopki.

Ile picia powinnam podawać dziecku, gdy ma gorączkę?
Zdecydowanie więcej niż zazwyczaj. Wysoka temperatura powoduje m.in. przyspieszenie tętna i oddechu, malec poci się. Dlatego trzeba podawać mu picie częściej niż zwykle. Więcej o dopajaniu przeczytasz na stronie 34.

Czy przyczyną letniej gorączki może być alergia?
Może się tak zdarzyć, jeśli dziecko jest np. uczulone na pyłki. Ich letni atak, połączony z tym, że na dworze jest słonecznie i gorąco, może u malca spowodować podwyższenie temperatury.

Boję się, że leki przeciwgorączkowe szkodzą, dlatego zawsze podaję synkowi trochę mniej, niż to jest zalecane dla jego wieku. Czy robię dobrze?
Nie, ponieważ niższa dawka leku po prostu nie zadziała. Leki przeciwgorączkowe podaje się krótko: 3–4 dni, zatem przez ten czas na pewno nie wywołają skutków ubocznych.

Kiedy trzeba koniecznie podać dziecku jakiś środek przeciwgorączkowy?
To konieczne, gdy dziecko ma więcej niż 39°C – taka temperatura jest bardzo niekorzystna dla organizmu (np. dla serca). Może też stać się przyczyną odwodnienia, a także groźnych dla dziecka drgawek gorączkowych.

Co robić, gdy maluch dostanie drgawek?
Szybko podać środek przeciwgorączkowy i jechać do szpitala. Dziecko musi mieć wykonane badania. Drgawki mogą bowiem mieć różne przyczyny: najpoważniejsza to zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Na szczęście najczęściej spowodowane są wysoką gorączką – niektóre dzieci w ten sposób na nią reagują.

Czy przy kolejnej gorączce u dziecka, które miało kiedyś drgawki gorączkowe, trzeba jakoś specjalnie postępować?
Tak, przede wszystkim nie dopuścić do wzrostu temperatury powyżej 39°C, czyli wcześniej podawać środki przeciwgorączkowe.

Trzymiesięcznemu malcowi mogę dać lek z ibuprofenem?
Przede wszystkim trzeba skontaktować się z lekarzem. Gdy zbada malca, zadecyduje, co mu podać. U małego dziecka wysoka gorączka bywa objawem poważnej choroby, która może bardzo szybko postępować. Dlatego gdy gorączkuje szkrab w pierwszych sześciu miesiącach życia, trzeba dzwonić po lekarza.

A starsze dziecko? Mogę je leczyć sama, czy lepiej pójść z nim do lekarza?
Jeśli ma tylko niewielką gorączkę, a przy tym np. katar i wszystko wygląda na typowy początek infekcji wirusowej, możesz spróbować sama obniżyć mu gorączkę. Jeśli jednak podwyższeniu temperatury towarzyszą też inne niepokojące objawy, jak odmowa jedzenia i picia, apatia, wymioty, biegunka lub znaczne pobudzenie, nie czekaj, tylko idź z malcem do lekarza. Gdy dziecko wyjątkowo źle się czuje, wezwij pediatrę do domu lub jedź na ostry dyżur do szpitala. Koniecznie też skonsultuj się z lekarzem, jeśli malcowi po dwóch dniach leczenia gorączka nie spada.

Czym mierzyć temperaturę
Oczywiście termometrem, ale... którym? Wybierz taki, który nie tylko dobrze i szybko mierzy, ale też jest przyjazny dla dziecka.
- Rtęciowy. Duży plus za dokładność. Minus zaś za to, że jest niewygodny w użyciu (pod pachą trzeba mierzyć temperaturę prawie 10 minut) i... niebezpieczny (ze względu na trującą rtęć). Tego typu termometry mają być wycofywane z aptek.
- Do ucha. Bardzo wygodny: już po sekundzie będziesz wiedzieć, czy dziecko ma gorączkę. Jednak w samym mierzeniu musisz mieć trochę wprawy: niedokładne przytknięcie końcówki może spowodować błąd w pomiarze.
- Elektroniczny. Znacznie wygodniejszy dla dziecka, gdyż mierzenie temperatury trwa krócej, a termometr sygnałem dźwiękowym poinformuje, że pomiar już się skończył.
- w smoczku. Najwygodniejszy dla niemowlęcia, które lubi ssać smoczek. Dość dokładny, ale dla starszych dzieci się nie nadaje.
- W pasku. Wystarczy go położyć na czoło. Co prawda nie pokaże dokładnie wyniku, ale to bardzo dobry sposób, by szybko zorientować się, czy dziecko w ogóle ma gorączkę.

Tekst: Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Wojciech Trzeciakowski, pediatra neonatolog, Klinika Patologii Noworodka CZD
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/6 lat temu
co zrobić jeśli nie wiem od czego ma gorączkę moja 5 miesięczna córeczka?? Czy to możliwe że to już od ząbków??
/6 lat temu
U niemowląt najbezpieczniej jest podawać preparaty homeopatyczne. Pediatra polecił nam czopki Viburcol, można je stosować od pierwszego dnia życia dziecka, działają przeciwzapalnie i uspokajająco.