POLECAMY

Kiedy dziecko potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry?

Jak rozpoznać, że z dzieckiem dzieje się coś niepokojącego i potrzebuje profesjonalnej pomocy psychologa lub psychiatry? Na czym polega diagnostyka dziecięcych problemów?

fot. Fotolia

Większość z nas zna takie pojęcia jak ADHD, autyzm, fobia szkolna, mutyzm, dziecięca depresja lub nerwica. Określają one bardziej powszechne trudności z funkcjonowaniem dziecka. Kiedy mówimy o zaburzeniu, dysfunkcji, problemie rozwojowym, a kiedy o przejściowych kłopotach w rodzinie? Gdzie szukać pomocy w kłopotach wychowawczych? Kiedy i kogo posyłać na terapię?  

Uważna obserwacja i reagowanie

Uważny rodzic zna swojego malca bardzo dobrze i dlatego jest pierwszym źródłem informacji o nim. Wie jak przebiegał rozwój dziecka od urodzenia do chwili obecnej, zna jego temperament, wie jak reaguje w różnych sytuacjach i jakie są mocne i słabe strony dziecka. Rodzic zazwyczaj pierwszy też zaczyna odczuwać, że z dzieckiem dzieje się coś niepokojącego.  Jeśli taki stan utrzymuje się przez jakiś czas, warto przyjrzeć się, co takiego się dzieje.

Obserwacja dzieci młodszych i starszych przez rodzica ma nieco inny charakter. W przypadku maluchów opiekun odczuwa, że coś jest nie tak, poprzez swoja relację z dzieckiem. Niemowlę nie powie o swoich problemach. Kiedy rodzic niepokoi się o swoją więź z dzieckiem, nie odczuwa wzajemności w kontakcie lub przytłaczają go obawy o rozwój malucha, warto udać się na konsultację do specjalisty.

W przypadku starszych dzieci dodatkowym źródłem informacji są wychowawcy i nauczyciele ze szkół oraz przedszkoli. Osoby te widzą dziecko na tle grupy rówieśniczej, co jest cennym źródłem informacjami o tym jak maluch funkcjonuje w środowisku innym niż domowe.

Kiedy więc otrzymujesz sygnały z placówek, w których przebywa dziecko, że jego rozwój lub zachowanie niepokojąco odbiega od funkcjonowania rówieśników, warto skorzystać z pomocy psychologicznej dla dzieci i sprawdzić jakie jest źródło problemów. Niektóre trudności ujawniają się dopiero w trakcie nauki lub kształtowania relacji koleżeńskich. Nawet uważny rodzic może nie zauważyć ich w warunkach domowych.

Diagnostyka dziecięcych problemów

Pierwszym krokiem w specjalistycznej pomocy dziecku, które przejawia trudności, jest postawienie trafnej diagnozy. Czasami jest to proces krótki, w innych sytuacjach wymaga czasu i dłuższej obserwacji malca. Rodzice niekiedy boją się diagnozy, nie chcąc nadawać swojemu dziecku etykiet. Niestety brak nazwania problemu po imieniu uniemożliwia dalsze działanie – wybranie odpowiednich form pomocy i oddziaływań dla malucha.

Nierzadko zdarza się też, że w procesie diagnozy rodzic dowiaduje się, że niepokojące go zachowania lub cechy dziecka są naturalne dla jego etapu rozwojowego i potrzeba odpowiedniej postawy i oddziaływań rodzicielskich, by pomóc malcowi przejść przez ten czas. Niestety czasami też zdarza się, że zbagatelizowanie problemów dziecka i brak odpowiedniej pomocy mogą sprzyjać kształtowaniu się kompleksów, niskiego poczucia własnej wartości, a nawet dziecięcej depresji.

Psycholog dziecięcy  

Psycholog jest osobą,  do której możemy udać się po pomoc, kiedy widzimy trudność u dziecka i nie wiemy jak sobie z nią poradzić. Pierwszym zadaniem psychologa dziecięcego jest uważne wysłuchanie dorosłego i dziecka oraz obserwacja malca i jego relacji z bliskimi. Nierzadko konieczne wykonanie jest wykonanie testów diagnostycznych. To wszystko umożliwia nazwanie problemu i zaproponowanie odpowiedniej formy pomocy. Czasami do rozwiązania trudności potrzeba wprowadzenia lub zmiany konkretnych oddziaływań rodziców, w innych sytuacjach wskazana może być dłuższa terapia dziecka lub rodziny. 

Zobacz też: Rodzic po rozwodzie – jak uniknąć przenoszenia problemów na dziecko?

Psychoterapeuta dziecięcy oraz rodzinny

W wielu sytuacjach sama diagnoza to za mało. Stwierdzenie niepełnosprawności lub zaburzeń na tle psychicznym bywa pomocne, ale nie powoduje zmiany funkcjonowania dziecka ani nie uwalnia rodziny od problemów. W takich przypadkach konieczna jest specjalistyczna pomoc terapeutyczna dla dziecka.

Psychoterapeuta pomoże także w przyjrzeniu się zachowaniom dziecka na tle całego systemu rodzinnego. Czasami zmiana zachowania czy wyzdrowienie dziecka jest możliwe tylko wówczas, gdy psychoterapii podda się cała rodzina. Problem bowiem może mieć źródło w relacjach pomiędzy wszystkimi członkami rodziny.

W innych sytuacjach, gdy u malucha stwierdzono autyzm czy ADHD, rodzicom proponuje się udział w grupie wsparcia, gdyż poradzenie sobie z tak trudnymi zachowaniami dzieci jest często niemożliwe bez wsparcia zewnętrznego.

Po pomoc psychoterapeuty warto sięgać także w przypadku zdrowych dzieci, które znalazły się pod wpływem stresujących sytuacji jak rozwód rodziców, śmierć członka rodziny czy traumatyczne zdarzenie.

Psychiatra dziecięcy

W przypadku niektórych zaburzeń konieczne może być leczenie farmakologiczne lub hospitalizacja, o czym może zadecydować tylko lekarz psychiatra. W przypadku wielu psychicznych chorób dziecięcych jak np. zaburzenia odżywiania, nastroju, uwagi współpraca psychiatry z innymi specjalistami zwiększa szanse skutecznego leczenia. Obecnie wielu psychiatrów posiada dodatkowe wykształcenie w kierunku prowadzenia psychoterapii lub może zalecić odpowiedni jej rodzaj.

Placówki udzielające pomocy

Większość dzieci ma kontakt z psychologiem już w przedszkolu i szkole. Specjaliści z tych miejsc często określają problem dziecka i wskazują placówki zewnętrzne, do których rodzic może zgłosić się po pomoc. Pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną i psychiatryczną oferują przychodnie lekarskie, ośrodki pomocy psychologicznej, prywatne gabinety i fundacje. Istnieją miejsca specjalizujące się w zakresie danego problemu lub zaburzenia oraz placówki udzielające szeroko pojętej pomocy psychoterapeutycznej. Sięganie po nią nie jest niczym niezwykłym i świadczy o odpowiedzialności rodziców, którzy chcą wspomóc dziecko w trudnych chwilach.

Zobacz też: Smutne dziecko – jak je wspierać?

Autor: Martyna Pałaszewska – psycholog dziecięcy, Fundacja Pomocy Psychologicznej i Edukacji Społecznej RAZEM www.razem-fundacja.org

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/3 tygodnie temu
Długo nie dopuszczałam do siebie myśli, że moje dziecko potrzebuje pomocy psychologa oraz psychiatry, było to dla mnie bardzo trudne, ale na szczęście w końcu postanowiliśmy skorzystać z pomocy specjalisty. Trafiliśmy do kliniki psychomedic. pl gdzie udało się uzyskać najlepszą pomoc. Gdybym wiedziała, że to tak potrzebne zrobiłabym to dużo wcześniej.
/7 miesięcy temu
Moje dziecko wymagało specjalistycznej pomocy. Nie wstydzę się powiedzieć, że chodzi do psychiatry, bo jako matka zrobiłam wszystko żeby mu pomóc. Te wizyty przynoszą efekty, przede wszystkim nie jest sam ze swoimi problemami. Pani Tkaczuk z Psychologgii okazała się w stu procentach profesjonalna, ale przy tym bardzo "ludzka". Maciek nie boi się do niej chodzić. Widać, że przynosi mu to pewnego rodzaju ulgę i jego zachowanie też ulega zmianie na lepsze. Jestem szczęśliwa, że zdecydowałam się na takie kroki.