Badania noworodka

Tuż po narodzinach Twoje maleństwo otoczone jest troskliwą opieką.


Nie tylko Ty o niego dbasz. Nad jego stanem zdrowia czuwają lekarze, pielęgniarki i położne. Wyjaśnimy Ci, co sprawdzają i jakim zabiegom maluch jest poddawany.

Nareszcie! Możesz przytulić swoje dziecko, poczuć jego ciepło, dotyk i zapach. Długo czekałaś na tę chwilę, ale oczekiwali jej także lekarze. Nie dziw się więc, że podczas Waszego pobytu w szpitalu będą często i dokładnie badać maluszka. To z troski o jego zdrowie, byście mogli szybko wrócić do domu.

Ważny sprawdzian
Kiedy Ty tulisz swoją kruszynkę, lekarz lub położna wystawiają mu oceny w teście zwanym skalą Apgar. By to zrobić, nie muszą zabierać Ci maleństwa. Wystarczy, że wnikliwie obserwują jego zachowanie i wygląd.
W pierwszej, piątej i ewentualnie dziesiątej minucie życia dziecka sprawdzają jego stan zdrowia. Biorą pod uwagę pięć wskaźników: zabarwienie skóry, częstość i sposób oddychania, liczbę uderzeń serduszka, napięcie mięśni oraz reakcję na drażnienie okolic noska i buzi. W każdej z kategorii maluch może dostać od 0 do 2 punktów, czyli maksymalnie 10. Od uzyskanego wyniku zależy, czy będzie wymagał jedynie rutynowej opieki poporodowej, czy też zostanie umieszczony w inkubatorze lub skierowany na dodatkowe badania. Najwięcej dzieci rodzi się w dobrej kondycji, więc dostają od 7 do 10 punktów.

Na wszelki wypadek
Jeszcze do niedawna po krótkiej chwili spędzonej na brzuchu mamy, lekarze zabierali każdego noworodka, by odessać mu śluz i płyn owodniowy z przewodu oddechowego i pokarmowego. Przy tej okazji przez buzię lub nosek wprowadzali mu sondę do żołądka i sprawdzali drożność przełyku. Dziś w wielu szpitalach nie robi się tego badania, choć chirurdzy nadal uważają je za potrzebne. Na szczęście wykrywana w ten sposób wada, która grozi zachłyśnięciem się pokarmem, zdarza się bardzo rzadko.
Jeśli dziecko urodziło się w złym stanie (w punktacji Apgar poniżej 7), to jeszcze z krwi pępowinowej pobiera się próbkę do zbadania równowagi kwasowo-zasadowej. Dzięki temu można sprawdzić, czy w chwili narodzin było niedotlenione. Natomiast maluch, który urodził się przez cesarskie cięcie, jako wcześniak lub był wydobywany przy pomocy kleszczy czy vaccum, od razu dostanie zastrzyk z witaminy K. Jest bowiem narażony na niewielkie krwawienia. W niektórych szpitalach podaje się ją profilaktycznie wszystkim dzieciom, ale nie jest to konieczne.

Badania krwi
Tuż po porodzie pobiera się trochę krwi pępowinowej do różnych badań. Jeśli masz grupę krwi 0 lub ujemny czynnik Rh, trzeba oznaczyć grupę krwi Twojego dziecka. Może bowiem u niego wystąpić konflikt serologiczny, który ujawnia się podczas pierwszych dób życia. Lekarze sprawdzą również u maluszka poziom bilirubiny. Podwyższenie tej substancji we krwi świadczy właśnie o tym konflikcie, a także zakażeniu bakteryjnym. Dochodzi do niego, gdy wcześnie odpłyną wody płodowe. W takich przypadkach pobiera się wymaz do badania bakteriologicznego (ze skóry za uszkami lub z odbytu) oraz robi morfologię krwi dziecka. Zanim pojawią się objawy zakażenia, można już dobrać antybiotyk.
O czym świadczą białe plamki na paznokciach?

Jeśli lekarze nie są pewni, czy serce maluszka pracuje prawidłowo, mogą mu zrobić dodatkowe badanie krwi. Za pomocą specjalnego aparatu sprawdza się,
w jakim stopniu jest ona nasycona tlenem.
Wynik uzyskuje się od razu, więc gdy jest niekorzystny, można szybko skierować malucha na echokardiografię serca.

Dokładne oględziny
W pierwszej dobie życia każde maleństwo jest bardzo dokładnie badane przez neonatologa. Może się on pojawić po dwóch godzinach od zakończenia porodu albo gdy razem z maluszkiem zostaniesz przewieziona do sali poporodowej. Do tego czasu zdążycie się sobą nacieszyć, a maleństwo zdrzemnie się po trudach narodzin. To ważne, bo pierwsze badanie może być dla niego męczące i nieprzyjemne. Trwa około pół godziny i powinno być niezwykle wnikliwe. Chodzi przecież o wykrycie nieprawidłowości, które mogą utrudniać rozwój malucha lub wymagają szybkiej pomocy.
Najpierw lekarz dokładnie ogląda dziecko: od czubka główki i ciemiączka poprzez szyjkę, uszka, oczka, buzię aż po narządy płciowe, odbyt i stópki. Przy okazji obserwuje, jak maluch macha rączkami i nóżkami, czy symetrycznie układa ciałko, w jaki sposób reaguje. Potem osłuchuje serduszko, sprawdza tętno i oddech. Uciskając brzuszek, bada wielkość wątroby, nerek, śledziony i pęcherza moczowego. Spyta Cię też, kiedy dziecko zrobiło siusiu.

W drugiej dobie
W drugiej lub trzeciej dobie życia dziecka sprawdza się prawdopodobieństwo wystąpienia dwóch ważnych chorób metabolicznych: fenyloketonurii (zaburzenia przemiany aminokwasów) oraz hypotyreozy (braku pewnych hormonów tarczycy). Ich wczesne wykrycie pozwala szybko rozpocząć leczenie. Ta wstępna diagnoza musi być jeszcze potwierdzona.
Jeśli dziecko jest zdrowe, w trzeciej dobie zostanie zaszczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW typu B) oraz gruźlicy (BCG).
Zanim maluch opuści szpital, będzie też miał zbadany słuch.
Pielęgniarka włoży mu do uszka specjalny aparat podobny do termometru. Tam w bardzo czuły sposób zmierzy on reakcję błony bębenkowej na emitowany sygnał dźwiękowy. Jest to nieszkodliwe i bezbolesne. Gdy wynik jest nieprawidłowy, badanie powtarza się następnego dnia.

Przed wypisem
Zwykle lekarz ponownie ocenia stan zdrowia maluszka przed wyjściem ze szpitala. Porozmawia z Tobą, omówi informacje zapisane w jego książeczce zdrowia, przekaże Ci kartę szczepień, którą będziesz musiała zanieść do poradni D.
Pediatrzy opiekujący się maluchem w przyszłości będą Cię pytać o wynik jego pierwszych badań, ilość przyznanych punktów Apgar i ogólny stan po porodzie. Warto więc, byś rozumiała, dlaczego tak, a nie inaczej Twoje dziecko zostało ocenione po narodzinach. Nie musisz tego robić sama ani denerwować się, że o czymś ważnym zapomniałaś. Jeśli uzgodnisz z mężem, że to on będzie o wszystko pytał, poczujesz się spokojniejsza. To także pierwsza okazja, by podzielić się rodzicielską odpowiedzialnością.

Agata Teleżyńska
konsultacja: prof. Ewa Helwich
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)