Polska poezja łacińska

W średniowiecznej poezji łacińskiej przeważają epitafia, wiersze nagrobne poświęcone wybitnym postaciom, np. epitafia. Rozwija się też poezja dworska oraz liryki miłosne.

Na przełomie XIV i XV w. ośrodkiem rozwoju poezji stał się Kraków, stolica państwa i siedziba uniwersytetu. W poezji łacińskiej przeważają epitafia, wiersze nagrobne poświęcone wybitnym postaciom, np. epitafia opiewające królową Jadwigę oraz dwa wiersze Adama Świnki: Na nagrobku Zawiszy Czarnego (autor szczegółowo opowiada o okolicznościach śmierci rycerza) i na śmierć córki Władysława Jagiełły, królewny Jadwigi. Również wiersz Grzegorza z Sanoka odznacza się dużym wyrobieniem artystycznym.

Poezję dworską reprezentuje Stanisław Ciołek (ok. 1382 - 1437), wychowanek uniwersytetu praskiego, notariusz w kancelarii Władysława Jagiełły. Sprytny i przebiegły, umiał zadbać o swoje korzyści, dzięki temu osiągnął biskupstwo poznańskie. Głośną sławę zdobył paszkwilem na Elżbietę Granowską, trzecią żonę Władysława Jagiełły.

Jak pomóc piersiom wrócić do formy po ciąży i karmieniu piersią?

Opowiadał w nim o poselstwie wysłanym przez lwa po orlicę, ale lew pojął za żonę sprośną i bezpłodną świnię. Z powodu tego utworu autor miał opuścić dwór królewski, lecz później tym żarliwiej zabiegał o względy czwartej żony, królowej Zofii, którą zjednał panegirykami opiewającymi narodziny królewiczów. Najlepszym wierszem Ciołka jest Laus Cracoviae (Pochwała Krakowa).

Autor chwali miasto, w którym „biją jasne zdroje”, mieszkańcy są bogaci, niewiasty cnotliwe, rycerze bohaterscy, panują dobre obyczaje, radość i dobrobyt. 

Zobacz też : Polska poezja religijna

Utwór kończy się pobożnym westchnieniem „karnego grzesznika”, który prosi, aby Bóg „dał ojczyźnie radości”. Dzięki bogatej pomysłowości twórczość Ciołka wyraźnie wyróżnia się wśród poezji polsko - łacińskiej tego okresu.

W XV w. pojawiają się pisane po łacinie wiersze o miłości. Jednym z nich jest List żaka do panny, w którym zakochany wyraża swą miłość i podziw dla uroczej Heleny i żali się na ojca-dusigrosza, że nie może od niego wydobyć pieniędzy na zabawę.

Środowisko żakowskie wydało ponadto Pieśń saficką o naturze Mazurów, opisującą życie, chciwość i chytrość mazurską, dorabianie się pieniędzy i okrucieństwo.

Zobacz też : Pareneza i literatura parenetyczna

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)