Pieśń o Rolandzie

Parenetyczny wzorzec idealnego rycerza odnaleźć można w najbardziej reprezentatywnym utworze francuskiej epiki rycerskiej - w Pieśni o Rolandzie nieznanego autorstwa.

Pieśń o Rolandzie

Kim był Roland? Jest to postać historyczna, rycerz i wódz Karola Wielkiego, który dowodził tylną strażą w czasie wyprawy przeciw Saracenom w 778 r. Podczas przeprawy przez Pireneje jego oddział został napadnięty przez baskijskich górali. Roland nie wezwał w porę pomocy, on i jego towarzysze zginęli.

Utwór składa się z trzech części. W pierwszej autor opowiada o przygotowaniach zasadzki przez ojczyma Rolanda - Ganelona, który zdradził Francję, spotkał się z królem Saragossy i  zaplanował pokonanie wojsk francuskich.

Ciasto Rafaello bez pieczenia - Kasia gotuje z Polki.pl

Część druga to opis bohaterskiej bitwy Rolanda, który na czele dwudziestu tysięcy żołnierzy próbuje stawić opór czterystu tysiącom Saracenów.

Przeważająca siła wroga nie przeraża bohatera, cieszy się z możliwość walki i okazji zdobycia sławy. Krwawa bitwa okazuje się klęską dla  Francuzów, ale Roland nie chce zadąć w swój róg i wezwać posiłki. Obawia się, że w ten sposób okaże tchórzostwo i zhańbi swoje imię.

Walczy dzielnie, z  bezwzględnością i okrucieństwem traktuje przeciwnika, ale dostrzega też jego wyraźną przewagę. W jego duszy toczy się drastyczna walka.

Żal mu ginących  towarzyszy, czuje się winny ich śmierci, z drugiej zaś strony honor rycerza nie pozwala mu na wezwanie pomocy. Dopiero na widok strasznej klęski i triumfu  innowierców zdecyduje się użyć rogu. Ale jest już za późno, król Karol nie zdąży przybyć na czas z odsieczą. Bohater umrze na wzgórzu, z modlitwą na ustach, rękawicą  niesioną ku Bogu i twarzą zwróconą ku Hiszpanii. 

Zobacz też : Motywy literackie - Bóg

Wspomina przy tym całe swoje życie i prosi Boga o przebaczenie. W trzeciej części utworu przybywa król  Karol Wielki i dokonuje straszliwej zemsty za stratę swego siostrzeńca. Ganelon umrze okrutną śmiercią. Utwór kreuje wzór idealnego rycerza. Roland jest piękny,  szlachetny i odważny do szaleństwa. Do końca pozostaje wierny Bogu i ojczyźnie, dochowuje przysięgi danej swemu władcy.

Jest pobożnym patriotą walczącym z  poganami w obronie wiary. Odznacza się mistrzostwem w sztuce rycerskiej, ma nadludzką siłę, świetnie włada mieczem, dzielnie rzuca się w największy wir walki.  Najważniejsza jego cecha to honor. Dobre imię to wręcz jego obsesja, wartość wyższa ponad życie własne i towarzyszy. Utrata honoru, uznanie go za tchórza, uważa  za rzecz niegodna, podłą, dlatego wybiera śmierć.

Pieśń o Rolandzie jest najwybitniejszą pieśnią z cyklu utworów rycerskich, które stanowią parenetyczny wzorzec osobowości.

Oprócz głównego bohatera prezentuje inne interesujące postacie: zdrajcę Ganelona, idealnego władcę Karola Wielkiego, wiernego przyjaciela Oliwiera, narzeczoną Odę. Najbardziej wyeksponowana i niezwykle ważna jest scena śmierci Rolanda.

Odbywa się w podniosłej atmosferze, pełno tu religijnych znaków (sam  Roland umierający z pochyloną głową przypomina Chrystusa), a bohater staje się męczennikiem oddającym życie za wiarę. Pieśń o Rolandzie, pochodząca  prawdopodobnie z końca XI w., a odnaleziona w Oksfordzie w 1170 r., to typowy przykład literatury chansons de geste - pieśni o czynach.

Zobacz też : Filozofia średniowiecza

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)