Kontrreformacja w Polsce

Kontrreformacja to wielki ruch ideowy, religijny i społeczny przeciwdziałający reformacji. Jednocześnie jest to próba zreformowania Kościoła, który pragnął naprawy moralnego życia kleru, podniesienia na wyższy poziom jego wykształcenia i zdyscyplinowania.

Kontrreformacja w Polsce

Kościołowi zależało też na odzyskaniu wyznawców, utraconych na rzecz innych obozów religijnych. Kontrreformację zapoczątkował sobór trydencki (1545-1563). W  Polsce wzmożenie tendencji kontrreformatorskich nastąpiło od momentu objęcia władzy przez Zygmunta III Wazę.

Zakonem, który miał przejąć na siebie ciężar walki z reformacją, byli (istniejący od 1534 r.) jezuici. Polska kontrreformacja cechowała się stopniowym zmniejszaniem tolerancji religijnej.

Były uparte, zdeterminowane i... lepsze od mężczyzn. Kobiety, które zawojowały świat nauki

Systematycznie odsuwano innowierców od urzędów państwowych, ograniczano ich prawa obywatelskie oraz wypędzano z kraju i konfiskowano majątki. Na początku XVII w. władze kościelne ogłosiły indeks ksiąg zakazanych.

Szkolnictwo wszelkiego stopnia przeszło w ręce jezuitów, którzy rozwijać zaczęli naukę bezpłatną i wprowadzać reformy w nauczaniu. Uczą łaciny, religii, retoryki, odrzucają natomiast nauki niechrześcijańskie.

Ingerują w życie religijne oraz prywatne. Jednym z najaktywniejszych jezuitów był Piotr Skarga. W swoich pismach, kazaniach i żywotach świętych stawał całkowicie po stronie kontrreformacji.

Zobacz też : Jan Andrzej Morsztyn - biografia

Przyczynił się do odrzucenia ustawy o tolerancji religijnej, co spowodowało wybuch rokoszu Zebrzydowskiego. Ostro zwalczał arian. Kościół walczył z innowiercami za pomocą różnych środków: wyzyskiwał ambonę i wspaniałe uroczystości religijne, teatr, prasę.

W 1658 r. sejm podjął uchwałę dającą arianom trzy lata na „dobrowolne nawrócenie się na katolicyzm”. Później zmuszono ich do opuszczenia kraju, a dobra konfiskowano (tzw. kodeks ariański).

W 1717 r. wyszła ustawa zakazująca protestantom odprawiania publicznych nabożeństw i budowania świątyń. Cenzura kontrolowała wszystkie wydawane pisma i książki. W rezultacie w wyniku kontrreformacji spada poziom wykształcenia Polaków i ilość wydawanych dzieł.

Wiele książek zostało zniszczonych. Z czasem dochodziło do ostrzejszych wystąpień: burzono zbory, zamykano szkoły i drukarnie. Mimo tak ostrych represji wobec innowierców kontrreformacja w Polsce nie przebiega tak drastycznie, jak w innych krajach Europy.

Zobacz też : Daniel Naborowski - biografia, wiersze

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)