Kontrreformacja w Polsce

Kontrreformacja to wielki ruch ideowy, religijny i społeczny przeciwdziałający reformacji. Jednocześnie jest to próba zreformowania Kościoła, który pragnął naprawy moralnego życia kleru, podniesienia na wyższy poziom jego wykształcenia i zdyscyplinowania.

Kościołowi zależało też na odzyskaniu wyznawców, utraconych na rzecz innych obozów religijnych. Kontrreformację zapoczątkował sobór trydencki (1545-1563). W  Polsce wzmożenie tendencji kontrreformatorskich nastąpiło od momentu objęcia władzy przez Zygmunta III Wazę.

Zakonem, który miał przejąć na siebie ciężar walki z reformacją, byli (istniejący od 1534 r.) jezuici. Polska kontrreformacja cechowała się stopniowym zmniejszaniem tolerancji religijnej.

Jak pomagać dziecku w nauce?

Systematycznie odsuwano innowierców od urzędów państwowych, ograniczano ich prawa obywatelskie oraz wypędzano z kraju i konfiskowano majątki. Na początku XVII w. władze kościelne ogłosiły indeks ksiąg zakazanych.

Szkolnictwo wszelkiego stopnia przeszło w ręce jezuitów, którzy rozwijać zaczęli naukę bezpłatną i wprowadzać reformy w nauczaniu. Uczą łaciny, religii, retoryki, odrzucają natomiast nauki niechrześcijańskie.

Ingerują w życie religijne oraz prywatne. Jednym z najaktywniejszych jezuitów był Piotr Skarga. W swoich pismach, kazaniach i żywotach świętych stawał całkowicie po stronie kontrreformacji.

Zobacz też : Jan Andrzej Morsztyn - biografia

Przyczynił się do odrzucenia ustawy o tolerancji religijnej, co spowodowało wybuch rokoszu Zebrzydowskiego. Ostro zwalczał arian. Kościół walczył z innowiercami za pomocą różnych środków: wyzyskiwał ambonę i wspaniałe uroczystości religijne, teatr, prasę.

W 1658 r. sejm podjął uchwałę dającą arianom trzy lata na „dobrowolne nawrócenie się na katolicyzm”. Później zmuszono ich do opuszczenia kraju, a dobra konfiskowano (tzw. kodeks ariański).

W 1717 r. wyszła ustawa zakazująca protestantom odprawiania publicznych nabożeństw i budowania świątyń. Cenzura kontrolowała wszystkie wydawane pisma i książki. W rezultacie w wyniku kontrreformacji spada poziom wykształcenia Polaków i ilość wydawanych dzieł.

Wiele książek zostało zniszczonych. Z czasem dochodziło do ostrzejszych wystąpień: burzono zbory, zamykano szkoły i drukarnie. Mimo tak ostrych represji wobec innowierców kontrreformacja w Polsce nie przebiega tak drastycznie, jak w innych krajach Europy.

Zobacz też : Daniel Naborowski - biografia, wiersze

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)