Jerzy Szaniawski - "Dwa teatry"

Jerzy Szaniawski (1885 - 1970) - krótka biografia oraz analiza utworu "Dwa teatry".

Szaniawski, najwybitniejszy dramaturg polskiego dwudziestolecia międzywojennego, po wojnie stworzył dramat Dwa teatry (1946), utwór o teatrze i ludziach teatru. Autor wypowiada się tu na temat swojego widzenia koncepcji i roli teatru.

Przedstawia teatr realistyczny, oparty na rzeczywistości, naturalistyczny. Dyrektorem „Małego Zwierciadła” jest człowiek zasadniczy, lubiący porządek i dyscyplinę, realista w życiu i pracy. Jego hobby to zbieranie i zapisywanie cudzych snów, które stara się wyjaśniać, wyciągać z nich psychologiczne wnioski. Odwiedzają go różni ludzie, np. Autor z fajką i Chłopiec z deszczu. 

Najpiękniejsze polskie miasta w świątecznej scenerii. My już czujemy magię świąt!

Zobacz też: Sławomir Mrożek - biografia, "Tango"

Dyrektor nie chce wystawiać ich sztuk, gdyż są inne, nierealne, bardziej poetyckie i impresyjne. Teatr Dyrektora ma charakter kameralny, skupia się na wydarzeniach realnych, faktach jednostkowych, pojedynczych ludziach. Tu wystawia się głównie jednoaktówki, jak na przykład przedstawione w drugim akcie Matka i Powódź (stosuje tu Szaniawski zabieg zwany, „teatrem w teatrze”), które przedstawiają realistyczne sytuacje o wyraźnym zakończeniu i racjonalnej motywacji postępowania bohaterów.

Drugą wizję teatru przedstawia Szaniawski w III akcie. Jest to „Teatr Snów”, teatr ukrytych uczuć, nieujawnionych, nieuświadomionych. Rozgrywa się w sercach, myślach sumieniach, snach, pamięci. Żyją w nim ludzie zmarli, gdyż żyje pamięć o nich. Jest to teatr poetycki, wizyjny i psychologiczny, w którym zdarzenia mają ulotny, symboliczny wymiar i wymagają od widza nie tyle zrozumienia, co przeżycia.

Wymowa ideowa Dwóch teatrów - to przekonanie Szaniawskiego o koncepcji dwóch „teatrów jednej rzeczywistości”, polegającej na wzajemnym uzupełnianiu się teatru realnego i wizyjnego. Należy je ze sobą łączyć w jedną całość artystyczną, bo tylko w ten sposób można przedstawić na scenie świat człowieka: zewnętrzny i wewnętrzny, świat konkretów i świat wizji, poezji, uczuć i przeżyć.

Zobacz też: Tadeusz Różewicz - biografia

Źródło: Wydawnictwo Printex

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)