Jak muzyka wpływa na wyniki w nauce?

Czy słuchanie muzyki w trakcie odrabiania pracy domowej lub wykonywania zadań z matematyki pomaga czy przeszkadza? Jaki jest wpływ słuchania muzyki na ludzką pamięć krótkotrwałą? Przedstawiamy wyniki badania dra Primacka.

Jak muzyka wpływa na wyniki w nauce?

Czego słuchamy?

Odpowiedź na powyższe pytania nie jest łatwa. Z jednej strony mamy badania, według których muzyka jako preferowane medium wiąże się z zagrożeniem depresją, z drugiej strony mamy badania, które uznają muzykę za czynnik odpowiedzialny za optymalizację procesów poznawczych i osiągnięcia szkolne (w tym: czytanie). Rodzice mogą mieć wrażenie, że stawiani są przed wyborem między zdrowiem psychicznym dziecka a jego szkolnym sukcesem. Rozdarcie między ratowaniem sfery emocjonalnej i sfery poznawczej jest jednak pozorne.

Badania doktora Primacka nie dowiodły, że preferowanie muzyki wpływa na powstanie zaburzenia u młodzieży, a jedynie jest z depresją związane. Bynajmniej nie jest to jednoznaczne. Młodzi ludzie uczestniczący w tymże badaniu byli już zdiagnozowani jako zdrowi albo jako cierpiący na depresję, istnieje zatem możliwość, że to preferencje wynikały z zaburzenia, a nie na odwrót. Nie próbowano przy pomocy muzyki eksperymentalnie indukować depresji – i słusznie, gdyż byłoby to działanie wysoce nieetyczne.

Jak odzyskać radość życia?

Zobacz też: Muzykoterapia - lekarstwo dla ciała i duszy

Jak słuchamy?

Nie bez znaczenia jest sposób, w jaki odbieramy muzykę. Wagę kontekstu sytuacyjnego ujawniły prowadzone przez Nicka Perhama badania nad wpływem muzyki w tle na wykonywanie pewnego zadania związanego z pamięcią. Badanie polegające na odtworzeniu przez osoby badane serii 8 spółgłosek w kolejności ich prezentacji ujawniło, że nie ma znaczenia dla wyników, czy w trakcie wykonywania zadania badani słuchają w tle lubianej czy nie lubianej przez siebie muzyki.

To samo badanie dowiodło, że wykonanie zadania pogorszyło się u tych osób, które słyszały muzykę w tle, podczas gdy lepsze wyniki uzyskiwały osoby, którym nie towarzyszyła muzyka w czasie wykonywania zadania. Nick Perham przypisuje negatywny wpływ muzyki w tle na wyniki osłabianiu możliwości powtarzania przedstawionej do zapamiętania i odtworzenia listy spółgłosek w pamięci. Utrzymanie informacji w pamięci krótkotrwałej wymaga powtórzeń, które utrudniały zmienne warunki w otoczeniu, dlatego też uznano, że korzystniej jest słuchać muzyki przed wykonywaniem zadania w ciszy. Zatem dla tego zadania ważniejsze okazało się, jak i kiedy słuchamy niż to, czego słuchamy. Być może uszczegółowienie badań doktora Primacka przyniosłoby równie intrygujące rezultaty.

Jak wybieramy i jak deklarujemy preferencje?

Wątpliwości potęguje fakt, że jako ludzie jesteśmy wrażliwi na ocenę innych i – nawet jeśli robimy to nieświadomie – zmieniamy nasze zachowanie w zależności od tego, czy będzie ono przedstawione innym ludziom. Może być to sam badacz, może być to osoba kodująca odpowiedzi z kwestionariusza preferencji – ważne jest, że oprócz samego badanego inna osoba będzie miała dostęp do jego odpowiedzi.

Zapewnienia o anonimowości mogą okazywać się niewystarczające, by zniwelować ten efekt. Badanie przeprowadzone przez Suvi Silfverberg, Lassi A. Liikkanen i  Airi Lampinen z Helsinki Institute for Information Technology HIIT ujawniło, że młodzież i młodzi dorośli skłonni są “oszukiwać”, gdy informacja o ich muzycznych preferencjach ma zostać upubliczniona. Najpierw wybierają muzykę spójną z pożądanym przez nich wizerunkiem, deklarują preferencje, po czym – by utrzymać spójność aktualnego i pożądanego obrazu siebie – zmieniają słuchaną muzykę na taką, którą zadeklarowali i która powinna zostać upubliczniona.

Młodzi ludzie badani przez fińskich badaczy w ten sposób kontrolują swój wizerunek, gdy mają świadomość, że ich muzyczne preferencje są automatycznie publikowane w ich internetowych profilach. Mamy więc do czynienia ze sprzężeniem zwrotnym prowadzącym do zmiany słuchanej przez młodych ludzi muzyki, w celach stricte autoprezentacyjnych, jednak bez zmiany preferencji.

W tym miejscu należy zadać sobie pytanie, czy nie należałoby kontynuować badań nad związkami muzyki i depresji, wziąwszy pod uwagę możliwe deklaracje preferencji odbiegających od rzeczywistych upodobań a preferencji muzycznych w szczególności, ponieważ słuchanie nielubianej muzyki w celu podtrzymania wizerunku może niekorzystnie oddziaływać na nastrój.

Zobacz też: Czy muzyka poprawia nastrój?

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)