Filozofowie greccy - Arystoteles, Demokryt, Diogenes, Epikur

Rozwój filozofii w Grecji nastąpił głównie w V i IV w. p.n.e., a utworzone w tym  kresie systemy filozoficzne stały się podstawą rozwoju nauk w całej późniejszej kulturze  europejskiej.

Filozofowie greccy - Arystoteles, Demokryt, Diogenes, Epikur

Arystoteles (384 - 322 p.n.e.)

Był uczniem Platona, wychowawcą Aleksandra Wielkiego. Założył w Atenach własną szkołę filozoficzną z biblioteką (tzw. Likejon). Zajmował się wieloma dziedzinami nauki: przyrodoznawstwem (dokonał klasyfikacji zwierząt, na tych badaniach w XIX w. teorię ewolucji oparł Darwin), astronomią (twierdził, że gwiazdy i planety zbudowane są z idealnego, niezniszczalnego tworzywa i kręcą się wokół Ziemi po wielkich okręgach), poetyką (napisał dzieło Poetyka określające normy gatunków literackich), psychologią, metafizyką, polityką i retoryką.

W dziedzinie filozofii odrzucił platońską doktrynę bytów idealnych. Twierdził, że ostatecznymi przyczynami wszystkiego, co istnieje, są materia i forma. Ostateczną przyczyną wielkiego ruchu jest czysta i niematerialna forma: Bóg jako czysta forma istnienia w ogóle oraz dusza jako forma istot żyjących. Materia jest wieczna i niezniszczalna, ale forma nadaje jej istnienie. Widać to na przykładzie rzeźby: marmur jest materią, rzeźbiarz nadał mu formę, aby posąg zaistniał. W dziedzinie polityki Arystoteles twierdził, że państwo składa się nie z jednolitych obywateli, lecz z indywidualności i różnorodności  jednostek, bo te cechy są siłą napędzającą rozwój.

Jak pomagać dziecku w nauce?

Zewnętrzna forma państwa jest pod względem estetycznym obojętna; każda jest dobra, gdy odpowiada stopniowi rozwoju politycznego i gdy dobro wspólnoty jest celem rządu. W dziele Poetyka Arystoteles twierdził, że poezja jest sztuką naśladowczą, bo słowa tylko naśladują rzeczy realne. Miernikiem wartości dzieła jest reakcja odbiorcy. Filozofia Arystotelesa wywarła znaczny wpływ na wszystkie dziedziny nauk. Stała się podstawą scholastyki w średniowiecznej teologii chrześcijańskiej. Późniejsze pokolenia również chętnie sięgały do arystotelizmu. 

Zobacz też : Filozofowie greccy - Heraklit, Platon, Sokrates, Tales, Zenon z Kition

Demokryt z Abdery (ok.460 - ok.370 p.n.e.)

Rozwinął teorię atomistyczną stworzoną przez swego przyjaciela Leukipposa. Wyjaśniała ona zjawiska przyrody jako zmienne konfiguracje atomów poruszających się w próżni. Atomy są niewidzialne, niepodzielne, posiadają rozmaite kształty i „haczyki” do połączeń z innymi atomami.

Zobacz też : Poeci greccy

Diogenes z Synopy (ok. 400 - 325 p.n.e.)

Uczeń Arystotelesa z Aten, najsłynniejszy z cyników, żył w nędzy i był ascetą (według legendy - mieszkał w beczce). Akcentował potrzebę samowystarczalności i naturalnego, nieskrępowanego zachowania, bez liczenia się z obowiązującymi konwenansami. Inna legenda mówi, że w ciągu dnia chodził z zapaloną latarnią, mówiąc, że szuka uczciwego człowieka.

Cynicy uważali, że człowiek nie powinien otaczać się zbytkiem, dobrami czy władzą, gdyż one nie przynoszą szczęścia, jedynie ciągły strach przed ich utratą. Dlatego zadowalali się niezbędnym do życia minimum.

Epikur (341 - 270 p.n.e.)

Syn ateńskiego wychodźcy z Samos, jeden z najwybitniejszych filozofów świata starożytnego, założył szkołę w swoim ogrodzie pod Atenami. Uznawał, że świat zbudowany jest z niezniszczalnych atomów, które poruszają się w próżni. Z tej koncepcji wywodzi się filozofia epikureizmu głosząca rodzaj umiarkowanego hedonizmu, w którym przyjemność psychiczną stawia się wyżej od fizycznej.

Najwyższym dobrem jest szczęście. Rodzi się ono wtedy, gdy ciało jest wolne od cierpień, a dusza od niepokojów. Epikureizm nakazuje człowiekowi wierzyć świadectwu zmysłów, cieszyć się życiem i korzystać z jego radości.

Epikurejczycy odrzucają wiarę w siły ponadziemskie, głoszą pochwałę życia na ziemi. Są jednak rozważni, chcą wieść uporządkowane życie, w zgodzie z naturą, wśród przyjaciół. Na bramie szkoły założonej przez Epikura widniało hasło: „Gościu, tutaj będzie ci dobrze, tutaj najwyższym dobrem jest przyjemność”.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)