Bolesław Prus "Faraon"

 owieść B. Prusa z 1897 r. ma charakter historyczno-filozoficzny. Na przykładzie  historii starożytnego Egiptu, „ojczyzny najstarszej cywilizacji w świecie”, podejmuje pisarz zagadnienia psychologiczno-moralne i socjologiczno-moralne.

Bolesław Prus "Faraon"

Zgodnie z filozofią pozytywizmu widzi w Egipcie model społeczeństwa zdeterminowanego prawami natury, urządzonego na wzór organizmu biologicznego. Akcja utworu ogniskuje się wokół walki o władzę między młodym faraonem a oligarchią kapłańską.

O klęsce Ramzesa XIII decyduje cały splot różnorodnych przyczyn: przewaga  organizacyjno-techniczna kapłaństwa, dominacja antyideałów i cechy osobiste faraona.

Zobacz zwiastun filmu Ciemniejsza Strona Greja! Jest naprawdę mocny!

Stan kapłański pod kierownictwem ambitnych i żądnych władzy Herhora i Mefresa dopuszcza się czynów szkodliwych dla państwa, przy czym jego atutem stają się  zdobycze cywilizacyjne i osiągnięcia wiedzy (zaćmienie słońca służy do podporządkowania sobie ludności ciemnej i zacofanej) oraz pieniądz. Ramzes podejmuje walkę z kapłanami, ale jest ona z góry skazana na klęskę.

Motywem jego działania jest przede wszystkim dążenie do dominacji władzy świeckiej. Wprawdzie ma na względzie  dobro państwa i poprawę sytuacji uciśnionego ludu, ale biorą w nim górę ambicje czysto osobiste. Jego czyn zostaje bezimienny i niedoceniony (po śmierci Ramzesa  uważano go jedynie za lekkoducha i łowcę kobiet).

Zobacz też : Bolesław Prus - biografia

Dopiero jego następca zrealizuje reformatorski program społeczny. Powieść Prusa jest utworem o mechanizmie władzy, o dramacie intencji i realnych możliwości  władcy. Nieprzeciętny, choć młody faraon napotyka na trudne przeszkody: rozwielmożniony stan kapłański dysponujący wiedzą i kapitałem, brak jedności etnicznej  państwa, wpływ żywiołu obcego, zbytek możnych i wyzysk ludzi, zadłużenie, biurokracja, słabe siły zbrojne.

Jest to powieść zawierająca wykładnię istoty walki  politycznej polegającej na starciu się osobistych ambicji z siecią intryg i podstępów. M. Dąbrowska nazwała Faraona „wielką powieścią o mechanizmie polityki i władzy”.

Zobacz też : Hasła programowe pozytywizmu

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)