Anioł

Wizerunek anioła, stworzony przez sztukę, kojarzy się z nieziemsko piękną istotą niematerialną, o nieokreślonej płci, z białymi skrzydłami i uważa się za pośrednika między Bogiem a człowiekiem. Czytaj o motywie anioła w literaturze poczynając od Biblii.

Biblia

Biblia udowadniała, że towarzyszył ludzkości od zarania dziejów. Anioł wygonił Adama i Ewę z raju. Jako wysłannicy Boga, aniołowie pod postaciami wędrowców, udali się do Sodomy, by przekonać się, jak bardzo mieszkańcy miasta nagrzeszyli. Skrzydlaty posłaniec powstrzymał rękę Abrahama, kiedy ten zamierzał złożyć w ofierze Izaaka. Anioł Gabriel został wysłany do Marii Dziewicy ze zwiastowaniem o narodzinach Syna. Kiedy zaś Chrystusa złożono w grobie, powstało wielkie trzęsienie ziemi, to „anioł Pański zstąpił z nieba, podszedł, odsunął kamień i usiadł na nim. Postać jego jaśniała jak błyskawica, a szaty jego były białe jak śnieg”. Oznajmił Marii i Marii Magdalenie, że Jezus zmartwychwstał i nakazał, by powiadomiły o tym Jego uczniów.

Średniowiecze

Literatura średniowiecza także opisywała pojawienie się tych niematerialnych postaci. W Pieśni o Rolandzie zstąpiły z nieba, by towarzyszyć Rolandowi w jego ostatnich chwilach. „Bóg zsyła mu swego anioła Cherubina i świętego Michała opiekuna; z nimi przyszedł i święty Gabriel. Niosą duszę hrabiego do raju”. Lament świętokrzyski z kolei zawiera skargę Matki Boskiej, że anioł Gabriel obiecywał jej radość macierzyńską, „a ja pełna smutku i żałości”. Także Kroniki Galla Anonima zawierają legendę o pojawieniu się w chacie Piasta tajemniczych gości, którzy na dodatek dokonali cudu pomnożenia się jadła i napitku, przygotowanych na postrzyżyny Siemowita.

Jak pomóc piersiom wrócić do formy po ciąży i karmieniu piersią?

Romantyzm

Adam Mickiewicz "Dziady"

Dobre moce ukazane zostały też w piśmiennictwie romantyzmu. W III części Dziadów Mickiewicza, w scenie więziennej pochylony nad śpiącym więźniem Anioł Stróż. Wspomina, jak na prośbę jego matki i za zgodą Boga przybywał do niego, by prowadzić ku dobru, ale więzień wyobrażał sobie anioła jako piekielną postać. Nie chciał więc wracać do nieba, bo nie wiedziałby, co powiedzieć jego matce, „Jaki był sen mego syna”. Więzień budzi się nagle i zaczyna zastanawiać nad sensem marzeń sennych.

Nie zgadza się z poglądem, że są tylko „grą wyobraźni”, ponieważ budzi się zmęczony. Ponownie zapada w drzemkę. Pojawiają się złe moce i chcą zdobyć władzę nad jego duszą, walczą więc o nią z wysłannikami Boga. Anioły chciałyby, by znalazła się „na pustyni”, gdzie mógłby rozmyślać o swoim przeznaczeniu. Twierdzi, że „Modlono się za tobą na ziemi i w niebie, / Wkrótce muszą tyrani na świat puścić ciebie”. Drzemie jeszcze, kiedy Anioł oznajmia: „Ty będziesz znowu wolny, my oznajmić przyszli”. Dobre i złe moce zaczynają toczyć walkę o jego duszę, ale „Czy zła myśl wygra, czy dobra pokona, / Jutro się w mowach i w dziełach pokaże”.

Zygmunt Kasiński "Nie-Boska komedia"

W Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego Anioł Stróż pojawia się w momencie, kiedy Mąż chce rzucić się w przepaść. Daje mu wskazówki na przyszłość: „Wracaj do domu i nie grzesz więcej. - / Wracaj do domu i kochaj dziecię twoje”.

Zobacz też : "Nie-Boska komedia"

Literatura współczesna

Czesław Miłosz

W literaturze współczesnej aniołowie pojawiają się w niektórych utworach Miłosza. Liryk Baśń wigilijna, powstały w 1942 roku, ukazywał metamorfozę człowieka, który „Po życiu pełnym bezsensu i rozpaczy, / Zamieniony ręką boską w srebrnego anioła” pojawił się przy Dziecku w betlejemskiej stajence. Była to jedyna spokojna chwila w świecie ogarniętym wojną, ponieważ anioł wiedział, że „za chwilę śnieg się znów zakrwawi”. Przepowiadał jednak, że Dziecko „zbrodni ludzkiej przywróci niewinność”.

Utwór Kolęda zawiera skargę Matki Boskiej na „niedobre anioły”, które mają „skrzydła (...) skrwawione, / Srebrne a postrzępione” i mogą poplamić stajenkę. Przybysze tłumaczą się, iż to „Czerwona ziemi rosa / Skrzydła nasze obmyła, / Rosą skrzydła poznaczyła”. Zapowiadają jednak nadejście czasów pokoju, bo oto „Blaskiem w niebie jaśnieje”.

Zbigniew Herbert

W wierszu Herberta pt. U wrót doliny anioły są wysłannikami Boga i mają doprowadzić ludzkość na Sąd Ostateczny. Podmiot liryczny podkreśla, że „aniołowie stróże są bezwzględni / i trzeba przyznać mają ciężką robotę”. Nie rozumieją jednak i nie akceptują żadnej ziemskiej miłości czy przywiązania człowieka do rzeczy materialnych, dlatego od „matek” zdecydowanie „odłączają dzieci”, oznajmiając, iż „będziemy zbawieni pojedynczo”. Wszystkim „starszy anioł / z uśmiechem tłumaczy nieporozumienie”, więc staruszce odebrany zostaje kanarek, drwalowi – siekiera, ponieważ nie ma ważniejszej rzeczy od umiłowania Boga.

Ernest Brylla

W wierszu Ernesta Brylla [Anioły stoją na rodzinnych polach] anioły stojące na rodzinnych polach są „niby strachy na wróble”. W niczym nie przypominają posłańców Boga: „Ich skrzydła sparciałe / ich kierezyje wzdęte nie straszne nikomu”. Nie boją się takich aniołów ptaki, zwierzęta, ani nawet „byle wesz”. Są one dumne, zarozumiałe, każdy z nich „wzdyma się w pawich piórach, jak pas słucki puszy”, ale nikomu nie pomaga.

Zobacz też : Stary Testament

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)