POLECAMY

Zrozumieć dziecko z dysleksją

O problemie dysleksji mówi się w Polsce już od kilku lat, ale kogo, tak naprawdę dotyczy? Jakie są symptomy dysleksji i jak się ona manifestuje? Zobacz, czym jest dysleksja, a czym dysortografia.

Zrozumieć dziecko z dysleksją fot. Fotolia

Dziecko z dyslekcją

Aby zrozumieć sytuację ucznia z dysleksją, czyli ucznia z zaburzeniami w rozwoju psychomotorycznym, warto choć w skrócie odnieść się do tego problemu. Dzieci i młodzież z rozpoznaną dysleksją rozwojową wykazują specyficzne trudności w zakresie czytania, pisania i budowania wypowiedzi słownych mimo normalnej, często ponadprzeciętnej inteligencji. Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu uwarunkowane są zaburzeniami procesów orientacyjno-poznawczych, ruchowych oraz ich integracji o podłożu neurobiologicznym.

Zaburzenia tych procesów odpowiedzialne za dysleksję rozwojową przejawiają się w następujących zakresach: uwaga i pamięć (wzrokowa, słuchowa, dotykowo-kinestetyczna); pamięć sekwencyjna i płynność słowna (tempo nazywania liter, cyfr,obrazków); percepcja (spostrzeganie wzrokowo-przestrzenne, słuchowo-językowe,dotykowo-kinestetyczne); motoryka i lateralizacja czynności ruchowych; integracja percepcyjno-motoryczna powyższych funkcji.

Fonologiczny aspekt dysleksji

Obecnie zasadniczą rolę przypisuje się zaburzeniom przetwarzania słuchowo-językowego przede wszystkim fonologicznego aspektu języka: różnicowania głosek oraz dokonywania operacji na cząstkach fonologicznych (sylabach, głoskach, logotomach), operacji polegających na porównywaniu, analizowaniu, abstrahowaniu, syntezowaniu, opuszczaniu, dodawaniu, przestawianiu tych cząstek. Również aspekty: morfologiczno-syntaktyczny i semantyczny rozwijają się słabiej i gorzej funkcjonują u osób z dysleksją. Udowodniono także istnienie związku zaburzeń rozwoju motorycznego i funkcji językowych.

Zobacz też: Dziecko z ADHD – poradnik dla nauczyciela

„Pod górkę” w szkole

Dzieci z zaburzeniami rozwoju funkcji językowych wolniej się uczą raczkować, chodzić, mówić, mają nieskoordynowane ruchy. Dla określenia trudności wynikających z dysleksji zastosowano następującą terminologię: dysleksja rozwojowa i specyficzne trudności w nauce. W obu przypadkach chodzi o trudności w uczeniu się. Różnica dotyczy jednak zakresu tych zjawisk. Pojęcie specyficznych trudności w uczeniu się ma szerszy zakres i obejmuje te trudności w nauce, które mogą dotyczyć różnych dziedzin wiedzy i umiejętności szkolnych albo pewnych ich zakresów, na przykład matematyki, a szczególnie arytmetyki (dyskalkulia), muzyki (dysmuzja).

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu (dysleksja rozwojowa) to cały zespół trudności odnoszących się do obszaru czytania i pisania. W ramach tego syndromu Marta Bogdanowicz wyróżniła trzy terminy o węższym zakresie, czyli tak zwane izolowane trudności:

  • dysleksja (trudności w opanowaniu umiejętności czytania, którym towarzyszą trudności w pisaniu);
  • dysgrafia (zaburzenia dotyczące techniki pisania, objawiające się niskim poziomem graficznym pisma); uwarunkowana jest zaburzeniami rozwoju ruchowego (dyspraksja);
  • dysortografia (trudności w opanowaniu poprawnej pisowni; chodzi tu o występowanie wszelkiego typu odstępstw od prawidłowego zapisu, nie tylko tak zwanych błędów ortograficznych);

objawy dysortografii to: nieumiejętność zastosowania w praktyce znanych przez ucznia reguł ortograficznych,trudności w odróżnianiu głosek dźwięcznych od bezdźwięcznych(na przykład d–t, z–s), niewłaściwe zmiękczanie (ń–ni, ć–ci, ź–zi),uporczywe opuszczanie, dodawanie i przestawianie liter i sylab, mylenie liter podobnych pod względem kształtu (l, ł, t) lub o tym samym kształcie,lecz innym układzie przestrzennym (p–b, m–w), nieumiejętność odróżnienia słowa napisanego poprawnie od napisanego źle. Zaburzenia te mogą występować w izolacji lub jednocześnie.

Zobacz też: Moc wyobraźni – jakie zabawki ją rozbudzą?

Dysleksja a niepowodzenia szkolne

Dysleksji rozwojowej często towarzyszą zaburzenia emocjonalne i motywacyjne będące skutkami urazów psychicznych spowodowanych długotrwałymi niepowodzeniami szkolnymi. Niepowodzenia szkolne wynikające z dysleksji, dysgrafii i dysortografii są przyczyną zaburzeń nerwicowych i mogą mieć wpływ na kształtowanie się niektórych cech osobowości dzieci z rozpoznaną dysleksją.

Fragment pochodzi z książki "Scenariusze zajęć bibliograficznych nie tylko dla uczniów z dysleksją" , Mirosławy Wójtowicz (Wydawnictwo Harmonia, 2010). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)