Smutek w rodzinie - śmierć

Katastrofa lotnicza nad Smoleńskiem w sposób bardzo okrutny przypomniała nie tylko nam – Polakom, ale i całemu światu tę smutną prawdę – wszyscy jesteśmy równi wobec śmierci i wszyscy się kiedyś z nią spotkamy.

Smutek w rodzinie - śmierć

Obraz śmierci we współczesnym świecie

Śmierć rzadko odwiedza domy, częściej można ją spotkać w szpitalach czy hospicjach. Śmierć jest wynikiem choroby, wypadku – zatem jest pewnego rodzaju porażką. Porażką genów, które nie radzą sobie z chorobą, porażką umiejętności człowieka, który nie umie zapanować nad pojazdem, którym kieruje, porażką rozwiązań technicznych – maszyny też niekiedy zawodzą i są przyczyną śmierci ludzi.

Śmierć dotyczy ludzi starszych, opór jej stawiają bohaterowie gier komputerowych i postacie filmowe, które dzięki uporowi i postępowi medycyny zwyciężają chorobę i dzięki temu otrzymują prawo do przeżycia kolejnych miesięcy i lat.

Z jakimi problemami dziecko spotyka się w szkole?

Zobacz też: Śmierć łóżeczkowa - czy Twoje dziecko może to spotkać?

Co dorosły wie o śmierci

Dla osoby dorosłej śmierć bliskiej osoby jest osobistą tragedią, człowiek ma świadomość, że zmarły już nigdy nie pojawi się w jego życiu, że pozostały jedynie wspomnienia. Człowiek dorosły wie, że śmierć czeka każdego.

Człowiek dorosły wie, że śmierć stanowi tabu i chce przed nią chronić swoje dziecko, nie tylko przed śmiercią jako osobistym doświadczeniem, ale również przed śmiercią innych.

Jak dorosły uczy o śmierci

Mówimy: „piesek śpi”, „babcia jest w niebie”, „mama odeszła/wyjechała”. Bagatelizujemy temat śmierci, do momentu aż jej nie doświadczymy, nie rozmawiamy o bólu i cierpieniu z dziećmi, by im tego bólu oszczędzić. Czy tak się dzieje naprawdę?

Polecamy: Zakaz odbierania wszelkich negatywnych treści

Jak dziecko gromadzi wiedzę o śmierci

Może się tak zdarzyć, że dziecko długo nie będzie wiedziało czym jest śmierć, może dopiero będąc nastolatkiem po raz pierwszy doświadczy utraty bliskiej osoby. Jednak dzieci, które nie wiedzą czym jest śmierć, udawały superbohaterów skacząc z okien przekonane o własnej nieśmiertelności, mierzyły do rówieśników z broni, którą dorosły nieopatrznie zostawił w ich zasięgu. Dzieci nagle dowiadują się, że koleżanka nie żyje, tata kolegi umarł. Wówczas pojawia się lęk – czy ja sam umrę, czy umrą moi rodzice, a skoro umrą – to ja zostanę sam. Dzieciom broni się płaczu po stracie najbliższych, nawet broni się im prawdy. „Mama odeszła” mówi tata i zalewa się łzami, a do tego odczuwa irytację pytaniami dziecka: „gdzie, dlaczego odeszła?”, „kiedy wróci?”, „dlaczego mnie nie zabrała?”. Dziecko, które wie, że bliska osoba odeszła – czeka na jej powrót, nawet jeśli podświadomie czuje, że mogła umrzeć, to woli wierzyć w odejście – ci co odchodzą mogą przecież wrócić. Może się jednak zdarzyć i tak, że dziecko usłyszy w szkole, na podwórku: „Twoja mam nie żyje, twoja mama umarła”. To boli najbardziej – po pierwsze świadomość starty matki na zawsze, po drugie kłamstwo ojca – przecież mówił, że „mama odeszła”. Poza tym nadejdzie listopad i razem pójdziecie na grób ukochanej osoby – jak wytłumaczyć dziecku, że mamę, która przecież odeszła, można odwiedzać na cmentarzu – miejscu, w którym pochowani są zmarli?

Czytaj także: Dziecięce lęki

Jak uczyć o śmierci

Bardzo dobrze do tej edukacji nadaje się święto zmarłych, kiedy całymi rodzinami odwiedzamy cmentarze, zapalamy na grobach świeczki i modlimy się za tych, którzy odeszli. Śmierć zwierzęcia to również doświadczenie straty bliskiej istoty. Można również podjąć temat śmierci w obliczu ostatnich wydarzeń i porozmawiać ze starszymi dziećmi o przemijaniu. Dla młodszych dzieci napisano bajki podejmujących tematykę śmierci bliskiej osoby: Kopciuszek, który traci najpierw matkę a później ojca, Jaś i Małgosia, którzy w osamotnieniu pokonują nieprzyjazny las. Śmierć to nie tylko obawa przed osieroceniem to również strach związany z utratą własnego życia, szczególnie dotkliwy dla dzieci cierpiących na nieuleczalne choroby. Im, ale także i ich rodzicom należy polecić książkę „Oskar i Pani Róża” czy „Mały Książę”. Przełamać tabu śmierci pomagają nam również takie osoby jak Jan Paweł II, który z pokorą przyjął wykonanie boskiego planu. Oswoić śmierć pomaga z pewnością przykład Agaty Mróz i jej męża, który każdego dnia musi zmagać się z brakiem obecności żony i przygotowywać się do rozmowy o śmierci i życiu ze swoją póki co, jeszcze małą córeczką.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)