Autyzm - przyczyny, rozpoznanie, leczenie

Autyzm dziecięcy jest trudną w leczeniu chorobą fot. Adobe Stock
Dziecko z autyzmem nie wykazuje zainteresowania dźwiękami ani tym, co się do niego mówi. Co jeszcze wskazuje na autyzm u małego pacjenta i od czego zależy umiejętność komunikowania się dzieci z autyzmem?
Magdalena Bury / 23.04.2019 14:20
Autyzm dziecięcy jest trudną w leczeniu chorobą fot. Adobe Stock

Autyzm

Autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwoju, który najczęściej objawia się w ciągu pierwszych trzech lat życia. Polega na zamykaniu się przez chorego w świecie własnych przeżyć i na odcięciu się od świata rzeczywistego.

Nazwa tej choroby jest stosunkowo nowa, ponieważ jeszcze do połowy XX wieku nie umiano dokładnie scharakteryzować objawów autyzmu i przypisania ich do znanych wcześniej kryteriów diagnostycznych. Dopiero w 1943 roku lekarz Leo Kanner opisał zaburzenia u niektórych dzieci jako autyzm.

Jak rozpoznać autyzm?

Problemy z komunikacją dzieci z podejrzeniem autyzmu mogą się pojawić już w okresie niemowlęcym. Dziecko nie wykazuje wtedy zainteresowania głosem ani żadnym innym dźwiękiem. W takim wypadku rodzice najczęściej podejrzewają, że ich dziecko jest głuche - nie reaguje na głos bliskich lub kiedy jest wołane po imieniu.

Maluch z podejrzeniem autyzmu jest spokojny nawet przy silnych dźwiękach z otoczenia. Właśnie dlatego pierwszym krokiem diagnostycznym w tej sferze jest ocena audiometryczna. Uszkodzenia słuchu częściej występują u dzieci, które znajdowały się na oddziałach intensywnej opieki noworodkowej. W związku z tym lekarze zlecają testy przesiewowe noworodków, które pozwalają na wczesne wykrywanie obniżonej ostrości słuchu.

Dzieci z zaburzeniami słuchu przypominają dzieci z autyzmem. Mają podobne problemy związane z rozwojem mowy oraz trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych. Spontanicznie używają jednak gestykulacji do komunikowania się lub wykorzystują inne sygnały pozawerbalne. Nie można tego zaobserwować u dzieci z autyzmem.

Przyczyny autyzmu

Najprawdopodobniej przyczyną wystąpienia autyzmu są defekty neurologiczne. Głównymi, najczęstszymi powodami wystąpienia autyzmu jest:

  • wiek ojca (powyżej 40 lat);
  • uszkodzenia centralnego układu nerwowego;
  • dziecięce porażenie mózgowe;
  • toksoplazmoza;
  • urazy okołoporodowe;
  • osłabiona sprawność immunologiczna.

Objawy autyzmu

Do najczęściej obserwowanych wczesnych objawów należą:

  • brak reakcji na własne imię,
  • ograniczony kontakt wzrokowy,
  • rzadki uśmiech społeczny,
  • brak współgrania emocjonalnego z innymi osobami,
  • małe zainteresowanie bodźcami społecznymi,
  • zubożona wokalizacja,
  • ograniczone zdolności naśladowania, tworzenia wspólnego pola uwagi i okazywania przywiązania.

Wśród wczesnych sygnałów autyzmu szczególne miejsce zajmuje brak reakcji na własne imię, co wskazuje na deficyt selektywnej uwagi. Zakłócenie to ujawnia się w rozwoju dziecka pomiędzy 8. a 10. miesiącem życia.

Niepokój rodziców budzi też spowolnienie tempa rozwoju (np. po okresie gaworzenia nie pojawiają się pierwsze słowa) lub utrata uprzednio nabytych przez dziecko umiejętności językowych. W 20–35% przypadków zgłaszany jest regres, który obejmuje utratę słów, umiejętności mówienia czy niewerbalnych umiejętności komunikowania się (np. za pomocą gestów lub kontaktu wzrokowego).

Dzieci z wczesnym rozwojem autyzmu w tzw. fazie prewerbalnej stosują nietypowe sposoby porozumiewania się. W okresie pomiędzy 12. a 14. miesiącem życia podejmują pierwsze próby wydawania dźwięków w trybie rozkazującym, w ograniczonej formie sygnalizują też swoje potrzeby. Pomiędzy 14. a 16. miesiącem życia niektóre dzieci nadal nie umieją wskazywać swoich potrzeb lub robią to mechanicznie. Umiejętność ta nie służy do nawiązywania komunikacji albo kontaktów społecznych. Dzieci takie nie potrafią zrozumieć, co oznacza uśmiech, miłe słowo, pieszczota lub pocałunek bliskiej osoby.

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera to całościowe zaburzenie rozwoju i lżejsza odmiana autyzmu. Po raz pierwszy nazwy Zespołu Aspergera użyła Lorna Wing, było to w 1981 roku. W swojej publikacji zwróciła ona uwagę na istotną różnicę pomiędzy osobami z autyzmem, a z zespołem Aspergera. Według niej osoby z zespołem we wczesnym dzieciństwie miały dobrze rozwiniętą mowę i procesy poznawcze, a zaburzony był tylko rozwój motoryczny i społeczny.

Zespół Aspergera, tak jak i autyzm, jest zaburzeniem o podłożu neurologicznym. Towarzyszy chorej osobie od okresu niemowlęcego do końca życia. Jego przyczyny nie są znane. Najczęściej zespół Aspergera zostaje zdiagnozowany dopiero, gdy dziecko idzie do szkoły. Wcześniejsza diagnoza jest trudna, ponieważ objawy przypominają autyzm. Jedyną różnicą dzielącą dzieci z zespołem od dzieci cierpiących na autyzm jest szybki rozwój intelektualny.

Przyczyny zespołu Aspergera

Choć przyczyny wystąpienia tego zespołu nie są jednoznacznie potwierdzone, naukowcy mają pewne przypuszczenia. Po wielu badaniach stwierdzili, że do zespołu mogą przyczynić się:

  • zaburzenia genetyczne już w okresie prenatalnym;
  • zbyt późny wiek rodziców (po 40. roku życia);
  • poważne infekcje;
  • uszkodzenie centralnego układu nerwowego;
  • porażenie mózgowe;
  • toksoplazmoza.

Pomimo że zespół Aspergera jest częściej spotykany niż autyzm, jest rzadziej rozpoznawalny. Kryteria zaburzenia są bardzo nieostre i często mylone z autyzmem.

Objawy zespołu Aspergera

  • brak umiejętności interpersonalnych;
  • problemy z nawiązywaniem przyjaźni i kontaktów z innymi ludźmi;
  • brak umiejętności współczucia innym;
  • wąskie, obsesyjne zainteresowania daną dziedziną, kosztem innych zajęć;
  • szczególne zainteresowania przedmiotami ścisłymi;
  • zaburzenia mowy, trudności ze zrozumieniem abstrakcyjnych pojęć i zwrotów;
  • awersja do zmian;
  • problemy z organizacją;
  • brak łączności między przeżyciami, a uczuciami;
  • brak umiejętności interpretowania zachowań czy emocji innych osób;
  • niezwykła inteligencja i zdolności– np. pamięć do dat i liczb.

Zobacz też: Objawy autyzmu u dzieckaMowa dziecka - jak poznać, że dziecko ma autyzm?

Źródło: „Dzieci o specjalnych potrzebach komunikacyjnych” autorstwa B. Winczury (wydawnictwo Impuls, 2014) oraz artykuł Dominiki Radeckiej.

18-24 KWIETNIA
szaleństwo zakupów
-25% na wszystko
-25% na wszystko
Rabat 25% na całą ofertę MEFEM... więcej»
Kod rabatowy:SZ25
Zobacz
+
-25% na wszystko
Online
Stacjonarnie

Rabat 25% na całą ofertę MEFEMI w cenie regularnej. Promocje na stronie www nie łączą się. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZ25
Zobacz
20% rabatu na wszystko
20% rabatu na wszystko
Rabat 20% na wszystkie produkt... więcej»
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
+
20% rabatu na wszystko
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% na wszystkie produkty Sisley i Hair Rituel by Sisley w butiku internetowym sisley-paris.pl i stacjonarnie w Maison Sisley w Warszawie. Promocja nie dotyczy nowości, zestawów i produktów z zakładki "Ostatnia Szansa". Szczegóły dostępne u Partnera.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
-20% przy zakupach za min. 250 zł
-20% przy zakupach za min. 250 zł
Rabat 20% dla wszystkich klien... więcej»
Kod rabatowy:SZALENSTWO20
Zobacz
+
-20% przy zakupach za min. 250 zł
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% dla wszystkich klientów przy zakupach za min. 250 zł. Oferta obowiązuje w sklepach stacjonarnych oraz na www.intimissimi.com, nie łączy się z innymi promocjami. Szczegóły w sklepach i na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALENSTWO20
Zobacz
-20% na biżuterię i zegarki
-20% na biżuterię i zegarki
Rabat 20% na biżuterię i zegar... więcej»
Kod rabatowy:SZALENSTWO24
Zobacz
+
-20% na biżuterię i zegarki
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% na biżuterię i zegarki marki Elixa dostępne w salonach i na apart.pl. Oferta nie łączy się z innymi promocjami. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie www.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALENSTWO24
Zobacz
-20% na zakupy powyżej 100 zł
-20% na zakupy powyżej 100 zł
Rabat -20% na zakupy powyżej 1... więcej»
Kod rabatowy:SZ2024
Zobacz
+
-20% na zakupy powyżej 100 zł
Online
Stacjonarnie

Rabat -20% na zakupy powyżej 100 zł. Promocje nie łączą się. Oferta i szczegóły promocji dostępne w drogeriach stacjonarnych i na zikodermo.pl.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZ2024
Zobacz
Twoja ulubiona biżuteria teraz -20%
Twoja ulubiona biżuteria teraz -20%
Skorzystaj z rabatu i kup wyją... więcej»
Kod rabatowy:SZALENSTWO
Zobacz
+
Twoja ulubiona biżuteria teraz -20%
Online
Stacjonarnie

Skorzystaj z rabatu i kup wyjątkową biżuterię w doskonałej cenie. Z hasłem “SZALENSTWO” -20% na autorskie wyroby ze srebra i srebra złoconego oraz apaszki. Promocja obowiązuje na www.umiar.pl (wpisz kod podczas finalizacji zakupów), a także w butiku stacjonarnym marki na warszawskiej Saskiej Kępie. Szczegóły w butiku i na stronie.  

Najniższa cena apaszki ze zdjęcia z 30 dni przed obniżką - 455 zł.  

Cena produktu po zastosowaniu rabatu – 364 zł 

Najniższa cena kolczyków ze zdjęcia z 30 dni przed obniżką - 885 zł 

Cena produktu po zastosowaniu rabatu - 708 zł

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALENSTWO
Zobacz
REKLAMA