Ryzyko samobójstwa u nastolatków

Zachowanie samobójcze jest definiowane jako zaabsorbowanie myśli lub działanie, które skupia się na dobrowolnym spowodowaniu własnej śmierci. Idea samobójstwa odnosi się do myśli na temat samobójstwa lub chęci odebrania sobie życia.

Ryzyko samobójstwa u nastolatków

Zachowanie samobójcze to działania podejmowane przez kogoś, kto rozważa lub przygotowuje się do spowodowania własnej śmierci. Próba samobójcza to działanie, które ma wywołać śmierć, ale nie przynosi oczekiwanego rezultatu, lecz poważne uszkodzenie ciała.

Co sprawia, że nastolatki chcą odebrać sobie życie?

Okres dojrzewania obfituje w wiele stresujących zmian rozwojowych; zmienia się ciało, sposób myślenia i odczuwania. Silne uczucia pomieszania, lęku, niepewności, presja otoczenia, by osiągać sukcesy w szkole, konieczność myślenia w nowy, bardziej dorosły sposób, wpływają na zdolności nastolatków do rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji. Te zmiany mogą być przykre i przytłaczające, tym bardziej, jeśli nakładają się na nie takie wydarzenia, jak rozwód rodziców, zmiana otoczenia, przyjaciół, trudności w szkole czy inne straty. Samobójstwo może wtedy wydawać się dobrym rozwiązaniem. Aż 12-25% starszych dzieci i młodzieży doświadcza różnych form myśli na temat samobójstwa od czasu do czasu. Ryzyko próby samobójczej rośnie wtedy, gdy emocje lub myśli utrzymują się, a zachowanie zmienia zgodnie z nimi (plany samobójcze).

13 wielkich osób, które wspominamy. Oni zmarli w 2016 roku

Zobacz też: Zakres pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Co wiemy na temat samobójstw wśród nastolatków

Kilka ostatnich dekad pokazuje, że liczba samobójstwa wśród młodych ludzi dramatycznie rośnie. Na 8-25 prób samobójczych aż jedna jest skuteczna. Najważniejszymi czynnikami ryzyka popełnienia samobójstwa są: depresja, nadużywanie substancji psychoaktywnych, zachowania agresywne lub niszczycielskie. Samobójstwo częściej popełniają chłopcy. Dziewczęta podejmują więcej prób samobójczych. 

Czynniki ryzyka popełnienia samobójstwa

Czynniki te mogą zmieniać się w czasie i zależą od wieku, płci, kulturowych i społecznych wpływów. Zwykle występuje kilka czynników ryzyka, np.:

• jedno lub więcej zaburzeń psychicznych lub nadużywanie substancji psychoaktywnych,
• zachowania impulsywne,
• nieoczekiwane wydarzenia życiowe lub strata (np. śmierć, rozwód rodziców),
• zaburzenie psychiczne lub nadużywanie substancji psychoaktywnych w rodzinie,
• samobójstwo w rodzinie,
• przemoc w rodzinie (fizyczna, seksualna, werbalna/emocjonalna),
• wcześniejsza próba samobójcza,
• broń palna w domu,
• uwięzienie,
• doświadczenie czyjegoś samobójstwa (w rodzinie, wśród rówieśników, ale również wiadomości w mediach, książkach).

Zobacz też: Mity na temat samobójstwa

Sygnały ostrzegawcze

Wiele sygnałów ostrzegawczych (myśli, odczucia, zachowania) to także objawy depresji. Obserwacja następujących zachowań przez rodziców i opiekunów może być pomocna w rozpoznaniu osób, które myślą o podjęciu próby samobójczej:
• zmiany w nawykach związanych z jedzeniem i snem,
• spadek zainteresowań codziennymi czynnościami,
• wycofanie z bliskich relacji z rodzicami i przyjaciółmi,
• wybuchy złości i ucieczki,
• picie alkoholu i zażywanie narkotyków,
• zaniedbanie wyglądu zewnętrznego,
• nadmierne podejmowanie ryzyka,
• zaabsorbowanie śmiercią i umieraniem,
depresja lub zaburzenia dwubiegunowe, w których występują halucynacje słuchowe nakazujące zranienie własnej osoby,
• skargi na bóle brzucha, bóle głowy i zmęczenie,
• utrata zainteresowania szkołą lub pracami domowymi,
• uczucie nudy,
• trudności ze skupieniem uwagi,
• pragnienie śmierci,
• brak odpowiedzi na pochwałę,
• plany, by popełnić samobójstwo, takie jak:
- werbalizacje: „chcę się zabić” lub „zamierzam popełnić samobójstwo”,
- stwierdzenia typu: „nie będę już więcej problemem” lub, jeśli coś mi się stanie, chcę żebyś wiedział…”,
- oddawanie ulubionych przedmiotów; wyrzucanie ważnych rzeczy osobistych ze słowami: „już nie będę tego potrzebować”,
- nagła wesołość po okresie depresji (nie chodzi o zaburzenie dwubiegunowe),
- wypowiadanie dziwnych myśli,
- pisanie jednego lub więcej listów pożegnalnych.

GROŹBY SAMOBÓJSTWA TO WYRAZ DESPERACJI I WOŁANIA O POMOC. SAMOBÓJCZE ODCZUCIA, MYŚLI, ZACHOWANIA LUB PLANY NALEŻY ZAWSZE TRAKTOWAĆ BARDZO POWAŻNIE. KONIECZNE JEST NATYCHMIASTOWE SKONTAKTOWANIE SIĘ Z LEKARZEM. 

Terapia 

Terapię zorientowaną na radzenie sobie z odczuciami i zachowaniami samobójczymi dzieci i młodzieży prowadzi się w zależności od:
• wieku dziecka, stanu jego zdrowia i historii przebytych chorób,
• stopnia nasilenia objawów,
• powagi problemu,
• tolerancji dziecka na specyficzne leki, procedury lub terapie,
• stopień ryzyka samobójstwa,
• opinii lub preferencji rodziców.
Każdy nastolatek, który miał próbę samobójczą, wymaga diagnozy psychiatrycznej i leczenia, dopóki nie poprawi się jego stan.
Leczenie zaczyna się szczegółowym wywiadem dotyczącym wydarzeń z dwóch, trzech dni, przed próbą samobójczą. Dane z wywiadu z nastolatkiem i jego rodziną decydują o rodzaju leczenia. Może to być terapia indywidualna, terapia rodzinna lub, jeśli to konieczne, hospitalizacja w celu zapewnienia bezpiecznego środowiska. Rola rodziców w procesie terapeutycznym jest bardzo istotna. 

Zapobieganie samobójstwom

Najlepszym sposobem, by zapobiec samobójstwu i zachowaniu samobójczemu jest wczesna interwencja w przypadku zaburzeń psychicznych i tych, które związane są z nadużywaniem substancji psychoaktywnych. Ważna jest wówczas praca nad kontrolą zachowań agresywnych, jak również rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)