Jak wspomagać rozwój mowy przedszkolaka?

Wiek przedszkolny jest intensywnym okresem rozwoju mowy dziecka. Dowiedz się jak możesz stymulować ten rozwój, co rodzice mogą zrobić, by rozwój mowy dziecka przebiegał prawidłowo?

Jak wspomagać rozwój mowy przedszkolaka?

U dziecka w wieku przedszkolnym następuje okres intensywnego kształtowania się mowy od strony fonetycznej, leksykalnej i gramatycznej. Większość dzieci w okresie edukacji przedszkolnej jest objęta działaniami profilaktycznymi. W ramach prewencji specyficznej i niespecyficznej organizowane są badania diagnostyczne dzieci w tych przedszkolach, w których realizowane są programy profilaktyczne.

Prewencja logopedyczna

Celem badania diagnostycznego, które przeprowadza się we wrześniu, jest wskazanie dzieci zagrożonych wadami wymowy. Ocenie powinny podlegać wszystkie dzieci, tzn. nowo przychodzące i te, u których monitorowano rozwój mowy i prowadzono terapię, ukierunkowaną na korekcję sposobu połykania, oddychania, nieprawidłowości zgryzu. W badaniach diagnostycznych – orientacyjnych często stosuje się schemat oceny mowy opracowany przez D. Emilutę-Rozya, H. Mierzejewską, P. Atys. Autorki opracowały zestaw prób, na podstawie których możemy określić:

Mama na rynku pracy
  • rozumienie poleceń słownych;
  • zdolność wypowiadania się;
  • prawidłowość wymawiania dźwięków mowy i wyrazów;
  • budowę i sprawność aparatu artykulacyjnego.

Polecamy: Rozwój mowy dziecka

Program profilaktyki zaburzeń mowy

Z doświadczeń przy realizacji zielonogórskiego programu profilaktycznego zaburzeń mowy w przedszkolach wynika, że obejmują one uzupełniające się nawzajem szczeble:

1.  Badanie dziecka, podczas którego sprawdzany jest sposób połykania, oddychania, zgryz, badany jest słuch fizjologiczny, fonematyczny, a następnie oceniana jest poprawność artykulacyjna głosek w izolacji, w sylabach, wyrazach, poprawność użycia form gramatycznych oraz rozumienie mowy.

2.  Objęcie rodziców szkoleniem, na którym omawiane są zagadnienia z zakresu profilaktyki logopedycznej i prowadzone są konsultacje indywidualne.

3.  Szkolenie kadry pedagogicznej i zajęcia warsztatowe z zakresu stymulacji rozwoju mowy z zastosowaniem metody dobrego startu, ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne.

4.     Szkolenie profesjonalne lekarzy pediatrów, logopedów i kadry kierowniczej placówek obejmujących opieką dzieci od poczęcia do 7. roku życia.

Ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków

Wiek przedszkolny jest dla profilaktyki logopedycznej kolejnym okresem w rozwoju dziecka, w którym można zapobiegać wadom lub zaburzeniom mowy, gdyż mowa wtedy nie jest jeszcze w pełni ukształtowana. Nauczyciele przedszkoli obok rodziców odgrywają istotną rolę w procesie kształtowania się mowy dziecka, a zajęcia edukacyjne w przedszkolu obejmują ćwiczenia z zakresu profilaktyki logopedycznej. K.E. Diener zalicza do nich: ćwiczenia oddechowe, usprawniające motorykę narządów artykulacyjnych, czyli ćwiczenia warg, języka, podniebienia miękkiego, ćwiczenia uwagi i pamięci słuchowej oraz słuchu fonematycznego. E. Sachajska uważa, że „ortofonia zajmuje się normami poprawnej wymowy w tekstach językowych słownych”, a świadome stosowanie ćwiczeń ortofonicznych wobec wszystkich dzieci przedszkolnych sprzyja prawidłowemu rozwojowi mowy, zapobiega wadom wymowy, w przypadku zaburzeń mowy zaś wspomaga terapię prowadzoną przez logopedę. Autorka proponuje zestaw ćwiczeń wstępnych: oddechowych, fonacyjnych, logorytmicznych, kształtujących słuch fonematyczny, usprawniających narządy mowne, oraz ćwiczeń bezpośrednio związanych z procesem mówienia, czyli artykulacyjnych. Te ćwiczenia stosuje się w terapii logopedycznej wad i zaburzeń mowy, ale w przypadku dzieci w wieku przedszkolnym stanowią one podstawę działań profilaktycznych i wspomagających rozwój mowy.

Zobacz też: Terapeutyczny masaż logopedyczny

Znaczenie profilaktyki logopedycznej

O znaczeniu ćwiczeń ortofonicznych w edukacji przedszkolnej niech świadczą dane statystyczne. Wśród 82,2% przedszkolaków stwierdza się wady artykulacyjne, dysfunkcje oddychania (M. Rządzka, J. Rządzki 1996). Ich przyczyną są błędy wychowawcze, a konsekwencją wady lub zaburzenia mowy, o charakterze złożonym, które diagnozuje się wśród 60–70% dzieci w wieku 5–7 lat. Opieka logopedyczna nad dzieckiem w wieku przedszkolnym powinna więc zintensyfikować swoje działania w obszarach profilaktyki i wczesnego diagnozowania oraz monitorowania rozwoju mowy, opartych na systematycznej współpracy pomiędzy pedagogiem, logopedą i rodzicami.

Fragment pochodzi z książki „Wprowadzenie do logopedii” autorstwa Grażyny Guni i Viktora Lechty (Wydawnictwo Impuls, 2011). Publikacja za zgodą wydawcy.

Dowiedz się więcej: Jak wspomagać rozwój mowy dziecka?

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)