Niepłodność żeńska – przyczyny, leczenie

Przyczyny niepłodności dzielimy na czynniki: żeński, męski i wspólny. Określenie rodzaju czynnika jest kluczowe dla dalszego leczenia pary. W tym artykule przybliżamy najczęstsze problemy z płodnością żeńską oraz wskazujemy metody diagnostyki i leczenia niepłodności żeńskiej.

Niepłodność  żeńska częstsza po 33 roku życia?

- Procent par dotkniętych niepłodnością rośnie. Mają na to wpływ choroby cywilizacyjne, a w dużej mierze również odkładanie przez kobiety macierzyństwa po 30 roku życia.  Niepłodność znacznie wzrasta  wraz z wiekiem kobiety. Płodność utrzymuje się na mniej więcej tym samym poziomie do około 32-33 roku życia, a potem obniża się wraz z każdym rokiem kalendarzowym – dr Beata Ciszko – Tralik, ginekolog, specjalista leczenia niepłodności z warszawskiej kliniki InviMed.

Niepłodność – problem pary

Niepłodność to zawsze problem pary. Diagnozowanie przyczyn niepłodności powinno obejmować równocześnie kobietę i mężczyznę. Przyczyny niepłodności są zróżnicowane i dzielimy je na czynniki: męski, żeński i niepłodność wspólną.

  • Czynnik męski to zwykle spadek zdolności do zapłodnienia przez plemniki.
  • Czynnik żeński obejmuje m.in.: przyczyny mechaniczne (niedrożne bądź nieprawidłowo funkcjonujące jajowody), hormonalne (których efektem jest brak, bądź nieprawidłowy przebieg owulacji), immunologiczne.

Czynnik immunologiczny to stosunkowo rzadko spotykany stan, w którym w ustroju kobiety i/lub mężczyzny wytwarzane są cząstki odpornościowe (przeciwciała) powodujące osłabienie aktywności plemników i utratę zdolności do zapłodnienia. W takich przypadkach może również ulec zaburzeniu proces implantacji rozwijającego się zarodka w obrębie macicy bądź rozwój wczesnej ciąży. Diagnostyka obejmuje badanie różnorodnych grup przeciwciał w surowicy krwi. W leczeniu stosuje się szczepionki przygotowywane z surowicy partnera, farmakoterapię. W wielu przypadkach rozważa się zapłodnienie in-vitro.

Główne przyczyny żeńskiej niepłodności

  • Brak owulacji

Owulacja stanowi najważniejszy element całego cyklu menstruacyjnego. U zdrowych kobiet w wieku rozrodczym, co miesiąc w jednym z dwóch jajników dojrzewa jedna komórka jajowa. Brak owulacji jest związany z wiekiem – występuje w fazie dojrzewania i menopauzy.

Spośród najważniejszych przyczyn braku owulacji u kobiet w wieku rozrodczym należy wymienić: zaburzenia hormonalne - często spowodowane problemami natury psychologicznej, neurologicznej, zażywaniem leków, podwyższonym wydzielaniem prolaktyny oraz chorobami przysadki mózgowej i podwzgórza, cukrzycę, otyłość, bulimię, anoreksję, zaburzenia hormonalne związane z chorobami nadnerczy czy wątroby.

  • Niedrożność jajowodów

Niedrożność jajowodów należy do mechanicznych czynników niepłodności. Jajowody stają się niedrożne najczęściej na skutek zmian zapalnych przydatków (jajniki i jajowody). Do stanów zapalnych dochodzi na skutek zakażeń chorobami przenoszonymi drogą płciową. Niedrożność może być również konsekwencją zabiegów wykonywanych w macicy. Zrosty i przewężenia jajowodów mogą powstać przy endometriozie, stanach zapalnych w jamie brzusznej, np. zapalenie wyrostka robaczkowego. Czasami niedrożność jajowodów jest wrodzona.

Polecamy: Diagnostyka niepłodności – podstawowe badania

Jakie są objawy białaczki?
  • Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników charakteryzuje się zaburzeniami hormonalnymi i brakiem owulacji. U kobiety powstają  pęcherzyki, w których dojrzewa komórka jajowa, ale nie pękają i nie uwalniają jajeczka do jajowodu. Pęcherzyki obumierają w jajniku zmieniając się w torbielki i stopniowo wypełniają jego wnętrze. Objawami PCO są rzadkie, nieregularne miesiączki lub też brak krwawienia w ciągu cyklu. Choroba ta może występować także przy prawidłowych miesiączkach, jednak wtedy owulacja występuje bardzo rzadko lub wcale. To główny objaw u kobiet pomiędzy 25 a 45 rokiem życia. Chorobę sugerują również kłopoty ze skórą związane z nadmiarem androgenów (męskich hormonów płciowych), takie jak trądzik, łojotok, łysienie, zarost na twarzy typu męskiego. W 50% przypadków pojawia się duża skłonność do otyłości brzusznej.

  • Endometrioza

Endometrioza – jest chorobą kobiecą. Polega na tym, że błona śluzowa macicy występuje poza jej obszarem. Endometrioza może wystąpić w różnych miejscach, m.in. w pochwie, okolicach jelit czy też w otrzewnej. Najczęściej jest spotykana u kobiet w okresie rozrodczym (do 40 roku życia). Endometrioza jest bardzo trudno diagnozowalna. Głównymi objawami choroby są występujące silne bóle miesiączkowe, bóle podczas stosunków czy oddawaniu moczu, mogą też pojawić się dolegliwości innych części ciała, objawy zmęczenia, biegunka, wzdęcia.

Jak zdiagnozować niepłodność żeńską?

Jak informuje dr Ciszko – Tralik - Poszukiwanie przyczyn niepłodności powinno zacząć się od dokładnego wywiadu lekarskiego połączonego z badaniem ogólnym i badaniem USG. Wywiad lekarski dotyczy obojga partnerów: ich przeszłości chorobowej, przebytych zabiegów operacyjnych, stosowanych leków, wykonywanego zawodu i narażenia na czynniki toksyczne itd. U kobiet pytamy o wiek pierwszej miesiączki, długość cyklu, obfitość miesiączek.

Diagnostyka przyczyn niepłodności kobiecej obejmuje także oznaczanie poziomów hormonów, badanie ultrasonograficzne narządu rodnego, ocenę prawidłowości budowy macicy (HSG). Podstawowym badaniem niepłodności partnerskiej jest badanie śluzu szyjkowego po stosunku (PCT).

- Kolejność badań powinna ewoluować od bardzo prostych i nieinwazyjnych do skomplikowanych i inwazyjnych  - stwierdza dr Ciszko – Tralik. .

- Właściwie postawiona diagnoza pozwala zaproponować parze najlepszą ścieżkę leczenia… Jeśli zobaczymy, że mamy problem, zgłaszajmy się do specjalistycznej klinki jak najszybciej. Im więcej mamy czasu, tym spokojniej lekarze i pacjenci prowadzą  diagnostykę i leczenie, a i  efekty leczenia są lepsze –   dodaje dr Ciszko – Tralik.

Polecamy: Niepłodność męska – przyczyny, leczenie

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/2 lata temu
hej a jakie miałaś objawy tych chorób tzn w jakich okolicznościach się dowiedziałaś? bo ja też od 3 lat staramy się o dzidzie i nic nie wychodzi?
/3 lata temu
Tu się akurat nie zgodzę, owulacja to nic przy np. endometriozie, tyłozgięciu i chorobie odzwierzęcej.. Sama jestem ofiarą 2 z 3 wymienionych i proszę mi wierzyć nadzieja na dziecko spada z każdym kolejnym dniem. Wybieram się jednak 9-10 marca do Warszawy na wystawę dot. płodności w centrum expo, może zdarzy się cud i ktoś mi pomoże.