Na czym polegają badania prenatalne?

Badania prenatalne pozwalają wykryć i leczyć pewne choroby dziecka jeszcze w łonie mamy. Zobacz, na czym polegają!

Na czym polegają badania prenatalne? fot. Fotolia

  Każde badanie mające ocenić stan zdrowia dziecka, gdy jest ono jeszcze w brzuchu mamy, można nazwać prenatalnym (czyli robionym przed urodzeniem). Niestety, wiele osób błędnie kojarzy je wyłącznie z inwazyjnymi, grożącymi poronieniem. Dowiedz się, na czym dokładnie polegają badania prenatalne!
 

Nieinwazyjne badanie prenatalne nr 1: Ultrasonografia

Do podstawowych badań prenatalnych należy USG w ciąży. Pierwsze powinno zostać wykonane w 11–14. tygodniu ciąży. Nie wiąże się ono z żadnym ryzykiem. Lekarz przesuwa po brzuchu kobiety specjalną głowicę, ogląda i mierzy maluszka. Patrzy, jak zbudowane są niektóre narządy (sprawdza np. kość nosową, szerokość fałdu karkowego, ocenia kształt główki).

Dzięki temu może stwierdzić, czy dziecko rozwija się prawidłowo. Jeśli coś lekarza zaniepokoi, zleca wykonanie dodatkowych analiz. Przyszłej mamie pobiera się krew. W specjalistycznym laboratorium bada się współczynniki krwi – pozwala to ocenić, czy dziecku zagraża wada genetyczna. Jednym z bardziej znanych badań tego typu jest test PAPP-A. Zleca go lekarz, można też go zrobić na własną rękę (wtedy kosztuje to około 400 zł).

Jeśli wynik USG budzi podejrzenia: skierowanie na kolejne badania prenatalne

Jeśli test PAPP-A daje podejrzenie wady genetycznej, dla potwierdzenia diagnozy zleca się amniopunkcję genetyczną (15–18. tydzień ciąży). To już bardziej inwazyjne badanie. Lekarz wkłuwa igłę w brzuch kobiety i pobiera próbkę wód płodowych. Wszystkie swoje ruchy monitoruje za pomocą USG. Wkłucie następuje w bezpiecznym miejscu, jak najdalej od dzidziusia. Przy tym badaniu istnieje niewielkie ryzyko powikłań i nigdy nie wykonuje się go bez potrzeby.

W wodach płodowych są komórki płodu z naskórka, płuc oraz przewodu pokarmowego. W laboratorium można sprawdzić, czy genetycznie wszystko jest z nimi w porządku. Czasem w celu wykrycia wad genetycznych wykonuje się biopsję trofoblastu (pobranie do analizy próbki tkanki łożyska) albo kordocentezę (pobranie krwi z naczyń pępowinowych). Niestety, wady genetyczne są nieuleczalne. Można natomiast leczyć schorzenia towarzyszące, np. wady serca w przypadku zespołu Downa.

Nieinwazyjne badanie prenatalne: test NIFTY (podejrzenie zespołu Downa, Edwardsa lub zespołu Patau)

Test NIFTY jest całkowicie bezpieczny dla matki i dziecka oraz posiada dużo wyższy stopień wykrywalności ryzyka wad płodu niż dotychczasowe testy, co często pozwala uniknąć inwazyjnych badań. NIFTY to Nieinwazyjny Test Prenatalny służący do wykrywania ryzyka trisomii płodu z 99% dokładnością. Test polega na izolacji DNA dziecka z krwi matki, a następnie jego analizie za pomocą zaawansowanych technik.

Sprawdź! Przegląd bielizny dla kobiet w ciąży i karmiących

Na czym polegają badania prenatalne w zaawansowanej ciąży?

W późniejszej ciąży można robić wyżej opisane badania inwazyjne w czasie ciąży (amniopunkcja, kordocenteza), aby diagnozować inne, niegenetyczne choroby dziecka w łonie mamy, np. małowodzie, konflikt serologiczny, toksoplazmozę. Wiele z tych schorzeń można od razu zacząć leczyć.

Maleństwu podaje się leki poprzez naczynia pępowinowe. Czasami robi się także operację. Nie kroi się w tym celu brzucha mamy, ale dostaje się do malucha poprzez brzuch kobiety za pomocą specjalnego narzędzia wprowadzanego przez małe nakłucie. W ten sposób można leczyć np. wady układu moczowego lub wodogłowie.

Spór o zasadność badań prenatalnych

Często można usłyszeć opinię, że badania prenatalne są zachętą do aborcji albo grożą poronieniem. Jaka jest prawda?

Większość badań nie jest zagrożeniem dla mamy i dziecka. Podstawowe badanie to USG. Dopiero gdy zaistnieje podejrzenie choroby albo wady genetycznej, można sprawdzać dalej i czasem potrzebne są tzw. badania inwazyjne. Ale również wtedy ryzyko poronienia wynosi mniej niż 1%.

Wady płodu wykrywa się po to, by próbować je leczyć. Dla przyszłych rodziców, którym poprzednio dzieci zmarły krótko po porodzie wskutek wad rozwojowych, badania prenatalne są nadzieją na wczesne zdiagnozowanie schorzenia i jego leczenie.

Bardzo ważne jest badanie USG wykonywane w 18–22. tygodniu ciąży. Wtedy można wykryć wady serca i ocenić, czy da się je leczyć wewnątrzłonowo, czy też dopiero po urodzeniu.


Dowiedz się więcej o zdrowiu w ciąży:


na podstawie tekstu autorstwa Olgi Woźniak
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/7 miesięcy temu
Nie zgadzam się z panią. Badanie to mają uspokoić przyszłą mamę. Jasne, że idzie się na nie z lekkim zdenerwowaniem, bowiem w pewnym wieku ciąża nie jest łatwym przeżyciem, a tyle mówi się o chorobach , które mogą dotknąć maleństwo. Jestem w 8 m-cu ciąży, robiłam badania prenatalne w tyskiej klinice Dea Salus i dzięki panu doktorowi czułam się bezpiecznie. Pan doktor wszystko objaśnił, upokoił, spokojnie odpowiadał na wszystkie pytania. Maluszek rodzi się za niecały miesiąc i bardzo wszyscy się cieszymy:)
/3 lata temu
badania prenatalne to ogromny stres, nie ma w tym nic zdrowego!