Jak rozwija się dziecko w pierwszym trymestrze ciąży?

Jak z embrionu wykształca się zarodek, a następnie płód? Kiedy u dziecka rozwijają się poszczególne narządy i zaczyna bić serce? Ile centymetrów mierzy płód w drugim i trzecim miesiącu ciąży? Co w tym czasie może zagrozić płodowi?

ludzki zarodek

fot. Fotolia

Od embrionu do zarodka

Pierwsze tygodnie to intensywne przemieszczanie i namnażanie się komórek zapłodnionej zygoty, która jako embrion zagnieżdża się w macicy i w konsekwencji przekształca się w zarodek.

W pierwszym miesiącu ciąży tworzą się jama owodniowa oraz pęcherzyk żółtkowy. Embrion składa się z trzech warstw, z których później rozwijają się poszczególne części ciała:

  1. Endoderma (powłoka zewnętrzna) – z niej rozwijają się przewód pokarmowy, drogi oddechowe, wątroba, trzustka.
  2. Mezoderma (warstwa środkowa) – z niej powstają: skóra, kości, chrząstki, mięśnie, serce, naczynia oraz układ moczowo-płciowy.
  3. Ektoderma (warstwa wewnętrzna) – jest początkiem układu nerwowego, oczu, uszu, naskórka, włosów, paznokci.

Zostaje zainicjowany okres powstania i specjalizowania się organów, zwany organogenezą. Już teraz powstaje układ nerwowy pod postacią cewy nerwowej, która w części przedniej przekształca się w trzy pierwotne pęcherzyki mózgowe: przodomózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie. Z pozostałej części cewy rozwija się rdzeń kręgowy.

Co w tym czasie może zagrozić płodowi?

Jest to moment dużej wrażliwości na teratogeny, inaczej mówiąc – na negatywne oddziaływanie na płód czynników ze środowiska zewnętrznego. Zalicza się do nich różne infekcje wirusowe i bakteryjne, zaburzenia metaboliczne, promieniowanie jonizujące oraz czynniki chemiczne, takie jak niektóre leki czy zbyt duża dawka witamin.

Standardowo wykonuje się badania wykrywające: TORCH, wirus cytomegalii, opryszczki, HIV, toksoplazmozę czy różyczkę. Każda z tych infekcji jest bardzo groźna dla życia płodu w momencie, kiedy jego mózg dopiero zaczyna się kształtować, a konsekwencją są poważne wady rozwojowe.

Pierwsze bicie serca

Drugi miesiąc ciąży to początek kształtowania się serca, a co za tym idzie – pierwszego układu w powstającym organizmie małego człowieczka – układu krwionośnego. Podczas badania USG lekarz potrafi już wyczuć bicie serca, które wynosi około stu pięćdziesięciu uderzeń na minutę. To naprawdę bardzo szybko. Moment ten jest bardzo wzruszający dla przyszłej mamy, gdyż stanowi potwierdzenie rozwijającego się w niej życia.

Zobacz też: Bezpłatne badania prenatalne - wykaz placówek medycznych

Katarzyna Bosacka opowiada o ciąży i zachciankach!

Ile mierzy dziecko w drugim miesiącu ciąży?

Dziecko mierzy około półtora centymetra i wyglądem zaczyna przypominać człowieka. Jego głowa rośnie w bardzo szybkim tempie. Zarysowują się szczęki, policzki, podbródek, usta, język, uszy, oczy i coś na kształt noska. Powstają nerki, płuca, wątroba oraz zawiązki obu kończyn: górnych i dolnych. W brzuchu jest już widoczny wyraźny zarodek.

Przyszła mama właśnie zaczyna mieć pokarmowe życzenia, które łagodzą kolejne objawy ciąży, takie jak: pajączki naczyniowe (czerwone linie na udach), wyraźniejsze żyły pod skórą, żylaki, cera trądzikowa, zmiany skórne. To wszystko może wywołać depresję, mimo tego że najpoważniejszy objaw ciąży, czyli zmiana masy ciała, nie jest jeszcze widoczny.

Trzeci miesiąc ciąży

W trzecim miesiącu zarodek w literaturze medycznej nazwany jest płodem. To etap dalszej specjalizacji głowy. Powstają też miniaturowe mięśnie, które w przyszłości pozwolą maluszkowi poruszać rękoma i nogami.

Kształtują się kości, chrząstki, następnie kolana, staw skokowy i łokcie. Żołądek i nerki coraz lepiej pracują. Większość układów jest już ukształtowana, a dziecko ma już siedem i pół centymetra długości.

Jeżeli odpowiednio się ułoży, to dzięki aparatowi Dopplera (urządzeniu ultradźwiękowemu) można usłyszeć bicie jego serca.

Zobacz też: Kalendarz badań w ciąży do wydrukowania

Fragment pochodzi z książki „Dziecko o specjalnych potrzebach w kręgu interdyscyplinarnej terapii” autorstwa D. Kohut (Impuls 2013). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)