Dlaczego wirus cytomegalii jest niebezpieczny dla dziecka?

Wirus cytomegalii jest groźny dla dziecka nie tylko w życiu płodowym, ale również po urodzeniu, dlatego tak ważna jest szybka diagnoza. Dowiedz się, jakie są konsekwencje nieleczenia zakażenia wirusem cytomegalii.

Wirusem wysoce niebezpiecznym dla płodów ze względu na duże rozpowszechnienie i długotrwały przebieg zakażenia jest wirus cytomegalii (CMV). Patogen ten jest także groźny dla wcześniaków, noworodków i osłabionych niemowląt [Michałowicz, Chmielnik 2000].

Jakie jest ryzyko zakażenia dziecka przez matkę wirusem cytomegalii?

Pierwotna infekcja cytomegalowirusem podczas trwania ciąży występuje u 1-4% kobiet. Jeśli w chwili zakażenia kobieta jest seronegatywna, ryzyko przeniesienia wirusa na płód wynosi 30-50%. W przypadku matki seropozytywnej ryzyko to jest około 5 razy niższe, jednakże wykształcona odporność nie chroni płodu w 100% [Ornoy 2007]. Szacunkowo 0,2-2% dzieci rodzi się z zakażeniem CMV. W Stanach Zjednoczonych wrodzona cytomegalia jest najczęstszą przyczyną wad wrodzonych ośrodkowego układu nerwowego [Cheeran i wsp. 2009].

Ciężarna może zakazić płód w każdym okresie ciąży. Najczęściej dochodzi do tego w przypadku ostrej wiremii matki, w drugim lub trzecim trymestrze.

Niekiedy transmisja wirusa ma miejsce podczas porodu lub karmienia piersią, gdyż jest on obecny w drogach rodnych i w mleku karmiącej przez długi czas po przechorowaniu przez nią cytomegalii. Fakt ten tłumaczy opóźnione ujawnienie się skutków zakażenia u noworodka, czasami dopiero po kilku tygodniach od jego przyjścia na świat [Ornoy 2007].

Jakie są powikłania po zakażeniu dziecka cytomegalią?

Im dłużej ciężarna choruje, tym poważniejszy jest teratogenny efekt działania wirusa na płód [Ornoy 2007]. W przypadku infekcji płodu trwającej kilka tygodni lub miesięcy dochodzi do rozwoju ciężkiej choroby wieloukładowej z uszkodzeniem wielu narządów wewnętrznych – wątroby, nerek, płuc, oczu oraz ośrodkowego układu nerwowego. W takiej sytuacji rozpoznanie cytomegalii wrodzonej sugeruje występowanie dość specyficznie ulokowanych – okołokomorowo lub w sposób rozsiany – zwapnień wewnątrzczaszkowych i towarzyszących im objawów ze strony narządu wzroku o typie retinitis lub uveitis, zapalenia mózgu, małogłowia, wodogłowia, skazy małopłytkowej [Dziubek 2006].

Jeśli infekcja cytomegalowirusem trwa krótko albo zakażeniu uległ noworodek lub wcześniak, choroba może przebiegać bezobjawowo lub w formie łagodnej, przemijającej plamicy małopłytkowej z zapaleniem wątroby lub bez. Późnym skutkiem obydwu może być głuchota, porażenie mózgowe, drgawki i niepełnosprawność intelektualna [Dziubek 2006].

Najpoważniejszym powikłaniem związanym z wrodzoną cytomegalią jest, powodowane przez wirusa, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. CMV wykazuje bardzo duże powinowactwo do neuronalnych komórek pnia mózgu rozwijającego się płodu.

Warto wiedzieć: Jakie są konsekwencje zakażenia wirusem różyczki w czasie ciąży?

Katarzyna Bosacka opowiada o ciąży i zachciankach!

Jakie może być stopień uszkodzeń OUN po zakażeniu cytomegalią?

Stopień uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego płodu przez wirus cytomegalii jest trudny do przewidzenia. Nasilenie następstw powstałych zaburzeń neurorozwojowych waha się od niepełnosprawności intelektualnej w stopniu ciężkim do braku zaburzeń funkcji poznawczych.

U dzieci z cytomeglią wrodzoną, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, jak i z prawidłowym ilorazem inteligencji, występują zaburzenia uwagi, nadpobudliwość psychoruchowa i trudności w uczeniu się. Sugerowano także związek między wrodzoną infekcją cytomegalowirusową a rozwojem autyzmu.

Przyjmuje się, że u noworodków z objawami wrodzonej cytomegalii bezpośrednio po porodzie istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych następstw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego rzędu 45-90%. Do następstw tych zaliczamy niepełnosprawność intelektualną, mózgowe porażenie dziecięce, małogłowie, drgawki [Ornoy 2007].

Profilaktyka uszkodzeń mózgu

Z klinicznego punktu widzenia istotne jest jak najszybsze rozpoznanie zakażenia (optymalnie nie później niż w 3. tygodniu życia) oraz, jeśli zaistnieje taka potrzeba, wdrożenie intensywnego leczenia. Niestety, postawienie szybkiej diagnozy bywa trudne, gdyż jedynie 10-15% dzieci z cytomegalią wrodzoną manifestuje objawy kliniczne zaraz po porodzie [Cheeran i wsp. 2009]. Nieleczona cytomeglia może doprowadzić nawet do zgonu dziecka.

Polecamy: Jak prawidłowo zdiagnozować cytomegalię?

Fragment książki "Niepełnosprawność intelektualna – etiopatogeneza, epidemiologia, diagnoza, terapia"; rozdział 4, część 2.; Ciąża i okres okołoporodowy a rozwój układu nerwowego w kontekście niepełnosprawności intelektualnej (Wydawnictwo Continuo). Publikacja za zgodą wydawcy. Tytuł, lid i śródtytuły odredakcyjne.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)