Kalejdoskop badań ciążowych

Zazwyczaj uważa się, że mało kto jest tak dobrze przebadany jak przyszła mama i jej maluszek. Czy tak jest naprawdę? Podpowiadamy!

fot. Fotolia

Zanim twój smyk zawita na świat, dowiesz się o nim – i o sobie – mnóstwa rzeczy właśnie dzięki badaniom kontrolnym. Warto przechowywać ich wyniki. Jeśli zmienisz lekarza lub trafisz do szpitala (odpukać!), historię ciąży będzie można bez problemu odtworzyć. Przeczytaj, po co wykonuje się niektóre z nich i na czym polegają.

Analiza moczu

Informuje o pracy nerek i stanie całego organizmu. Białko w moczu może wskazywać na zaburzenia pracy nerek lub gestozę. Jeśli wykryto cukier, robi się dalsze badania w kierunku cukrzycy. Gdy analiza wykaże obecność komórek nabłonka lub liczba leukocytów przekracza normę – to sygnał stanu zapalnego dróg moczowych. Do badania oddawaj poranny mocz. Staraj się złapać środkowy strumień (nie jest zanieczyszczony białkiem ani bakteriami z okolic pochwy i dna pęcherza).

Morfologia krwi

Na początku określa się poziom hCG, żeby potwierdzić ciążę. Ocenia się też budowę płytek krwi i bada skład krwi: liczbę krwinek białych (leukocytów) i czerwonych (erytrocytów), poziom hematokrytu (wskaźnika gęstości krwi), stężenie hemoglobiny (barwnika erytrocytów, który przenosi tlen i dwutlenek węgla). Pierwsze badanie to punkt odniesienia dla kolejnych. Niektóre wartości mogą potem odbiegać od normy, ale lekarz oceni całą morfologię i porówna ją z tą pierwszą. Częste badania krwi pozwalają m.in. w porę wykryć infekcję – wzrasta wtedy liczba krwinek białych. Ocenią też, czy nie grozi ci niedokrwistość.

Antygen HBs

To analiza krwi, dzięki której sprawdza się, czy jesteś nosicielką wirusa zapalenia wątroby typu B. Jeśli okaże się, że tak, lekarze podadzą dziecku zaraz po urodzeniu immunoglobulinę, żeby nie doszło do zakażenia. Potem zaszczepią je – tak jak inne noworodki.

KTG

Czyli kardiotokografia. Monitoruje pracę serca płodu i skurcze macicy. Na brzuch zakłada się pasy z czujnikami połączone z monitorem KTG. Badanie trwa około 15 minut.
Sprawdź! Przegląd bielizny dla kobiet w ciąży i karmiących

Grupa krwi i czynnik Rh

Badanie jest ważne z dwóch powodów. Po pierwsze, jeśli przytrafi ci się coś złego i konieczne będzie przetaczanie krwi, nie wystarczy powiedzieć lekarzom, jaką masz grupę – musi być dokument, który to potwierdza. Druga sprawa to czynnik Rh. Chodzi o to, by wyłowić kobiety z ujemnym (Rh–). Jeśli ich partnerzy mają Rh+, istnieje ryzyko konfliktu serologicznego między matką a dzieckiem. Ciężarnym z Rh– podaje się wtedy odpowiednie przeciwciała, aby uniknąć powikłań w rozwoju malucha.

Badania prenatalne

Pozwalają dokładnie ocenić rozwój płodu (i np. potwierdzić lub wykluczyć wadę genetyczną czy rozwojową). Są to badania inwazyjne, tzn. niosą (co prawda niewielkie) ryzyko poronienia. Zaleca się je zwykle kobietom po 35. roku życia oraz tym, u których w rodzinie (własnej lub partnera) występowały wady genetyczne.

Amniopunkcja: za pomocą igły pobiera się płyn owodniowy, w którym znajdują się przydatne do badania komórki płodu.
Biopsja kosmówki: nakłuwa się skórę na brzuchu i pobiera próbkę kosmków łożyska.
Kordocenteza: przez brzuch pobiera się niewielką ilość krwi pępowinowej dziecka.

Odczyn wassermanna

Czyli badanie WR. Pobiera się krew, aby wykluczyć kiłę, chorobę przenoszoną drogą płciową. Wykonuje się je na początku (wtedy jest najgroźniejsza) i pod koniec ciąży – co pozwala zapobiec kile wrodzonej u malca, która wywołuje nieuleczalne zmiany.

Badanie ultrasonograficzne (USG)

Pewnie z utęsknieniem na nie czekasz, żeby zobaczyć na ekranie swoje maleństwo... Konieczne są trzy badania USG zewnętrzne. Na początku można zrobić USG dopochwowe – ok. 6.–8. tygodnia, które jednak nie jest obowiązkowe. Lekarz pokrywa brzuch warstwą żelu, która poprawia przewodzenie ultradźwięków. Przesuwa sondę po brzuchu, a urządzenie rejestruje echo fal, gdy odbijają się one od części ciała dziecka.

W pierwszym trymestrze (11.–14. tydzień) wykonuje się je, by ocenić ryzyko wystąpienia wad genetycznych. W tym celu lekarz kontroluje przezierność karkową płodu i obecność kości nosowej. Na drugim badaniu (18.–22. tydzień) specjalista ogląda płód pod kątem wad, głównie serca. Ocenia też inne narządy wewnętrzne. Można już zwykle zobaczyć płeć dziecka. Na trzecim USG (ok. 30. tygodnia) sprawdza się budowę płodu oraz to, czy dziecko prawidłowo rośnie i czy ilość płynu owodniowego jest właściwa. W razie wątpliwości lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań USG.

Ciśnienie krwi

Regularne pomiary ostrzegają o nadciśnieniu tętniczym. Nagły i duży jego wzrost może wskazywać na groźne zatrucie ciążowe (gestozę). Objawia się ono nie tylko nadciśnieniem, ale także obecnością białka w moczu, obrzękami twarzy, rąk i nóg. Lekarz bada ciśnienie podczas każdej wizyty. Powinno być zawsze niższe niż 140/90.

Poziom cukru

Cukrzyca jest zagrożeniem dla kobiety i dziecka w jej łonie, dlatego jest to badanie obowiązkowe. Jeśli choroba nie występowała w waszej rodzinie, badanie przeprowadza się dwukrotnie – na początku pierwszego i pod koniec drugiego trymestru – na czczo. Gdy wyniki przekraczają normę, lekarz zleca bardziej czułą analizę, tzw. test obciążenia glukozą. Krew pobiera się na czczo. Norma to 70–105 mg%, niższy poziom może wskazywać, że jesz za mało węglowodanów. Jeśli zaś wynik przekracza normę, dostaniesz do wypicia wodę z dawką glukozy. Po 1–2 godzinach powtarza się badanie i porównuje oba wyniki.

Cytologia i posiew

Cytologia polega na analizie mikroskopowej próbki nabłonka z szyjki macicy – pod kątem zmian, które mogą sygnalizować nowotwór. W posiewie zaś ocenia się stan bakteriologiczny pochwy i szyjki macicy – czy nie ma drobnoustrojów (nieleczone infekcje mogą być przyczyną poważnych komplikacji), w tym m.in. paciorkowca grupy B, który może wywołać u noworodka powikłania (jeśli zostanie wykryty, w czasie porodu daje się antybiotyk).
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)