Święta z różnych regionów

"Co kraj to obyczaj" czyli jak obchodzimy święta w 6 różnych zakątkach Polski!

 
Jest w moim Kraju zwyczaj, że w dzień wigilijny,
Przy wzejściu pierwszej gwiazdy wieczornej na niebie,
Ludzie gniazda wspólnego łamią chleb biblijny,
Najtkliwsze przekazując uczucia w tym chlebie.

                                                                                                Cyprian Kamil Norwid

Wigilia jest najbardziej uroczystym wieczorem w roku. Spędzony w gronie najbliższych, w ciepłej, niezwykle magicznej atmosferze, przy stole przykrytym białym obrusem i jednym dodatkowym nakryciem, czekającym na niepodziewanego gościa, przy blasku migocących płomieni świec i zapachu choinki.

I choć w każdym domu wieczór wigilijny tak właśnie wygląda, to jednak tylko wigilijne menu, w zależności od regionu i tradycji rodzinnych, jest różne. Chyba tylko Dolny Śląsk, który jest zlepkiem tradycji z całego kraju nie ma swoich świątecznych potraw, bowiem każdy kto tu przybył i zamieszkał, przywiózł ze sobą swoje tradycje i obyczaje, również kulinarne. I tak u jednych króluje na na wigilijnym stole kutia, u innych kluski z makiem, grzybowa, pierogi, a gdzie indziej jeszcze barszcz.

Zobaczcie zatem jak wygląda wigilijny stół w różnych regionach Polski.

 

1. Wigilia na Kaszubach i Pomorzu

Dawniej na Kaszubach i Pomorzu Wigilie były bardzo skromne. Ilość i rodzaj podawanych potraw uzależnione były od majętności rodziny. Na wigilijnym stole dominowały ryby, ale głównie śledzie. Podawano zupę z suszonych owoców z kluskami, zwaną brzadem. Podawano również kapustę z grzybami lub bigos postny oraz pluci, czyli ziemniaki w mundurkach z solonym śledziem. Na deser podawano piernik, makowiec i drożdżówkę kaszubską.

Dziś tradycja niewiele ewoluowała, dalej na kaszubskich i pomorskich stołach dominują ryby. Karp, wędzony węgorz, flądra w galarecie, pstrąg w migdałach  i wszelkie odmiany śledzi np. marynowane, w śmietanie duszone z jabłkami, śledzie po kaszubsku. Obok barszczu, podawana jest zupa rybna. Popularne są również pierogi z rybnym farszem. W niektórych domach serwuje się również żurek postny na zakwasie, a także czerwony barszcz. Wśród ciast dalej dominują makowce, pierniki i małe pierniczki, drożdżówki kaszubskie, a także sękacz zwany bałmkuchem.

Zobacz przepisy na drożdżówkę kaszubską oraz śledzie po kaszubsku:

1) Drożdżówka kaszubska, czyli kuch na młodzach

Składniki:

Ciasto:

  • 4 szkl. mąki,
  • 1/2 kostki masła,
  • 4 żółtka,
  • 1 jajo,
  • 1/2 szkl. mleka,
  • 1/2 szkl. cukru, rodzynki

Rozczyn drożdżowy

  • 10 dag drożdży,
  • 2 łyżki mąki,
  • łyżka cukru,
  • 1/4 szkl. mleka.

Kruszonka:

  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1/2 kostki masła
  • 1/2 szklanki cukru
  • 3/4 szklanki mąki

Sposób przygotowania:

1. Z drożdży, mąki, cukru i mleka zrobić rozczyn.

2. Odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Składniki na kruszonkę zagnieść, odstawić.

3. Mąkę przesiać przez sito.

4. W rondelku podgrzać mleko, dodać masło i cukier, podgrzewać do rozpuszczenia składników.

5. Do przesianej maki wlać rozczyn drożdżowy, następnie rozpuszczone masło z mlekiem, żółtka oraz jajo.

6. Wyrabiać ręka lub drewniana łyżką, tak długo aż ciasto nie będzie się kleiło. Dodać rodzynki i ponownie wyrobić.

7. Odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.

8. Ciasto wyłożyć na blachę posmarowaną tłuszczem i obsypaną mąką, posypać kruszonką i odstawić do wyrośnięcia.

9. Piec w nagrzanym piekarniku przez około 30 minut.

2) Śledzie po kaszubsku

Składniki:

  • 1/2 kg śledzi solonych,
  • 1 kg cebuli,
  • koncentrat pomidorowy,
  • 10 śliwek suszonych
  • garść namoczonych rodzynek
  • pieprz, sól, majeranek,
  • mleko,
  • olej.

Sposób przygotowania:

1. Śledzie namoczyć w mleku przez kilka godzin.

2. Olej rozgrzać na patelni, dodać pokrojoną w pióra cebulę i zeszklić.

3. Dorzucić śliwki oraz rodzynki i smażyć około 10 min.

4. Na koniec dodać koncentrat pomidorowy, majeranek, pieprz i dokładnie wymieszać. Smażyć jeszcze około 5-10 min.

5. Całość wkładamy do dużego słoika warstwami - cebula, śledzie, cebula. Odstawiamy do lodówki, najlepiej na 24 godziny.

Jakie potrawy przygotować na wigilię?

 

2. Wigilia na Śląsku

Wigilijny stół śląski był zawsze bardzo bogato zastawiony. Tradycyjną zupą wigilijną na Śląsku była siemieniotka. To zupa z siemienia konopnego z uprażoną kaszą jęczmienną. Spożywanie tej zupy miało moc magiczną, a każda gospodyni miała swój własny, tajemny przepis.

Dziś potrawa ta jest już zapomniana a zstąpiły ją zupa migdałowa oraz kapuśnica grzybowa. Poza tym na śląskich stołach podaje się kapustę z grzybami i grochem, ziemniaki ze śledziem, kaszę z suszonymi śliwkami, karpia duszonego w piwie oraz śląskie kluski z ziemniaków albo jęczmienia. Na wigilijnym śląskim stole nie może zabraknąć tradycyjnych makówek, są to kawałki bułki drożdżowej przełożone słodkim makiem i zalane mlekiem oraz moczki, czyli coś w rodzaju budyniu z pokruszonych pierników rozmoczonych w kompocie porzeczkowym z dodatkiem bakalii. Wśród deserów nie może zabraknąć śląskich pierników i bytomskich kamyków.

Zobacz przepis na ślaską zupę migdałową.

Zupa migdałowa

Składniki:

  • 15 dag migdałów,
  • 2 l mleka,
  • 4 łyżki cukru,
  • 1 filiżanka ryżu.

Sposób przygotowania:

1. Migdały sparzyć wrzątkiem, obrać ze skórki, wysuszyć i zmielić.

2. Mleko zagotować z cukrem. Ugotować ryż na sypko.

3. Do gotującego się mleka dodać migdały i gotować dalej na bardzo małym ogniu przez około 15 minut.

4. Do wazy włożyć ugotowany ryż i zalać zupą migdałową.

Jak odchudzić wigilijne dania?

 

3. Wigilia na Podlasiu

Na Podlasiu królowała i króluje nadal kutia, czyli pszenica z miodem, makiem i bakaliami. Potrawa przywędrowała na tereny Podlasia z Litwy, gdzie dawniej podawana była na stypach. Większość potraw podlaskiej wieczerzy charakteryzuje się właśnie wpływami kuchni wschodniej. Oprócz kutii podawano kisiel owsiany, a także barszcz grzybowy, pierogi z kapustą i grzybami, czyli podlaskie wareniki, kluski z makiem polane olejem lnianym, ryba smażona lub gotowana, drożdżowe racuchy, kompot z suszonych owoców.

Zobacz przepis na podlaskie racuchy drożdżowe oraz podlaskie wareniki, czyli pierogi z kapustą i grzybami, obsmażane na rumiano.

1) Podlaskie racuchy wigilijne

Składniki:

  • 3 szklanki mąki tortowej
  • 30 g drożdży
  • 1 1/2 szklani cieplego mleka
  • sól
  • cukier
  • olej
  • cukier puder

Sposób przygotowania:

1. Drożdże rozkruszyć, dodać cukier, 1/3 szkl. ciepłego mleka.

2. Odstawić na ok. 20 minut w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.

3. Po tym czasie zagniatamy ciasto z mąki, drożdży i reszty mleka. Dodajemy po szczypcie soli i cukru.

4. Wyrabiamy drewnianą łyżką (ciasto powinno mieć konsystencję śmietany).

5. Następnie odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia, przynajmniej na godzinę. W tym czasie powinno podwoić swoją objętość.

6. Łyżką np. do zupy zamoczoną w zimnej wodzie, nabieramy porcje ciasta i wykładamy je na rozgrzany na patelni olej.

7. Smażymy na rumiany kolor.

8. Na koniec posypujemy cukrem pudrem.

2) Podlaskie wareniki

Składniki:

  • 500 g kiszonej kapusty
  • garść dowolnych suszonych grzybów
  • 3 średnie cebule
  • olej
  • sól, pieprz
  • 500 g mąki tortowej
  • 1/2 szklanki wody

Sposób przygotowania:

1. Grzyby namoczyć, ugotować. Kapustę przepłukać wodą, odcisnąć, ugotować.

2. Cebule pokroić w kostkę i zeszklić na łyżce oleju. Połączyć z kapustą i grzybami.

3. Wszystko razem zemleć w maszynce o średnich oczkach. Przyprawić solą, pieprzem.

4. Z mąki, ciepłej wody i szczypty soli zarobić ciasto na pierogi.

5. Wykrajać szklanką krążki, nakładać farsz i zlepiać w falbankę.

6. Wrzucać wareniki na lekko osolony wrzątek i gotować tak długo, aż wypłyną.

7. Na patelni rozgrzać resztę oleju i obsmażyć je na rumiano.

Święta w wersji vege

 

4. Wigilia na Mazowszu

Główną potrawą wigilijną na Mazowszu  były kłosy, czyli kluski z makiem. Im grubsze i dłuższe tym lepiej, bo symbolizować miały plon pszenicy w następnym roku. Poza kluskami na mazowieckiej wieczerzy podawano rwaki, czyli ugotowane, mielone ziemniaki (coś w rodzaju kopytek), kapustę z grzybami, kaszę jaglaną z olejem, kisiel żurawinowy lub owsiany. Dania rybne zdarzały się, ale głównie w Warszawie.

Dziś oprócz ryby w galarecie, smażonego karpia, karpia w śmietanie, podaje się postny bigos oraz panierowane i smażone grzyby. Do dziś na Wigilię podaje się mazowiecką zupę grzybową, czyli barszcz biały na zakwasie z kapusty z grzybami. Z tego regionu też wywodzi się tradycja picia podczas wieczerzy kompotu z szuszu.

Zobacz przepis na kluski z makiem i bakaliami oraz rwaki, czyli mazowieckie kopytka.

1) Kluski z makiem

Składniki:

  • makaron,
  • szklanka maku,
  • 2 łyżki płynnego miodu,
  • rodzynki,
  • orzechy włoskie,
  • łyżka masła.

Sposób przygotowania:

1. Mak namoczyć, zagotować, odcedzić, przepuścić kilkakrotnie przez maszynkę do mielenia.

2. Wymieszać z roztopionym masłem, miodem. Dodać bakalie.

3. Lekko podgrzać, stale mieszając. Wymieszać z ugotowanymi kluskami.

2) Rwaki

Składniki:

  • ugotowane, mielone ziemniaki,
  • mąka pszenna,
  • 2 jajka,
  • sól, pieprz.

Sposób przygotowana:

1. Do ugotowanych, mielonych ziemniaków, dodać mąkę, całe jaja, szczyptę soli i pieprzu, dobrze zagnieść.

2. Rozrobione ciasto rwać na małe kawałki, rozwałkować dłońmi i wrzucać do gotującej się wody.

Bezmięsny pasztet z grzybów

 

5. Wigilia w Wielkopolsce

Dawniej na wielkopolskich stołach wigilijnych znaleźć można było wiele, na przykład zupę konopną, grochówkę, polewkę z maku z jagłami, czy też więdkę, czyli zupę z brukwi. Tradycyjną potrawą wigilijną były też kluski z sokiem z kiszonej kapusty oraz kluski z makiem, grzyby smażone w oleju i oczywiście kapusta. Ryby jedli tylko bogatsi, biednym pozostawały śledzie.

Po wojnie wigilijne tradycje kulinarne uległy dużym zmianom i z dawnych potraw nie wiele pozostało. Z wigilijnych zup podaje się barszcz czerwony i zupę grzybową. Dalej królują makiełki, czyli kluski z makiem, przyrządzane na wiele sposobów. Podaje się ryby, głównie smażonego karpia i nadal śledzie. Do najpopularniejszych deserów wigilijnych w Wielkopolsce zalicza się drożdżową struclę, makowce i pierniki.

Zobacz przepis na makową strucle drożdżową.

1) Strucla drożdżowa z makiem

Składniki:

  • 2,5 szkl. mąki
  • 13 dag margaryny
  • 8-10 łyżek cukru
  • 5 dag drożdży
  • 3 żółtka
  • 1 szkl. mleka
  • szczypta soli
  • cukier waniliowy lub esencja zapachowa
  • jajko do smarowania ciasta
  • 30 dkg maku
  • 20 dkg cukru
  • łyżka miodu
  • 2 białka
  • 5 dkg masła

Sposób przygotowania:

1. Mak namoczyć, zagotować, odcedzić, przepuścić kilkakrotnie przez maszynkę do mielenia.

2. Wymieszać z roztopionym masłem, cukrem, miodem.

3. Dodać bakalie, na końcu pianę z białek. Lekko podgrzać, stale mieszając. 

4. Z drożdży, mąki, cukru i 1/3 szkl. mleka zrobić rozczyn.

5. Odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Następnie żółtka utrzeć z cukrem, wlać do miski, dodać mąkę, rozczyn, sól i resztę mleka.

6. Wyrobić ciasto, odłożyć w ciepłe miejsc do wyrośnięcia. Wyrośnięte ciasto i mak podzielić na 2 części.

7. Ciasto wyłożyć na stolnicę, rozwałkować robiąc prostokąt ok. 30 na 25 cm.

8. Masę makową równo rozsmarować, pozostawiając ok. 2cm po krótszych bokach.

9. Zwinąć w rulon, włożyć do podłużnej foremki wysmarowanej tłuszczem i pozostawić do wyrośnięcia jeszcze w ciepłym miejscu.

10. Następnie strucle wysmarować rozbełtanym jajkiem, wstawić do piekarnika rozgrzanego do ok. 180 stopni i piec ok. 40 min.

Kutia wigilijna z kaszy

 

6. Wigilia na Podhalu

Górale najbardziej dbają o tradycje regionalne. Najpopularniejsze potrawy wigilijne przyrządza się z ziemnaków i podhalańskich serów, np. bukty, czyli kopytka,  moskole, inaczej podpłomyki z gotowanych ziemniaków, czyli placki pieczone na blasze oraz kłóty, czyli kapusta z ziemniakami. Wigilijną zupą na podhalu jest postna kwaśnica albo barszcz z kwaszonych buraków z fasolą. Ne może zabraknąć rownież pierogów z kapustą, smażonego pstrąga i klusek z makiem i miodem.  W Wigilię gaździny wypiekają także kołoce z serem i chleb razowy. Ciekawym zwyczajem podhalańskim jest spożywanie opłatka z miodem.

Zobacz przepis na moskole, czyli podhalańskie placki z ziemniaków.

1) Moskole

Składniki:

  • 1 kg ugotowanych ziemniaków
  • 1 szklanka kefiru lub maślanki
  • 2 szklanki mąki pszennej
  • 1 płaska łyżka soli
  • 100 g masła
  • 4 ząbki czosnku
  • szczypta soli

Sposób przygotowania:

1. Do ugotowanych i zmielonych ziemniaków dodajemy kefir lub maślankę, sól oraz tyle mąki, aby dało się zagnieść ciasto.

2. Ciasto wałkujemy na placek grubości 1 cm i wykrawamy owalne moskole.

3. Delikatnie oprószamy je mąką i pieczemy na brzegu gorącej blachy (na piecu).

Śledzie imbirowe z orzechami

Świąteczna sałatka z makrelą - Kasia gotuje z Polki.pl
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)