Powództwo adhezyjne

W wielu przypadkach działanie sprawcy przestępstwa powoduje nie tylko cierpienia dla pokrzywdzonego, ale również realne szkody majątkowe – np. wybite okno, uszkodzony samochód itp. Zamiast ciągać się po sądach cywilnych za skazanym – już w procesie karnym można dochodzić wyrównania tych szkód. Ku temu służy powództwo adhezyjne.

W wielu przypadkach działanie sprawcy przestępstwa powoduje nie tylko cierpienia dla pokrzywdzonego, ale również realne szkody majątkowe – np. wybite okno, uszkodzony samochód itp. Zamiast ciągać się po sądach cywilnych za skazanym – już w procesie karnym można dochodzić wyrównania tych szkód. Ku temu służy powództwo adhezyjne.

procesPokrzywdzony, który w wyniku działania przestępczego doznał szkody ma prawo dochodzić odszkodowania od sprawcy.

Proces adhezyjny - to postępowanie w kwestii odpowiedzialności cywilnej spowodowanej przestępstwem. Toczy się wraz z postępowaniem zasadniczym w kwestii odpowiedzialności karnej. Jest to proces uboczny. Oskarżony więc w jednym procesie odpowiada karnie i cywilnie. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że wszystko odbywa się w jednym procesie. Ustalenia faktyczne czynione są na podstawie tych samych środków dowodowych.

Dodatkowa zaleta to również brak konieczności uiszczania wpisu sądowego od dochodzonego roszczenia. Wadą natomiast tego rozwiązania jest przedłużenie procesu karnego o badanie kwestii odpowiedzialności cywilnej.

W procesie adhezyjnym (adhaeret causae criminali) można dochodzić roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z przestępstwa (np. odszkodowanie za skradzione przedmioty, uszkodzony samochód). Wolno dochodzić strat rzeczywistych (damnum emergens) oraz utraconej korzyści (lucrum cessans), gdyż ustawa nie czyni ograniczeń w tym zakresie, a racje postępowania adhezyjnego przemawiają za takim ujęciem. Natomiast nie można dochodzić roszczeń osobistych, niemajątkowych. Nie można dochodzić ochrony dóbr osobistych (art. 24 k.c.).

Powód cywilny może dochodzić roszczeń, które wynikają bezpośrednio z przestępstwa i mają charakter majątkowy. Zakład ubezpieczeń, który pokrył pokrzywdzonemu szkodę, dochodząc w procesie swoich roszczeń, nie spełnia tych wymagań, gdyż jego roszczenie nie wynika bezpośrednio z przestępstwa; jest to typowe roszczenie regresowe.

Powództwo cywilne można zgłosić już w postępowaniu przygotowawczym. Organ prowadzący to postępowanie załącza pozew do akt sprawy. Postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia, ale za dzień zgłoszenia powództwa uważa się wówczas dzień złożenia powództwa.

proces sądowyPowództwo cywilne w procesie karnym może być zgłoszone nie później niż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego (art. 62 k.p.k.). Zgłoszenie powództwa następuje przez złożenie pisma procesowego nazwanego pozwem. Pozew powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 125 i nast. oraz 187 i nast. k.p.c. Kodeks karny stwarza pokrzywdzonemu również możliwość wystąpienia z wnioskiem o zobowiązanie skazanego do naprawienia szkody (art. 46 k.k.). Wniosek taki zgłosić może pokrzywdzony, który nie występuje z powództwem adhezyjnym.

Sąd uwzględnia wniosek jedynie w razie skazania sprawcy. Jeśli okoliczności powództwa adhezyjnego nie pozwalają sądowi karnemu na orzeczenie dochodzonej kwoty lub powoduje zbyt dużą przewlekłość postępowania karnego - sąd karny pozostawia je bez rozpoznania. Pokrzywdzony ma wówczas prawo złożyć w terminie 30 dni wniosek o przekazanie tego pozwu sądowi cywilnemu. Jeżeli zasądzone powództwo cywilne albo nałożony obowiązek naprawienia szkody (w części) lub nawiązka nie pokrywają całej szkody, uprawniony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

Powód cywilny jest tymczasowo zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu od powództwa cywilnego i apelacji (art. 642 kpk).
SKOMENTUJ (7)
Gołąbki bez zawijania - Kasia gotuje z Polki.pl
KOMENTARZE (7)
Gość We-Dwoje.pl/6 lat temu
zwracam uwage, iz zakład ubezpieczeń MOŻE wytoczyc powództwo cywilne, w zakresie w jakim jest uważany za pokrzywdzonego, czyli w takim zakresie, w jakim pokrył szkodę (wyrządzona pokrzywdzonemu przez przestepstwo) lub zobowiązany jest do jej pokrycia, zgodnie z umowa ubezpieczenia 49/3 kpk gdy szkoda jest wyzsza niz suma ubezpieczenia powodem cywilnym moze byc sam pokrzywdzony
Gość We-Dwoje.pl/7 lat temu
Czy w pozwie adhezyjnym o odszkodowanie, można wnosić o zapłatę odsetek ustawowych -oprócz pokrycia szkody pozdr. jz
Gość/5 lat temu
Bardzo dobry artykuł, przydał mi się do nauki na kolokwium z postępowania karnego :D
POKAŻ KOMENTARZE (7)