POLECAMY

Formalności związane ze spadkiem

Podpowiadamy, co i kiedy należy załatwić.

Formalności związane ze spadkiem fot. Fotolia

Krewny zapisał ci w testamencie działkę. Już cieszysz się na myśl, co na niej zbudujesz. Zanim to jednak zrobisz, musisz formalnie stać się właścicielką nieruchomości.

Niezależnie od tego, w jaki sposób stałaś się spadkobiercą (na mocy testamentu czy dziedziczenia ustawowego), aby rozporządzać otrzymanym majątkiem, musisz mieć dokument, który potwierdzi, że możesz to robić.

Udowodnij prawo do spadku

Masz dwie drogi:

1. Idź do sądu

Złóż wniosek o stwierdzenie nabycia praw do spadku. Pismo zanieś do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Jeśli dziedziczysz na mocy testamentu, do wniosku o spadek powinnaś dołączyć dokumenty:
  • ostatnią wolę spadkodawcy,
  • jego skrócony akt zgonu.
Gdy natomiast spadek przypadł ci z mocy prawa, potrzebujesz następujących dokumentów do spadku:
  • skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy,
  • skrócony odpis aktu urodzenia spadkobiercy,
  • skrócony odpis aktu małżeństwa (gdy uprawnionym do dziedziczenia jest żona lub córka, która wyszła za mąż).
Składając wniosek, płacisz 50 zł.

Jeden egzemplarz wniosku wraz z oryginalnymi załącznikami składasz w sądzie. W zależności od tego, ile osób oprócz ciebie dziedziczy, tyle powinnaś dołączyć dla nich kopii wniosku i załączników.

Uwaga!  Prawo do spadku się nie przedawnia. A zatem nawet wiele lat po śmierci spadkodawcy masz prawo wystąpić z wnioskiem o nabycie spadku po nim.

2. Umów się z notariuszem

Spadek można potwierdzić również w kancelarii notarialnej. Należy złożyć taki sam komplet dokumentów do spadku, jak w sądzie. Przy potwierdzeniu muszą być obecni wszyscy spadkobiercy.

Jak wygląda postępowanie spadkowe?

Notariusz sporządza protokół poświadczenia dziedziczenia, a następnie na tej podstawie – akt notarialny. Muszą się w nim znaleźć informacje m.in. o dacie i miejscu sporządzenia aktu, dane spadkodawcy i spadkobierców, tytuł powołania do spadku (z ustawy lub testamentu), wysokość udziałów. Taki akt zostaje następnie zarejestrowany w elektronicznym rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia. I z tym momentem nabiera mocy prawnej.

Ile kosztuje sporządzenie dokumentów do spadku, które potwierdzają twój udział?

Za sporządzenie aktu trzeba zapłacić 150 zł (100 zł za sporządzenie protokołu, 50 zł za akt poświadczenia dziedziczenia).

Uwaga!  W razie sporu między spadkobiercami notariusz nie sporządzi aktu poświadczenia i sprawę musi rozstrzygnąć sąd.

Jak podzielić spadek?

Jeśli jest kilku spadkobierców, samo uzyskanie postanowienia o nabyciu spadku nie uprawnia cię do rozporządzania przypadającą ci częścią, a konkretnie twoim udziałem w majątku spadkowym. Wyjątek – spadkodawca powołał wykonawcę testamentu lub został ustanowiony kurator tzw. spadku nieobjętego. Jeśli taka sytuacja nie miała miejsca, trzeba spadek podzielić.

Gdzie to załatwić?

Tę kwestię może, ale nie musi rozstrzygnąć sąd. Warunki i sposób podziału możecie uzgodnić między sobą. Umowa o dział spadku jest wiążąca niezależnie od formy (ustnej, pisemnej), w jakiej została zawarta. Jeżeli jednak do spadku należy nieruchomość – umowa musi być w formie aktu notarialnego.

Gdy między spadkobiercami nie ma zgody, sprawę trzeba będzie skierować do sądu. Wniosek można złożyć w dowolnym terminie, gdyż prawo do wystąpienia o podział spadku nie ulega przedawnieniu.

Dokumenty do spadku:

Występując o dział spadku, należy przedstawić:
  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia praw do spadku,
  • wykaz przedmiotów spadkowych wraz z propozycją podziału.
Musisz też opłacić wpis: 500 zł (300 zł – gdy jest zgodny plan podziału) lub 1000 zł (500 zł przy zgodnym planie podziału), jeśli dział spadku jest połączony ze zniesieniem współwłasności.

Zobacz też:

Nie zapomnij rozliczyć się z fiskusem!

Tylko najbliższa rodzina (małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo) spadkodawcy nie płaci podatku od spadków i darowizn. Ale pod warunkiem że zgłosi spadek w odpowiednim terminie.

Kogo powiadamiasz?

  • Gdy odziedziczyłaś nieruchomość  lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, musisz to zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego, na którego terenie działania jest ta nieruchomość.
  • Gdy dostałaś nieruchomość i np. samochód – właściwy będzie także urząd miejsca położenia nieruchomości.

Ile masz czasu?

  • Sześć miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
  • Spadek zwolniony od podatku należy zgłosić na formularzu SD–Z2 (druk jest dostępny na stronach internetowych oraz w siedzibie każdego urzędu skarbowego).
  • Dla pozostałych spadkobierców właściwy jest druk SD–3.
Uwaga!  Jeżeli nie zgłosisz spadku w wymaganym terminie, będziesz musiała, niestety, zapłacić od niego podatek.

Gdy spadek ma długi...

Jeśli spadkodawca pozostawił po sobie niespłacone należności, do ciebie należy decyzja, czy chcesz je spłacać. Możesz:
  • Przyjąć spadek z długami (tzw. przyjęcie proste). Oznacza to, że będziesz spłacać wszystkie zobowiązania spadkodawcy, nawet gdy przekroczą wartość otrzymanego spadku. A zatem odpowiadasz za nie także własnym majątkiem.
  • Przyjąć spadek bez odpowiedzialności za długi (z dobrodziejstwem inwentarza). Pozostawione przez spadkodawcę należności do spłaty będą wtedy pokryte tylko z majątku, który pozostawił.
  • Odrzucić spadek w całości. To oznacza, że zostaniesz wyłączona z dziedziczenia, a prawo do niego przejdzie na twoich zstępnych (dzieci, wnuki).
Oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza lub jego odrzuceniu należy złożyć w sądzie rejonowym twojego miejsca zamieszkania lub u notariusza. Masz na to 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałaś się o prawie do spadku.

Uaktualnij wpis w księdze wieczystej

Jeśli odziedziczyłaś nieruchomość (dom, działkę, mieszkanie), musisz w księdze wieczystej założonej dla tej nieruchomości dokonać odpowiedniego wpisu w dziale I księgi. Wniosek o wpis prawa własności kosztuje 150 zł.

Konieczna będzie także zmiana danych w rejestrze gruntów. Wniosek o ich aktualizację powinnaś złożyć w wydziale ewidencji gruntów i budynków w starostwie (formularz dostaniesz w urzędzie). Dołącz do niego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Wniosek jest bezpłatny.

Zobacz też:

Alicja Hass/Pani domu, Konsultacja: Paweł Huczko, prawnik, ekspert portalu www.wieszjak.pl
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (7)
/2 miesiące temu
Ja wszystkie sprawy związane ze spadkiem załatwiłam w jednym miejscu z Panią Notariusz Sajkiewicz-Zarzycką. Co prawda to było załatwione poprzez akt poświdczenia dziedziczenia z czego się bardzo cieszę, bo jak widze ile trzeba się męczyć i po sądach chodzić zeby spadek załatwic drogą sądową to aż się odechciewa.
/2 miesiące temu
Trochę późno czytam ten artykuł i komentarze, bo właśnie zostałem (w moim odczuciu) potraktowany „z górnej półki” przez kancelarie z województwa pomorskiego. Oczywiście wiedziałem, że warto poprosić o obniżenie taksy – jednak jak w odpowiedzi usłyszałem, że nie ma czego targować bo taksa jest tak niska – się uspokoiłem. Dostałem jednak 45 zł z łaski. Po opłaceniu całej transakcji okazało się, że wcale nie było tak tanio!!! I jednak warto byłoby zapytać innych o opinie. Zachęcam do zadbania o własne pieniądze. U notariusza można się targować. W polskim prawie określona jest jedynie maksymalna wysokość wynagrodzenia, jakie może pobrać notariusz za dokonanie określonej czynności prawnej (tzw. taksa notarialna). Niedług znów muszę skorzystac z notariusza, jak to jest z kosztami u tej Pani Cejrowskiej?
/8 miesięcy temu
Ja musiałam zwrócić się do notariusza z Tczewa, akurat wybrałam Kancelarię notarialną Cejrowska. Sporządziła dla mnie akt poświadczenia dziedziczenia. Szybko, sprawnie, bez żadnych problemów.
POKAŻ KOMENTARZE (4)