Między lekiem a kosmetykiem

Kosmeceutyki działają dużo silniej niż kosmetyki, ale delikatniej niż leki na receptę. Warto je bliżej poznać.

 
Obok tradycyjnych kosmetyków w aptekach pojawiła się nowa grupa preparatów. Łączą one w sobie właściwości leków i kosmetyków. Zawierają więcej substancji aktywnych (filtrów ochronnych, kwasów owocowych, witamin czy fitoestrogenów) niż tradycyjne kosmetyki, ale mniej niż lekarstwa sprzedawane na receptę.
Działają skuteczniej niż tradycyjne kremy czy dezodoranty, ponieważ wpływają na funkcjonowanie skóry (wydzielanie łoju, potu, syntezę pigmentu) i jej budowę (grubość). Ale mogą, podobnie jak leki, wywoływać skutki uboczne. Dla odróżnienia tej grupy preparatów profesor dermatologii z Uniwersytetu Pensylwania, Albert M. Kligman, już kilkanaście lat temu wprowadził pojęcie kosmeceutyku.

Filtry potrzebne od zaraz
Największą i jedną z najważniejszych grup kosmeceutyków dostępnych w sklepach i aptekach są preparaty z filtrami UV. Ale uwaga, do grupy kosmeceutyków należą tylko te środki, które mają filtr nie mniejszy niż SPF 15. Dlaczego? Ponieważ
zapewnia on skórze minimalną skuteczną ochronę przed działaniem słońca: fotostarzeniem (powstawaniem zmarszczek spowodowanych przez promieniowanie UV) i nowotworami skóry. Takie preparaty zapobiegają jej fotostarzeniu się, pod warunkiem, że nakładasz je codziennie rano, przez okrągły rok. Na co dzień stosuj np. Krem przeciwzmarszczkowy na dzień SPF 15 Elixine Iwostin, 45 zł. Kiedy przez dłuższy czas wystawiasz się na słońce (podczas urlopu, spacerów, jazdy na rowerze), używaj preparatów z wysokimi filtrami UV o SPF 30 albo wyższym: Krem do twarzy SPF 50+ Avene, 51 zł, Krem Sunwards Extreme SPF 50+ Synchroline, 58 zł, Krem Sun Protect SPF 60 Dermedic, 34 zł, Krem do twarzy pełna ochrona SPF 40 Lirene, 16 zł, sztyft do ust Anthelios SPF 50 La Roche-Posay, 33 zł.

 
A, C, E kontra zmarszczki
Do grupy kosmeceutyków należą też preparaty z witaminą A lub jej pochodnymi: retinalem i palmitynianem retinolu. Warunek: stężenie aktywnego związku musi wynosić od 1 do 4 procent.
Preparaty z tak wysoką jego zawartością usuwają lub widocznie zmniejszają oznaki starzenia się skóry. Stymulują fibroblasty, czyli komórki znajdujące się w skórze właściwej, do produkcji kolagenu i elastyny, substancji odpowiedzialnych za jędrność skóry. Wzmacniają jej strukturę, spłycają zmarszczki. Aby uzyskać pierwsze efekty, trzeba stosować preparat co najmniej przez 4 miesiące. Wyraźną poprawę widać dopiero po kilkunastu miesiącach nakładania kosmetyku. Ceną, jaką płaci się za wysoką skuteczność kosmeceutyków z retinolem, jest występujące u niektórych osób pieczenie i zaczerwienienie skóry. To typowe objawy. Jeśli nie są bardzo nasilone, nie wymagają odstawiania preparatu. Dużą ilość retinolu zawiera, np.: Intensywny krem przeciwzmarszczkowy Sensireneal Pharmaceris A, 25 zł, krem na noc Reti C Concentre Vichy, 95 zł. Intensywne działanie przeciwzmarszczkowe mają też preparaty z witaminą C o stężeniu od 3 do 5 procent. Jest ona silnym przeciwutleniaczem (zwalcza wolne rodniki, spowalniając proces starzenia się skóry), pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny, przywraca skórze jędrność oraz sprężystość. Witaminę C znajdziesz m.in. w preparacie Flavo-C Flash Auriga, 66 zł/15 ml, 80 zł/3 x 2 ml, kremie Active C XL Vichy, 83 zł.

AHA ujmuje lat
Kosmeceutykami są także preparaty przeciwzmarszczkowe z kwasami owocowymi (AHA, alfa hydroxyacids) w stężeniu 5-20 procent.
W przeciwieństwie do tradycyjnych kremów z małą ilością kwasów kosmeceutyki powodują intensywne złuszczanie naskórka. Nie docierają wprawdzie tak głęboko jak preparaty stosowane przez dermatologów (czyli do skóry właściwej), ale wygładzają i oczyszczają skórę, przyspieszają jej regenerację, spłycają blizny oraz przebarwienia. Ujędrniają, wygładzają zmarszczki, nadają cerze ładny kolor. Kwasy AHA zawierają: domowy peeling Hydracid SP SVR, 145 zł (kwas glikolowy 5%, AHA 13%), Płyn usuwający przebarwienia Thiospot Synchroline, 52 zł (kwasy liponowy i tłuszczowe EFA 10% oraz salicylowy 1,5%).

 
Hormony z roślin
Skutecznym sposobem na pozbycie się zmarszczek są też kremy z fitoestrogenami (roślinnymi odpowiednikami naturalnych hormonów, estrogenów) i flawonoidami. Preparaty z fitoestrogenami przeznaczone są dla kobiet po menopauzie. Tak jak flawonoidy pobudzają produkcję kolagenu i mają działanie antyoksydacyjne (chronią organizm przed szkodliwym wpływem wolnych rodników odpowiedzialnych za niszczenie komórek), więc zapobiegają starzeniu się skóry. Flawonoidy poprawiają elastyczność błon komórkowych i mają właściwości przeciwzapalne. Znajdziesz je w kremach przeciw starzeniu się skóry, odżywczych, wspomagając leczenie trądziku i łagodzących skutki nadmiernego opalania. Izoflawony sojowe zawiera krem Flavonex Auriga 54 zł, krem na dzień Novadiol Vichy, 87 zł.

Kwasy na plamy
Nie zabezpieczałaś skóry przed słońcem, a teraz na Twojej twarzy pojawiły się przebarwienia pigmentacyjne. Większość plam jest trudna do usunięcia. Ich wybielanie polega na złuszczeniu przebarwionej skóry preparatami z kwasami AHA i hamowaniu wydzielania melaniny przez melanocyty (tak działają m.in. środki z hydrochinonem, kwasem kojowym). Płytkie przebarwienia, umiejscowione w naskórku, można usunąć kosmeceutykami z kwasami owocowymi w stężeniu od 5 do 20 proc. Głębsze zlikwiduje tylko głęboki peeling wykonywany przed dermatologa. Jeśli chcesz na własną rękę stosować preparaty z kwasami, przestrzegaj zaleceń producenta preparatu. Używane nieprawidłowo mogą spowodować powstanie zmian rozleglejszych niż te, których chciałaś się pozbyć. Przebarwień nie da się usunąć od razu. Efekty widać dopiero po miesiącu od zastosowania kosmeceutyku. Działanie wybielające mają: Mela-D La Roche-Posay 89 zł, Melacerin Oceanic, 21 zł.

Pot to nie kłopot
Kosmeceutyki z powodzeniem radzą sobie także z nadmiernym wydzielaniem potu. Najlepszy skutek przynosi używanie jednocześnie dwóch rodzajów preparatów. Pierwsze to antyperspiranty zawierające sole glinu w stężeniu od 9 do kilkudziesięciu procent. Blokują ujścia gruczołów łojowych, zmniejszając wydostawanie się potu na zewnątrz.
Wypróbuj: dezodorant antyperspiracyjny Spirial SVR w kulce 35 zł, dezodorant antyperspiracyjny Vichy w kulce 29 zł.
Druga grupa to antybakteryjne kostki i żele do mycia z chitosanem, które wpływają na florę bakteryjną skóry. Zwalczają bakterie rozkładające pot (jest bezwonny, dopiero rozłożony zaczyna nieprzyjemnie pachnieć) i w ten sposób zapobiegają powstaniu nieprzyjemnego zapachu. Tak działa seria Spirial SVR, żel – 33 zł, kostka myjąca – 23 zł.

 
Koniec trądziku
W pierwszym stadium trądziku, kiedy na twarzy pojawiają się zaskórniki, poprawę przyniosą tradycyjne kosmetyki przeciwtrądzikowe. Jeśli zaskórniki przekształcą się w grudki i krostki, trzeba zacząć leczenie u dermatologa. Kosmeceutyki wspomagają leczenie trądziku i podtrzymują efekty terapii. Mogą jednak wysuszać skórę i wchodzić w interakcje z lekami, dlatego ich stosowanie uzgodnij
z lekarzem.
Kosmeceutyki przeciwtrądzikowe mają retinoaldehydy, alfa- i betahydroksykwasy w odpowiednim stężeniu, np.: Emulsja Diacneal Avene, 45 zł (retinoaldehydy 0,1%, kwas glikolowy 6%), Tonik AHA 8% Neostrata, 84 zł (kwas glikolowy 8%), krem Lysanel Active SVR, 39 zł (alfa- i betahydroksykwasy 12%), Tonik Aknicare Synchroline, 55 zł (kwas pirogronowy 1%).

Jak rozpoznać kosmeceutyki?
Nie każdy preparat kosmetyczny z filtrem UV, retinolem czy kwasami AHA jest kosmeceutykiem. Można go tak nazwać tylko wtedy, gdy zawiera odpowiednią ilość aktywnych substancji. Na opakowaniu powinna znajdować się informacja o ich stężeniu. Jeśli producent jej nie umieścił, najprawdopodobniej krem ma minimalną dawkę aktywnych związków i należy do grupy tradycyjnych kosmetyków.

Z witaminami delikatnie
Witaminy są substancjami nietrwałymi. W kontakcie z powietrzem i światłem tracą cenne właściwości. Dlatego kremy z ich zawartością muszą być produkowane w specyficznych warunkach i przechowywane w specjalnych opakowaniach: szklanych lub aluminiowych. To tłumaczy dość wysokie ceny preparatów witaminowych.

Ostrożnie z kwasem!
Postanowiłaś usunąć przebarwienia skóry. Zanim jednak sięgniesz po preparat z kwasami owocowymi, umów się na wizytę u dermatologa. Kosmeceutyki z kwasami AHA stosowane na własną rękę mogą nie przynieść oczekiwanego efektu, za to podrażnić skórę lub doprowadzić do powstania przebarwienia większego niż to, które próbowałaś zlikwidować.

Nie każdy dezodorant to antyperspirant
Wiele dezodorantów niesłusznie nazywa się antyperspiracyjnymi. Zawierają one minimalne dawki aktywnych składników i tylko częściowo zabezpieczają przed poceniem. Jedynie kosmeceutyki antyperspiracyjne mają ich na tyle dużo, że są w stanie zmniejszyć wydzielanie potu.

Magdalena Kawczyńska
Konsultacja: dr n. med. Sebastian Kuczyński, wykładowca kosmetologii w poznańskiej Wyższej Szkole Zawodowej Pielęgnacji Zdrowia i Urody, www.kosmetologia.edu.pl

Tą lampą zajrzysz w głąb skóry!
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)