Dna moczanowa - ach, te puryny!

Choroba praktycznie nieuleczalna, która dotyczy 2% osób po 40. roku życia a w Europie choruje na nią 0,3% ludności. Występuje u mężczyzn 20 razy częściej niż u kobiet. Co to za schorzenie? Przedstawiamy dnę moczanową.

Dna moczanowa (inaczej zwana skazą moczanową) jest chorobą dotyczącą głównie mężczyzn, gdyż estrogeny u kobiet działają na nie ochronnie. Jest spowodowana zbyt wysokim stężeniem kwasu moczowego we krwi (tzw. hiperurykemia). Ten związek powstaje głównie jako efekt końcowy przemian biochemicznych związków purynowych, które mogą być egzogenne (dostarczane np. z pożywieniem) lub endogenne (w skutek rozpadu własnych komórek w organizmie). Górna granica odpowiedniego stężenia kwasu moczowego u mężczyzn wynosi 7 mg/dl, za to u kobiet 6 mg/dl.

Typy dny moczanowej

Wyróżniamy dwa rodzaje dny:

  • Pierwotną – zaburzenie metaboliczne, spowodowane zwiększoną syntezą kwasu moczowego a przy okazji niedostatecznym wydalaniem tego związku przez nerki.
  • Wtórną – można ją nabyć, gdy występuje znaczne podwyższenie stężenia kwasu moczowego we krwi spowodowane innym, nabytym schorzeniem, jak np. niewydolnością nerek.

Oprócz tego podziału istnieje również klasyfikacja dny moczanowej ze względu na postać zaburzeń stężenia kwasu moczowego, gdyż dna moczanowa wynika albo z nieodpowiedniej przemiany materii (postać metaboliczna) albo z niedostatecznego wydalania kwasu moczowego (postać nerkowa).

Jak rozpoznać dnę?

Pierwszym odczuwalnym symptomem jest napad dny. Najczęściej występuje podagra (atak dny), która polega na odczuwaniu napadowego, silnego bólu i pojawieniu się obrzęku w stawie śródstopno-paliczkowym palucha. Oprócz tego stawu mogą też być zajęte stawy: ręki tj. kciuka, nadgarstka, łokcia oraz staw barkowy i kolanowy. Atak jest spowodowany wytrącaniem i gromadzeniem się kwasu moczowego, którego dany organizm nie jest w stanie już rozpuścić (gdyż rozpuszczalność kwasu moczowego we krwi jest ograniczona) i którego nadmierna ilość prowadzi do stanu zapalnego.  Jednakże atak dny jest dopiero drugą fazą rozwoju choroby, gdyż pierwszą jest bezobjawowa hiperurykemia.

Przeczytaj: Problemy z kolanem

Kto jest bardziej zagrożony a kto mniej?

Oczywiście, tak jak w większości innych chorób można i tu wpłynąć na ryzyko wystąpienia dny moczanowej. W grupie ryzyka są ludzie z hiperlipidemią (a więc podwyższonym stężeniem cholesterolu lub/i triglicerydów), z nadwagą oraz alkoholicy. Zdarza się również, że ataki dny u osób z już wykrytą chorobą, występują np. szczególnie po wypiciu poprzedniego dnia większej ilości alkoholu.

Diagnoza postawiona - co dalej?

Dny moczanowej nie można całkowicie wyleczyć, ale istnieją możliwości zmniejszenia ilości ataków dny i łagodzenia skutków negatywnych. Skuteczność leczenia zależy, jak zawsze, od zastosowania się pacjenta do wskazówek lekarza. Ważne jest unikanie czynników, mogących wyzwalać ostre napady dny, tj. alkohol, stres psychiczny, gwałtowne odchudzanie się, nadmierny wysiłek fizyczny. Powinno się także unikać leków, które prowadzą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego we krwi, jak np. kofeina, witamina B12, witamina C, epinefryna, leki moczopędne czy diazepam.

Dnę można leczyć farmakologicznie - zarówno bezpośrednie ataki jak i w czasie pomiędzy napadami dny. Sam atak najczęściej jest leczony kolchicyną albo niesteroidowymi lekami przeciwzapalnym. Ważne w tym czasie jest też dostarczanie ok. 3 litrów płynów na dobę, aby zapobiec wytrącaniu się moczanów w kanalikach nerkowych. Zależnie od wyniku dobowego wydalania kwasu moczowego, można wdrożyć pomiędzy napadami leczenie farmakologiczne, które prowadzi do znacznego obniżenia poziomu kwasu moczowego we krwi. Oprócz przyjmowania leków, ważne jest wdrożenie odpowiedniej diety.

Co to znaczy odpowiednia dieta?

Osoby, chorujące na dnę moczanową powinny stosować dietę zbilansowaną, ale jednocześnie pozbawioną produktów bogatych w związki purynowe (dużo puryn znajduje się w rybach, grochu, fasoli, soczewicy, szpinaku). Należy wykluczyć też potrawy z mięsa młodych zwierząt, sosy z mięsa, golonkę, konserwy. Powinno się również unikać produktów bogatych w tłuszcze, które wzmagają wchłanianie zwrotne moczanów w kanalikach nerkowych.

Czytaj też: Zasady stosowania diet w dnie moczanowej

Do czego prowadzi dna moczanowa?

Skutkami dny nieleczonej albo w ostatnim stadium są stany zwyrodnieniowe stawów czy pojawienie się guzków dnawych. Poza tym następują zmiany w układzie moczowym, może powstać przewlekłe zapalenie nerek i miedniczek nerkowych czy kamica moczanowa.

Autor: Agnieszka Gonciarska

Dowiedz się więcej o diecie w dnie moczanowej z naszego forum medycznego.

Czym jest gęstość odżywcza?
SKOMENTUJ (6)
KOMENTARZE (6)
~Majka/rok temu
polecam str.inter. wydawnictworodzinaBożenaKropka i jej książkę dot. międzyinnymi puryny tytuł książki Pokonaj alergię...dieta łagodzimy bo w/w chorób żadnej nie da się wyleczyć...
~Jerzy/2 lata temu
"Dna moczanowa. Dieta i jadłospisy": http://www.escapemagazine.pl/369729-dna-moczanowa-dieta-jadlospisy

Tutaj znajdziecie listy produktów i ilość kwasu moczowego, jaka wytwarzana jest z każdego produktu.

To jest podstawa, żeby pozbyć się dny, a nie takie ogólne, że to można jeść, a tego nie, bo to nieprawda.
~Lulek/2 lata temu
Dna moczanowa jest nieuleczalna? jest trudna, ale to nie oznacza, że nie ma szans na jej pokonanie. http://dnamoczanowa.net.pl/metody-leczenia-dny-moczanowej/

Tutaj macie więcej szczegolow. Sam choruję na tę chorobę i od pewnego czasu mam nadzieje ze się cofa- przynajmniej na to wygląda. Pozdrawiam i polecam :)
POKAŻ KOMENTARZE (6)